1 of 128.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

ĐỒNG THỊ HỒNG NHUNG

PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO
TRẺ MẪU GIÁO LỚN THÔNG QUA
DẠY TRẺ KỂ LẠI CHUYỆN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Tiếng Việt

HÀ NỘI - 2014

i

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


2 of 128.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

ĐỒNG THỊ HỒNG NHUNG

PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO
TRẺ MẪU GIÁO LỚN THÔNG QUA
DẠY TRẺ KỂ LẠI CHUYỆN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC


iii

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


4 of 128.

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; những số
liệu và kết quả trong khóa luận là hoàn toàn trung thực. Đề tài chưa được
công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào.
Hà Nội, Ngày 08 tháng 05 năm 2014
Sinh viên

Đồng Thị Hồng Nhung

iv

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


5 of 128.

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài ..............................................................................................................1
2. Lịch sử vấn đề...................................................................................................................2
3. Mục đích nghiên cứu .....................................................................................................4

2.2. Thực trạng về khả năng kể lại chuyện của trẻ mẫu giáo lớn ở trường
mầm non Hoa Sen............................................................................................................. 22
2.2.1. Khái quát về quá trình điều tra thực trạng dạy trẻ kể chuyện diễn
cảm ở lớp mẫu giáo lớn.................................................................................................. 22
2.3. Tiềm năng phát triển của hoạt động dạy trẻ kể lại chuyện trong
trường mầm non Hoa Sen ............................................................................................. 34
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI KỂ
LẠI CHUYỆN ....................................................................................................................... 36
3.1. Những vấn đề lưu ý trong việc dạy trẻ kể lại chuyện .............................. 36
3.2. Biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kể lại chuyện ................................... 37
3.2.1. Một số phương pháp chung cho trẻ làm quen vơi tác phẩm văn học
.................................................................................................................................................. 37
3.2.2. Biện pháp tạo môi trường hoạt động cho trẻ kể lại chuyện ............... 38
3.2.3. Một số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi kể lại chuyện ............... 40
3.3. Thực nghiệm .............................................................................................................. 44
3.3.1. Địa bàn thực nghiệm ........................................................................................... 44
3.3.2. Mục đích thực nghiệm ........................................................................................ 44
3.3.3. Yêu cầu đối với thực nghiệm ........................................................................... 44
3.3.4. Tiêu chí đánh giá thực nghiệm ở hai nhóm (thực nghiệm và đối
chứng).................................................................................................................................... 44
3.3.5. Tiến hành thực nghiệm ...................................................................................... 45
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................................... 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................. 58

vi

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


7 of 128.

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


8 of 128.

về tâm hồn và tính cách, các em thích nghe kể chuyện và thích kể lại chuyện.
Dạy trẻ kể lại chuyện là một dạng thức tiết học tổ chức cho trẻ tự hoạt động
văn học nghệ thuật. Tổ chức cho trẻ hoạt động trong đó có tự hoạt động văn
học nghệ thuật sẽ làm giàu nhân cách trẻ. Chỉ có để trẻ hoạt động thì mới phát
triển được tính tích cực cá nhân, giúp trẻ cảm thụ văn học đặc biệt là những
câu chuyện một cách rõ nét và có cảm xúc.
Thông qua việc kể lại chuyện giúp trẻ phát triển tư duy, biết yêu quý
cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ kể chuyện, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ
phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú, trẻ biết trình bày ý kiến, suy
nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó bằng chính ngôn ngữ của mình.
Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu phát triển toàn
diện cho trẻ mầm non, vì năng lực ngôn ngữ không phải là bẩm sinh di truyền
nên việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là rất cần thiết. Phát triển ngôn ngữ cho
trẻ thông qua việc dạy trẻ kể lại chuyện làm phong phú đời sống tinh thần trẻ,
đáp ứng nhu cầu giao tiếp của trẻ, nhờ đó trẻ lĩnh hội được thông tin và tình
cảm của người khác một cách chính xác. Đồng thời, nó còn là điều kiện giúp
trẻ phát triển tư duy, giúp trẻ tham gia các hoạt động vui chơi, học tập và phát
triển toàn diện. Vì lí do trên chúng tôi chọn đề tài: “Phát triển ngôn ngữ cho
trẻ mẫu giáo lớn thông qua dạy trẻ kể lại chuyện”.
2. Lịch sử vấn đề
Ngôn ngữ là sự sáng tạo kì diệu nhất của nền văn hóa loài người. Ngôn
ngữ chỉ sinh ra với xã hội và vì xã hội. Ngôn ngữ là công cụ để tư duy, giao
tiếp, là chìa khóa để nhận thức, là vũ khí để chiếm lĩnh cho kho tàng trí thức
của dân tộc và nhân loại. Bởi vậy, giáo dục phát triển ngôn ngữ giữ vai trò
đặc biệt quan trọng, nhất là đối với lứa tuổi mầm non, là lứa tuổi diễn ra sự

