F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NG

I H C C N TH

KHOA LU T

LU N V N T T NGHI P
tài:
PHÁP LU T VI T NAM V HÔN NHÂN CÓ Y U T

GVHD: Cô BÙI TH M H
B môn: Lu t Th

ng M i


w

w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD


m
o

.c

C

m

w

o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

CL C

I NÓI

.d o

U…………………………………………………………...............trang 1

Ch ng 1: KHÁI QUÁT CHUNG V QUAN H HÔN NHÂN CÓ
Y UT N
C
NGOÀI…………………………………………………........................................trang 4
1.1 khái ni m c
m và l c s phát tri n c a quan h hôn nhân
có y u t n c
ngoài…………………………………………………...………………………….trang 4
1.1.1 Khái
ni m……………………………………………………………..………………...trang 5
1.1.2
c m c a hôn
nhân……………………………………………………………………………….trang 5

m

C

m

w

o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to


y
bu
to
k
lic

1.4.1 Các nguyên t c c b n…………………………………………………….trang 17
1.4.2 Các nguyên t c chuyên bi t…………….………………………………....trang 23
Ch

ng 2: PHÁP LU T V QUAN H HÔN NHÂN CÓ
UT N
C

NGOÀI…………………………………………...…………………………….trang 27
2.1 Xác l p quan h hôn nhân có y u t n c ngoài…………………………...trang 27
2.1.1Theo pháp lu t Vi t Nam………………………………………………….trang 27
2.1.1.1 Th m quy n gi i quy t vi c k t hôn………………………………..trang 27
2.1.1.2 Pháp lu t

u ch nh quan h hôn nhân

có y u t n

c ngoài……………………………………………….....................trang 29

2.1.1.2.1

u ki n k t hôn ……………………………….…………………….trang 29



o

.c

C

m
o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to


y
bu
to
k
lic

I NÓI

U

1) Tính c p thi t c a
tài
V i chính sách h i nh p cùng phát tri n v i th gi i c a ng và nhà n c ta
n m 1986 thì t n c ta phát tri n rõ r t v nhi u m t kinh t , v n hóa, giáo d c
kèm theo ó thì quan h hôn nhân gi a ng
phát tri n không kém.
k t hôn
không nh

c

in

c ngoài c ng

u ó th hi n b ng vi c h ng n m trung bình có hàng ngàn

ng ký và

ng nhiên nh ng cu c hôn nhân ó có nh h

u c qu c t : chính vì v y mà quy n, l i ích
p pháp c a các bên c ng s
c gi i quy t theo nhi u h ng khác nhau tùy thu c
vào pháp lu t c a t ng n c khác nhau và
u c qu c t mà các bên tham gia ký
t.
Riêng Vi t Nam thì quy n, l i ích ó
c b o v trên c s nh ng quy nh
a hi n pháp, lu t, ngh nh, thông t và
u c qu c t mà Vi t Nam tham gia
ho c ký k t. Tuy nhiên vi c
u ch nh quan h hôn nhân có y u t n c ngoài là m t
thách th c l n c a pháp lu t n c ta hi n nay b i ây là u ki n nh h ng tr c ti p
và không nh
n th c tr ng hôn nhân có y u t n c ngoài hi n t i. Nó góp ph n vào
vi c xây d ng nh ng cu c hôn nhân úng ngh a vì h nh phúc và phát tri n b n v ng
trên c s t nguy n ng th i h n ch
n m c th p nh t nh ng bi k ch trong hôn
nhân có y u t n c ngoài, bên c nh ó d lu n xã h i c ng ngày càng sôi n i và c ng
th ng v i nhi u quan
m khác nhau v cái t t, cái x u, cái h nh phúc cái b t h nh
a nh ng cu c hôn nhân nh th .
Ngoài ra vi c xác nh th m quy n gi i quy t các v n
v ly hôn có y u t
c ngoài c ng là m t công vi c khó kh n c a t t c các n c trên th gi i nói chung
và Vi t Nam nói riêng, ây c ng là
u ki n nh h ng không nh
n quy n l i và
ngh a v c a các bên khi mu n ch m d t quan h hôn nhân.
V y làm th nào

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!


