PHÒNG GD VÀ ĐT THÀNH PHỐ VINH
TRƯỜNG MẦM NON THANH MAI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 3 – 4 TUỔI HỌC MÔN ÂM
NHẠC

Người thực hiện: Lê Thị Ngọc
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thanh Mai
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

Nghệ An, tháng 03/2018


MỤC LỤC
PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

Trang
Error:
Refere
nce
source
not

1. Lý do chọn đề tài:
2. Mục đích nghiên cứu:
3. Đối tượng nghiên cứu:

Một nhà soạn nhạc người Đức- Robert Schumann đã từng phát ngôn rằng
“Nhiệm vụ cao quý nhất của âm nhạc là chiếu sáng vào những cõi sâu thẳm
trong trái tim mỗi con người”. Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động vào trái
tim mỗi con người ngay từ khi ta còn nằm trong nôi qua tiếng à ơi… của bà, của
mẹ. Chính cái bắt đầu ấy đã vô hình chung đưa mỗi tâm hồn trẻ thơ hòa vào âm
nhạc, âm nhạc với trẻ thơ giường như là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Tâm
hồn trẻ thơ luôn luôn trong sáng, luôn luôn vui vẻ, cho nên việc tiếp xúc với âm
nhạc là không thể thiếu với trẻ. Bởi chính ở nơi đây âm nhạc được coi như là
một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách tâm hồn trẻ thơ.
Trong chương trình giáo dục mầm non mới, bộ môn giáo dục âm nhạc là
một bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là một trong những hoạt động mà
trẻ mầm non nói chung và trẻ 3 tuổi nói riêng rất yêu thích. Âm nhạc là nguồn
hứng thú để trẻ cảm thụ nghệ thuật và bộ môn này còn là phương tiện thiết thực
cho các hoạt động giáo dục khác như: hoạt động “Phát triển ngôn ngữ” hay
“Hoạt động Khám phá khoa học”…
Âm nhạc là nhu cầu của cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu
được đối với con người. Đặc biệt, đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm
bổng, những giai điệu mượt mà, vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc
như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, những bài hát ru
luôn là bạn đồng hành của trẻ nhỏ, đưa trẻ vào những giấc ngủ an lành với
những điệu nhạc du dương êm ái qua tiếng hát của mẹ. Nó như một phần không
thể thiếu trong cuộc sống của mỗi gia đình có con nhỏ..
Giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi này góp phần không nhỏ vào việc giáo dục
toàn diện cho trẻ:
- Âm nhạc giúp trẻ thông minh hơn
- Âm nhạc giúp trẻ khỏe hơn, sức đề kháng tốt hơn
- Âm nhạc giúp nâng cao kỹ năng vận động cho trẻ
- Âm nhạc giúp trẻ cải thiện kỹ năng giao tiếp
- Âm nhạc giúp cho trẻ hình thành sự tự tin
- Âm nhạc sẽ rèn luyện tính kiên nhẫn cho trẻ

- Phương pháp trải nghiệm
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1. Cơ sở lý luận:
Chiến lược phát triển nguồn nhân lực vô cùng quan trọng là nhân tố phát
triển đất nước vì vậy con người phải tiếp cận chiếm lĩnh được nền khoa học kỹ
thuật công nghệ thông tin vì vậy qua các kỳ đại hội Đảng, Đảng ta đã đưa ra các
nghị quyết, các chỉ thị về giáo dục. Như chỉ thị số 06 /CT- TW của bộ chính trị
về cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” “Mỗi
thầy cô giáo là tấm gương tự học và sáng tạo, phong trào thi đua trường học thân
thiện học sinh tích cực”. Nghị quyết số 29-NQ/ TƯ của đại hội Đảng khóa XI đã
xác định rõ “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản toàn
diện nền giáo dục Việt Nam…Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết
hợp chặt chẽ giữa nhà trường gia đình và xã hội”. Đối với giáo dục mầm non là
yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn nhưng vẫn xác định rõ bậc học mầm non là vấn
đề then chốt, là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục là tiền đề giúp trẻ phát
triển thể chất, tình cảm hiểu biết, thẩm mỹ hình thành các yếu tố đầu tiên của
nhân cách trẻ. Cũng như các bậc học khác bậc học mầm non hiện nay cũng có
nhiều bộ môn cho trẻ làm quen. Như: làm quen với môi trường xung quanh, làm
quen với toán, làm quen với văn học và với chữ cái giáo dục thể chất và một
trong những hoạt động không thể thiếu đó là “hoạt động âm nhạc”.
Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ.
Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ giáo viên phải
tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp giáo dục âm nhạc với
các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày ở trường Mầm non một cách lôgich,
có hiệu quả.
2


