PHÒNG GD VÀ ĐT TỈNH NGHỆ AN
TRƯỜNG MẦM NON HOÀNG BÁCH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 3-4 TUỔI
HỌC TỐT MÔN TOÁN- TRƯỜNG MẦM NON

Người thực hiện: Nguyễn Thị Mai
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hoàng Bách
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

Hoàng Bách,, tháng 03/2018


MỤC LỤC
Nội dung
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I - Lý do chọ n đề tài:
II - Mục đích của đề tài:
III. Đối tượng nghiên cứu
IV. Phương pháp nghiên cứu
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I - Cơ sở lý luận:
II - Thực trạng
III. Một số biện pháp
IV. Kết quả thực hiện.
V. Kết luận

đất nước. Như chúng ta đã biết toán học là một môn khoa học xuất hiện rất sớm
trong lịch sử loài người. Nó đóng vai trò quan trọng trong kho tàng khoa học
hiện đại tiên tiến trên thế giới. Trong xã hội hiện nay khi nền khoa học kỹ thuật
phát triển ngày càng cao đòi hỏi mỗi người phải có vốn hiểu biết toán học để
đáp ứng được yêu cầu của xã hội.
Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non và trong chương trình
dạy trẻ mầm non thì hệ môn toán chiếm vị trí rất quan trọng, nó giúp trẻ làm
quen với các khái niệm đơn giản ban đầu về toán học. Mặt khác môn toán giúp
cho trẻ biết cách tư duy về các biểu tượng trong toán học, suy nghĩ về toán học,
khuyến khích trẻ ham học hỏi tò mò và thích khám phá những điều mới lạ của
trẻ thơ chuẩn bị tốt cho con đường bước vào tiểu học đó là điều quan trọng nhất.
Bản thân tôi là một giáo viên năm công tác cũng chưa nhiều với các bộ
môn trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non. Bộ môn toán là bộ
môn tôi gặp nhiều khó khăn và cũng là môn học tự nhiên khi dạy trẻ tụi cảm
thấy rất khó cứng. Do vậy tôi rất băn khoăn làm thế nào để truyền đạt cho trẻ
những con số, phép tính, kích thước, định hướng trong không gian … vốn mang
tớnh nhàm chán khiến trẻ ít hứng thú trong học tập đó là câu hỏi đặt ra hàng
ngày, hàng giờ học làm cho tôi phải suy nghĩ rất nhiều, tôi nhất định không chịu
bó tay cũng không chịu thất bại, tôi tìm tòi mọi cách để cải tiến, khắc phục đưa
môn toán vào tìm tòi và khám phá không những cho bản thõn tôi mà con cho tất
cả các cháu.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong nền giáo dục quốc dân.
Trong tất cả các môn học, các hoạt động thì việc hình thành các biểu tượng sơ
đẳng ban đầu về toán là một vấn đề cần thiết. Trẻ có khả năng làm quen với các
sự vật, hiện tượng, trẻ thích nghi với các hoạt động khác nhau. Qua các hình
thức hoạt động dần dần trẻ có khái niệm về thế giới xung quanh, rồi có nhu cầu
muốn hiểu biết đặc điểm, tính chất của các sự vật hiện tượng về hình dạng, kích
thước, vị trí và cách sắp xếp của chúng. Tất cả những hiểu biết của trẻ tích luỹ từ
những kinh nghiệm của trẻ cùng với sự hướng dẫn của cô giáo và người lớn. Sự
hiểu biết đó là cơ sở hình thành các biểu tượng về toán học nhằm giúp trẻ hình

giúp trẻ hình thành ban đầu về toán như: Số lượng, kích thước, hình dạng, bên
cạnh đó thì việc xác định vị trí trong không gian giúp trẻ xác định đúng các vị trí
trên - dưới, trước – sau, phải - trái của mình và của đối tượng khác trong không
gian.
Trên thực tế khả năng định hướng trong không gian của trẻ còn hạn chế,
nhiều trẻ tới cuối độ tuổi vẫn còn nhầm lẫn các phía của bản thân và của đối
tượng khác và sử dụng các từ ngữ toán học chưa chuẩn xác. Chính vì vậy mà tôi
chọn đề tài “Một số phương pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi làm quen với toán. Để làm
kinh nghiệm sáng kiến.
II - Mục đích của đề tài:
Nghiên cứu vấn đề này là để tìm cách vận dụng đổi mới phương pháp
giáo dục để áp dụng vào bài học khi hướng dẫn trẻ làm quen với toán đạt kết quả
cao.
III. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu các biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi học tốt môn toán tại
lớp D4 Trường Mầm non Quảng Thọ nơi tôi trực tiếp giảng dạy.
IV. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp trực quan, phương pháp dùng lời.
- Phương pháp dùng lời đàm thoại
- Nghiên cứu lý thuyết.
- Phương pháp quan sát sư phạm.
- Phương pháp thống kê toán.

