Sỏng kin kinh nghim vn 6
Phòng giáo dục & đào tạo
Trờng
Sáng kiến kinh nghiệm
Tổ chức hoạt động học tập nhằm phát huy vai trò chủ thể sáng tạo
của học sinh khi học tác phẩm truyền thuyết (ngữ văn 6).
Ngời thực hiện:
Tổ khoa học xã hội

Năm: 2008.
1
Sỏng kin kinh nghim vn 6
A- Đặt vấn đề.

I -lí do chọn đề tài
Môn ngữ văn trớc hết là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội , điều đó nói
lên tầm quan trọng của nó trong việc giáo dục , quan điểm t tởng , tình cảm của học
sinh.

Môn ngữ văn còn là môn học thuộc nhóm công cụ , có mối quan hệ và tác động tích
cực đến kết quả học tập các môn khác . Vì vậy nó không những có vị trí đặc biệt
trong việc thực hiện mục tiêu chung của nhà trờng THCS mà còn góp phần hình
thành những con ngời có trình độ học vấn THCS, chuẩn bị cho họ ra đời hoặc tiếp
tục học lên cao hơn.
1- Căn cứ vào tình hình đổi mới ph ơng pháp dạy học văn ở THCS nói chung và
ngữ văn 6 nói riêng;

Đề cao vai trò chủ động tích cực của học sinh trong hoạt động nhận thức , tuân
thủ và ứng dụng các kiến thức , kĩ năng văn học , giáo viên không còn là ngời chỉ
biết truyền thụ kiến thức , kĩ năng văn học mà còn có vai trò tổ chức , hớng dẫn học
sinh để rèn luyện cho học sinh tính tự lập , tủ duy sáng tạo , bớc đầu có năng lực cảm

- Đề xuất những thức tổ chức học tập nhằm khai thác có hiệu quả thể loại này dựa
trên quan điểm tích hợp
- Phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của học sinh khi tiếp nhận văn bản truyền
thuyết .
- Hình thành cho học sinh kĩ năng nghe, nói , đọc , viết tiếng Việt thành thạo , có
kĩ năng cơ bản về phân tích tác phẩm văn học , bớc đầu có năng lực cảm nhận
và bình giá văn học ( Sách giáo viên ngữ văn 6 tập 1), yêu quí những giá trị
chân,thiện,mĩvà khinh ghét những cái xấu xa độc ác . cần làm sao cho học
sinh biết chủ động tiếp cận tác phẩm theo hơng đọc-> suy ngẫm->liên tởng .
- Với gần 7 năm tiếp cận chơng trình mới, cùng các văn bản hớng dẵn chỉ đạo
của Bộ giáo dục đào tạo , Sở giáo dục , Phòng giáo dục, qua các chuyên đề cấp
huyện, cấp trờng và những sáng kiến kinh nghiệm , những tiết dạy của bẳn thân .
Tôi tiếp tục đi sâu vào nghiên cứu đề tài trong phạm vi nhỏ với mục đích tạo hiệu
quả cho giờ dạy ngữ văn nói chung và tiết học văn bản truyền thống nói riêng.
III-Đối tợng,phạm vi nghiên cứu

- Học sinh khối lớp 6
IV- Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Giúp học sinh cảm nhận đợc các ý nghĩa nội dung và hình thức của một tác phẩm
truyền thuyết.Hiểu đợc vẻ đẹp của truyền thuyết dân gian : Các chi tiết kì ảo đợc tạo
bằng trí tởng tợng nhằm thiêng liêng hoá sự thật lịch sử thời quá khứ. Qua việc đọc
hiểu tác phẩm truyền thuyết và làm đợc các dạng bài tập để nâng cao kiến thức.
- Bớc đầu biết cảm thụ đợc tác phẩm văn học truyền thuyết và có thể viết đợc đoạn
văn cảm thụ về tác phẩm mà mình đã học.
V- Các phơng pháp nghiên cứu chính.
- Qua thực tế giảng dạy , qua điều tra kêt quả học tập của học sinh lần đầu tiên tiếp
cận chơng trình mới,hầu nh các em hiểu đợc tác phẩm còn cha sâu,tôi đã tìm
tòi,nghiên cứu,đúc rút kinh nghiệm sau mỗi lần lên lớp.Hơn nữa lại đợc dự các
chuyên đề của cấp Phòng giáo dục,của tổ chuyên môn và của đồng nghiệp tôi đã
cùng với nhóm xây dựng lên những giờ dạy về văn bản truyền thuyết đợc học sinh

Bởi thế , muốn học sinh cảm nhận đợc sâu sắc giá trị của truyền thuyết , không
có con đờng nào khác ngời thầy phải khéo léo giúp các em vén những lớp màn kì
ảo để đi vào lâu đài trí tuệ bay bổng đó bằng cách phân tích nhân vật, sự kiện.