ng ký k t hôn, th t c ly hôn c ng nh là các tr
n

công nh n vi c k t hôn tr

ó là tìm hi u m t vài v n
gi i quy t xung
quan

ng ký k t hôn và

c c quan có th m quy n c a n

c ngoài, bên c nh

nh th m quy n c a tòa án Vi t Nam trong

c ngoài thông qua các nguyên t c áp d ng

t pháp lu t, xung

t th m quy n khi gi i quy t các v n

n quan h hôn nhân có y u t n

ng m c khi áp d ng pháp lu t
c ta hi n nay và t nh ng v

u ki n k t hôn, trình t th t c
ng h p t ch i


t trong quan

3) M c ích nghiên c u
c ích c a quá trình nghiên c u là giúp chúng ta nh n th c rõ h n, sâu s c h n
nh ng quy nh c a pháp lu t Vi t Nam nói riêng và u c qu c t nói chung v
quan h hôn nhân có y u t n c ngoài. V i nh ng v n
v vi c áp d ng pháp lu t
và phân nh th m quy n gi i quy t các v n
liên quan n
u ki n k t hôn, trình
, th t c xác l p c ng nh ch m d t quan h hôn nhân có y u t n c ngoài, bên
nh ó nh m m c ích hoàn thi n nh ng thi u xót c a pháp lu t Vi t Nam hi n hành
u ch nh quan h hôn nhân có y u t n c ngoài hi n nay.
4) Ph ng pháp nghiên c u
tìm hi u
tài trên ng i vi t s d ng nhi u ph ng pháp: t p h p, phân tích,
so sánh...trên c s nh ng d li u tìm
c nh sách, báo, các v n b n pháp lu t và
t s trang wed có liên quan n v n quan h hôn nhân có y u t n c ngoài.
Qua quá trình nghiên c u quy nh c a pháp lu t trong n c c ng nh m t s quy
nh trong các hi p nh t ng tr t pháp ng i vi t rút ra nh ng v ng m c nói
chung và t nh ng v ng m c này s
a ra nh ng
xu t ch quan c a mình nh m
góp ph n tháo g nh ng v ng m c ó và hoàn thi n h n h th ng pháp lu t Vi t
Nam u ch nh quan h hôn nhân có y u t n c ngoài hi n nay.
Tuy nhiên ây là m t v n l n, khó kh n nên v i kh n ng còn r t nhi u h n ch
a mình v nhi u m t em tin ch c r ng
tài c a mình còn r t nhi u thi u xót. Kính


w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O


c

ngoài.
Trong ch
ut n

ng này ng

i vi t trình bày v l

c ngoài thông qua các th i k t tr

nh ó trình bày quan h hôn nhân và
hôn nhân có y u t n
lu t

m c a hôn nhân trong n
ng th i nêu lên các

u ch nh quan h hôn nhân có y u t n

pháp c b n áp d ng gi i quy t xung
nguyên t c c b n
Ch

c cách m ng tháng Tám

c



ng này ng

u ch nh

i vi t t p trung phân

nh c th c a pháp lu t thông qua các v n b n lu t hôn nhân gia

ình, ngh nh 68, ngh nh 69 và m t s hi p nh t ng tr t pháp gi a Vi t Nam
im ts n cv v n
k t hôn, ly hôn v i nh ng tr ng tâm nh :
u ki n k t
hôn, th m quy n ng ký k t hôn, th t c k t hôn, th m quy n gi i quy t vi c ly hôn
a tòa án
Ch ng 3: Th c tr ng và m t s
xu t nh m hoàn thi n h th ng pháp lu t u
ch nh quan h hôn nhân có y u t n c ngoài
ch ng này ng i vi t tìm hi u nguyên nhân và th c ti n tình hình k t hôn,
i s ng hôn nhân c a nh ng cô gái Vi t Nam l y ch ng n c ngoài, ng th i nêu
lên nh ng v ng m c hi n nay khi áp d ng pháp lu t
u ch nh các v n liên
quan n quan h hôn nhân có y u t n c ngoài, thông qua ó có nh ng ý ki n và
xu t h p lý
góp ph n hoàn thi n h th ng nh ng quy nh c a pháp lu t v v n
này hi n nay n c ta.

.d o

m

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

c

quan ni m khác nhau d

i m i ch

phaong ki n thì

hôn nhân là vi c tr ng

i c a c gia ình, c a dòng t c ch không ph i c a riêng hai

bên nam n , chính vì v y vi c k t hôn ph i có s cho phép c a cha m chính vì quan
ni m trong nam khinh n , ch ng chúa v tôi nên trong xã h i phong ki n ch ng có
nhi u quy n mà ít ngh a v , còn ng

i v có ít quy n nh ng l i có nhi u ngh a v h n

trong quan h hôn nhân.
u trong quan ni m x a hôn nhân là s s p x p c a cha m thì quan ni m hôn nhân
i ch
Xã H i Ch Ngh a là ch
hôn nhân t nguy n,
c pháp lu t b o h
khi th a các
u ki n k t hôn do pháp lu t quy nh, cho nên k t hôn là quy n ch
không ph i là ngh a v vì v y các bên t do k t hôn mà không ch u b t k m t ác
ng nào c a gia ình, dòng t c. N u k t hôn là quy n c a các bên giúp cho các bên
ti n n i s ng hôn nhân thì ly hôn c ng là quy n các bên
c t do ly hôn trong


m

C

m

w

o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to

N
y
bu
to
k
lic

c ích t o nên m t t bào xã h i ó là gia ình và

c bi t

ch các bên liên k t

i nhau không vì m c ích th a mãn nh ng nhu c u v t ch t, tinh th n nh t th i mà
mang tính lâu dài