3


PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I - Cơ sở lý luận:
Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên nằm trong hệ thống giáo dục quốc
dân đặt nền tảng cho việc giáo dục con người. Trường mầm non là cái nôi nuôi

lên những suy nghĩ của mình về vấn đề mà trẻ quan tâm. Ngoài ra việc sử dụng
ngôn ngữ toán học thường xuyên sẽ giúp trẻ hiểu được chính xác các biểu tượng
mà không bị nhầm lẫn hay sai lệch. Từ đó giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn.
Không chỉ dừng lại trong việc góp phần phát triển khẳ năng chú ý, ghi
nhớ, tưởng tượng có mục đích của trẻ, rèn luyện các khẳ năng phân tích, tổng
hợp và tư duy logic góp phần hoàn thiện phát triển năng lực cảm giác, tri giác,
thúc đẩy tính tò mò, sự ham hiểu biết ở trẻ. Mà thông qua việc tiếp xúc với sự
vật hiện tượng, đồ vật và các khái niệm về hình như hình tam giác, hình chữ
nhật, hình vuông, hình tròn, trẻ hiểu được các khái niệm toán học (hình dạng,
màu sắc,…) đó là những khái niệm cơ bản để hình thành những tri thức sau này
cho trẻ. Đồng thời toán học còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng
4


ngày cho trẻ mẫu giáo, giúp trẻ phát triển quá trình tâm lý như tư duy hành
động, tư duy trừu tượng, tư duy sáng tạo. Tuy nhiên, để việc hình thành các biểu
tượng toán học ban đầu cho trẻ mẫu giáo lớn đạt được kết quả cao, bên cạnh
việc hướng dẫn của giáo viên, đồng thời giáo viên phải luôn tìm ra cho trẻ
những tình huống để trẻ tự tìm tòi, khám phá, giúp trẻ đúng lúc, đúng chỗ,
không mang tính gò ép hay áp đặt trẻ.
Cho trẻ làm quen với toán sơ đẳng là góp phần phát triển khả năng chú ý,
ghi nhớ có mục đích của trẻ, rèn luyện thao tác tư duy, so sánh, phân tích tổng
hợp, khái quát hoá. Các kỹ năng này góp phần hoàn thiện phát triển năng lực,
cảm giác, tri giác, thúc đẩy tính tò mò sự ham hiểu biết của trẻ. Trong quá trình
tiếp xúc với kiến thức ở trẻ phải có sự tham gia tích cực của các giác quan chủ
yếu là thị giác, xúc giác và trẻ sử dụng ngôn ngữ để khái quát lên kiến thức mà
trẻ nhân được.
Như chúng ta đã biết thực trạng nhận thức của trẻ mẫu giáo 5 tuổi là:
Trẻ có khả năng nhận thức đánh giá, phân tích đối tượng mà trẻ tri giác.
Trẻ mẫu giáo lớn có khả năng đếm thành thạo trong phạm vi từ 1 đến 10


b) Khó khăn.
* Đối với cô giáo:
- Đồ dựng học toỏn của trẻ 3 tuổi chưa cú đủ, chưa hấp dẫn trẻ.
- Phương tiện về công nghệ thông tin còn hạn chế.
- Một số phụ huynh chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giáo dục
trẻ trong trường Mầm non.
* Đối với trẻ:
- Nhiều trẻ đến lớp còn rụt rè, nhút nhát. một số chỏu đi học chưa đều
- Khả năng nhận biết của trẻ còn hạn chế.
c) Kết quả khảo sát.
- Từ thực trạng hiện nay ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát và
phân loại chất lượng học sinh trên cơ sở đó tôi tìm ra biện pháp phù hợp giúp trẻ
lớp tôi học tốt môn Toán.
Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài như sau: Tổng số lượng của lớp
là 28 trẻ
STT
Mức độ đạt được
Kết quả
Số lượng
Tỷ lệ
1
Loại tốt
6
21%
2
Loại khá
7
25%
3

