ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

MẠC QUANG HUY

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN HỒNG HÀ

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

MẠC QUANG HUY

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN HỒNG HÀ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 8.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN DUY DŨNG

THÁI NGUYÊN - 2018



Tác giả luận văn
Mạc Quang Huy


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... i
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC BẢNG ................................................................................ viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ......................................................................... ix
MỞ ĐẦU............................................................................................................ 1

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài ...................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 4
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn .................................................. 5
5. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẠNH TRANH VÀ
NĂNG LỰC CẠNH TRANH............................................................................. 6

1.1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh ...................................... 6
1.1.1. Khái niệm cạnh tranh .............................................................................. 6
1.1.2. Vai trò của cạnh tranh trong doanh nghiệp ............................................. 7
1.1.3. Chức năng của cạnh tranh trong doanh nghiệp ....................................... 9
1.2. Một số vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp ........... 9
1.2.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh ............................................................... 9
1.2.2. Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ............... 12

3.1.1. Giới thiệu tổng quan về công ty ............................................................ 43
3.1.2. Quá trình hình thành và phát triển ........................................................ 45
3.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy .......................................................................... 46
3.1.4. Chức năng nhiệm vụ các phòng ban ..................................................... 48
3.1.5. Kết quả hoạt động kinh doanh những năm gần đây.............................. 50
3.2. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hồng Hà ............. 52
3.2.1. Thị phần của doanh nghiệp ................................................................... 52
3.2.2. Hiệu quả sản xuất kinh doanh ............................................................... 53
3.2.3. Chất lượng sản phẩm............................................................................. 56
3.2.4. Cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ ................................................... 56


v

3.2.5. Kinh nghiệm, năng lực thi công ............................................................ 59
3.2.6. Nguồn lực tài chính ............................................................................... 59
3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Công ty................... 60
3.3.1. Nhóm nhân tố thuộc môi trường vĩ mô ................................................. 60
3.3.2. Nhân tố thuộc môi trường ngành .......................................................... 62
3.3.3. Nhóm nhân tố bên trong doanh nghiệp ................................................. 62
3.4. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hồng Hà ................ 70
3.4.1. Ưu điểm ................................................................................................. 70
3.4.2. Nhược điểm ........................................................................................... 71
3.4.3. Nguyên nhân ......................................................................................... 72
3.4.4. Tổng hợp phân tích trên mô hình SWOT ............................................. 74
3.4.5. Xây dựng ma trận hình ảnh cạnh tranh của công ty ............................. 76
Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CHO
CÔNG TY CỔ PHẦN HỒNG HÀ ................................................................... 78

4.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh

TỪ VIẾT TẮT

DIỄN GIẢI

CBCNV

Cán bộ công nhân viên

CP

Cổ phần

CTCP

Công ty cổ phần

HĐQT

Hội đồng quản trị

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

UBND

Ủy ban nhân dân


viii

Công ty Cổ phần Hồng Hà.......................................................... 57

Bảng 3.6:

Tình hình đảm bảo vốn kinh doanh của Công ty cổ phần
Hồng Hà giai đoạn 2014-2016 .................................................... 60

Bảng 3.7:

Phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn Công ty
Cổ phần Hồng Hà giai đoạn 2014-2016 ..................................... 65

Bảng 3.8:

Trình độ nguồn nhân lực của Công ty Cổ phần Hồng Hà .......... 68

Bảng 3.9:

Cơ cấu tổ chức lao động của Công ty Cổ phần Hồng Hà ........... 68

Bảng 3.10: Ma trận SWOT của công ty cổ phần Hồng Hà ........................... 75
Bảng 3.11: Ma trận hình ảnh cạnh tranh của công ty.................................... 76


ix

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1:


các nhà quản trị phải biết thích ứng với điều kiện thực tế, đồng thời phải củng
cố, hoàn thiện tổ chức hơn nếu muốn tồn tại và phát triển. Trong bối cảnh đó
để tồn tại và phát triển doanh nghiệp không có cách nào khác là phải tự đứng
vững trên đôi chân của mình.
Cạnh tranh là thuộc tính của kinh tế thị trường. Theo các nhà kinh tế,
môi trường cạnh tranh có tác dụng tạo sức mạnh hướng hành vi của các chủ
thể kinh tế tới năng suất, chất lượng và hiệu quả từ mục tiêu thắng trong cạnh
tranh sẽ thu lợi nhuận. Trong môi trường cạnh tranh, sức mạnh của các tổ
chức kinh tế không chỉ được đo bằng chính năng lực nội tại của từng chủ thể,
mà điều quan trọng hơn, là trong sự so sánh tương quan giữa các chủ thể với
nhau. Do đó, đạt được vị thế cạnh tranh mạnh trên thị trường là yêu cầu sống
còn của doanh nghiệp.
Ngày 09 tháng 05 năm 2005, Công ty cổ phần Hồng Hà được thành lập.
Vượt qua nhiều khó khăn trong những năm đầu thành lập do từ những công
trình có giá trị nhỏ, thi công đơn giản, tổng giá trị sản xuất và doanh thu hàng