c xây d ng trên c s tình yêu và s t nguy n c a các bên khi

tham gia vào quan h này và ngày càng
sinh khác nh : quan h cha, m

c c ng c thông qua các m i quan h phái

i v i con, ông bà

i v i con cháu, hay nói cách

khác quan h hôn nhân là c s t o nên quan h v ch ng, quan h huy t th ng và
ng h p các m i quan h này l i là n n t ng c a gia ình.
Trong m i xã h i khác nhau hôn nhân có tính ch t khác nhau, trong ch

xã h i mà quan h hôn nhân
c xem là quan h pháp lu t thì s liên k t gi a
ng i àn ông và ng i àn bà
c xem là hình th c c a hôn nhân,
u này có ý
ngh a nh m t s ki n pháp lý làm phát sinh quy n và ngh a v gi a các bên khi
c
pháp lu t th a nh n là v ch ng. trong m i giai
n l ch s giai c p th ng tr thông
qua nhà n c ban hành pháp lu t
u ch nh quan h hôn nhân cho phù h p v i ý chí
a mình cho nên pháp lu t
u ch nh quan h hôn nhân mang tính giai c p rõ r t
ch
nào thì quan h hôn nhân mang hình thái ó và t ng ng v i nó là m t ch
hôn nhân nh t nh.
c ta là m t n c Xã H i Ch Ngh a nên tính ch t c a hôn nhân nh ã nêu là
liên k t bình ng gi a àn ông và àn bà trên c s t nguy n nên pháp lu t hi n
hành .Theo quy nh t i kho n 6, kho n 10
u 8 lu t hôn nhân gia ình nh ngh a
“hôn nhân là quan h gi a v ch ng sau khi k t hôn”.
1.1.2
c
m c a hôn nhân
Hôn nhân là m t quan h dân s
c bi t b i m c ích xác l p quan h các bên ch
th không nh ng vì m c ích v t ch t mà còn vì m c ích tinh th n
u ó
c th
hi n qua mong mu n chung s ng v i nhau su t v i m c ích t o d ng m t t bào c a

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

c u -tr a c k


ng gi a hai bên trên c s t nguy n

u 9 lu t hôn nhân gia ình 2000 “vi c xác l p hôn nhân do hai bên nam n

hoàn toàn t nguy n quy t

nh, không ai

Th ba, Hôn nhân là s liên k t bình
à bà. S bình

c ép bu c, c n tr ”
ng gi a m t ng

ng v m t pháp lý gi a h là m t b

i Ch Ngh a so v i các h th ng pháp lu t khác
xem quan h hôn nhân nh m t quan h h p
Th t , Hôn nhân s liên k t gi a m t ng
chung s ng v i nhau su t

i àn ông và m t ng

i

c phát tri n c a pháp lu t Xã
u này xu t phát t quan

m


c a gia ình, hôn nhân m b o các u ki n c a pháp
1.2 Khái ni m và l c s phát tri n c a quan h hôn nhân có y u t n c
ngoài
1.2.1 Khái ni m
i chính sách “hòa bình, h u ngh , m r ng, giao l u h p tác v i t t c các n c
trên th gi i” thì hi n nay quan h hôn nhân có y u t n c goài n c ta ngày càng
phát tri n v chi u r ng l n chi u sâu, chính vì l ó mà vi c xây d ng pháp lu t
u ch nh m i quan h này là m t nhu c u c p bách nh m b o v quy n, l i ích h p
pháp c a công dân Vi t Nam c ng nh công dân n c ngoài khi tham gia vào quan h
này, ng th i m b o cho s n nh và phát tri n giao l u dân s Qu c t . Vi c

.d o

m

w

o

.c

C

m
o

.d o

w


!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

u ch nh quan h hôn nhân có y u t n
trong n

c ngoài không ch ph thu c vào pháp lu t

c mà còn ph thu c vào pháp lu t n

c ngoài và

dân Vi t Nam v i nhau mà c n c
pháp lu t n

Ngoài ra, theo quy
áp d ng
hai bên

nh t i kho n 4

in

c

ng trú t i Vi t Nam ho c gi a công

xác l p, thay

c ngoài ho c tài s n liên quan

u

n quan h

i, ch m d t quan h
ó

u 100 thì các quy

n


c hi u là các quan h hôn nhân có m t trong ba y u t sau: ch th
là ng i n c ngoài, ho c s ki n pháp lý làm phát sinh thay i, ch m d t quan h
ó theo pháp lu t n c ngoài, ho c tài s n có liên quan n quan h ó n c ngoài.
Vi c quy nh nh th là hoàn toàn phù h p v i th c ti n quan h hôn nhân có y u t
c ngoài ã và ang phát tri n Vi t Nam, t o c s pháp lý
k p th i u ch nh
các m i quan h này khi c n thi t.
1.2.2 L c s phát tri n c a ch
nh hôn nhân có y u t n c ngoài
1.2.2.1 Tr c cách m ng tháng Tám 1945
Tr c n m 1945 Vi t Nam là m t n c thu c a n a phong ki n, quan h hôn
nhân trong th i k này
c
u ch nh b i các quan h pháp lu t c a hai b lu t:
Qu c Tri u hình lu t và Hoàng Vi t lu t l .
Qu c Tri u Hình Lu t hay còn g i là lu t H ng
c
c ban hành d i th i nhà
Lê, ây là m t công trình v
i, ã k th a có ch n l c pháp lu t c a các i vua

