ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VŨ THỊ HƯỜNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN
XÃ SƠN CẨM, HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VŨ THỊ HƯỜNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN
XÃ SƠN CẨM, HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành : Quản lý đất đai
Mã ngành: 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN VIẾT KHANH


Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và
nghiên cứu tại trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Phòng Tài nguyên
và Môi trường huyện Phú Lương, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện
Phú Lương, UBND xã Sơn Cẩm, chính quyền các xóm trên địa bàn xã Sơn
Cẩm đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc thu thập số liệu thứ cấp, sơ
cấp và các thông tin hữu ích phục vụ nghiên cứu.
Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi
trong suốt quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp.
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2017
Tác giả luận văn

Vũ Thị Hường


iii

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................ 1
2. Mục tiêu của đề tài ................................................................................................ 2
3. Ý nghĩa của đề tài .................................................................................................. 3
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ....................................................................4
1.1. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất ............................................................... 4
1.1.1. Khái niệm và vai trò của đất ........................................................... 4
1.1.2. Sử dụng đất và quản lý sử dụng đất ................................................ 6
1.2. Cơ sở khoa học về biến động sử dụng đất ....................................................... 9
1.2.1. Khái quát biến động sử dụng đất .................................................... 9
1.2.2. Biến động sử dụng đất................................................................... 10
1.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến biến động sử dụng đất ................... 11

3.1.1. Điều kiện tự nhiên ......................................................................... 31
3.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội - môi trường ...................... 33
3.1.3. Hiện trạng sử dụng đất xã Sơn Cẩm giai đoạn 2013-2016 ........... 35
3.1.4. Thực trạng quản lý đất đai trên địa bàn ........................................ 36
3.1.5. Thuận lợi và khó khăn................................................................... 41
3.2. Thực trạng biến động đất đai trên địa bàn xã Sơn Cẩm ...............................42
3.2.1. Cơ cấu sử dụng đất trên địa bàn xã Sơn Cẩm năm 2016 .............. 42
3.2.2. Biến động diện tích tự nhiên ......................................................... 46
3.2.3. Biến động sử dụng các loại đất chính ........................................... 48
3.2.4. Thực trạng biến động sử dụng đất điều tra trên địa bàn xã Sơn Cẩm
................................................................................................................. 50
3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến biến động đất đai.................................................59
3.3.1. Biến động do thực hiện các quyền của người sử dụng đất ........... 59
3.2.2. Biến động do chuyển mục đích sử dụng đất ................................. 60
3.3.3. Do nhu cầu của người sử dụng đất................................................ 62
3.3.4. Do tốc độ đô thị hóa ...................................................................... 64
3.3.5. Do chủ trương, chính sách Nhà nước ........................................... 65
3.4. Giải pháp cho việc quản lý sử dụng đất đai ...................................................65
3.4.1. Khó khăn, thách thức trong quản lý sử dụng đất đai .................... 65
3.4.2. Căn cứ đề xuất giải pháp ............................................................... 66
3.4.3. Nội dung các giải pháp.................................................................. 67
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................72
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................74


v

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt


ONT

Đất ở tại nông thôn

QSDĐ

Quyền sử dụng đất

RSX

Đất rừng sản xuất

STT

Số thứ tự

UBND

Ủy ban nhân dân

USGS

Cục khảo sát Địa chất Hoa Kỳ


vi

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
Trang

Trang
Hình 1.1. Bình quân diện tích đất canh tác trên đầu người............................. 17
Hình 3.1. Bản đồ vị trí khu vực nghiên cứu .................................................... 32
Hình 3.2. Cơ cấu các loại đất chính năm 2016 xã Sơn Cẩm .......................... 44


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng
cho con người. Đất đai là nền tảng để định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế
xã hội, nó không chỉ là đối tượng lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể
thay thế được, nó có vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của đất
nước.
Quá trình đô thị hóa và quá trình phát triển kinh tế ở nước ta đang diễn
ra mạnh mẽ, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng dẫn đến
nhu cầu sử dụng đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng, tuy nhiên
diện tích đất đai là có giới hạn, vấn đề đặt ra là làm sao sử dụng một cách hợp
lý, tiết kiệm, hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên này.
Cùng với thời gian và sự tác động của con người, đất đai có thể biến động
theo chiều hướng tốt hoặc xấu. Trong tình hình nền kinh tế nước ta đang vận
động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, chủ trương công nghiệp
hoá hiện đại hoá trên khắp đất nước.
Những vấn đề trên đã kéo theo sự gia tăng nhu cầu nhà ở, mở rộng giao
thông, các khu công nghiệp, làm cho giá cả đất đai ở khắp nơi tăng liên tục,
tình hình sử dụng đất đai biến đổi không thể kiểm soát được. Nhất là trong
những năm gần đây với cơ chế thị trường nền kinh tế đã có những bước phát
triển mạnh mẽ, dẫn đến nhu cầu sử dụng đất đai cho các mục đích khác nhau
không ngừng thay đổi, tuy nhiên vấn đề đặt ra là đất đai có hạn.

địa bàn xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái nguyên”.
2. Mục tiêu của đề tài
2.1. Mục tiêu tổng quát
Đánh giá được thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến biến động sử dụng đất
đai trên địa bàn xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái nguyên. Từ đó, đề
xuất một số giải pháp nhằm quản lý sử dụng đất đai hợp lý và có hiệu quả.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, tình hình quản lý và sử dụng đất đai
xã Sơn Cẩm.


3

- Thực trạng biến động đất đai trên địa bàn xã Sơn Cẩm.
- Một số yếu tố ảnh hưởng đến tình hình biến động sử dụng trên địa bàn
xã Sơn Cẩm .
- Một số giải pháp cho việc quản lý sử dụng đất đai.
3. Ý nghĩa của đề tài
* Ý nghĩa khoa học
Đề tài góp phần hệ thống hoá lý luận về biến động đất đai và đề xuất các
giải pháp cho việc quản lý sử dụng đất đai.
* Ý nghĩa thực tiễn
- Tỉnh Thái nguyên đang trong quá trình hội nhập và phát triển. Vì vậy,
những nghiên cứu để đánh giá thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến biến động
đất đai, đề xuất những giải pháp cho việc quản lý sử dụng đất đai là một trong
những việc làm quan trọng. Nhiều địa phương còn chưa tận dụng hết được quỹ
đất, sử dụng chưa hợp lý và không hiệu quả. Kết quả nghiên cứu đề tài này sẽ
là cơ sở khoa học góp phần sử dụng hợp lý được quỹ đất tận dụng được những
thuận lợi vốn có, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đưa ra
những giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với yêu cầu, sát với thực tiễn.