SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
......o0o......

Mã SKKN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG NÓI TRONG
GIỜ KỂ CHUYỆN CHO HỌC SINH LỚP 2"

Lĩnh vực : Tiếng Việt
Cấp
: Tiểu học

Năm học: 2015- 2016.


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2

MỤC LỤC
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài:........................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ...................................................................................... 1
3. Đối tượng nghiên cứu khảo sát, thực nghiệm ................................................ 1
4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................ 1
5. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu: .................................................................. 2
PHẦN II: NỘI DUNG ......................................................................................... 3
I. Nội dung, hình thức, quy trình dạy học tiết kể chuyện ở lớp 2: ..................... 3
II. Thực tiễn trong giảng dạy: ............................................................................ 4
1.Thuận lợi: ..................................................................................................... 4
2.Khó khăn: ..................................................................................................... 4
II. Giải quyết vấn đề:.......................................................................................... 5

nhận thấy việc làm đó thật là quan trọng và để đáp ứng yêu cầu đổi mới nội
dung Sách giáo khoa và phương pháp dạy học, tìm ra những biện pháp tối ưu
nhất góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy.Tôi đã mạnh dạn đưa ra một số
kinh nghiệm về: “Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho
học sinh lớp 2” của tôi.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phân môn
Kể chuyện lớp 2 của trường Tiểu học của tôi, góp phần nâng cao rèn cho học
sinh kĩ năng nói có hiệu quả.
3. Đối tượng nghiên cứu khảo sát, thực nghiệm
- Đối tượng nghiên cứu khảo sát, thực nghiệm: Học sinh lớp 2H ở trường Tiểu
học của tôi.
4. Phương pháp nghiên cứu
a, Phương pháp đàm thoại
Phương pháp này được sử dụng để giúp HS nắm được nội dung, ý nghĩa bài
học của các câu chuyện.
b, Phương pháp quan sát.
Phương pháp này được sử dụng để quan sát quá trình học tập của học sinh
trên lớp để đánh giá kết quả học tập, phân loại học sinh.
c,Phương pháp thực hành luyện tập:
1 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2
Với phương pháp này, học sinh thường xuyên được thực hành luyện tập “
kĩ năng nói”. Chính vì vậy khả năng giao tiếp của các em ngày càng được hoàn
thiện. Từ đó giáo viên đánh giá một cách chính xác khả năng học tập của học
sinh.
5. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
Năm học 2015- 2016. Bắt đầu từ tháng 9 năm 2015 và kết thúc vào tháng

6
Kho báu
Câu chuyện bó đũa
Quả tim khỉ
Ai ngoan sẽ được thưởng
Danh nhân lịch sử
3
Chiếc rễ đa tròn
Bóp nát quả cam
Khoa học
0
Người thực, việc thực
0
Phần thưởng
Bím tóc đuôi sam
Chiếc bút mực
Mẩu giấy vụn
Người thầy cũ
Sinh hoạt
10
Người làm đồ chơi
Bông hoa niềm vui
Sáng kiến của bé Hà
Con chó nhà hàng xóm
Những quả đào
Bạn của Nai Nhỏ
Đồng thoại
3
Chim Sơn ca và bông cúc trắng
Bác sĩ Sói.