.d o

m

w

o

.c

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k

phong ki n nên hai b lu t này ch a quy
c ngoài, th m chí hôn nhân gi a ng

nh v quan h hôn nhân có y u

i Vi t v i ng

in

c ngoài còn b c m

oán.
Ch ng h n:
ch ng v i ng
và b t tr v n

u 71 ch
in

ng c m v Qu c Tri u Hình Lu t quy

nh “n u k t v

c ngoài ph i ch u l u i châu xa, ôi v ch ng y ph i ch u ly d

c”. Do xu t phát t nh ng quan ni m v hôn nhân c ng nh là quan

m v chính tr nêu trên cho nên khái ni m quan h hôn nhân có y u t n

c ngoài

ình.
u 14 s c l nh 97- SL quy nh “t t c các
u kho n trong dân pháp
n

.d o

m

w

o

.c

C

m
o

.d o

w

w

w

w


.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

c Kì, Dân pháp

n Trung Kì, pháp quy gi n y u 1883 thi hành

nh ng lu t l sau, trái v i nh ng

u kho n trên này

c l nh s 97-SL ã có nhi u quy
i ba b

lu t tr

c

nhìn nh n nh m t quan h dân s
khác, quan
ra

m này

ly hôn ã

c

c bi t và có th tách ra kh i các quan h dân s

c c th hóa b ng lu t hôn nhân gia ình n m 1959.

i c a s c l nh 97- SL ã bãi b nh ng quy

ti n b v quan

Nam Kì, và

nh c a b lu t c và cho th y

m c ng nh cách làm lu t c a các nhà làm lu t lúc b y gi v

quan h hôn nhân gia ình. Trong giai

n này các v n

liên quan


hình ó các quan h xã h i có y u t n c ngoài c ng phát tri n theo và òi h i pháp
lu t c ng c n có h ng thay i ki p th i u ch nh các m i quan h này th nh ng
n
hôn nhân trong lúc này không ph i là v n
quan tr ng nh t nên v n ch a có
n b n pháp lu t riêng bi t
u ch nh. C ng chính nh ng m i quan h này là n n
ng cho s phát tri n c a ch nh hôn nhân gia ình có y u t n c ngoài trong pháp
lu t n c ta v sau.
1.2.2.3 Giai
n t 1959- 1986
i k h p th 11 ngày 31/12/1959 Qu c H i ã ban hành Hi n Pháp m i Hi n
Pháp 1959 qua ó ti p t c kh ng nh quy n bình ng gi a nam và n , c ng trong

.d o

m

w

o

.c

C

m
o

.d o


O
W
!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

tình hình m i thông qua th c ti n v v n

hôn nhân gia ình nhà n

hành lu t hôn nhân gia ình t i k h p th 11 ngày 29/12/1959 và

c tuy nhiên l i có nh ng ti n b rõ r t.
mi n B c n m 1961 chính ph ban hành ngh

theo

ul v

ng ký h t ch trong ó quy

nh vi c

nh s 04 ngày 16/1/1961 kèm
ng ký khai sinh, khai t , k t

hôn. Ngày 21/6/1961 b n i v ban hành thông t s 05/NV h
nh s 04, tuy không quy
nhân có y u nhân n
mi n Nam d

ng d n thi hành ngh

nh c th nh ng ây là n n móng gi i quy t quan h hôn

c ngoài.
i s cai tr c a ng y quy n

n n m 1959 lu t gia ình h Ngô

c ban hành ngày 2/1/1959 nh m thay th s
u ch nh c a lu t Pháp. Tháng 11/

giai
n sau.

.d o

m

w

o

.c

C

m
o

.d o

w

w

w

w

w



F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

1.2.2.4 Giai
n 1986- 2000
Ngày 29/11/1986 lu t hôn nhân gia ình ã
c Qu c H i thông qua v i nh ng
quy nh phù h p v i s phát tri n c a t n c lu t này ã dành h n m t ch ng
(ch

ng IX) quy

nh v quan h hôn nhân gia ình có y u t n

c ngoài v i n i dung

nh sau:
Tr



u 7 lu t hôn nhân gia ình Vi t

Nam.
n, quan h v ch ng, tài s n, quan h cha m con , h y vi c k t hôn, ly hôn
gi a công dân Vi t Nam v i ng

in

Sau ó là vi c áp d ng các quy

c ngoài do H i
nh c a

u

ng Nhà N

c quy

nh.