Ở đơn vị chúng tôi thực hiện việc tổ chức lồng ghép giáo dục âm nhạc
trong các hoạt động từ thể dục buổi sáng cho đến hoạt động chiều cũng đã áp

- Giáo viên chủ nhiệm của lớp nhiệt tình, có đủ trình độ chuyên môn, có tố
chất tốt về âm nhạc.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu đi sát, tạo điều kiện thuận lợi cho
giáo viên có đủ phương tiện để chăm sóc và dạy trẻ như mở các lớp bồi dưỡng
công nghệ thông tin cho giáo viên, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ…
- Đa số phụ huynh của lớp nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con em và
thường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình học tập của con em mình.
* Khó khăn :
- Một số chủ đề khó khai thác tư liệu.
- Một số trẻ còn nhút nhát không mạnh dạn có nhiều trẻ còn nói tiếng địa
phương nên cô phải dạy trẻ nói tiếng phổ thông,
- Đa số trẻ là con nhà nông nên khả năng nhận thức còn hạn chế vì vậy sự
phát triển tư duy còn chậm.
3


3. Kết quả, hiệu quả của thực trạng
ND Khảo sát
Trẻ nhớ tên bài hát
Hát thuộc và rõ lời
bài hát
Hát hay và đúng
giai điệu bài hát
Thể hiện cảm xúc
và vận động phù
hợp với nhịp điệu
bài hát
Nhận ra giai điệu
êm dịu vui buồn của
bài hát


20

10

28,5

23 10 28,5

35

6

17

9

26

10 28,5 10 28,5

35

7

20

8

23


8

23

12

34 10 28,5

Với kết quả khảo sát như trên cho tôi thấy khả năng ca hát của các cháu
còn chưa tốt, các cháu chưa mạnh dạn và phát huy hết khả năng của mình, từ đó
tôi đã tìm tòi và ứng dụng một số giải pháp sau:
4. Các biện pháp tổ chức thực hiện
Biện pháp 1. Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ:
- Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, phòng Âm nhạc và chú ý bố trí sắp
xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường học và thoải mái cho trẻ.
Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động Âm nhạc mà trọng tâm là dạy múa
minh họa, tổ chức ở phòng Âm nhạc để trẻ có thể tự mình soi gương và chỉnh
sửa các động tác, kích thích trẻ hoạt động tích cực hơn - Trẻ mầm non phát âm còn chưa chuẩn vì thế giáo viên cần chú ý đến khả
năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai rèn luyện cho trẻ.
- Để có một tiết học sôi nổi và hào hứng ngay từ đầu, người dạy trước khi
tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện đàn, giọng hát và nghe hát…để giúp trẻ
cảm thụ âm nhạc một cách chính xác.
- Tôi luôn thay đổi trang trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm để
gây sự thu hút với trẻ. Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng
âm nhạc của ḿnh, trẻ có thể làm quen, ôn luyện , củng cố và vận dụng phát triển
những kỹ năng âm nhạc qua các tṛò chơi, các họat động sáng tạo làm phát triển
khả năng sáng tạo của trẻ. Tại đây, trẻ tự hát hay tự vận động theo nhạc, biểu
diễn một mình hay một nhóm trẻ một cách thích thú và sáng tạo.
VD: Chủ điểm thực vật tôi làm các dụng cụ âm nhạc dưới dạng hoa lá.


- Để kích thích tính ṭò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc,
giáo viên phải chú ư thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau
định kỳ, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa.
Ví dụ: Cái nắp xoong, úp xuống ta sẽ đánh âm thanh khác so với khi ta
ngửa ra, hay đánh trên đỉnh âm thanh khác với khi ta đánh để ngửa nắp.
- Để làm trang phục cho trẻ có thể dựng các loại giấy bảng kính, ống hút,
xốp màu, lá cây tạo nhiều kiểu trang phục lạ mắt.
Biện pháp 4. Chú ý rèn nề nếp, rèn kỹ năng và kích thích sự sáng tạo cho trẻ:
Trẻ biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh, biết chia nhúm, biết về hàng
và tạo cho trẻ có cảm giác tự tin, mạnh dạn, nhanh nhẹ và linh hoạt qua việc trẻ
lên biểu diễn.
5


