1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài luận án
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác
định, giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ nói chung, sinh viên
nói riêng là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, là yêu cầu thường xuyên
của sự nghiệp giáo dục, đào tạo. Hơn nữa trong bối cảnh đất nước ta
đã và đang hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng trên tất cả các lĩnh
vực của đời sống kinh tế, văn hóa xã hội hiện nay, dẫn đến sự giao
lưu, hợp tác giữa các dòng văn hóa, các thể chế chính trị khác nhau,
làm nảy sinh những xung đột về đạo đức, lối sống của sinh viên nên
việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống
của dân tộc là vấn đề cấp thiết. Do đó, Đảng ta chỉ rõ phương hướng,
nhiệm vụ của giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ là: “Đổi mới nội dung,
phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi
dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lối
sống lành mạnh, ý thức tôn trọng và nghiệm chỉnh chấp hành Hiến
pháp và pháp luật cho thế hệ trẻ [17, tr.162].
Các trường nghệ thuật là nơi giáo dục, đào tạo các nghệ sĩ hoạt
động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Do tính đặc thù của hoạt
động văn hóa nghệ thuật, tính nghề nghiệp của văn nghệ sĩ, đòi hỏi
trong quá trình đào tạo chuyên môn cần có sự quan tâm giáo dục đạo
đức nghề nghiệp một cách đúng mức và quản lý chặt chẽ quá trình tổ
chức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nghệ thuật. Để trở
thành một nghệ sĩ đòi hỏi mỗi sinh viên đang học tập, rèn luyện ở các
trường nghệ thuật phải thường xuyên tiếp thu nội dung chuyên
ngành, tích cực luyện tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ nói chung, tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức
nói riêng để hướng tới phát triển, hoàn thiện nhân cách theo mục tiêu,
yêu cầu chuyên ngành đào tạo.
Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những ưu điểm trong giáo dục đạo

Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện
nay” để làm đề tài luận án của mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, đề xuất các
biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức cho sinh viên các trường nghệ thuật, hiện thực hóa mục tiêu giáo
dục nhân cách toàn diện cho người học, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục, đào tạo trong giai đoạn hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục đạo đức nghề nghiệp và
quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật.
- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng đạo đức nghề
nghiệp, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật.
- Đề xuất và thử nghiệm các biện pháp quản lý giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay.
3. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết
khoa học
* Khách thể nghiên cứu
Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên ở các trường nghệ thuật.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung nghiên cứu, đề tài đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận
và thực tiễn quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật; đề xuất các biện pháp quản lý và kiểm nghiệm

công tác nghệ thuật trong tương lai có nhân cách toàn diện cả đức và
tài.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện
chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh
về đạo đức, quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng Cộng sản
Việt Nam về giáo dục, đào tạo. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả
còn tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên quan điểm lịch sử - lôgic;
quan điểm hệ thống - cấu trúc trong tổng quan các công trình có liên
quan và trong nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý giáo dục đạo đức
nghề nghiệp; quan điểm tiếp cận thực tiễn và tiếp cận chức năng quản
lý giáo dục; tiếp cận tổng hợp và tiếp cận lý luận giáo dục nghề
nghiệp để làm rõ nội dung về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên các trường nghệ thuật.
* Phương pháp nghiên cứu


4
Đề tài được tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên
cứu của khoa học giáo dục, quản lý giáo dục, kết hợp lý thuyết và thực tiễn;
Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn (phương pháp quan
sát; phương pháp phỏng vấn; phương pháp điều tra; phương pháp
nghiên cứu sản phẩm; phương pháp tổng kết kinh nghiệm; phương pháp
khảo nghiệm, thử nghiệm).
Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê
5. Những đóng góp mới của luận án
Đã hệ thống hóa, bổ sung và hoàn thiện một số vấn đề lý luận về đạo
đức và đạo đức nghề nghiệp; giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên;

