M,

ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
--------

NGUYỄN THANH BÍCH CHÂU

PHÂN TÍCH HÀM LƢỢNG VITAMIN A TRONG
MỘT SỐ LOẠI TRỨNG GIA CẦM BẰNG
PHƢƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO
CHUYÊN NGÀNH : HÓA PHÂN TÍCH
Demo VersionMÃ
- Select.Pdf
SDK
SỐ : 60440118

LUẬN VĂN THẠC SĨ HÓA HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGÔ VĂN TỨ

Thừa Thiên Huế, năm 2016

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi,
các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực,
đƣợc các đồng tác giả cho phép sử dụng và chƣa từng đƣợc công bố

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè đã
động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành bản
luận văn này.
Chân thành cảm ơn!
Tác giả
Nguyễn Thanh Bích Châu

iiiiii


MỤC LỤC

PHỤ BÌA ...................................................................................................................... i
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... ii
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... iii
MỤC LỤC ...................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .........................................................................4
DANH MỤC CÁC BẢNG..........................................................................................6
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.....................................................................................8
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................9
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT .............................................................11
1.1. Tổng quan về trứng gia cầm...............................................................................11
1.1.1. Hình thái và cấu tạo.........................................................................................11
1.1.2. Thành phần dinh dƣỡng của trứng gia cầm.....................................................11
1.1.3. Bảo quản trứng ................................................................................................12
1.1.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ trứng gia cầm .................................................13

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.2. Tổng quan về vitamin.........................................................................................15

2.2.5. Áp dụng phƣơng pháp để định lƣợng vitamin A trong một số mẫu trứng gia
cầm trên địa bàn Thừa Thiên Huế .............................................................................43
2.2.6. Phƣơng pháp xử lý số liệu thực nghiệm..........................................................45

Version
- Select.Pdf SDK
2.3. Kỹ thuậtDemo
thực nghiệm
.........................................................................................
45
2.3.1. Hóa chất ..........................................................................................................45
2.3.2. Thiết bị và dụng cụ ..........................................................................................45
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ............................................................47
3.1. Khảo sát điều kiện phân tích HPLC ...................................................................47
3.1.1. Chuẩn bị dung dịch chạy HPLC .....................................................................47
3.1.2. Ảnh hƣởng của thành phần pha động .............................................................48
3.1.3. Ảnh hƣởng của tốc độ dòng pha động ............................................................49
3.2. Kỹ thuật xử lý mẫu .............................................................................................52
3.3. Đánh giá độ tin cậy của phƣơng pháp HPLC xác định vitamin A .....................54
3.3.1. Độ ổn định của hệ thống HPLC với detector RF ............................................54
3.3.2. Tính đặc hiệu của phƣơng pháp ......................................................................55
3.3.3. Khoảng tuyến tính của phƣơng pháp định lƣợng ............................................56
3.3.4. Giới hạn phát hiện và giới hạn định lƣợng .....................................................57

2


3.3.5. Độ lặp lại của phƣơng pháp ............................................................................58
3.3.6. Độ đúng của phƣơng pháp ..............................................................................59
3.4. Xây dựng quy trình phân tích.............................................................................61