- Nội dung là những câu chuyện trong bài tập đọc đầu tuần chứ không phải
là những câu chuyện mới lạ. Chính điều này đã giúp học sinh có nhiều thuận lợi
trong việc nhớ và thuộc nội dung câu chuyện, chủ động hơn trong việc chuẩn bị
bài.
2.Khó khăn:
- Có giáo viên dạy chưa phát huy hết tính tích cực các hoạt động của học
sinh, chưa gây được niềm đam mê kể chuyện của học sinh.
- Tranh vẽ trong sách giáo khoa chưa đảm bảo tính thẩm mĩ để minh họa cho
câu chuyện thêm sinh động.
- Lớp đông học sinh nên ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình luyện tập thực
hành khi kể chuyện.
4 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2
- Học sinh nhiều em còn sợ kể chuyện vì không dám kể trước lớp, một số
em kể được nội dung truyện chưa biết sáng tạo trong lời kể, chưa biết dùng ngữ
điệu diễn đạt với lời kể của mình. Nhiều học sinh còn rụt rè chưa biết tỏ thái độ,
nét mặt, cử chỉ để nhập vai nhân vật nên dẫn đến nhiều học sinh kĩ năng diễn đạt
chưa tốt.
II. Giải quyết vấn đề:
1. Giúp học sinh nắm nội dung câu chuyện thông qua tiết Tập đọc.
* Rèn kĩ năng đọc tốt, từ đó học sinh nắm chắc nội dung câu chuyện.
* Rèn kĩ năng luyện đọc diễn cảm để học sinh biết đọc thể hiện giọng
nói, lời kể của nhân vật, từ đó rèn kĩ năng nói trong tiết kể chuyện.
2. Một số giải pháp:
* Ở dạng bài kể chuyện theo tranh:
- Việc rèn nói theo ý hiểu của mình thông qua nội dung câu chuyện vì
vậy khi kể học sinh không được kể như đọc bài Tập đọc.
* Ở dạng bài kể chuyện theo dàn ý có sẵn:

3.2.Tồn tại:
- Học sinh sẽ dễ lẫn với đọc lại bài Tập đọc,chưa phát huy được tính sáng
tạo, kĩ năng nói của các em sẽ bị bó hẹp trong phạm vi của câu chuyện.
3.3.Biện pháp: Để khắc phục tồn tại trên tôi làm như sau:
+ Bước 1: Tóm tắt nội dung câu chuyện hoặc một đoạn chỉ trong 1-2 câu.
Như vậy yêu cầu học sinh phải động não,sử dụng một vài từ để bật lên nội dung
chính của bức tranh.
+ Bước 2: Hướng dẫn kể bằng hoạt động khai thác tranh.
- Giáo viên hệ thống câu hỏi
- Học sinh nhận xét về mặt thái độ, tình cảm, cách ứng xử của các nhân vật
qua tranh.
+ Bước 3: Giáo viên có thể kể mẫu hoặc gọi một số học sinh kể tốt lên kể
( nếu thấy cần thiết)
+ Bước 4: Luyện kể trong nhóm
- Giáo viên nêu yêu cầu cụ thể,
- Theo dõi sát sao.
- Những nhóm học sinh kể lúng túng giáo viên chỉ đưa ra yêu cầu đơn giản
- Những nhóm học sinh kể tốt tăng dần độ khó lên.
+ Bước 5: Kể trước lớp
- Khuyến khích cá nhân, nhóm, mạnh dạn kể để học sinh khác nghe, nhận
xét đánh giá bạn, từ đó cũng rèn được kĩ năng nghe - nói cho các em.
Ví dụ :
+ Bài " Chiếc bút mực" - Tiếng Việt 2 - Tập1.
Ở bài này tôi sử dụng bài giảng điện tử, mục tiêu của bài là học sinh nhìn
tranh để kể lại từng đoạn câu chuyện sau đó kể lại toàn bộ câu chuyện.

6 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2

trong lớp chỉ còn mình em viết bút chì.

Học sinh kể sáng tạo
Sáng hôm ấy, cô giáo gọi Lan lên bàn
cô lấy mực, Lan vui lắm, hai tay lễ
phép nhận lọ mực của cô giáo, còn
Mai hồi hộp nhìn cô, nhưng cô chẳng
nói gì.Mai buồn lắm. Thế là trong lớp
chỉ còn mình em viết bút chì
Qua hai cách kể trên tôi nhận thấy việc dùng câu hỏi gợi mở có tác dụng hơn,
tránh được hiện tượng kể mà như đọc bài Tập đọc. Bên cạnh đó các em đã biết
sử dụng từ ngữ để rèn kĩ năng nói của các em được tốt hơn.
Tương tự các tranh còn lại tôi cũng nêu ra các câu hỏi gợi mở để khuyến
khích học sinh kể như trên
Hoạt động 3: Học sinh luyện kể trong nhóm
Học sinh kể chuyện theo nhóm 4
Tôi đưa ra yêu cầu cho nhóm học sinh kể tốt, không những kể đúng đủ nội
dung mà các em khi kể cần tập trung chú ý đến cử chỉ điệu bộ, lời nói của từng
nhân vật.
- Thái độ của Mai khi cho Lan mượn bút.
- Cô giáo có những cử chỉ gần gũi với Lan...
Bên cạnh đó những nhóm học sinh kể chưa tốt tôi tập trung sát sao hơn, yêu
cầu các em kể đúng đủ nội dung, phát huy tính tích cực học tập của các em.
Hoạt động 4: Kể trước lớp
Tôi gọi 3 nhóm lên kể, dưới lớp nghe - kể và nhận xét.
Việc nhận xét bạn kể cũng góp phần vào việc rèn kĩ năng nên tôi khuyến
khích nhiều học sinh được phát biểu,đồng thời học tập những mặt tích cực, khắc
phục những tồn tại.
4. Tổ chức rèn kĩ năng nói cho học sinh ở dạng bài kể chuyện theo dàn ý có
sẵn :

