Sáng kiến kinh nghiệm Liên Đội Tiểu học số 1 Triệu Độ
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I/ Lí do chọn đề tài:
Sinh hoạt tập thể là một yếu tố quan trọng để duy trì và phát triển các
phong trào và đoàn thể thanh thiếu niên trong Nhà trường phổ thông nói chung
và mỗi Liên đội, Chi đội nói riêng giúp các em mạnh dạn hơn trong giao tiếp,
thân thiện gần gũi nhau hơn trong cuộc sống; đây cũng là yếu tố góp phần không
nhỏ trong việc thực hiện chủ đề năm học của ngành Giáo dục “Xây dựng trường
học thân thiện-Học sinh tích cực”. Nhưng trên thực tế, ít anh chị Phụ trách nào
nắm bắt được cốt lõi của những sự việc hay phải làm gì khi tổ chức sinh hoạt tập
thể để phát huy cao nhất hiệu quả của buổi sinh hoạt.
Sau những giờ học căng thẳng và mệt mõi, các em cần đến những phút
giây thư giản và sảng khoái. Hầu hết các em đều háo hức chờ đợi các buổi ngoại
khoá, các buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhưng liệu chúng ta đã đáp ứng một
cách trọn vẹn nhu cầu và sự chờ đợi ở các em? Nếu khi đến sinh hoạt các em
gặp một anh chị Phụ trách cứ thao thao bất tuyệt hay một anh chị Phụ trách độc
diễn suốt buổi sinh hoạt, chúng tôi tin rằng khó tồn tại lâu dài những buổi sinh
hoạt như thế. Để cho các em có thể “tiêu hóa” được những bài học về đạo đức,
nhân bản, luân lý... chúng ta nên biến những bài học đó thành những bài ca, điệu
múa, vở kịch hay trò chơi. Những hoạt động này không những giúp cho các em
tiếp thu bài học một cách thoải mái, tự nhiên, mà còn giúp cho các em được vui
chơi thư giãn, qua đó chúng ta có thể lồng ghép giáo dục cho các em đội viên-
nhi đồng những chuẩn mực đạo đức và rèn luyện lối sống tập thể, hiện đại.
Nhưng làm thế nào để cho những hoạt động như: ca múa hát, giao lưu, vui
chơi... đạt được hiệu quả cao? Chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp qua
đề tài: “Thực trạng việc tổ chức sinh hoạt tập thể và biện pháp nâng cao chất
lượng tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp cho Tổng phụ trách và phụ trách
đội thông qua phương pháp tổ chức trò chơi và phương pháp quản trò.”
II/ Mục đích của đề tài:
Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu thực trạng tổ chức trò chơi
sinh hoạt tập thể của các Liên đội, Chi đội đồng thời đề xuất một số phương

Từ lâu, việc tổ sinh hoạt tập thể ở các Liên, Chi đội gắn liền với những trò
chơi, đặc biệt là trò chơi mang tính tập thể, trò chơi dân gian. Đây cũng là yếu tố
góp phần tạo sự hứng thú thong sinh hoạt học tập và rèn luyện cho đội viên.
Việc sinh hoạt tập thể thường diễn ra thường xuyên trong các ngày học,
trong các buổi sinh hoạt kỉ niệm các ngày lễ, như cắm trại, giao lưu văn hoá-văn
nghệ... Tuy nhiên hiện nay, ở nhiều Liên đội, Chi đội việc tổ chức vui chơi sinh
hoạt đang gặp nhiều khó khăn. Một số giáo viên Tổng phụ trách đội, phụ trách
đội và cán bộ chỉ huy liên đội đang lúng túng trong khi làm quản trò. Nhiều
đồng chí lúng túng trong việc tổ chức nên buổi sinh hoạt không đem lại không
khí vui vẻ và hiệu quả như mong đợi. Hơn nữa, các giáo viên đó là Tổng phụ
trách không chuyên trách nên kĩ năng sinh hoạt tập thể còn nhiều hạn chế. Mặt
khác, hầu hết cán bộ Đội nói chung và giáo viên Tổng phụ trách nói riêng lại ít
tiếp xúc với các buổi tập huấn về nghiệp vụ và kĩ năng đội, phương pháp tổ chức
trò chơi, phương pháp quản trò. Vì thế, các trò chơi mà hiện nay các Liên đội,
Chi đội tổ chức cho đội viên, nhi đồng chơi lại thiếu sự phong phú và đa dạng,
GV-TPT: Nguyễn Thị Kim Ánh - 2 -
Sáng kiến kinh nghiệm Liên Đội Tiểu học số 1 Triệu Độ
đây cũng là điều gây sự nhàm chán, thiếu đi yếu tố bất ngờ và thú vị. Ngay như
ở Liên đội trường chúng tôi, khi kiểm tra các Chi đội về kĩ năng tổ chức trò chơi
thì Chi đội trưởng rất lúng túng, chỉ tổ chức được trò chơi “Đoàn kết” một số
chi đội khác thì tổ chức trò chơi “Con thỏ ăn cỏ” ... Giáo viên là anh chị phụ
trách mặc dù rất nhiệt tình nhưng cũng không mạnh dạn và gặp nhiều lúng túng
khi điều khiển cuộc chơi. Tất cả các Phụ trách và cán bộ Liên đội, Chi đội
trưởng đều không có một tài liệu nào về phương pháp tổ chức trò chơi và
phương pháp quản trò ... Khi được hỏi, hầu hết các Phụ trách đội đều mong
muốn có tài liệu và được tập huấn về kĩ năng tổ chức trò chơi nhằm đem lại hiệu
quả cao trong các giờ sinh hoạt tập thể.
CHƯƠNG II.
PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI
I/ Trò chơi và đặc điểm tâm lí của trò chơi