tích

BHT

Butylated hydroxytoluene

Butyl hyđroxytoluen

3

DIPE

Diisopropyl ether

Điisopropyl ete

4

ĐKSK

Chromatography condition

Điều kiện sắc ký

5

Et2O

Diethyl ether


11

IU

12

IUPAC

13

1

AOAC

2

High performance liquid
chromatography

Sắc ký lỏng hiệu năng cao

Isopropyl alcohol

Isopropanol

International organization for

Tổ chức tiêu chuẩn hóa

standardization

MeCN

Acetonitrile

Axetonitril

16

MeOH

Methanol

Metanol

17

NAD

Nicotinamide adenine dinucleotide

Coenzym NAD

18

NADH2

19

PDA



23

RAE

Retinol activity equivalents

Đƣơng lƣợng retinol

24

Rev

Recovery

Độ thu hồi

25

RF

Fluorescence detector

Detector huỳnh quang

26

RSD

Relative standard deviation

Tiêu đề

Stt Bảng

Trang

1

1.1

Thành phần dinh dƣỡng của trứng gà

12

2

1.2

Tính chất quang phổ của vitamin A

20

3

1.3

Thất thoát vitamin A trong quá trình chế biến, đóng gói

20


43

8

2.3

Bảng phân tích phƣơng sai theo ANOVA một yếu tố

44

9

3.1

Cách pha dãy dung dịch chuẩn

48

10

3.2

Kết quả hệ số đối xứng của các tỷ lệ hệ dung môi pha động

49

11

3.3 Demo
Các thông


Kết quả diện tích peak khảo sát độ lặp lại

58

16

3.8

Độ lặp lại của phƣơng pháp phân tích

59

17

3.9

Kết quả thời gian lƣu và diện tích peak khảo sát độ đúng

60

18

3.10

Kết quả khảo sát độ đúng theo phƣơng pháp thêm chuẩn

60

19


23

3.15

24

3.16

Kết quả phân tích ANOVA 1 yếu tố (địa bàn lấy mẫu) đối
với các loại trứng gia cầm nuôi theo hộ gia đình
Kết quả phân tích ANOVA 1 yếu tố (địa bàn lấy mẫu) đối
với các loại trứng gia cầm nuôi theo mô hình công nghiệp
Kết quả phân tích ANOVA 1 yếu tố (mô hình nuôi) đối với
các loại trứng gia cầm ở Quảng Điền
Kết quả phân tích ANOVA 1 yếu tố (mô hình nuôi) đối với
các loại trứng gia cầm ở Hƣơng Thủy

Demo Version - Select.Pdf SDK

7

66

66

67

68


1.4

Quá trình tạo retinol từ β – caroten

18

5

1.5

Cấu tạo của một số vitamin A

19

6

1.6

Sơ đồ tổng hợp và chuyển hóa vitamin A

21

7

1.7

Mắt mắc bệnh đốm biot

22


SắcVersion
đồ của hệ
pha động MeOH:H

Trang

14

11

3.2

12

3.3

Sơ đồ quy trình xử lý mẫu trứng gia cầm

53

13

3.4

Sắc kí đồ mẫu trắng (a) và mẫu trắng thêm chuẩn (b)

55

14


19

3.10

Hàm lƣợng vitamin A trong các mẫu thực tế

65

với các tốc độ dòng

Đƣờng hồi quy tuyến tính giữa diện tích peak và
nồng độ vitamin A
Quy trình phân tích vitamin A trong trứng gia cầm
bằng HPLC

8

51

56

61


MỞ ĐẦU
Để tồn tại, phát triển và cải thiện nòi giống, cơ thể chúng ta luôn cần đƣợc
cung cấp đủ các chất dinh dƣỡng, ngoài các thành phần chính nhƣ đạm, béo, đƣờng
còn có những thành phần thiết yếu khác đảm bảo sức khỏe cho con ngƣời, một
trong những thành phần đó chính là “vitamin”. Vitamin là một nhóm chất hữu cơ có
phân tử lƣợng lớn và các tính chất vật lý, hoá học rất khác nhau. Tác dụng của

9


Vitamin A hòa tan trong chất béo nên việc thải lƣợng dƣ thừa từ ăn uống là
khó khăn hơn so với các vitamin tan trong nƣớc. Vì vậy quá liều có thể dẫn đến ngộ
độc vitamin A. Nó có thể gây buồn nôn, vàng da, dị ứng, chứng biếng ăn, nôn mửa,
nhìn mờ, đau đầu, tổn thƣơng cơ và bụng, uể oải và thay đổi tính tình [55].
Để phân tích và đánh giá hàm lƣợng vitamin A trong một số loại thực phẩm
ngƣời ta có thể sử dụng nhiều phƣơng pháp khác nhau: phƣơng pháp trắc quang, sắc
ký, hóa học,… Nhƣng do vitamin A tồn tại ở trạng thái tan trong dầu, khó phân tích
nên cần phải lựa chọn phƣơng pháp mang lại hiệu quả cao nhất. Vì vậy trong những
năm gần đây, phƣơng pháp sắc kí lỏng hiệu năng cao (HPLC) đã đƣợc sử dụng
nhiều để đo các chất chuyển hóa quan trọng trong thực phẩm nói chung và vitamin
A nói riêng. Phƣơng pháp này có độ nhạy cao khi phân tích các hợp chất dễ bị oxi
hóa, dễ bị phân hủy nhiệt, khá hiện đại, phù hợp với điều kiện ở phòng thí nghiệm
của các trung tâm.
Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về vitamin A bằng phƣơng
pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao đạt đƣợc kết quả phân tích tốt và đƣợc áp dụng trên
nhiều đối tƣợng nhƣ: thực phẩm [33], [37], [39], sữa tƣơi [41], sữa lỏng [32], huyết

DemoỞVersion
Select.Pdf
thanh [27], [52],...
Việt Nam- thì
việc nghiênSDK
cứu xác định hàm lƣợng vitamin A
còn hạn chế, chƣa đƣợc quan tâm rộng rãi và chủ yếu mới áp dụng trên đối tƣợng
sữa [2], [4], [8].
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã chọn đề tài: “Phân tích hàm
lượng vitamin A trong một số loại trứng gia cầm bằng phương pháp sắc ký lỏng