Rèn thêm cho trẻ một số động tác múa như: nhún chân, cuộn tay, lắc
mông… nhịp nhàng theo lời bài hát.
Vận động và múa sáng tạo là cách làm trẻ vui thích để phát triển kỹ năng
thể chất. Múa tạo cơ hội để trẻ giải tỏa năng lượng, kích thích trí tưởng tượng và
phát huy tính sáng tạo. Múa sáng tạo bao gồm những cử động thân thể nhằm
truyền đạt một nội dung hỡnh ảnh (ví dụ một cơn gió), một ý tưởng (ví dụ một
cuộc hành trình) hoặc một cảm giác (ví dụ sức mạnh).
Tạo điều kiện cho trẻ tự thỏa thuận và tự chọn các vận động theo ý thích và
sự sáng tạo của trẻ. Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên trẻ thực hiện
các hoạt động sáng tạo khác nhau mà không trùng với vận động của bạn.
Biện pháp 5. Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi:
Thực tế giáo dục âm nhạc ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực tiếp thu
thẩm mỹ về âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát triển được, mà phải qua
một quá trình: Học - chơi và mọi lúc mọi nơi.
Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc. Vào buổi sáng giờ

6


Biện pháp 7. Giáo dục âm nhạc trong giờ học âm nhạc:
Do đặc điểm của lứa tuổi Mẫu giáo nên giáo dục các cháu cần tiến hành
theo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" theo chương trình giáo dục
Mầm non mới. Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác
nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động: Trọng
tâm là ca hát thì nội dung chính là tập cho các cháu hát thuộc bài hát, hát rõ lời,
đúng nhạc.
Nếu trọng tâm là nghe hát thì phần nghe hát phải kéo dài hơn, chủ yếu là
trẻ được nghe cô hát, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc nên
hưởng ứng cảm xúc với những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm.
Nếu trọng tâm là biểu diễn văn nghệ thì cô tổ chức cho trẻ biểu diễn giống
như một đêm văn nghệ, giúp trẻ ôn lại những bài đã học, tự tin mạnh dạn trước
đông người. Dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp
trẻ hình thành sự liên tưởng.
Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc thì cô hướng dẫn trẻ cách vận động
theo bài hát để tạo cho bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn. Việc dạy trẻ vận động
nhịp nhàng theo nhịp điệu âm nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp các động tác
đi lại vững vàng, chạy nhẹ nhàng. Tất cả những vận động của tay chân, thân
mình nhờ có sự phụ hoạ âm nhạc trở nên chính xác, nhịp nhàn hơn. Vận động
theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp, duyên dáng.
Để thu hút vào giờ học và giúp trẻ cảm thụ âm nhạc được tốt hơn, giáo viên
cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong phương pháp dạy học: Vào đầu giờ học
cô có thể trò chuyện về chủ đề, xem vật thật, tranh ảnh... có chủ đề theo nội
dung bài dạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin
không gò bó trẻ. Mọi giờ học hoạt động làm quen âm nhạc đều có phần nghe hát
và trò chơi âm nhạc. Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển
nhận thức. Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát nhạy bén. Trẻ tập trung nghe nhạc,

triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc. Sự phản ứng
âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ. Cô hướng dẫn
cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi. Tôi cho số
đông trẻ được tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm
bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi
trò chơi âm nhạc. Trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi
với cô, được gần gũi trò chuyện vơi cô, không gò bó trẻ. Về đội hình không
cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình
tròn, chữ u, tự do... để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn. Trong giờ hoạt
động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một số bài hát khác, có nội dung phù
hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể do cô sáng tác hoặc sưu tầm.
Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay,
vận động thành thạo theo lời ca và biểu cảm qua gương mặt nhằm khuyến khích
trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhà sửa sai đối với
những trẻ thực hiện chưa đúng. Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục. Do
đó nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà
còn là một phương tiện giáo dục. Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong
quá trình học tập trẻ có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên
nhân vì sao trẻ không hoà đồng chùng bạn để có hướng tìm cách đưa trẻ hoà
nhập với bạn bè, dân dần tôi thấy trẻ rất thích học giáo dục âm nhạc.
Biện pháp 8. Giáo dục âm nhạc thông qua giờ hoạt động góc:
Trong một giờ hoạt động chung trẻ không thể hát thuộc và vận động thành
thạo bài hát, vì ở lứa tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà lại mau quên. Càng không thể
bắt trẻ ngay lập tức cảm thụ được bài hát qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ. Vì vậy,
giờ hoạt động góc là một giờ rất cần thiết cho trẻ có thời gian lắng lại để có thể
cảm thụ bài hát một cách tốt nhất.
Ví dụ: Sau giờ hoạt động chung: Giáo dục âm nhạc. Cô dạy hát bài: "Cô
giáo miền xuôi", "Cô và mẹ"...
Góc âm nhạc: Cô cho trẻ xem them hình ảnh những cô giáo miền xuôi, cho
trẻ lắng nghe nhạc lần nữa bằng tai phone, trẻ sẽ được đắm mình vào thế giới âm

trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ.