Luận án có kết cấu gồm các phần: mở đầu, 4 chương (12 tiết), kết luận
và kiến nghị, danh mục các công trình nghiên cứu đã được công bố của tác
giả có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục.
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến
giáo dục đạo đức và giáo dục đạo đức nghề nghiệp
Ở Trung Quốc thời cổ đại, Khổng Tử là nhà triết học, nhà giáo dục
nổi tiếng, Ông cho rằng, giáo dục đạo đức là một quá trình khó khăn, lâu
dài. Giáo dục phải sát đối tượng. Đánh giá con người phải theo phẩm chất
đạo đức, nhân cách, chứ không phải từ thành phần xuất thân và số tài sản
mà họ có. Đây là những kiến giải khoa học và là tư tưởng giáo dục tiến bộ
đến nay vẫn còn nguyên giá trị [71].
Ở phương tây, J.A.Kômenxky, Ông là nhà giáo dục nổi tiếng thế
giới người Cộng hoà Séc, trong tác phẩm “Thiên đường của những trái
tim” [42], J.A.Kômenxky cho rằng giáo dục trẻ em tốt nhất cần cải tạo
môi trường giáo dục và phải được giáo dục bằng tấm gương của mọi
người xung quanh nhằm đạt được những ấn tượng ban đầu tốt đẹp lên trẻ em.
C.Mác, Ph.Ăngghen đã chỉ ra sự tất yếu xuất hiện của một kiểu đạo
đức mới trong lịch sử, đó là đạo đức cách mạng của giai cấp công nhân.
Theo Ph.Ăngghen, đây là nền đạo đức “đang tiêu biểu cho sự lật đổ hiện
tại, biểu hiện cho lợi ích của tương lai, tức là đạo đức vô sản, là thứ đạo
đức có một số lượng nhiều nhất những nhân tố hứa hẹn một sự tồn tại lâu
dài” [48, tr.136]. V.I.Lênin tiếp tục phát triển quan điểm của C.Mác,
Ph.Ăngghen về đạo đức Cộng sản và trình bày một cách hệ thống những
nguyên tắc của nền đạo đức mới. V.I.Lênin khẳng định giá trị, tiêu chuẩn
của đạo đức Cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xã hội, vì tự do, hạnh phúc
của con người và đặc biệt nhấn mạnh tính giai cấp, tính chiến đấu, vai trò
to lớn của đạo đức Cộng sản.

hoá đạo đức ở nước ta hiện nay là một tất yếu.
Các tác phẩm “Đạo hiếu - nhân cách của con người Việt Nam” của
Phạm Khắc Chương; “Những vấn đề giáo dục đạo đức trong điều kiện
kinh tế thị trường ở nước ta” của Nguyễn Quang Uẩn và Nguyễn Văn
Phúc. Hội đồng lý luận Trung ương đã thực hiện đề tài nghiên cứu về
"Con người Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa".
Nghiên cứu này khẳng định một tư tưởng chung là: hạt nhân cơ bản của
thang giá trị, thước đo giá trị và nhân phẩm con người Việt Nam ngày nay
là các giá trị nhân văn truyền thống dân tộc như lòng tự hào dân tộc, bản
sắc văn hóa dân tộc, trung với nước, hiếu với dân, nhân nghĩa, cần cù,
thông minh, sáng tạo.
Tác giả Phùng Xuân Thành, với luận án tiến sĩ chuyên ngành Lịch
sử về đề tài: “Nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên
trong giai đoạn hiện nay” [70]; tác giả Hà Huy Thông trong đề tài luận án
phó tiến sĩ triết học “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của người cán bộ
quân sự” [74]. Tác giả đã vận dụng một cách sâu sắc tư tưởng Hồ Chí
Minh về đạo đức cách mạng của người cán bộ quân sự và đưa ra các vấn
đề có ý nghĩa phương pháp luận quan trọng để xây dựng đạo đức người
cán bộ quân sự trong giai đoạn mới của sự nghiệp cách mạng.
Nguyễn Bá Hùng (2010) với công trình “Giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho học viên sư phạm trong nhà trường quân sự hiện nay” [32].
Qua nghiên cứu các công trình khoa học, luận án tiến sĩ cho thấy, các tác
giả đã tiếp cận vấn đề giáo dục đạo đức và nâng cao đạo đức cho con
người ở các góc độ khác nhau tùy theo từng lĩnh vực công tác.
1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến
quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp
Công trình nghiên cứu khoa học của tác giả Phạm Minh Hạc:
“Chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam trong giai đoạn
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [22] đã phần nào cụ thể hóa
được mục tiêu giáo dục trong các nhà trường, trong đó có hệ thống

giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở thành phố Hà
Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục” [73]. Nội dung nghiên cứu của
luận án trên cơ sở xác lập khung lý luận về quản lý hoạt động giáo
dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở theo tiếp cận CIPO.
Tác giả Nguyễn Thị Liên (2017) trong bài viết “Thực trạng
quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường trung học phổ thông
huyện Quảng xương, tỉnh Thanh Hóa” [46] đã có khái quát bước đầu
về công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học phổ thông.
1.3. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công
bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết
1.3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các
công trình đã công bố
Nghiên cứu về đạo đức đã có nhiều nhà nghiên cứu nước


8
ngoài, trong nước quan tâm nghiên cứu, khai thác ở nhiều lĩnh
vực, với những cách tiếp cận khác nhau. Các công trình nghiên
cứu đã góp phần làm sáng tỏ nội dung giáo dục đạo đức, biện
pháp giáo dục đạo đức và quản lý giá dục đạo đức.
Những công trình khoa học nghiên cứu về giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên chưa nhiều, hoặc có nhưng chưa
được nghiên cứu sâu sắc. Chính vì vậy, cần phải có những nghiên
cứu bổ sung những giá trị, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mới
trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ở các nhà
trường nói chung, các trường nghệ thuật nói riêng.
Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói
chung, đã có một số tác giả trên thế giới, trong nước và đã có
công trình luận án tiến sĩ nghiên cứu. Tuy nhiên, mỗi công trình
tiếp cận một cách khác nhau dẫn đến lý luận về quản lý chưa

tác giả rút ra một số kết luận cơ bản như sau:
Các công trình nghiên cứu đều nhấn mạnh vai trò của đạo
đức, đề cao tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho sinh viên,
coi đây là nội dung nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo
hiện nay. Ở mọi thời kỳ lịch sử, đạo đức luôn được coi trọng
trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, ngoài những chuẩn mực đạo
đức chung, thì ở mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, môi trường điều
kiện kinh tế, xã hội khác nhau đạo đức có sự biểu hiện cụ thể
không giống nhau.
Một số tác giả đi sâu nghiên cứu làm sáng tỏ một số nội
dung cơ bản của các chuẩn mực đạo đức, đạo đức nghề nghiệp
cũng như khẳng định vị trí vai trò công tác giáo dục đạo đức cho
thế hệ trẻ, nhất là cho học sinh, sinh viên ở các nhà trường. Đã
có những công trình chuyên khảo, đề tài nghiên cứu với các khía
cạnh khác nhau về giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
theo quan điểm kết hợp dạy chữ, dạy nghề và dạy người. Nhưng
chưa chỉ ra con đường, biện pháp để giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên.
Về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói
chung, đã có một số tác giả trên thế giới, trong nước và đã có
công trình luận án tiến sĩ nghiên cứu. Tuy nhiên, quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật là
vấn đề chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, cơ bản. Do
vậy, cần có những công trình nghiên cứu về vấn đề này, nhằm
đáp ứng thực tiễn đào tạo đội ngũ nghệ sĩ trong điều kiện xã hội
hiện nay.
Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG NGHỆ THUẬT
2.1. Đạo đức và đạo đức nghề nghiệp