2
năm đạt ở mức khiêm tốn. Với nhiệt huyết và quyết tâm của các cán bộ, công
nhân viên, Công ty cổ phần Hồng Hà đã duy trì ổn định sản xuất và dần phát
triển đi lên, khẳng định được năng lực của mình. Lĩnh vực kinh doanh chính
là xây dựng, nhưng để tồn tại và phát triển, nắm bắt được nhu cầu của xã hội
và lợi thế của địa phương cùng với việc nhạy bén với các chính sách của Nhà
Nước, của tỉnh, công ty đã chủ động đa dạng hóa ngành nghề. Hiện nay, công
ty tham gia hoạt động trong nhiều lĩnh vực, trong đó có đầu tư Nhà máy sản
xuất tinh bột và miến dong Tân Sơn tại thôn Thác Giềng, phường Xuất Hóa,
thành phố Bắc Kạn; Đầu tư Nhà máy gạch không nung cũng tại phường Xuất
Hóa. Đây là những bước đi rất phù hợp và đem lại nhiều tiềm năng trong
tương lai cho sự phát triển của công ty.
Tuy nhiên, là ngành đang phát triển, lại rất dễ gia nhập thị trường nên

QTKD Thái Nguyên.
Luận văn thạc sỹ: “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần
Đầu tư và thương mại TNG Thành phố Thái Nguyên” năm 2014 của tác giả
Phạm Thị Minh Hậu, trường Đại học Kinh tế và QTKD Thái Nguyên.
Luận văn thạc sỹ: “Nâng cao năng lực cạnh tranh tại công ty cổ phần xây
dựng và thương mại Sao Tháng 8 Việt Nam” năm 2016 của tác giả Trần Thu
Phương, học viện Tài chính.
Luận văn thạc sỹ: “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty
Cổ phần đầu tư và xây dựng Tam Sơn”, năm 2016 của tác giả Mai Văn
Nghiêm, trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Các nghiên cứu này đã đạt được những thành công, ưu điểm về mặt lý
luận, thực tiễn, tuy nhiên do cơ chế thị trường thay đổi, các nhân tố liên quan
cũng luôn luôn cập nhật và do yếu tố chủ quan trong mỗi doanh nghiệp cũng
khác nhau nên trong các đề tài vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định.


4
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Luận văn hệ thống hóa một số nội dung lý luận và thực tiễn về năng lực
cạnh tranh của các doanh nghiệp. Trên cơ sở lý phân tích thực trạng năng lực
cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hồng Hà trên các mặt: thị phần, hiệu quả hoạt
động, uy tín thương hiệu,… ; đánh giá các yếu tố tác động đến năng lực cạnh
tranh của công ty cổ phần Hồng Hà. Từ đó, đề xuất một số biện pháp nhằm
góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho Công ty Cổ phần Hồng Hà trong
thời gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về cạnh tranh và năng lực cạnh
tranh của doanh nghiệp.
- Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ

tích và đóng góp của công ty Cổ phần Hồng Hà. Đưa ra một số nhận xét về
thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty Hồng Hà so với các công ty khác
cùng lĩnh vực trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn. Tìm hiểu các nhân tố tác động đến
năng lực cạnh tranh của công ty Cổ phần Hồng Hà và đưa ra các ưu điểm, hạn
chế trong năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hồng Hà. Từ đó đề ra
một số giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hồng
Hà trong thời gian sắp tới.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo,
luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
của doanh nghiệp
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của công ty Cổ phần Hồng Hà
Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tại công ty Cổ phần
Hồng Hà


6
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẠNH TRANH
VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
1.1. Cơ sở lý luận về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh
1.1.1. Khái niệm cạnh tranh
Cạnh tranh là một trong những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị
trường. Hoạt động của nó không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.
Cạnh tranh là động lực của sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế.[14]
Theo quan điểm của Các Mác: Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh
gay gắt giữa các nhà tư bản để giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản
xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch.