lời nói mạch lạc ở trẻ độ tuổi này trong cuốn “Một số biện pháp dạy trẻ mẫu
giáo lớn kể chuyện về sinh hoạt nhằm phát triển lời nói mạch lạc”.
3. Trong cuốn “Các biện pháp phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5 - 6
tuổi” của Nguyễn Thị Kim Oanh coi kể chuyện như một biện pháp phát triển
ngôn ngữ như một biện pháp hữu hiệu đối với trẻ em trước tuổi học nói chung
và trẻ từ 5 - 6 tuổi nói riêng.

3

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


10 of 128.

4. Trong cuốn “Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
thông qua kể chuyện” của tác giả Hồ Lam Hồng đề cập đến ảnh hưởng của
các biện pháp kể chuyện khác nhau đến các hoạt động ngôn ngữ cũng như các
đặc điểm tâm lí của trẻ. Tác giả đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa kể
chuyện vào trong giảng dạy nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ trước tuổi học.
Nhìn chung việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các độ tuổi được các nhà
nghiên cứu quan tâm nhiều mặt đa dạng và phong phú. Ở các công trình này
chúng tôi nhận thấy các tác giả đã quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ cho
trẻ qua hình thức kể chuyện nhưng chưa có công trình cụ thể nghiên cứu về
việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 - 6 tuổi qua hình thức kể lại chuyện. Tuy
nhiên các công trình nghiên cứu cũng đã góp phần rất lớn trong việc định
hướng cho đề tài. Vì vậy tôi mạnh dạn bước đầu nghiên cứu và đề xuất một số
biện pháp dạy trẻ mẫu giáo kể lại chuyện.
3. Mục đích nghiên cứu
Đề tài hệ thống hóa và đưa ra một số đề xuất nhằm phát triển ngôn ngữ
cho trẻ mẫu giáo lớn bằng phương pháp dạy trẻ kể lại chuyện.


5

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


12 of 128.

CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn liên quan đến việc tiếp
nhận truyện và kể lại chuyện
1.1.1. Cơ sở sinh học
Ở trẻ 5 - 6 tuổi hệ thần kinh phát triển tương đối hoàn thiện, bộ não của
trẻ không khác người trưởng thành nhiều. Với trên một tỷ rưỡi tế bào thần
kinh và hàng vạn tế bào phụ trợ khác trong bán cầu đại não. Trẻ đã thể hiện
năng lực qua hoạt động tổng hợp lời nói, quan sát, chú ý, ghi nhớ, tưởng
tượng, tư duy. Ở lứa tuổi này trẻ đã nắm vững ngôn ngữ và sử dụng như một
hệ thống tín hiệu, điều này giúp cho trẻ hình thành nhiều hình thức thích nghi
phong phú với môi trường, làm giàu kinh nghiệm sống và làm cho trí tuệ của
trẻ phát triển hơn.
Khi có những kích thích tác động vào cơ thể (những cảm xúc vui buồn
giận dữ) thì có quá trình thần kinh tương ứng xuất hiện ở não và tạo nên
những biến đổi tương ứng trong toàn bộ cơ thể đặc biệt là sự thay đổi của
nhịp tim. Nhịp tim của lứa tuổi này là 120 lần/1 phút.
Đặc biệt là cơ quan phát âm cũng đã hoàn thiện, khả năng thính giác
phát triển mạnh, trẻ nghe rất tinh đó chính là tiền đề dạy trẻ nghe và nói. Sự
trưởng thành của hệ thần kinh và sự hoàn thiện của các cơ quan trong cơ thể
(tuần hoàn, hô hấp, vận động) cả về lượng lẫn về chất là điều kiện thuận lợi