dưỡng trau dồi phẩm chất đạo đức của bản thân
Chuẩn mực 3: Có ý chí nhẫn nại kiên trì, bền bỉ, dũng cảm và
tự chủ
Chuẩn mực 4: Có tinh thần tập thể, hợp tác làm việc cùng nhau
nhằm đạt được hiệu quả cao trong hoạt động nghệ thuật
Chuẩn mực 5: Luôn luôn hướng tới các giá trị nghệ thuật vì
cộng đồng
2.2. Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật
2.2.1. Quan niệm về giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên
Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ
thuật là tổng thể những tác động có mục đích, có hệ thống và có kế
hoạch của chủ thể giáo dục tới sinh viên nhằm bồi dưỡng cho họ
những tình cảm, chuẩn mực và rèn luyện hành vi đạo đức nghề
nghiệp của người hoạt động nghệ thuật.
2.2.2. Nhiệm vụ, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho
sinh viên các trường nghệ thuật
Nhiệm vụ là trang bị cho sinh viên những tri thức, giá trị và
chuẩn mực đạo đức, sự đánh giá về đạo đức. Hình thành thái độ đúng
đắn, tình cảm, niềm tin đạo đức trong sáng đối với bản thân, với mọi
người, với nghề nghiệp. Rèn luyện cho sinh viên tự giác tiếp nhận
chuẩn mực đạo đức trong quá trình hình thành phẩm chất đạo đức
nghề nghiệp.


11
Nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật vừa đa dạng, phong phú, vừa mang nét đặc thù
riêng của từng chuyên ngành nghệ thuật. Trong đó, trọng tâm là giáo

2.3.3.1. Tác động từ những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội
của đất nước trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay đến quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
2.3.3.2. Những biến đổi của các giá trị chuẩn mực đạo đức
nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật ở nước ta hiện nay có


12
tác động mạnh mẽ đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho
sinh viên trường nghệ thuật
2.3.3.3. Cuộc vận động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh có tác động mạnh mẽ đến công tác giáo
dục đạo đức cho sinh viên hiện nay
2.3.3.4. Môi trường giáo dục ở các trường nghệ thuật
Kết luận chương 2
Trong chương 2 của luận án đã tập trung hệ thống hóa những
vấn đề lý luận cơ bản về đạo đức, đạo đức nghề nghiệp của người
hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật bằng cách xây dựng các khái
niệm cơ bản và đề xuất 05 chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của
những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Khẳng định sự
hình thành, phát triển đạo đức nghề nghiệp ở mỗi sinh viên có được
bằng nhiều phương thức khác nhau. Trong đó, thông qua giáo dục là
phương thức chủ yếu, là con đường cơ bản nhất.
Đã khái quát những vấn đề lý luận về giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật: Xây dựng khái niệm; xác
định nhiệm vụ, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các trường nghệ thuật.
Đã hệ thống được những vấn đề lý luận về quản lý giáo dục
đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật: xây dựng
khái niệm trung tâm của đề tài; xác định 06 nội dung quản lý giáo

Theo đó các nhóm sinh viên các trường nghệ thuật vừa có đặc điểm
do tính chất của ngành nghề quy định, vừa bao hàm cả nét đặc trưng
của từng loại hình đào tạo cụ thể ở các trường nghệ thuật quy định.
Thời gian đào tạo của các loại hình nghệ thuật ở các trường
nghệ thuật có sự khác nhau. Có hệ đào tạo dài hạn, nhưng cũng có hệ
đào tạo ngắn hạn.
3.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng
3.2.1. Mục đích khảo sát thực trạng
Đánh giá toàn diện về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay, làm cơ sở thực tiễn để
đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên các trường nghệ thuật.
3.2.2. Đối tượng, địa bàn, nội dung và thời gian
khảo sát thực trạng
3.2.3. Phương pháp khảo sát thực trạng
3.3. Thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật
3.3.1. Thực trạng đạo đức nghề nghiệp của sinh viên các trường nghệ thuật
Là một bộ phận của sinh viên của cả nước, bên cạnh mặt ưu
điểm, tích cực là cơ bản cần phải gìn giữ, phát huy, thì đạo đức của
một bộ phận không nhỏ sinh viên, trong đó có sinh viên các trường
nghệ thuật vẫn còn tồn tại khuyết điểm, hạn chế. “Nhiều biểu hiện
xuống cấp về đạo đức, lối sống gây bức xúc trong xã hội. Tệ nạn xã
hội còn diễn biến phức tạp… Nhiều sản phẩm văn hóa, nghệ thuật
chất lượng thấp” [15, tr.257].
3.3.2. Thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên các trường nghệ thuật