triển. Bởi vì thông qua cạnh tranh, sẽ kích thích các doanh nghiệp nghiên cứu
và ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất để tạo ra được
những sản phẩm tốt hơn, giá rẻ hơn và dịch vụ tốt hơn. Để không bị đào thải,
cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải luôn đổi mới, nâng cao sự linh hoạt và
sáng tạo trong hoạt động kinh doanh của mình.[14]
Từ những nhận định trên, khái niệm cạnh tranh trong kinh doanh có thể
hiểu như sau: Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các chủ thể kinh tế ganh
đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt được mục tiêu
kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách
hàng, cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất. Mục đích cuối
cùng của các chủ thể kinh tế trong quá trình cạnh tranh là tối đa hóa lợi ích.
Đối với người sản xuất kinh doanh là lợi nhuận, đối với người tiêu dùng là lợi
ích tiêu dùng và sự tiện lợi.
1.1.2. Vai trò của cạnh tranh trong doanh nghiệp
Vai trò, tác dụng tích cực của cạnh tranh thể hiện ở những điểm sau:
Thứ nhất, đối với nền kinh tế, cạnh tranh làm sống động nền kinh tế,
thúc đẩy tăng trưởng và tạo ra áp lực buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có
hiệu quả các nguồn lực, qua đó góp phần tiết kiệm các nguồn lực chung của


8
nền kinh tế. Mặt khác, cũng tạo ra áp lực buộc các doanh nghiệp phải đẩy
nhanh tốc độ quay vòng vốn, sử dụng lao động hiệu quả, tăng năng suất lao
động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế quốc dân.
Thứ hai, đối với quan hệ đối ngoại, cạnh tranh giúp thúc đẩy doanh
nghiệp mở rộng thị trường ra khu vực và thế giới, tìm kiếm thị trường mới,
liên kết liên doanh với các doanh nghiệp nước ngoài, qua đó tham gia sâu vào
phân công lao động và hợp tác kinh tế quốc tế, tăng cường giao lưu vốn, lao
động, khoa học công nghệ với các nước trên thế giới.
Thứ ba, đối với các chủ thể sản xuất kinh doanh, cạnh tranh tạo áp lực

mặt kinh tế, xã hội.[14]
1.1.3. Chức năng của cạnh tranh trong doanh nghiệp
Cạnh tranh là yếu tố tích cực giúp cho doanh nghiệp phát triển và là
động lực của nền kinh tế thị trường. Chức năng của cạnh tranh trong doanh
nghiệp thể hiện ở:
- Cạnh tranh giúp đảm bảo điều chỉnh quan hệ cung cầu.
- Cạnh tranh giúp điều khiển sao cho những nhân tố sản xuất sẽ được sử
dụng hiệu quả nhất, làm giảm chi phí sản xuất, giảm tổng giá thành của sản
xuất xã hội.
- Cạnh tranh tạo tiền đề thuận tiện nhất cho sản xuất thích ứng với cầu và
công nghệ sản xuất.
- Cạnh tranh thúc đẩy sự đổi mới được coi là một chức năng cạnh tranh
năng động trong những thập kỷ gần đây.[14]
1.2. Một số vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp
1.2.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh
* Năng lực cạnh tranh
Năng lực cạnh tranh là một quan điểm chưa có sự thống nhất, nói đến
năng lực cạnh tranh phải nói đến các chủ thể của cạnh tranh, do đó không có
khái niệm năng lực cạnh tranh nói chung mà năng lực cạnh tranh được định
nghĩa với hai cấp độ: Cấp độ vĩ mô là năng lực cạnh tranh quốc gia hoặc cả


10
khu vực và cấp độ vi mô bao gồm năng lực cạnh tranh của công ty và năng
lực cạnh tranh của sản phẩm.[9]
* Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Ở cấp độ vi mô, có quan điểm cho rằng: “Những công ty có khả năng
cạnh tranh là những công ty đạt được mức tiến bộ cao hơn mức trung bình về
chất lượng hàng hóa và dịch vụ hoặc có khả năng cắt giảm các chi phí tương
đối cho phép họ tăng được lợi nhuận và thị phần.