cảnh, những sự kiện, những phẩm chất, tính cách của các nhân vật trong
truyện.
Sự phát triển mạnh mẽ của tư duy trực quan hình tượng thuận lợi cho
trẻ tự hoạt động nghệ thuật.
Để tư duy hình tượng phát triển mạnh mẽ hơn, suy luận được nhiều vấn
đề mới hơn, phụ thuộc vào quá tình tổ chức cho trẻ tự hoạt động vì chỉ có
trong hoạt động các phẩm chất tâm lý của trẻ mới được hình thành và phát
triển.
* Tưởng tượng

7

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


14 of 128.

Trí tưởng tượng là một năng lực của tư duy góp phần tích cực vào hoạt
động nhận thức.
Trí tưởng tượng là một đường dây nối liền những hiện tượng tưởng như
riêng rẽ, tách biệt nhau thành một mạch thống nhất. Ta biết rằng tưởng tượng
hình thành trong quá trình hoạt động của trẻ dưới ảnh hưởng nhất định của
điều kiện sống và giáo dục.
Đặc điểm tưởng tượng của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi là tưởng tượng tái
hiện và tưởng tượng sáng tạo.
Tưởng tượng sáng tạo là quá trình xây dựng nên những hình ảnh mới
chưa có trong kinh nghiệm cá nhân, cũng như chưa có trong xã hội và nó là
thành phần không thể thiếu được trong hoạt động sáng tạo nói chung và sáng
tạo văn học nghệ thuật của con người.
Đối với đặc điểm sáng tạo của trẻ thì ta phải coi là một sự biến đổi, tạo

Căn cứ vào đặc điểm tưởng tượng của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi chủ yếu là
tưởng tượng tái hiện vì vậy mà việc kể diễn cảm của giáo viên cũng là một
yếu tố rất quan trọng để đưa trẻ làm chất liệu xây dựng nên những hình tượng
mới, những chi tiết hấp dẫn muôn màu, muôn vẻ.
Bởi vì trẻ có kinh nghiệm về kể chuyện, có biểu tượng, hình ảnh về câu
chuyện thì trẻ mới kể lại chuyện bằng trí tưởng tượng sáng tạo của mình được.
Kinh nghiệm của trẻ càng nhiều, hình ảnh biểu tượng của trẻ càng
phong phú thì tưởng tượng của trẻ càng đa dạng. Một số biện pháp dạy trẻ kể
lại chuyện nhằm bồi dưỡng tính tích cực tư duy, tính độc lập sáng tạo của trẻ.
* Ngôn ngữ
Ở trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi là thời kỳ trẻ có khả năng nắm vững và lĩnh
hội hai hình thức cơ bản của ngôn ngữ đó là ngôn ngữ nói và ngôn ngữ bên
trong việc nắm ngôn ngữ trong thực hành và thông hiểu được nhiều điều
người lớn nói. Đây là một đặc điểm vô cùng thuận lợi để đưa trẻ nghe kể
chuyện, trẻ lĩnh hội được ngôn ngữ trong câu chuyện. Từ đó trẻ có thể kể lại
chuyện bằng ngôn ngữ của mình.
Những câu chuyện cổ tích, thần thoại dân gian, đồng thoại đã lôi cuốn
sự yêu thích của trẻ. Vì nó đem đến cho trẻ nhiều ước mơ, nhiều tấm gương
tốt phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ của trẻ và trẻ cũng rất muốn nghe truyện,

9

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


16 of 128.

