BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________
______________

PHÍ HỮU QUYNH

PH¸T TRIÓN §éI NGò GI¸O VI£N TIÓU HäC
TR£N §ÞA BµN THµNH PHè B¾C NINH, TØNH B¾C NINH
THEO CHUÈN NGHÒ NGHIÖP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. ĐỖ THỊ THÚY HẰNG

HÀ NỘI - 2016


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho
việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong
Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả


iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Viết đầy đủ

CBQL

Cán bộ quản lý

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

ĐNGV

Đội ngũ giáo viên

ĐNGVTH

Đội ngũ giáo viên tiểu học


Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

UBND

Ủy ban nhân dân


iv

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................ iii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ......................................................................................vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ......................................................................................... viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP ....................................................... 5
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ........................................................................... 5
1.2. Các khái niệm cơ bản ......................................................................................... 7
1.2.1. Phát triển ................................................................................................... 7
1.2.2. Đội ngũ giáo viên ..................................................................................... 8
1.2.3. Phát triển đội ngũ giáo viên ...................................................................... 9
1.2.4. Quản lý ................................................................................................... 10

2.2.2. Kết quả đánh giá theo Chuẩn nghề nghiệp ............................................. 46
2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học tại thành phố Bắc
Ninh, tỉnh Bắc Ninh theo Chuẩn nghề nghiệp ...................................................... 48
2.3.1. Thực trạng quy hoạch, tuyển dụng và sử dụng đội ngũ giáo viên
tiểu học ............................................................................................................. 49
2.3.2. Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng phát triển năng lực cho đội ngũ giáo
viên tiểu học ..................................................................................................... 51
2.3.3. Thực trạng kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên tiểu học theo
Chuẩn nghề nghiệp ........................................................................................... 52
2.3.4. Thực trạng chế độ và môi trường làm việc của giáo viên tiểu học
thành phố Bắc Ninh .......................................................................................... 54
2.3.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ
giáo viên tiểu học.............................................................................................. 55
2.4. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học
thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh....................................................................... 57
2.4.1. Ưu điểm .................................................................................................. 57
2.4.2. Hạn chế ................................................................................................... 58
Kết luận Chương 2 .................................................................................................. 61
Chương 3 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ BẮC NINH THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP............................ 62
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ......................................................................... 62
3.1.1. Đảm bảo tính thực tiễn ........................................................................... 62
3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển ........................................................ 62
3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ ............................................................................ 63
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả............................................................................ 63
3.2. Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn thành phố
Bắc Ninh theo Chuẩn nghề nghiệp ........................................................................ 63


vi


Thống kê trường, lớp, học sinh cấp tiểu học .................................... 34
Thống kê phòng học, phòng chức năng cấp tiểu học ....................... 35

Bảng 2.3.
Bảng 2.4.

Kết quả chất lượng giáo dục tiểu học năm học 2015-2016 .............. 36
Dự báo số trẻ từ 2 đến 6 tuổi vào lớp 1 trong 5 năm tới .................. 37

Bảng 2.5.
Bảng 2.6.

Dự báo số lớp, số học sinh tiểu học đến năm học 2020-2021.......... 38
Dự báo số GVTH thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2016-2020 .......... 39

Bảng 2.7.

Thống kê cán bộ quản lý giáo dục tiểu học thành phố Bắc Ninh
năm học 2015-2016 .......................................................................... 40
Thống kê đội ngũ giáo viên tiểu học theo trình độ đào tạo

Bảng 2.8.
Bảng 2.9a.
Bảng 2.9b.
Bảng 2.10.
Bảng 2.11.
Bảng 2.12.
Bảng 2.13.
Bảng 2.14.

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Mức độ cần thiết của 5 biện pháp phát triển ĐNGVTH trên địa
bàn thành phố Bắc Ninh theo Chuẩn ................................................ 90
Biểu đồ 3.2. Tính khả thi của 5 biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học
thành phố Bắc Ninh theo Chuẩn ...................................................... 93