14

Tổ chức giám sát quá trình tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp
của sinh viên các trường nghệ thuật đã được các chủ thể quản lý quan tâm. Các
chủ thể quản lý cơ bản nhận thức đúng tầm quan trọng của việc tổ chức, chỉ đạo
quá trình tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của sinh viên. Cùng với mặt
tích cực là chủ đạo, thì việc tổ chức, chỉ đạo quá trình tự tu dưỡng, rèn luyện đạo
đức của sinh viên vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Đánh giá của cán bộ, giảng viên
về quản lý quá trình tự giáo tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của sinh
viên ở mức trung bình và yếu còn cao.
3.4.4. Thực trạng tổ chức phối hợp hiệp đồng hoạt động của các chủ
thể giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật


15
Tổ chức phối hợp hoạt động của các chủ thể trong quá trình giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên có lúc nhận thức chưa đầy đủ, chưa thống nhất cao
trong việc xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch phối hợp giáo dục
đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên. Sự phối hợp, phát huy vai trò của các lực
lượng trong giáo dục và quản lý quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên có lúc còn biểu hiện hình thức, chưa thật hiệu quả.
3.4.5. Thực trạng huy động các điều kiện bảo đảm và xây dựng môi
trường giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật
Thực trạng quản lý phát huy cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật trong quá
trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên có nội dung chưa phù hợp với
yêu cầu học tập và công tác của các đối tượng sinh viên.
3.4.6. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật
Bên cạnh mặt tích cực, quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên cũng còn tồn tại những hạn chế, khuyết điểm. Tính
thường xuyên trong quá trình kiểm tra, đánh giá chưa được coi trọng ở một số bộ
phận, nhất là kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở từng môn học cụ thể.

dục, đào tạo ở các trường nghệ thuật có những đặc điểm mang tính đặc thù
riêng về đối tượng đào tạo; đặc điểm loại hình và thời gian đào tạo.
Đã tổ chức nghiên cứu, điều tra, khảo sát thực trạng giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên; thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật. Kết quả đã cho thấy: thực trạng
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên bên cạnh mặt tích cực là cơ bản
thì một bộ phận sinh viên còn bộc lộ những hạn chế, tồn tại nhất định được
biểu hiện cả ở ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và thực tiễn đạo đức của
họ. Từ nhận thức đó dẫn đến một số sinh viên có những biểu hiện lệch
chuẩn so với những chuẩn mực đạo đức, đạo đức nghề nghiệp cần có ở
người sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay.
Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên đã
được các chủ thể quản lý, nhất là lãnh đạo Ban Giám hiệu các nhà trường
thường xuyên quan tâm, chỉ đạo. Tuy nhiên, chất lượng, hiệu quả của công
tác quản lý này có lúc, có thời điểm và trong những trường hợp nhất định và
ở một số trường nghệ thuật còn bọc lộ những hạn chế, bất cập, chưa đạt
được mục đích đề ra. Có cả nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chủ quan
dẫn đến ưu điểm và hạn chế của thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên ở các trường nghệ thuật. Trong đó, những nguyên nhân
thuộc về nhân tố chủ quan của chủ thể quản lý là nguyên nhân chủ yếu.
Nghiên cứu làm rõ thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp, quản lý
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật là cơ sở,
căn cứ khoa học cho việc đề xuất hệ thống những biện pháp quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên đạt hiệu quả tối ưu.