nếu như lời kể của cô giáo hấp dẫn sinh động và lôi cuốn được trẻ. Bằng
những biện pháp kể diễn cảm, cô lựa chọn lời kể ngắn gọn xúc tích tác động
đến tình cảm thẩm mỹ sẽ giúp cho quá trình tiếp nhận của trẻ được tốt hơn, trẻ

17 of 128.

tăng lên một cách đáng kể (khoảng 2000 - 3000 từ). Trẻ biết sắp xếp các từ
thành một câu, biết dùng các câu nói để diễn đạt nguyện vọng, bày tỏ mong
muốn của mình. Hơn nữa trẻ không chỉ có khả năng nói được các câu, đủ
thành phần, đúng ngữ pháp mà còn có khả năng nói đươc những câu nói giàu
sắc thái biểu cảm.
Tất cả những đặc điểm đó gợi cho ta những liên tưởng tới khả năng kể
lại chuyện của trẻ, đặc biệt là kể lại chuyện diễn cảm.
* Chú ý - trí nhớ
Chú ý của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi chủ yếu là chú ý không chủ định. Trẻ
thường chú ý đến một đối tượng khi đối tượng gây kích thích mạnh hoặc gây
những ấn tượng, xúc cảm mới lạ nhất là tạo cho trẻ một sự hứng thú. Vì vậy
tổ chức dạy trẻ kể lại chuyện diễn cảm phải căn cứ vào đặc điểm này.
Một trong những đặc điểm của truyện viết cho thiếu nhi là các câu
chuyện có nội dung đơn giản, dễ hiểu, những chi tiết, sự kiện gần gũi với đời
sống của trẻ chú ý giáo dục những hành vi văn hóa đơn giản. Đôi khi những
câu chuyện chỉ là những lời giải thích đơn giản, dễ hiểu nhưng hết sức chính xác.
Việc kể cho trẻ nghe những câu chuyện một cách diễn cảm cho việc
phân tích và cảm nhận tác phẩm văn học một cách sinh động hơn, rõ nét và
truyền cảm hơn. Khi cho trẻ kể lại chuyện diễn cảm là để trẻ tự thể hiện mình
trước tác phẩm điều đó lôi cuốn sự chú ý - ghi nhớ của trẻ. Trẻ phải nhớ tên
các nhân vật trong truyện, nhớ tính cách của các nhân vật. Trong thực tế
chúng ta thấy rằng trẻ ghi nhớ một câu chuyện một bài thơ nào đó mà ghi nhớ
đó đi sâu vào hứng thú của trẻ thì trẻ nhớ rất lâu, ngược lại những điều mô tả
khô khan về các sự vật, hiện tượng trẻ sẽ quên ngay.
Do vậy căn cứ vào đặc điểm ghi nhớ, chú ý của trẻ thì cô giáo phải là
người tạo ra cho trẻ những hứng thú nhất là trong quá trình dạy trẻ kể lại
chuyện. Bằng sắc thái biểu cảm, bằng ngôn ngữ biểu cảm, cảm xúc của nhân


cái đẹp khiến trẻ thấy gắn bó, thiết tha với con người và cảnh vật xung quanh,
kích thích trẻ làm những điều tốt lành để đem lại niềm vui hạnh phúc cho mọi
người. Ngôn ngữ văn học nhất là những câu chuyện gần gũi trẻ, nó có một
sức mạnh lôi cuốn trẻ ghê gớm tạo cho trẻ những cảm xúc mãnh liệt trước

12

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


19 of 128.