Chơng2 Kết quả điều tra khảo sát thực tiễn.
Nói nh nhà thơ Tố Hữu học văn đã khó, dạy văn còn khó hơn nhiều. Đến với
văn học là con đờng của trái tim đến với trái tim. Vì thế , dạy văn trớc hết phải
yêu văn chơng và có một nghệ thuật s phạm rất tổng hợp để chuyển tải tình yêu
đó đến với học trò.
Tôi thấy rằng nếu nh môn học đòi hỏi ở học sinh đồng thời thành thạo nhiều kĩ
năng : Nghe , nói , đọc , viết, thì trớc hết những kĩ năng ấy cũng phải là năng
khiếu văn chơng cộng với sự rèn luyện khổ công của thầy . Thầy nói hay , lu loát ,
ngôn từ trong sáng để diễn giảng sâu sắc , lời bình lắng đọng đi vào tâm hồn học
trò.
Không chỉ trò nghe giảng mà thầy cũng phải biết lắng nghe ý kiến của học sinh
đừng áp đặt hay vội phủ nhận ý kiến của trò nhằm nhanh tới đích của kiến thức .
Điều đó sẽ làm thui chột khả năng sáng tạo của trò.
Thầy cũng cần đọc hay , diễn cảm có hồn , tạo tâm thế cho trò đi vào tác phẩm.
Một điều học sinh ngại khi học văn đó là việc sáng tạo văn bản . Tôi quan
niệm khi dạy cho học trò kĩ năng làm bài , ngời thầy rất cần rèn luyện khả năng viết
4
Sỏng kin kinh nghim vn 6
qua việc viết những đoạn văn , thậm chí bài văn mẫu đọc cho các em nghe , hớng dẫn
các em tiếp thu phơng pháp, kĩ năng làm bài qua các bài viết mẫu của thầy hay các
sách bài văn mẫ chọn lọc yêu cầu tránh rập khuôn máy móc , thụ động .Đó cũng
là một cách gây hứng thú đối với học sinh khi học bộ môn này.
Thực tế cho thấy học sinh rất yêu thích truyện cổ nói chung , truyện truyền
thuyết nói riêng, nhiều em có thể kể lại truyện một cách chính xác đến từng chi tiêt
nhỏ trớc khi đợc học vì có thể từ nhỏ các em đã đợc nghe kể không chỉ một lần mà
có thể nhiều hơn. Tuy nhiên, để cắt nghĩa cội nguồn ý nghĩa tiềm ẩn đằng sau những

Bình Trị Nhà xuất bản Giáo Dục Hà Nội- 2000.
- Một số bài giẩng văn cấp 2 : Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội 1992.
- Phân tích tác phẩm văn học dân gian- Sở Giáo dục An Giang 1988.
- Lịch sử Việt Nam tập 1 Nhà xuất bản Đại học Trung học chuyên nghiệp Hà Nội
1983.
- Các tập truyện truyền thuyết chọn lọc Việt Nam và Thế giới: Nhà xuất bản văn
học .
5
Sỏng kin kinh nghim vn 6
- Sách bồi dỡng thơng xuyên chu kì 1992- 1996, 1997- 2000.
Theo hớng dẫn sách giáo viên :
Hoạt động 1: Giáo viên cho học sinh đọc truyện, kể, phân đoạn .
Hoạt động 2 : Giáo viên hớng dẫn học sinh trả lời , thảo luận các câu hỏi trong phần
đọc - hiểu văn bản để cung cấp các ý:
a- Kì lạ, lớn lao đẹp đẽ về nguồn gốc và hình dạng,
b- Sự nghiệp mở nớc.
Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh học phần ghi nhớ.
Hoạt động 4: Hớng dẫn học sinh phần luyện tập.
Dựa vào đó tôi thiết kế giáo án thực hiện nh sau:
Hoạt động 1:
Khởi động: Cho học sinh vào bài bằng việc quan sát một bức tranh đẹp , kì ảo đ-
ợc phóng to về Lạc Long Quân và Âu Cơ cùng một trăm con lên rừng xuống biển.
Hoạt động 2:
Giáo viên hớng dẫn cho học sinh đọc lại truyện , tìm hiểu bố cục , chú thích, kể
tóm tắt lại câu chuyện .
Hoạt động 3:
Giáo viên hớng dẫn học sinh trả lời và thảo luận các câu hỏi và bài tập trắc
nghiệm và định hớng phân tích theo ba nội dung:
a- Nguồn gốc kì lạ, lớn lao đẹp đẽ.
b- Sự nghiệp mở nớc.