17
Chương 4
BIỆN PHÁP VÀ KIỂM NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH

* Nội dung của biện pháp: Kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên có thể được phân chia ra nhiều loại khác
nhau. Thông thường kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp
sinh viên có các loại chủ yếu: kế hoạch ngắn hạn (tuần, tháng), kế
hoạch trung hạn (giai đoạn, học kỳ, năm học), kế hoạch dài hạn (toàn
cấp học).
* Cách thức thực hiện: Một là, Phòng đào tạo phối hợp với các
khoa giáo viên xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên. Hai là, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
của các nhà trường nghệ thuật thực hiện đúng quy trình và cách thức tổ
chức trong xây kế hoạch, chương trình, nội dung giáo dục đạo đức nghề
nghiệp. Ba là, triển khai và tổ chức thực hiện kế hoạch, nội dung


18
chương trình một cách đồng bộ, toàn diện, thường xuyên. Bốn là, bố trí
sắp xếp các bộ phận, cá nhân đúng ng¬ười, đúng việc trong quá trình
triển khai thực hiện kế hoạch, chương trình, nội dung giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên.
4.1.3. Tổ chức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
thông qua hoạt động dạy học văn hóa, nghệ thuật ở các nhà trường
* Mục tiêu của biện pháp: Tổ chức kết hợp các nội dung liên
quan đến đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên thông qua hình thức dạy
học là nhằm làm cho nội dung các môn học thêm phong phú, không xa
rời thực tiễn sinh động.
* Nội dung của biện pháp: Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho
sinh viên phải được thống nhất, đồng bộ trong tất cả các môn văn hoá,
phải được tất cả cán bộ, giảng viên nhận thức một cách đúng đắn, đặc
biệt phải tận dụng khả năng đặc thù của các môn học.
* Cách thức thực hiện: Một là, Phòng Đào tạo phối hợp với các

19
* Mục tiêu của biện pháp:
* Nội dung của biện pháp: xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp, dư
luận xã hội tích cực, xây dựng được cơ chế phòng ngừa, miễn dịch đối
với những hoạt động phi nghệ thuật.
* Cách thức thực hiện biện pháp: Một là, Ban Giám hiệu thường
xuyên giáo dục cho các chủ thể giáo dục trong nhà trường tầm quan
trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục. Hai là, cán bộ nhà
trường cần thường xuyên quan tâm đến việc cải tạo, xây dựng môi
trường giáo dục đạo đức nghề nghiệp. Ba là, các khoa giáo viên phối
hợp các tổ chức Công đoàn, Hội sinh viên của các nhà trường tập trung
xây dựng các tổ chức, tập thể sinh viên trong sạch vững mạnh. Bốn là,
phát huy vai trò gương mẫu về đạo đức lối sống của đội ngũ giảng viên,
cán bộ quản lý giáo dục trong nhà trường.
4.1.6. Kiểm tra, đánh giá các hoạt động rèn luyện đạo đức
nghề nghiệp của sinh viên các trường nghệ thuật theo các tiêu chí
xác định
* Mục tiêu của biện pháp: Mục tiêu kiểm tra, đánh giá kết quả
giáo dục đạo đức nghề nghiệp là nhằm thực hiện tốt chức năng quản lý,
nắm được chất lượng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên của
các chủ thể.
* Nội dung của biện pháp: Nội dung kiểm tra, đánh giá kết quả
hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ
thuật cần tập trung vào các vấn đề như: kiểm tra việc thực hiện chương
trình, nội dung giáo dục đã được xây dựng cho từng khoá, lớp và từng
năm học. Kiểm tra, đánh giá trình độ, năng lực tổ chức giáo dục của chủ
thể trực tiếp tham gia giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên.
* Cách thức thực hiện biện pháp: Một là, Ban Giám hiệu nhà
trường đề cao trách nhiệm lãnh đạo, tổ chức quản lý và điều hành mọi
hoạt động giáo dục, đào tạo. Hai là, các khoa giáo viên, tổ bộ môn và

thông qua biện pháp “Xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung giáo dục
đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ thuật”. Đồng
thời kiểm chứng giả thuyết khoa học của đề tài luận án.
4.2.2.2. Phân tích kết quả thử nghiệm
* Phân tích kết quả về xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung
giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ thuật
trước thử nghiệm
* Phân tích kết quả về xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung
giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ thuật
sau thử nghiệm