những nhân vật trong truyện. Đây là thời điểm thuận lợi để giáo dục thẩm mỹ
và tình cảm đạo đức cho trẻ. Sự phát triển mạnh những xúc cảm thẩm mỹ kết
hợp vơi sự ghi nhớ máy móc vốn có khiến cho đứa trẻ ở lứa tuổi này rất dễ
nhạy cảm trước những tác phẩm văn học nghệ thuật. Trẻ mẫu giáo tiếp nhận
và học thuộc rất nhanh những lời của các nhân vật trong truyện. Trẻ hòa nhập
nhanh chóng với tình cảm của nhân vật trong truyện đó là sự hòa đồng giữa
trẻ với thế giới nghệ thuật và hiện thực cuộc sống. Cho trẻ kể lại chuyện cũng
là làm giàu nhân cách của trẻ.
1.2. Cơ sở giáo dục học
1.2.1. Giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo
Đối với trẻ mẫu giáo tuổi của sự hồn nhiên mơ ước và bắt đầu của mọi
cái đẹp. Việc giáo dục thẩm mỹ là một trong những nhiệm vụ của giáo dục
mẫu giáo nhằm góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ.
Giáo dục thẩm mỹ là quá trình tác động có hệ thống vào nhân cách của
trẻ, nhằm phát triển ở trẻ năng lực cảm thụ và hiểu đúng đắn cái đẹp trong đời
sống xã hội, trong thiên nhiên, trong nghệ thuật giáo dục lòng yêu cái đẹp và
đưa cái đẹp vào đời sống một cách sáng tạo. Cái đẹp làm phong phú thêm
cuộc sống của trẻ góp phần giáo dục tính lạc quan yêu đời, có ảnh hưởng

như mọi tiết học khác dạy trẻ kể lại chuyện diễn cảm cũng phải tiến hành theo
phương châm “Học mà chơi, chơi mà học”.
Năng lực tự hoạt động nghệ thuật của trẻ chịu ảnh hưởng của những tác
động sư phạm. Do vậy để thực hiện dạng thức tiết học cô giáo phải nắm vững
được cơ sở khoa học của môn học, phải biết khêu gợi những thú kích thích,
thu hút trẻ tới tự lực tìm tòi, phát hiện sáng tạo nghệ thuật.
Thông qua tiết dạy trẻ kể lại chuyện diễn cảm qua cách thể hiện của cô
giáo giúp trẻ có những kỹ năng tự thể hiện nghệ thuật độc lập, sáng tạo chỉ
thông qua hoạt động các phẩm chất tâm lý của trẻ mới được hình thành và
phát triển.
1.2.3. Các nguyên tắc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học
Ngoài những nguyên tắc chung cơ bản, cũng như các tiết học khác dạy
trẻ kể lại chuyện diễn cảm cần lưu ý đến các nguyên tắc sau.

14

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


21 of 128.

* Cho trẻ tham gia vào quá trình kể lại chuyện diễn cảm là đưa trẻ vào
hoạt động nghệ thuật
Qua quá trình kể chuyện bản thân trẻ sẽ nảy sinh mối giao cảm với các
nhân vật trong truyện. Từ nhu cầu thích thể hiện mình trẻ hòa mình vào tác
phẩm hóa thân vào các nhân vật. Để phát huy tính tích cực của trẻ cô giáo cần
chọn hình thức tiết học và ngoài tiết học, vận dụng phương pháp, biện pháp
sao cho phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ để trẻ không chỉ tham gia tiếp
nhận mà còn hòa mình vào tác phẩm. Biết đánh giá các nhân vật trong truyện
mà cao hơn trẻ còn biết rung động trước những tấm gương, những hoạt động

* Vấn đề tự hoạt động nghệ thuật của trẻ
Trong khi tiếp xúc với nghệ thuật làm theo ý kiến chủ động, chủ quan
của mình tức là trẻ đã tự tìm ra phương thức tự thể hiện mình trước 1 tác
phẩm và trẻ có thể tự kể một câu chuyện hay đọc một bài thơ… như vậy trẻ
phải trải qua quá trình tích lũy vốn văn học nghệ thuật nhất định, tức là trẻ
phải nghe kể câu chuyện đó nhiều lần. Có thể nói trẻ rất có khả năng trong
lĩnh vực này.
Từ việc tiếp xúc với những câu chuyện nhiều lần thì chính bản thân trẻ
sẽ nảy sinh mong muốn thể hiện lại câu chuyện đó hay là thích đóng vai một
nhân vật nào đó trong câu chuyện mà trẻ thích. Muốn thể hiện được trẻ phải
huy động tất cả trí tưởng tượng và ngôn ngữ của mình.
1.3. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động dạy
trẻ kể lại chuyện
1.3.1. Khái niệm kể chuyện
Kể là một động từ biểu thị hành động nói. Văn kể chuyện là văn trong
truyện hoặc trong tiểu thuyết. Do đó, đặc điểm của văn kể chuyện cũng là đặc
điểm của truyện. Đặc trưng cơ bản của truyện là tình tiết, tức là có sự việc
đang xảy ra, đang diễn biến, có nhân vật với ngôn ngữ, tâm trạng, tính cách riêng.
Kể chuyện là một phương pháp trực quan sinh động bằng lời nói. Khi
cần thay đổi hình thức diễn giảng nhằm thu hút sự chú ý của người nghe,
người ta cũng xen kẽ phương pháp kể chuyện. Với các môn khoa học tự
nhiên, kể chuyện chuyện thường được dùng trong phần kể về tiểu sử tác giả,
miêu tả quá trình phát minh, sáng chế, quá trình phản ứng hóa học…