nhập cho người lao động và chủ công ty”[6].
Ngoài các quan niệm nêu trên, còn có một số quan niệm khác về năng
lực cạnh tranh như sau:
- Năng lực cạnh tranh của công ty là khả năng chống chịu trước sự tấn
công của các công ty khác, chẳng hạn Hội đồng chính sách năng lực cạnh
trạnh của Mỹ đưa ra định nghĩa: Năng lực cạnh tranh là năng lực kinh tế về
hàng hóa và dịch vụ của một nền sản xuất có thể vượt qua thử thách trên thị
trường thế giới. Ủy ban Quốc gia về hợp tác quốc tế có trích dẫn khái niệm
năng lực cạnh tranh theo Từ điển thuật ngữ thương mại (1997): Năng lực
cạnh tranh là năng lực của công ty không bị một công ty khác đánh bại về
kinh tế. Quan niệm về năng lực cạnh tranh như vậy mang tính chất định tính,
khó có thể định lượng được.
- Năng lực cạnh tranh đồng nghĩa với năng suất lao động. Theo Tổ chức
Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), năng lực cạnh tranh của công ty là sức
sản xuất và thu nhập tương đối cao trên cơ sở sử dụng các yếu tố sản xuất có
hiệu quả làm cho các công ty phát triển bền vững trong điều kiện cạnh tranh
quốc tế.
Từ những quan điểm trên, có thể đưa ra khái niệm năng lực cạnh tranh
của công ty như sau: Năng lực cạnh tranh của công ty là khả năng duy trì và
nâng cao lợi thế cạnh tranh trong việc tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, mở
rộng mạng lưới tiêu thụ, thu hút và sử dụng có hiệu quả các yếu tố sản xuất
nhằm đạt được lợi ích kinh tế cao và bền vững.
* Năng lực cạnh tranh của sản phẩm hoặc dịch vụ
Khi nói tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không thể không bàn
tới năng lực cạnh tranh của sản phẩm hoặc dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp.
Vì doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh thì một trong những yếu tố quan
trọng là các hàng hóa, dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp phải có năng lực
cạnh tranh.





13
* Hiệu quả sản xuất kinh doanh
Đây là một chỉ tiêu tổng hợp, nó phản ánh kết quả kinh doanh nhưng
đồng thời cũng phản ánh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi đánh giá
chỉ tiêu này thông thường chủ đầu tư xem xét lợi nhuận của doanh nghiệp qua
nhiều năm (từ 3 - 5 năm), tính tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hàng năm đồng
thời kết hợp với việc đánh giá chỉ tiêu về giá trị sản lượng xây lắp hoàn thành
trong năm. Nếu giá trị xây lắp hoàn thành tăng mà lợi nhuận không tăng thì có
thể là hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chưa đạt yêu cầu hoặc
cũng có thể là doanh nghiệp vận dụng chính sách chiến lược giá thấp để đạt
mục tiêu giải quyết công ăn việc làm hay mở rộng thị trường. Do đó, các
doanh nghiệp cần lưu ý thuyết minh, giải thích rõ thêm phần này trong các hồ
sơ năng lực của mình.[9]
* Chất lượng sản phẩm
Chất lượng sản phẩm là yếu tố cấu thành quan trọng hàng đầu năng lực
cạnh tranh của sản phẩm, mà năng lực cạnh tranh của sản phẩm là yếu tố cấu
thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng. Chất lượng của sản
phẩm là tổng hợp các đặc tính của nó theo yêu cầu của sản phẩm, của quá
trình xây dựng hoặc tiện nghi phục vụ, vì vậy chất lượng sản phẩm vừa phải
tuân theo các quy phạm kỹ thuật vừa phải thoả mãn nhu cầu mong muốn của
con người.
Trong lĩnh vực xây dựng thì chất lượng sản phẩm chính là chất lượng
công trình, nó biểu hiện thông qua tính năng, tuổi thọ, độ an toàn, độ bền
vững, tính kỹ thuật, mỹ thuật, kinh tế và bảo vệ môi trường của công trình. Vì
sản phẩm của ngành xây dựng không thể sản xuất ra sẵn để bán cho khách
hàng được nên để đánh giá chất lượng sản phẩm của nhà thầu thì chủ đầu tư
thường căn cứ vào những công trình nhà thầu đã và đang thi công (thông qua
bảng danh mục những công trình đã và đang thực hiện mà nhà thầu thống kê

nghiệp, một ngành hay một địa phương nào đó, do đó vấn đề này được chủ
đầu tư đánh giá rất cao [14].