Biểu đồ 4.4: So sánh kết quả xây dựng kế hoạch, chương trình, nội
dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ
thuật sau thử nghiệm


21
Biểu đồ 4.5: Mức độ phát triển xây dựng kế hoạch, chương trình, nội
dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ
thuật sau thử nghiệm
* Nhận xét chung về thử nghiệm
Kết quả thử nghiệm nội dung biện pháp xây dựng kế hoạch, chương
trình, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các
trường nghệ thuật được cụ thể qua hai tiêu chí đã được tác giả mô tả, thể
hiện trong bảng 4.4g và biểu đồ 4.5 cho thấy, những biện pháp tác động thử
nghiệm các chỉ số đánh giá mức độ xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức
nghề nghiệp và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên các trường nghệ thuật đã cao hơn hẳn so với trước khi thử
nghiệm và so với lớp đối chứng. Các biện pháp thử nghiệm tác động đã có
ý nghĩa và tác dụng đối với quá trình quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp

đức nghề nghiệp phù hợp với sinh viên các trường nghệ thuật, bước đầu
thử nghiệm không những làm tăng hiệu quả hoạt động quản lý giáo dục
mà còn góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các nhà trường nghệ thuật.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói chung, đã
có một số tác giả trên thế giới, trong nước và đã có công trình luận án tiến
sĩ nghiên cứu. Tuy nhiên, quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên các trường nghệ thuật là vấn đề chưa được nghiên cứu một cách có
hệ thống và cơ bản.
Luận án đã tập trung hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về
đạo đức, đạo đức nghề nghiệp của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ
thuật; giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật bằng cách xây dựng các khái
niệm cơ bản và đề xuất 05 chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của những
người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Xác định nhiệm vụ, nội dung
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật. Đã
tập trung làm rõ nội hàm khái niệm trung tâm của đề tài; xác định 06 nội
dung quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên từ xây dựng kế
hoạch và chương trình giáo dục giáo dục đạo đức nghề nghiệp đến kiểm
tra, đánh giá quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên. Đã
làm rõ quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường
nghệ thuật hiện nay chịu sự tác động bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ
quan. Những yếu tố đó quan hệ chặt chẽ, tạo thành một chỉnh thể, tác
động thường xuyên và toàn diện tới quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật.
Luận án cũng đã tổ chức nghiên cứu, điều tra, khảo sát thực trạng
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên; thực trạng quản lý giáo dục
đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật. Kết quả đã cho

biện pháp đã đề xuất trong luận án. Kết quả thử nghiệm bước đầu khẳng
định các biện pháp không những làm tăng hiệu quả hoạt động quản lý
giáo dục mà còn góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho
sinh viên ở các trường nghệ thuật hiện nay.
2. Kiến nghị
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Tiếp tục rà soát, xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm
pháp luật về hệ thống tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp. Các giá trị, chuẩn
mực đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay.
Hoàn thiện, triển khai ban hành khung chương trình nội dung giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật.
2.2. Đối với bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch


24
Bổ sung xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật
quy định về tôn vinh đối với những nghệ sĩ tiêu biểu về phẩm chất năng
lực, mẫu mực về nhân cách trong hoạt động văn hóa nghệ thuật.
Ban hành chế độ, chính sách đãi ngộ ưu tiên cho cán bộ, giảng
viên đang làm công tác giảng dạy, giáo dục ở các trường nghệ thuật.
2.3. Đối với các trường nghệ thuật
Phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai kế hoạch đào tạo
nguồn nhân lực có chất lượng ngày càng cao trong lĩnh vực nghệ thuật,
đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo phải quan
tâm đúng mức đến giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên .
Xây dựng kế hoạch, hệ thống văn bản chỉ đạo để xác định nhiệm
vụ, quy định trách nhiệm, nội dung thực hiện quản lý giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật. Nghiên cứu triển khai
các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật một cách đồng bộ.