9


- Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: tôi đã tận dụng các loại hộp, chai
lọ, các loại lon, thùng thiếc, thùng giấy chứa đậu, hột hạt, gạo, các loại đá, các
dụng cụ nhà bếp như: thìa, bát đĩa, khối gỗ, chén bằng sành. Có thể để giấy báo
hay những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ sáng tạo ra các
kiểu áo váy ... theo ý tưởng các nhân, phục vụ chơi vũ hội hóa trang, nhảy múa
tự do.

- Tôi còn sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng nhạc thiếu nhi,
mầm non, dân ca, nhạc cổ điển …, các loại nhạc cụ dân tộc. Khi có điều kiện tôi
dùng đàn thật hay có thể sử dụng mô hình, tranh cho trẻ quan sát.
- Ngoài ra còn có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động
theo nhạc như: khăn choàng, cờ đuôi nheo, vòng đeo tay, chân, những con búp
10


bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ. Tất cả những đồ dùng, đồ
chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng. Khi bố trí góc âm
nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng,
làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác.
- Kích thích tính tò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc,
tôi luôn chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau định kỳ,
tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa và luôn hứng thú tham gia các hoạt động.
- Tại góc âm nhạc, tôi củng chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý
tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên
kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự

ST %
10 28,5

ST
10

35

14

11 31,3

9

25,6

1

2,85

35

12

34,3 11 31,3

9

25,6


5,7

40

37

TB

CĐ
% ST %
28,5 0
0

Với kết quả trên cho thấy khả năng ca hát tốt của trẻ đã tăng lên. Các cháu
rất yêu thích và có hứng thú tham gia các hoạt động âm nhạc. Sau khi vận dụng
một số biện pháp trên tôi thấy trẻ còn phát triển tốt một số kỹ năng như: Kỹ
năng giao tiếp, kỹ năng thể hiện cảm xúc, kỹ năng thẩm mỹ, kỹ năng nhận thức.
- Khi tham gia hoạt động âm nhạc trẻ được hoạt động cùng với bạn, khi
biểu diễn trẻ học cách trình bày, giới thiệu.
- Trẻ biết cách thể hiện cảm xúc theo nội dung bài hát. Khi biểu diển trẻ
biết giao lưu tình cảm với khán giả.
- Trẻ biết yêu âm nhạc, biết yêu quý cái đẹp. Biết thể hiện những sắc thái,
11


động tác minh họa đẹp.
-Tạo điều kiện để trẻ có thêm những hiểu biết xã hội, những kiến thức văn
hóa, hay môi trường xung quanh trẻ.
PHẦN THỨ BA: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ
1. Bài học kinh nghiệm:

Để thực hiện hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non trong giai đoạn
hiện nay thông qua việc thực hiện các biện pháp trên đã phần nào đạt một số kết
quả đã nêu bản thân xin có một số ðề xuất sau.
* Đối với trường:
- Cần tạo điều kiện cho giáo viên tham quan học tập ở các đơn vị bạn để
12


trao đổi, học hỏi kinh nghiệm.
- Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ hoạt động âm nhạc
như: đàn Organ, trang phục biểu diễn. . .
- Có các biện pháp, kiến nghị để mở các lớp bồi dưỡng kĩ năng ca hát vận
động theo nhạc đội ngũ giáo viên.
- Đối với lãnh đạo điạ phương. cần mua sắm thêm đồ chơi ngoài trời.
- Đối với phòng giáo dục và sở giáo dục;
Tăng cường hơn nữa các lớp bồi dưỡng kĩ năng ca hát, vận động theo
nhạc, tổ chức các lớp dạy đàn, dạy múa. . .
- Cung cấp các tiến bộ khoa học kĩ thuật như học tập qua băng hình, đĩa ghi
ht́nh để cung cấp thêm tư liệu cho giáo viên.
- Mong được sự quan tâm của các cấp các ngành về chế độ của giáo viên
ngoài biên chế, để chị em yên tâm công tác.
- Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân đã đúc rút được trong
quá trình dạy trên hoạt động môn âm nhạc, có điều gì thiếu sót rất mong được sự
góp ý của hội đồng khoa học để bản thân được học hỏi và nâng cao trình độ
chuyên môn.
Thanh Mai ngày 18 tháng 03 năm 2018

XÁC NHẬN CỦA HT

Tôi xin cam đoan SKKN của mình viết