Hoạt động cả lớp
* Đoạn 1:
- Là một cây sáng kiến, Bé Hà muốn
? Bé Hà được mọi người coi là gì. Bé chọn một ngày làm ngày lễ của ông bà.
Hà đưa ra sáng kiến gì.
- Chọn ngày lập đông, vì khi trời bắt
? Hai bố con chọn ngày nào là ngày lễ đầu rét mọi người cần chăm lo sức
của ông bà. Vì sao?
khỏe cho các cụ già.
* Đoạn 2:
- Bé chưa chọn được quà gì để biếu
? Khi ngày lập đông đến gần bé Hà đã ông bà.
chọn được quà để cho ông bà chưa
- Bố là người giúp đỡ.
? Khi đó ai giúp bé Hà chọn quà.
* Đoạn 3:
- Các cô, chú...đều về thăm ông bà và
? Đến ngày lập đông những ai về thăm tặng ông bà nhiều quà.
ông bà.
- Bé tặng ông bà chùm điểm 10. Ông
? Bé Hà tặng ông bà cái gì. Thái độ nói rằng ông thích nhất món quà của
của ông bà đối với món quà của bé ra bé.
sao.
Từ những câu trả lời trên học sinh đã từng bước nhớ lại nội dung câu chuyện
sau đó và sắp xếp dàn ý tương ứng với nội dung từng đoạn.
Hoạt động 2: Luyện kể trong nhóm, kể cá nhân, kể trước lớp.
Tôi đưa bảng phụ ghi sẵn các dàn ý lên bảng để học dựa vào dàn ý.
Tôi cho học sinh luyện kể trong nhóm ba.
9 / 16


- Thu hút được đông đảo học sinh tham gia. Học sinh hứng thú.
5.2. Tồn tại:
- Nếu không thuộc kĩ lời thoại khi kể quên 1 chi tiết là dẫn đến quên hết lời
nhân vật.
5.3. Biện pháp:
- Ngay từ tiết Tập đọc phải rèn cho học đọc diễn cảm để phân biệt rõ lời
nhân vật,thể hiện điệu bộ, cử chỉ
- Tôi cho HS nhận vai, học thuộc lời thoại, nắm vững yêu cầu thể hiện tình
cảm, thái độ (qua ánh mắt, cử chỉ, động tác, giọng nói …) của nhân vật trong
10 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2
câu

chuyện.
Sau đó tôi hướng dẫn các nhân vật tập đối thoại sao cho các nhân vật phải
thuộc lời và phối hợp với nhau một cách nhịp nhàng, tự nhiên.
Ví dụ: Khi phân vai dựng lại câu chuyện Quả tim Khỉ (TV 2-tập 2). Nếu
khi dựng lại câu chuyện, học sinh không diễn tả được cử, điệu bộ của các nhân
vật thì câu chuyện sẽ không hay, nên tôi gọi 3 em: một em đóng vai người dẫn
chuyện, một em đóng vai Khỉ, và một em đóng vai Cá Sấu.
Và tôi đã gợi ý: Giọng người dẫn chuyện chậm rãi, nhẹ nhàng; giọng Khỉ
ân cần lúc hỏi han Cá Sấu và bình thản khi biết âm mưu của Cá Sấu; giọng Cá
Sấu buồn một cách giả dối, đặc biệt là con mắt của Cá Sấu thỉnh thoảng lại liếc
sang Khỉ để dò xét thái độ. Sau khi hướng dẫn xong, tôi làm mẫu cho học sinh
xem, qua đó HS sẽ bắt chước để diễn đạt tốt các lời nói, điệu bộ, cử chỉ của các
nhân vật.