16

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


23 of 128.


kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag


24 of 128.

Kể chuyện được xem như là một hoạt động phát triển trẻ một cách tích hợp và
toàn diện các mặt nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và tâm lí. Vì vậy người ta sử
dụng các hình thức kể chuyện khác nhau vào mục đích giáo dục, tùy thuộc
vào tâm lí lứa tuổi, vốn kinh nghiệm và mức độ phát triển ngôn ngữ ở trẻ.
Truyện kể là sản phẩm hoạt động tâm lí, bởi nó được trình bày theo một
cấu trúc nhất định, thống nhất với một ý tưởng nào đó sao cho người nghe có
thể hiểu được. Cấu trúc truyện kể được thực hiện nhờ những quá trình tâm
lí bên trong, phân tích, khái quát hóa, hệ thống hóa, nhớ lại các biểu tượng
và từ ngữ phù hợp, các cấu trúc câu…Rõ ràng truyện kể là sản phẩm hoạt
động tâm lí và hoạt động ngôn ngữ của cá nhân, nên nó phản án những đặc
điểm tâm lí thông qua ngữ điệu giọng nói, cách sử dụng từ, cấu trúc câu,
cấu trúc truyện kể…
Kể chuyện là một hình thức hoạt động ngôn ngữ của con người nhằm
mục đích giao lưu, trao đổi thông tin giữa con người với nhau. Trong hoạt
động này con người sử dụng phương tiện ngôn ngữ, thực hiện các thao tác
ngôn ngữ để bộc lộ nội tâm bên trong. Người kể chuyện sử dụng những hiểu
biết về ngôn ngữ của mình (vốn từ ngữ, cách thức phát âm, nguyên tắc xây
dựng câu, phong cách trình bày…) để diễn đạt, bày tỏ và chia sẻ những suy
nghĩ, ý tưởng, tâm tư tình cảm, cảm xúc, nhu cầu, mong muốn, tâm
trạng…của mình về đối tượng nào đó. Cùng một nội dung như nhau, mỗi
người có cách thức trình bày riêng bởi sự khác biệt về ngữ điệu giọng nói,
cách chọn lựa từ ngữ, cách sử dụng các loại câu.
Kể chuyện còn là một hình thức hoạt động tâm lí. Trước hết là nhu cầu
muốn được kể, được chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc của bản thân với người

Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một quá trình, quá trình này diễn ra
nhanh hay chậm, tốt hay xấu phụ thuộc phần nhiều vào nhà giáo dục. Việc
giáo dục phát triển lời nói trong cuộc sống hàng ngày cho trẻ có thể thực hiện
ngay tại gia đình và nhà giáo dục lúc này có thể là bố mẹ, ông bà những người
lớn tuổi nhưng để trẻ giao tiếp với xã hội và có thể phát triển toàn diện nhất
thì cần thiết phải cho trẻ làm quen với văn học. Hướng tới việc đào tạo ra
những con người mới tự tin, sáng tạo thì việc dạy trẻ kể lại chuyện giữ một vị

19

kho tai lieu -123doc-doc-luan an - luan an tien si -luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Pag