c qu c t mà Vi t Nam tham gia

ho c ký k t lúc b y gi lu t hôn nhân gia ình 1986 quy nh “Tr ng h p có hi p
nh t ng tr t pháp và pháp lý v hôn nhân và gia ình gi a Vi t Nam và các n c
ngoài thì tuân theo nh ng quy nh ó”.
nh ng quy nh trên cho th y s ti n b trong công tác l p pháp c a nhà n c
ta v l nh v c hôn nhân gia ình, nó th hi n s quan tâm c a nhà n c i v i quan
hôn nhân có y u n c ngoài và ph n ánh xu th c a th i i ó là pháp lu t Vi t

m

w

o

.c

C

m
o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

Tr

c tiên v m t pháp lu t chúng ta ã có nh ng v n b n pháp lý riêng và t p h p

thành m t h th ng v i nh ng quy
nhân gia ình có y u t n

c, các v n b n pháp này ã t o nên m t c ch ph i h p

ch c ch gi a b t pháp v i
c ngoài,

trong th i k tr

u ch nh quan h hôn

c ngoài

n là v m t nhà n
ut n


nhân ga ình có y u t n c ngoài (ch ng XI) ch ng này g m 7
ut
u 100
n
u 106 các
u lu t này xác nh rõ nguyên t c, cách gi i quy t xung t pháp
lu t và xung t th m quy n gi i quy t trong quan h hôn nhân gia ình có y u t
c ngoài, lu t hôn nhân gia ình 2000 ã áp ng
c nhu c u th c t trong vi c
gi i quy t xung t trong quan h này, lu t hôn nhân gia ình 2000 có ph m vi
u
ch nh r ng h n so v i lu t hôn nhân gia ình 1986, pháp l nh 1993
m u ch nh
quan h hôn nhân gia ình gi a ng i n c ngoài v i nhau th ng trú t i Vi t Nam và
vi c gi i quy t quan h này t i các vùng biên gi i.
Nhìn chung lu t hôn nhân ngia ình 2000 u ch nh các m i quan h hôn nhân gia
ình có y u t n c ngoài theo h ng áp d ng lu t Vi t Nam là ch y u là ch y u
gi i quy t xung t pháp lu t trong quan h này, ngoài ra vi c quy nh th m quy n
gi i quy t c ng kh thi h n so v i lu t hôn nhân gia ình 1986 và pháp l nh 1993. tuy
nhiên
th c hi n t t lu t hôn nhân gia ình 2000 c n ph i ban hành ngh nh m i
thay th ngh nh 184/ CP v n ã l i th i l c h u và b c l nhi u khuy t m nh :
Do xu t phát t s ch quan thi u s kh o sát th t trong khi ó i t ng
u
ch nh c a ngh nh này khá r ng, ch th là ng i n c ngoài, tham gia vào quan h
hôn nhân gia ình v i ng i Vi t Nam r t a d ng. không phù h p v i tình hình t
c lúc b y gi
u này d n n nh ng v ng m c nh t nh khi áp d ng do s
khác bi t v h th ng pháp lu t gi a Vi t Nam v i các n c.
Trong quá trình t ch c th c hi n do s thi u ng b c ng thêm nh ng khó kh n

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD


nh s 69/ 2006/ ND- CP ngày 21/ 7/

u ngh

nh 68

phù h p h n v i tình hình

hi n t i.
1.3

c
m c a quan h hôn nhân có y u t n c ngoài
ng nh quan h hôn nhân trong n c, quan h hôn nhân có y u t n

ng mang nh ng

c

mt

hôn nhân có y u t n
pháp qu c t nh ng
1.3.1
it

it
ng

ng t , th nh ng ngoài nh ng

c ngoài” và v n

c

khó kh n là làm th nào

c trên th gi i có quan ni m khác nhau v có

u t n c ngoài trong quan h dân s nói chung và quan h hôn nhân nói riêng, theo
pháp lu t Vi t Nam hi n hành ( lu t hôn nhân gia ình n m 2000) thì quan h hôn
nhân có y u t n c ngoài
c hi u nh sau:
xác nh quan h hôn nhân có y u t n c ngoài hay không thì d a vào quy
nh c a
m c kho n 14
u 8 và kho n 4
u 100 lu t hôn nhân gia ình 2000 là
ch y u theo ó y u t n c ngoài
c xác nh khi xác l p c ng nh ch m d t quan
hôn nhân x y ra trong các tr ng h p sau:
Gi a ng i Vi t Nam v i ng i n c ngoài
Gi a ng i Vi t Nam v i ng i không qu c t ch
Gi a ng i n c ngoài v i nhau th ng trú t i Vi t Nam
Gi a ng i không qu c t ch v i nhau th ng trú t i Vi t Nam
Gi a công dân Vi t Nam v i nhau mà c n c
xác l p, thay i, ch m d t quan
ó theo pháp lu t n c ngoài ho c tài s n liên quan n quan h ó n c ngoài.
ây là c s pháp lý quan tr ng giúp c quan có th m quy n xác nh m t cách
chính xác âu là quan h hôn nhân có y u t n c ngoài
t ó có h ng gi i quy t