6


Như vây cô vừa lồng ghép môn tìm hiểu môi trường xung quanh lại được
kết hợp giáo dục trẻ bết dữ gìn bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp. Dựa trên
những kinh nghiệm trẻ đã có để dẫn dắt trẻ thu nhận kiến thức mới và để làm
được đều đó thì giáo viên phải là chiếc cầu nối biến các hoạt động giữa trẻ và cô
thành các hoạt động giữa trẻ với trẻ để trẻ tự kiển tra lẫn nhau, bày cho nhau
cách độc, cách đếm, cách chơi.
Ví dụ 3: Con hãy dùng sợi dây này xếp thành hình vuông
Con có dùng dây này làm hình gì nữa ngoài hình vuông ?
Nghệ thuật của người giáo viên là phải biết sử dụng hợp lý các biệp pháp,
biết giải quyết tình huống một cách mền dẻo, biết tận dụng các thời cơ tình
huống dễ dạy.
3. Biện pháp 3: Xây dựng giờ dạy trên lớp.
Xây dựng tổ chức cho trẻ hoạt động tuỳ thuộc vào điều kiện của lớp, đối
tượng trẻ vào không gian hoạt động.
Ví dụ: Đối với giờ định hướng không gian gió viên có thể tổ chức cho trẻ
hoạt động ở ngoài trời (dựa vào chủ đề luật lệ phương tiên giao thông)
Để trẻ có thể thấy được các phương tiện giao thông đi lại, thấy được
người tham gia thông để trẻ đễ xác định và khi cho trẻ chơi trò chơi ngoài trời
thì trẻ cảm nhận được thực tế hơn, sáng tạo hơn và trẻ được hoạt động tích cực
dễ nhận biết mà nội dung vẫn không thay đổi.
4. Biện pháp 4: Cho trẻ khám phá hoạt động thông qua việc ứng dụng
công nghệ thông tin vào hoạt động làm quen với toán
Hoạt động làm quen với toán cung cấp cho trẻ kĩ năng nhận biết so sánh
màu sắc, hình dạng, kích thước,tạo nhóm… các sự vật hiện tượng.
Ví dụ: Đếm từ 1 đến 5 (ở chủ đề PTGT)
Mục đích:
Trẻ biết đếm từ 1-5 số lượng các đối tượng

tượng. Tôi thiết kế hoạt động luyện tập cho trẻ tự xếp số lượng con mèo và con
cá ra, sau đó cho trẻ so sánh số lượng của 2 nhóm đối tượng và nhận xét, đưa ra
biểu tượng cần hình thành (nhiều hơn – ít hơn). Tôi chính xác hoá kết quả trẻ
làm và kiểm tra lại bằng kỹ năng ghép đôi.
VD2: Luyện tập qua trò chơi: 1 số trò chơi: Về đúng nhà (bến), tìm đúng
đôi, biểu đồ, phương tiện giao thông của bé (luyện tập nhận biết hình dạng và số
đếm) ghép đúng hình ban đầu (luyện nhận biết 4 hình) xếp que tính tạo thành
các hình đã học, gấp hình....
Mỗi 1 biểu tượng cần hình thành tôi đưa ra nhiều hình thức luyện tập đa
dạng và phong phú nên trẻ tiếp thu kiến thức một cách tốt hơn, nhẹ nhàng hơn.
Đây là 1 phương pháp rất có hiệu quả.
* Biện pháp 6: Dùng lời nói: Đàm thoại, giảng giải, trò chuyện.
Phương pháp này có ỹ nghĩa quan trọng trong việc giúp trẻ nhận biết
những đặc điểm, thuộc tính, bản chất của đối tượng nhận thức. Tôi dùng phương
pháp này để mô tả, hướng dẫn, gợi ý hoặc hỏi trẻ nhằm hướng dẫn trẻ quan sát,
đối chiếu, so sánh, phân tích, khái quát hoá để nắm được những tri thức cần
thiết. Phương pháp này đòi hỏi phải sử dụng khéo léo, lời nói và câu hỏi của tôi
phải ngắn gọn, rõ ràng phù hợp với lứa tuổi trẻ lớp mình, và kinh nghiệm của
trẻ, kích thích trẻ huy động các thao tác tư duy. Tôi luôn tạo cơ hội cho mọi trẻ
đều được tham gia trả lời và khuyến khích trẻ nói lên những ý kiến của bản thân.
VD: Với hoạt động nhận biết phân biệt hình tròn, hình vuông cho trẻ được
trực tiếp sờ đường bao của hình và đưa ra nhận xét. Cô đưa ra câu hỏi con sờ
xung quanh hình vuông thấy nó thế nào.
VD: Với hoạt động so sánh sự khác nhau rõ nét về chiều dài của 2 đối
tượng. Cô đưa ra câu hỏi gợi mở làm thế nào để biết băng giấy xanh dài hơn
băng giấy đỏ.
VD: Với hoạt động phân biệt to – nhỏ. Cô tạo tình huống làm thế nào để
biết cái bát màu đỏ nhỏ hơn cái bát màu xanh (đặt bát đỏ vào trong bát xanh).
* Biện pháp 7. Tổ chức dạy kết hợp với đi dạo, tham quan, hoạt động
ngoài trời