1

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Quản lý giáo dục nói chung hay quản lý nhà trường nói riêng là hệ thống
những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý tới tất cả các
thành tố của quá trình giáo dục nhằm đạt tới mục tiêu đề ra. Hệ thống giáo
dục là một bộ phận quan trọng trong hệ thống xã hội, trong đó quản lý con
người là yếu tố trọng tâm số một của quản lý giáo dục. Con người vừa là
người quản lý vừa là người bị quản lý. Trình độ năng lực quản lý của người
cán bộ quản lý giáo dục thể hiện trước hết ở khả năng làm việc với những con
người có tính đa dạng, biết phát huy các mặt mạnh, hạn chế mặt yếu, động
viên họ làm việc tự giác với tinh thần làm chủ, lao động đạt năng suất cao.
Nhân tố con người trong quản lý giáo dục không chỉ là đối tượng quản lý mà
còn là sản phẩm của quá trình quản lý, sản phẩm đó chính là con người được
giáo dục, được hình thành và phát triển nhân cách. Vì vậy, quản lý con người
là vấn đề có ý nghĩa quan trọng bậc nhất trong toàn bộ công tác quản lý giáo
dục. Giáo dục đào tạo trong thế kỉ 21 là nền giáo dục dựa trên cơ sở của sự
thích ứng với những điều kiện và nhu cầu phát triển của xã hội. Vai trò của
giáo dục cực kì quan trọng, là nền tảng của hệ thống xã hội, giáo dục phải
thường xuyên đưa ra các biện pháp cải cách, nghĩa là phải xây dựng biện
pháp quản lý theo chuẩn.
Phát triển đội ngũ nhà giáo là khoa học đòi hỏi nhà quản lý phải có

3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học.
3.2. Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên
tiểu học thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh theo Chuẩn nghề nghiệp.
3.3. Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành
phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2016-2020 theo Chuẩn nghề nghiệp.


3

4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giáo viên và công tác phát triển đội
ngũ giáo viên tiểu học thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.
4.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu
học theo Chuẩn nghề nghiệp.
5. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài này chỉ khảo sát nghiên cứu công tác phát triển đội ngũ giáo viên
tiểu học theo Chuẩn nghề nghiệp tại các trường tiểu học trên địa bàn thành
phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.
6. Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua công tác phát triển ĐNGVTH của thành phố Bắc
Ninh, tỉnh Bắc Ninh đã đạt được kết quả nhất định. Song, chất lượng giáo
viên đánh giá theo Chuẩn nghề nghiệp còn những hạn chế, bất cập, chưa có
tác dụng thúc đẩy, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học đáp ứng
yêu cầu và đòi hỏi trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học theo Chuẩn nghề nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc
Ninh trong giai đoạn hiện nay.
7. Phương pháp nghiên cứu

Chương 3. Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Bắc
Ninh, tỉnh Bắc Ninh theo Chuẩn nghề nghiệp.


5

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Trong giai đoạn hiện nay, bối cảnh quốc tế và trong nước vừa tạo thời
cơ lớn, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ cho giáo dục nước ta. Sự đổi
mới và phát triển giáo dục đang diễn ra ở quy mô toàn cầu, tạo cơ hội tốt để
giáo dục Việt Nam nhanh chóng tiếp cận với các xu thế, tri thức mới, những
cơ sở lý luận, phương thức tổ chức, nội dung giảng dạy hiện đại và tận dụng
kinh nghiệm quốc tế để đổi mới và phát triển.
Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại
hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, thích ứng với nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm
chỉ đạo, trong đó khẳng định vai trò quyết định của đội ngũ nhà giáo trong
việc nâng cao chất lượng giáo dục và tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ quản
lý trong điều hành hệ thống giáo dục đang ngày càng mở rộng và phát triển.
Tầm quan trọng của đội ngũ giáo viên trong việc giải bài toán chất lượng giáo
dục đều được các quốc gia trên thế giới quan tâm và đưa lên ưu tiên hàng đầu.
Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên chính là góp phần thực hiện mục tiêu
của sự nghiệp giáo dục: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước”. Hội nghị
lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã xác định một trong
những nhiệm vụ của giáo dục đào tạo là: Xây dựng và triển khai chương trình
"Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện".

giáo viên tiểu học huyện An Dương, Hải Phòng theo Chuẩn nghề nghiệp giáo


7

viên tiểu học” của tác giả Trần Thị Ngọc Bảo,... Qua các công trình khoa học
đã được công bố cho thấy các nghiên cứu về xây dựng, phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học được triển khai ở nhiều bình diện khác nhau, tập trung chủ yếu
vào vấn đề phát triển và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cơ chế chính sách cho
giáo viên ở các cơ sở giáo dục. Các tài liệu của các dự án phát triển giáo dục
tiểu học cũng đã đề cập đến nội dung chuẩn hóa đội ngũ giáo viên tiểu học
nói chung. Đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về phát triển đội ngũ
giáo viên tiểu học ở thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh theo Chuẩn nghề
nghiệp. Đề tài luận văn này sẽ đưa ra thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên
các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh theo
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp
có tính cấp thiết, tính khả thi phù hợp với đặc điểm tình hình của địa phương
nhằm nâng cao chất lượng ĐNGVTH thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
1.2. Các khái niệm cơ bản
. . . Phát triển
Theo triết học phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến
nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp. Lý luận của phép
biện chứng duy vật khẳng định: mọi sự vật, hiện tượng không phải chỉ là sự
tăng lên hay giảm đi về mặt số lượng mà cơ bản chúng luôn biến đổi, chuyển
hóa từ sự vật hiện tượng này đến sự vật hiện tượng khác, cái mới kế tiếp cái
cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trước tạo thành quá trình phát triển tiến lên
mãi mãi. Nguyên nhân của sự phát triển là ở sự liên hệ tác động qua lại của
các mặt đối lập vốn có bên trong các sự vật hiện tượng. Hình thái cách thức
của sự phát triển đi từ những biến đổi về lượng đến những biến đổi chuyển