riêng th ng có các tr ng h p làm ch m d t quan h hôn nhân sau:
Tr c tiên, là tr ng h p m t trong hai ng i v ho c ch ng ch t( ch t sinh h c)
thì quan h hôn nhân c a h m c nhiên ch m d t
n, là tr ng h p m t trong hai bên b tòa án tuyên b là ã ch t( ch t pháp lý)
thì quan h hôn nhân c a h c ng ch m d t
Sau ó, là tr ng h p sau m t th i gian chung s ng tình c m v ch ng c a h
không
c t t d n n vi c h không th ti p t c i s ng hôn nhân v i nhau n a, thì
ly hôn ây là tr ng h p th ng g p nh t và c ng gây nhi u phi n ph c nh t trong
vi c l a ch n pháp lu t áp d ng gi i quy t các v n liên quan n quy n và ngh a
c a các bên.
Vi t Nam vi c gi i quy t xung t pháp lu t v v n
ly hôn có y u t n c
ngoài
c quy nh t i
u 104 t i các kho n 1, 2 và 3 lu t hôn nhân gia ình n m
2000 nh sau:
“1. Vi c ly hôn gi a công dân Vi t Nam v i ng i n c ngoài, gi a ng i n c
ngoài v i nhau th ng trú t i Vi t Nam
c gi i quy t theo quy nh c a Lu t này.
2. Trong tr ng h p bên là công dân Vi t Nam không th ng trú t i Vi t Nam vào
th i
m yêu c u ly hôn thì vi c ly hôn
c gi i quy t theo pháp lu t c a n c n i
th ng trú chung c a v ch ng; n u h không có n i th ng trú chung thì theo pháp
lu t Vi t Nam.
3. Vi c gi i quy t tài s n là b t ng s n n c ngoài khi ly hôn tuân theo pháp
lu t c a n c n i có b t ng s n ó.”
i nh ng quy nh trên thì vi c ch n pháp lu t áp d ng
c quy nh c th

w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W


c áp d ng

uh t

gi i quy t vi c ly hôn.

nh trên cho th y t t c các tr

nhân gia ình n m 2000 t i ch

ng h p ly hôn có y u t n
nh h

ng d n ngh

th c t b i không nh ng có nh ng tr

c ngoài

nh 68/ 2002/

ng h tr k t hôn.

nh này chúng ta c ng có th nh n th y m t khuy t

lu t hôn nhân gia ình 2000 ó là vi c quy
có các tr

ng s n

ng h p ly hôn

mc a

ng h p ly hôn không xát v i
c ghi nhân nh trên mà còn

ng h p

i v i tr

ng h p c hai là công dân n

c ngoài xin ly hôn v i nhau nh ng m t

ng i n c ngoài m t ng i Vi t Nam ch ng h n thì pháp lu t Vi t Nam ch a ghi
nh n, hay c hai u là công dân Vi t Nam xin ly hôn v i nhau nh ng m t ng i
c ngoài còn m t ng i Vi t Nam t i th i
m n p n xin ly hôn pháp lu t hôn
nhân gia ình 2000 c ng ch a ghi nh n v n này
- Th m quy n gi i quy t vi c ly hôn có y u t n c ngoài c a tòa án Vi t
Nam
Theo quy nh t i
u 41015và 41116 lu t t t ng dân s 2004 thì th m quy n
a tòa án Vi t Nam trong l nh v c ly hôn có y u t n c ngoài
c xác nh g m có
th m quy n chung và th m quy n riêng bi t
+ Tr c tiên là các tr ng h p thu c th m quy n chung
n
xác nh th m quy n xét x c ng là m t v n

.c

m

C

m
o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

bu
to
k
lic

Nam trong nh ng tr
c xác

ng h p c th

i v i quan h hôn nhân có y u t n

c ngoài s

nh nh sau:

Theo quy

nh này và c n c

u 104 t i các kho n 1, 2 và 3 thì nh ng v vi c ly

hôn sau tòa án Vi t Nam s có quy n gi i quy t các v vi c ly hô có y u t n

c ngoài

sau.
Th nh t, trong tr
hôn v i ng



ng trú t i Vi t Nam ly hôn v i nhau.
ng h p trên c ng

c xác

u 104 lu t hôn nhân gia ình 2000 l n l

nh theo
t nh

sau:
Th nh t, trong tr ng h p công dân Vi t Nam không th ng trú t i Vi t Nam ly
hôn v i ng i n c ngoài s
c
u ch nh b i pháp lu t n c mà hai v ch ng có
i th ng trú chung; trong tr ng h p n u h không có n i th ng trú chung thì s
áp d ng pháp lu t Vi t Nam.
Th hai, tr ng h p công dân Vi t Nam ly hôn v i ng i n c ngoài th ng trú
i Vi t Nam s
c gi i quy t theo quy nh c a pháp lu t Vi t Nam.
Th ba, tr ng h p hai ng i n c ngoài th ng trú t i Vi t Nam ly hôn v i nhau
thì pháp lu t Vi t Nam s
c áp d ng gi i quy t vi c ly hôn.
+K