- Khỉ: Bạn là ai? Vì sao bạn khóc? ( giọng quan tâm, lo lắng)

12 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2
- Hạ: Thế mà thiếu nhi lại thích em Thu nhất. Không có Thu, làm sao có
vườn bưởi chín vàng, có đêm trăng rằm rước đèn , phá cỗ...
- Thu: Có em mới có bập bùng bếp lửa nhà sà, có giấc ngủ ấm trong chă.
Sao lại không thích em được?
- Bà Đất: Các cháu mỗi người một vẻ. Xuân làm cho cây lá tươi tốt.Hạ
cho trái ngọt hoa thơm. Thu làm cho trời xanh cao, cho học sinh nhớ ngày tựu
trường. Còn cháu Đông, ai mà ghét cháu được! Cháu có công ấp ủ mầm sống để
xuân về cây cối đâm chồi nảy lộc. Các cháu đều có ích, đều đáng yêu.
Trước hết học sinh đóng vai và kể trong nhóm.Đại diện các nhóm thi kể
trước lớp.
Các nhóm kể xong, bình chọn những cá nhân và nhóm kể hay để tuyên
dương, khen thưởng.
Với phương pháp này tôi thường xuyên yêu cầu học sinh thay đổi để đóng
các vai trong câu chuyện. Nhờ vậy, những em nhút nhát, sợ sệt, trước tập thể
đã có sự tiến bộ, mạnh dạn hơn, khi nói lời của các nhân vật các em nói rõ ràng
hơn đồng thời thể hiện trên khuôn mặt cử chỉ vui tươi hơn.
6. Kết quả:
6.1. Đối với học sinh:
- Các em đã biết kể lại câu chuyện rất tốt, lưu loát, biết thay đổi giọng kể
phù hợp với nội dung câu chuyện, biết sử dụng điệu bộ, cử chỉ để hỗ trợ cho lời kể.
- Bước đầu kĩ năng nói của các em được nâng lên rõ rệt, thể hiện khi học
ở phân môn khác như phân môn Tập làm văn, Luyện từ và câu.....
- Học sinh hứng thú hơn trong tiết học. Chất lượng phân môn Kể chuyện
cùng các môn học khác đạt được hiệu quả cao.
6.2. Đối với giáo viên:
- Giáo viên tự học tập và nâng cao tay nghề khi sử dụng đồ dùng dạy học

HS kể tốt
có kết hợp
điệu bộ cử
chỉ

7 = 11 %

10 = 16%

10 = 16 % 22 = 35 %

14= 22 %

10 = 16 %

13 =21%

15 =24%

7 = 11 %

14 / 16

HS biết kể ở
mức độ hoàn
thành

18 = 28 %

HS kể chưa

học. Muốn làm tốt được điều này đòi hỏi mỗi giáo viên chúng ta phải luôn chịu khó
tự tìm tòi học hỏi và đặc biệt phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, nhất định chúng ta sẽ
tìm được biện pháp thích hợp để rèn kĩ năng nói cho học sinh trong tất cả các tiết
học, nhất là tiết kể chuyện.
T«i rÊt mong nhËn ®-îc sù quan t©m, ®ãng gãp bæ xung ý kiÕn cña c¸c ®ång
chÝ chỉ bảo của hội đồng khoa học để giúp việc dạy kể chuyện tốt hơn.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép của người khác.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 3 năm 2016
15 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2

TÀI LIỆU TH M KHẢO
1.
2.
3.
4.

Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2.
Sách giáo viên môn Tiếng Việt - Nhà xb Giáo dục.
Phương pháp dạy học môn Tiếng Việt lớp 2- Nhà xb Giáo dục.
Sách thiết kế dạy học môn Tiếng Việt lớp 2- Nhà xb Đại học Quốc gia.

16 / 16


Một số biện pháp rèn kĩ năng nói trong giờ kể chuyện cho học sinh lớp 2
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦ HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT SKKN