có năng lực trong các hoạt động dạy học và giáo dục học sinh), trên cơ sở đó,
đội ngũ này đảm bảo thực hiện tốt các yêu cầu của nhà trường cũng như các
yêu cầu của giáo dục.


10

Phát triển ĐNGV là quá trình tiến hành các giải pháp quản lý nhằm
xây dựng ĐNGV đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, loại hình, vững về
trình độ, tận tụy với nghề... đáp ứng mục tiêu dạy học. Đây cũng là quá
trình làm cho ĐNGV biết đoàn kết và đủ điều kiện để sáng tạo trong việc
thực hiện tốt nhất mục tiêu của nhà trường, tìm thấy lợi ích của mình trong
đó, giúp họ thấy được sự phát triển của cá nhân gắn bó mật thiết với sự
phát triển của nhà trường.
Phát triển ĐNGV thực chất là phát triển nguồn nhân lực sư phạm trong
giáo dục. Đó chính là sự vận động phát triển cả về số lượng và chất lượng trên
cơ sở ổn định, bao gồm sự phát triển toàn diện người giáo viên với tư cách là
con người, là thành viên trong hội đồng nhà trường, là nhà chuyên môn trong
hoạt động sư phạm và giáo dục. Kết quả phát triển ĐNGV bao gồm trình độ
chuyên môn nghiệp vụ và sự thỏa mãn của cá nhân, sự tận tụy của giáo viên
đối với nhà trường, có sự thăng tiến của cá nhân giáo viên trong sự phát triển
của nhà trường.
Phát triển ĐNGV có thể xem như một quá trình liên tục nhằm hoàn thiện
hay thay đổi thực trạng hiện tại của đội ngũ, làm cho ĐNGV không ngừng
phát triển về mọi mặt, đáp ứng yêu cầu dạy học trong xu hướng hội nhập, tiếp
cận trình độ của các nước trên thế giới. Phát triển ĐNGV được xem như một
quá trình tích cực mang tính hợp tác cao, trong đó người giáo viên tự phát
triển sẽ đóng một vai trò quan trọng trong sự trưởng thành về nghề nghiệp
cũng như nhân cách bản thân giáo viên.
1.2.4. Quản lý

cộng đồng. Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạt
động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục
tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền. Tổ chức kiểm tra và công
nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ
em trong địa bàn trường được phân công phụ trách.
- Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và
Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương.
- Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục.
- Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.


15

- Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo
quy định của pháp luật.
- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực
hiện hoạt động giáo dục.
- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia
các hoạt động xã hội trong cộng đồng.
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
1.3.2. Nhiệ

vụ và quyền hạn của giáo viên tiểu học

Đội ngũ giáo viên là yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục.
Giáo dục tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân. Do
vậy, giáo viên tiểu học càng có vị trí, vai trò to lớn. Giáo viên tiểu học là
người góp phần quyết định trong việc thực hiện có chất lượng hoạt động dạy
và học, thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học.
Giáo viên tiểu học có các nhiệm vụ sau: [9]

về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo chế độ, chính
sách quy định đối với nhà giáo.
- Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự.
- Được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật.
Khác với những cấp học khác, GVTH hầu như phải dạy nhiều môn học,
họ không chỉ dạy chữ mà phải triển khai nhiều nội dung giáo dục để trẻ phát
triển toàn diện. Chính vì thế, kiến thức mà người GVTH cần tích luỹ và cập
nhật thường xuyên phải hết sức đa dạng, phong phú, đòi hỏi người giáo viên
phải có tinh thần ham học hỏi, có kĩ năng biến thông tin thành kiến thức, biết
chắt lọc kiến thức phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học. Người GVTH dạy
học sinh không chỉ bằng vốn tri thức của mình mà còn bằng chính nhân cách
của mình. Mỗi chúng ta đều thấy rõ rằng, rất nhiều hiểu biết, kĩ năng và thói
quen tốt đẹp đã được hình thành từ cấp học này và theo ta suốt cả cuộc đời.