n là các tr

ng h p thu c th m quy n riêng bi t c a tòa án Vi t


o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W

nh này chúng ta c n chú ý c m t “ c trú ho c làm n ho c sinh s ng ”

ch c n thõa m t trong ba
Nam, t

u ki n thì thu c th m quy n riêng bi t c a tòa án Vi t

ó chúng có th rút ra m t k t lu n chung là vi c k t hôn c ng nh

hôn nhân c a h hoàn toàn di n ra

Vi t Nam cho

nh th c ng có ngh a là pháp lu t t t ng trong tr
ngoài và ng
Nh

i s ng

n ngày h xin ly hôn v i nhau
ng h p này xem ng

in

c

in

c



ch nh v n
th m quy n gi i quy t c a tòa án c ng nh vi c áp d ng pháp lu t trong
ng tr ng h p c th
2.2.2.1 Th m quy n gi i quy t vi c ly hôn
gi i quy t v n
này h u h t các hi p nh t ng tr t pháp gi a Vi t Nam
i các n c áp d ng hai nguyên t c: nguyên t c h thu c lu t qu c t ch và nguyên t c
thu c lu t n i c trú xác nh th m quy n xét x , theo m t s hi p nh v vi c
ly hôn
c chia thành ba tr ng h p sau:
hai v ch ng cùng mang m t qu c t ch, cùng c trú trên m t lãnh th , tòa án có
th m quy n gi i quy t là tòa án c a n c mà hai v ch ng cùng cùng là công dân và
cùng sinh s ng.
Ví d theo kho n 3
u 26 hi p nh t ng tr t pháp gi a Vi t Nam v i Mông
quy nh “
i v i tr ng h p nói t i kho n 1
u này, th m quy n gi i quy t
tranh ch p thu c c quan c a Bên ký k t mà v ch ng là công dân vào th i
m a
n. N u vào th i
m a n c hai v ch ng u th ng trú trên lãnh th Bên ký
t kia, thì c quan c a Bên ký k t kia c ng có th m quy n gi i quy t”, kho n 3
u
27 hi p nh t ng tr t pháp gi a Vi t Nam v i Lào c ng quy nh t ng t : “. i
i tr ng h p ly hôn quy nh t i kho n 1
u này, C quan t pháp có th m quy n
gi i quy t là C quan t pháp c a N c ký k t mà v ch ng là công dân”
u hai v ch ng m t ng i là công dân n c bên này, m t ng i là công dân


w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

nh t i kho n 2

u này, C quan t pháp có th m quy n gi i quy t là C quan t pháp c a N

c

ký k t, n i v ch ng cùng c trú”
u hai v ch ng m t ng
bên n

i th

ng trú

c này thì tòa án c a c hai n

Ví d theo

n 2 kho n 4

nh: “ N u m t ng

i th

c

bên n

c kia còn m t ng



i c trú trên lãnh th c a Bên ký k t này, còn ng

trên lãnh th c a Bên ký k t kia thì c quan c a c hai Bên ký k t

i kia c trú

u có th m quy n

gi i quy t”
2.2.2.2 Pháp lu t áp d ng
Trong tr ng h p hai v ch ng cùng cùng là công dân Vi t Nam vào th i m xin
ly hôn thì pháp lu t
c áp d ng là pháp lu t Vi t Nam và ng c l i n u c hai u
mang qu c t ch n c kia thì pháp lu t c a n c mà hai v ch ng ang
c h ng
qu c t ch s
c áp d ng theo quy nh t i kho n 1, u 26 hi p nh t ng tr t
pháp gi a Vi t Nam v i mông C :“ i v i vi c ly hôn s áp d ng pháp lu t c a Bên
ký k t mà v ch ng là công dân vào th i
m a n”.Hay theo quy nh t i kho n
1
u 27 hi p nh t ng tr t pháp gi a Vi t Nam v i Lào quy nh: “ N u v
ch ng có cùng qu c t ch thì vi c ly hôn
c gi i quy t theo pháp lu t c a N c ký
t mà v ch ng là công dân”.
Tr ng h p m t ng i là công dân c a n c ký k t này, m t bên là công dân n c
ký k t kia thì pháp lu t c a n c mà các bên g i n xin ly hôn s
c áp d ng theo
quy nh t i kho n 2


m
o

.d o

w

w

w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N


Theo kho n 14 lu t hôn nhân gia ình 2000 và

u 9 ngh

nh 68/ 2002/ N - CP

w

thì:
“Gi a công dân Vi t Nam và ng

in

c ngoài;