định vị trí của đồ vật so với bạn khác.
* Biện pháp 9. Tổ chức trong các hoạt động học tập khác:
Trong hoạt động học tập giáo viên cho trẻ nhận biết, phân biệt và tạo nên
các đồ vật khác nhau về hình dạng, kích thước, màu sắc.
Ví dụ: Môn MTXQ: Quan sỏt một số loại hoa quả. Cho trẻ nhận biết so
sánh quả về màu sắc, hình dạng, kích thước.
Môn tạo hình: Cô hướng trẻ biết vẽ, nặn, xé, dán, quy về từ những hình cơ
bản: Vuông, tròn, tam giác, chữ nhật để tạo thành các đồ vật...
Ví dụ 1: Vẽ ô tô tải: Đầu xe có dạng hình chữ nhật đứng, thùng xe có
dạng hình chữ nhật nằm ngang, bánh xe có dạng hình tròn.
Ví dụ 2: Xé dán đàn gà con: Trẻ biết xé dán con gà quy về các hình. Xé
dán hình tròn to làm mình, xe dán hình trũn nhỏ làm đầu, xe dán hình tam giác
làm mỏ, đuôi và các chi tiết phụ khác.
Tóm lại: Hình thức tổ chức dạy trẻ kết hợp trong các hoạt động khác
trong ngày của trẻ là việc làm cần thiết trong quá trình hình thành các biểu tượng
toán ban đầu cho trẻ. Để thực hiện tốt biện pháp này, tôi phải lập kế hoạch thực
hiện cho từng ngày, từng tuần, từng tháng sau cho biện pháp này là chỗ dựa tốt
cho trẻ học tốt trên tiết học và vừa là chỗ trẻ được vận dụng, củng cố các kiến
thức, các kỹ năng đã biết vào trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày.
Để trẻ ghi nhớ sâu sắc và tạo điều kiện cho trẻ hoạt động. Trẻ càng hứng
thú tích cực hoạt động bao nhiêu thì trẻ càng giàu biểu tượng toán bấy nhiêu.
Qua đó giúp trẻ phát triển thông minh, nhanh nhẹn...
Để trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động tôi thường chú trọng vào
những việc làm sau:
9


* Chuẩn bị phong phú các loại đồ dùng, đồ chơi đẹp mắt, hấp dẫn, sáng
tạo phù hợp, phục vụ cho trẻ làm quen với toán.
* Ngôn ngữ của cô là một nhân tố quyết định trong việc cung cấp các biểu

giảng dạy.
* Biện pháp 11: Nghiên cứu tài liệu học hỏi những người đi trước:
Bản thân luôn suy nghĩ tìm tòi, sáng kiến và đúc rút những kinh nghiệm
qua các đợt tập huấn chuyên đề qua các đợt hàng năm, và học hỏi kinh nghiệm
của những người đi trước để giúp tôi giảng dạy đạt kết quả tốt nhất là bộ môn
cho trẻ làm quen với toán. Ngoài ra tôi còn nghiên cứu sách báo và các thông tin
đại chúng như xem băng có giờ dạy mẫu để học hỏi từ đó rút ra kinh nghiệm cho
bản thân mình.
IV. Kết quả thực hiện.
Sau một năm thực hiện các phương pháp và hình thức cho trẻ 3 – 4 tuổi
lớp tôi làm quen với toán. Trong suốt năm học tôi đã theo dõi và đánh giá kết
quả phát triển nhận thức ở hoạt động làm quen với toán có lớp tôi như sau: Tổng
10


số lượng của lớp là 28 trẻ
Kết quả so sánh đối chứng
T
T
1
2
3
4

Đầu năm
Phân loại
Số
Tỷ lệ
lượng
%

Tỷ lệ
Số
Tỷ lệ
lượng
%
lượng
%
4
15
5
18
4
14
4
14

V. Kết luận
Như chúng ta đã biết: " Làm quen với toán " là môn học rất khó đối với
trẻ nhưng để trẻ học được và hứng thú học thì người giáo viên phải biết vận
dụng tích cực các phương pháp dạy học tìm ra cách truyền thụ kiến thức cho trẻ
giúp trẻ dễ hiểu và nhằm nâng cao kiến thức cho trẻ nhận biết một cách dễ dàng
hơn.
Qua những nội dung phương pháp mà tôi đưa ra đối với các môn học khác
nói chung và môn "Làm quen với toán nói riêng", tôi thấy nhận thức của trẻ
trong giờ học đạt được hiệu quả cao hơn sao với cách làm cũ.
VI. Bài học kinh nghiệm.
Trong quá trình thực hiện các phương pháp giúp trẻ 3-4 tuổi hình thành
biểu tượng ban đầu về toán tôi rút ra 1 số kinh nghiệm sau:
- Hãy luôn lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động, cô giáo hãy là
người hướng dẫn, động viên trẻ làm tốt hơn. Đó chính là điểm mới của chương

Xin chân thành cảm ơn!
Hoàng Bách ngày 18 tháng 03 năm 2018

NGƯỜI DUYỆT SKKN

Tôi xin cam đoan SKKN của mình viết
không sao chép nội dung của người khác
Người viết SKKN:

12