Gi a ng i n c ngoài v i nhau th ng trú t i Vi t Nam;
Gi a công dân Vi t Nam v i nhau mà c n c
xác l p, thay
ó theo pháp lu t n c ngoài ho c tài s n liên quan
kho n 14 lu t hôn nhân gia ình 2000),
u 9 ngh

i, ch m d t quan h

n quan h ó n
nh 68: “Ng i n

c ngoài” (
c ngoài là


c ti n hành theo quy nh c a n c mà hai v ch ng th ng trú, n u hai v ch ng
không có n i th ng trú thì áp d ng pháp lu t Vi t Nam v th t c ly hôn.
Nh v y th t c ly hôn s tuân theo pháp lu t Vi t Nam trong nh ng tr ng h p
th trên, th t c này
c quy nh c th t i
u 87 và
u 88 lu t hôn nhân gia
ình 2000 quy nh;
“Toà án th lý n yêu c u ly hôn theo quy nh c a pháp lu t v t t ng dân s .
Trong tr ng h p không ng ký k t hôn mà có yêu c u ly hôn thì Toà án th lý và
tuyên b không công nh n quan h v ch ng theo quy nh t i kho n 1
u 11 c a
Lu t này; n u có yêu c u v con và tài s n thì gi i quy t theo quy nh t i kho n 2 và

.d o

o

.c

m

C

m
o

.d o

w

W
!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

kho n 3

u 17 c a Lu t này”

án ti n hành hoà gi i theo quy

u 88 “ Sau khi ã th lý

c ly hôn s

c xác

nh c a các

u kho n nêu trên thì ta có th suy lu n r ng th

nh theo pháp lu t c a n

c có c quan có th m quy n gi i

quy t v vi c ly hôn

Ch

ng 3
TH C TR NG VÀ M T S
XU T NH M HOÀN THI N H
TH NG PHÁP LU T
U CH NH QUAN H HÔN NHÂN CÓ Y U T
C NGOÀI

.d o

m

w

o

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

c u -tr a c k

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu


w

w

w

C

lic

k

to

bu

y

N

O
W
!

PD

O
W
!

c

c ngoài sinh s ng,

m b o bên nhà ch ng trên

ng h p ph n Vi t Nam l y ch ng n

là k t hôn v i nam gi i các n

c trong khu v c nh

i s ng hôn
t ngo i

c ngoài ( ch y u

Hàn Qu c,

Malaysia…..), trong nh ng cu c hôn nhân này ph n l n các cô dâu th

ài Loan,
ng có xu t

thân t
ng B ng Sông C u Long c th là các t nh; C n Th , H u Giang, V nh
Long, Sóc Tr ng, Ti n Giang, An Giang, ng Tháp.
d trong nh ng n m g n ây ph n Vi t Nam k t hôn v i ng i n c ngoài
i s l ng ông o nh v y là do nh ng nguyên nhân sau:
Th nh t, vì tình yêu vì tình yêu chân chính:

i nh p và phát tri n” di n ra t i Tp H Chí Minh ngày 6/ 8/ 2008

.c


F -X C h a n ge

F -X C h a n ge

c u -tr a c k

N
y
bu
to
k
lic

nh n k t hôn v i nh ng ng

i l n tu i h n mình

n 20, 30 tu i, ho c k t hôn v i

i khi m khuy t. Nh th thì khó có th nói ây là k t hôn vì tình yêu.19

nh ng ng

Th ba, theo phong trào:
ó là nh ng tr


ng

n nh ng ng

ng cu c s ng t t mà theo suy ngh c a h b t c

“T t” h n Vi t Nam (sính ngo i).

tn

c giàu có, phát

i Vi t Nam mu n nhanh chóng

t hôn, nhanh chóng hòa nh p vào th gi i m i m c ích
ch

i thân ã k t hôn

thay
u gì c a n

i cu c s ng,
c ngoài c ng

ây là m t nh n th c k t hôn l ch l c d d n

n


u ó th hi n
nhi u m t khác nhau t k t hôn cho n i s ng hôn nhân c ng nh là s l ng các
19

Bài tham lu n t i t a àm khoa h c: “ hôn nhân xuyên biên gi i vùng
i nh p và phát tri n” di n ra t i Tp H Chí Minh ngày 6/ 8/ 2008
20
Bài tham lu n t i t a àm khoa h c: “ hôn nhân xuyên biên gi i vùng
i nh p và phát tri n” di n ra t i Tp H Chí Minh ngày 6/ 8/ 2008
21
Bài tham lu n t i t a àm khoa h c: “ hôn nhân xuyên biên gi i vùng
i nh p và phát tri n” di n ra t i Tp H Chí Minh ngày 6/ 8/ 2008
22
Bài tham lu n t i t a àm khoa h c: “ hôn nhân xuyên biên gi i vùng
i nh p và phát tri n” di n ra t i Tp H Chí Minh ngày 6/ 8/ 2008

ông và ông Nam châu Á: th c tr ng
ông và ông Nam châu Á: th c tr ng
ông và ông Nam châu Á: th c tr ng
ông và ông Nam châu Á: th c tr ng

.d o

m

w

o

.c

N

O
W
!

PD

O
W
!

PD

c u -tr a c k

.c