sau:
- Sự sáng tạo tự do và tính tự lập của trẻ em.
- Tính chất tích cực của hoạt động: trò chơi không bao giờ là sự lặp lại máy
móc, cứng nhắc, nó đòi hỏi có sự suy nghĩ tích cực, nổ lực hoạt động của người
tham gia.
- Tràn đầy cảm xúc: Trò chơi gắn với cảm giác thoả mãn rõ rệt. Trò chơi
còn làm nảy sinh ở các em tình hữu nghị, tình bạn bè, sự quan tâm giúp đỡ lẫn
nhau và các xúc cảm thẩm mĩ có liên quan đến nhịp điệu các động tác chơi, đến
yếu tố sáng tạo nghệ thuật trong trò chơi.
II/ Vai trò của trò chơi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học.
Cùng với việc học, chơi là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh. Dù
không còn là hoạt động chủ đạo, song vui chơi vẫn giữ một vai trò rất quan
trọng trong hoạt động sống của trẻ, vẫn có một ý nghĩa lớn lao đối với trẻ. Lí
luận và thực tiễn đã chứng tỏ rằng: Nếu biết tổ chức cho trẻ vui chơi một cách
hợp lí và đúng đắn thì mang lại hiệu quả giáo dục cao. Qua trò chơi, các em
không những được phát triển về các mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ mà còn hình
thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức. Chính vì vậy, Tổ chức trò chơi được
sử dụng như là một phương pháp quan trọng để giáo dục hành vi đạo đức cho
học sinh.
III/ Các loại trò chơi:
Có nhiều cách phân loại trò chơi:
- Phân loại trò chơi theo địa điểm: Trò chơi được tổ chức trong phòng học,
ngoài sân bãi, trên bãi cát ...
- Phân loại theo tính năng của trò chơi: Trò chơi tĩnh, trò chơi động, trò chơi
tĩnh động nhẹ, trò chơi tĩnh động mạnh ...
- Phân loại theo số lượng người tham gia: Trò chơi cá nhân, trò chơi theo
nhóm nhỏ, nhóm lớn ...
- Phân loại theo mục đích tổ chức: Trò chơi học tập/ giáo dục, Trò chơi giải trí,
trò chơi rèn luyện thể lực ...
IV/ Nguyên tắc lựa chọn, tổ chức trò chơi.

1. Công tác chuẩn bị:
a. - Chuẩn bị đầy đủ trên giấy:
Như người thầy giáo soạn giáo án trước khi dạy : đưa những trò chơi gì
vào chương trình sinh hoạt, thứ tự tiến hành các loại trò chơi (lúc mở đầu, giữa
và cuối buổi sinh hoạt, mỗi thời điểm cần có một số trò chơi thích hợp).Việc
chọn lựa các trò chơi trong một buổi sinh hoạt nhất định phải căn cứ vào nhiều
yếu tố:
- Người tham dự cuộc chơi: độ tuổi (rất quan trọng), tình hình sức khỏe,
trình độ văn hóa, kỹ năng chuyên môn (trò chơi không vượt quá khả năng thể
lực, trí tuệ, của người chơi), giới tính : có loại trò chơi thích hợp với nam nhưng
lại không thích hợp với nữ giới và ngược lại, số lượng người tham dự : có loại
trò chơi chỉ vui với số ít (do đó phải chia người chơi thành nhiều nhóm nhỏ,
chơi làm nhiều đợt), ngược lại có loại trò chơi chỉ thích hợp với một số lượng
người chơi đông, có loại trò chơi chỉ có thể tiến hành với một số đối tượng đã
GV-TPT: Nguyễn Thị Kim Ánh - 5 -
Sáng kiến kinh nghiệm Liên Đội Tiểu học số 1 Triệu Độ
quen biết nhau (cùng đội, cùng đoàn …) nên không thích hợp với đa số người
mới gặp nhau lần đầu.
- Địa điểm: trong nhà, ngoài trời, nơi trống trải, nơi có cỏ, cây xanh, sân
bãi rộng hẹp, có hoặc không có giới hạn rõ ràng, xét đến ảnh hưởng qua lại của
môi trường với việc tổ chức thực hiện trò chơi. Ví dụ : có thể tổ chức các trò
chơi leo trèo, ẩn nấp các nơi có cây xanh, lùm cây, nhưng lại không tổ chức trò
chơi ném bóng ở gần các loại cây hoang dại để đề phòng rắn rết khi tìm bóng …
- Khí hậu, thời tiết: mùa, tháng trong năm, ban ngày, ban đêm (để quyết định
thời gian, cường độ thích hợp của các trò chơi).
- Thời gian chơi: thời gian chung dành cho toàn bộ các trò chơi trong buổi
sinh hoạt hoặc ngày cắm trại và thời gian riêng của từng trò chơi trong chương
trình chung.
- Tác dụng, hiệu quả chính phụ của mỗi trò chơi: trò chơi rèn luyện, phát
triển đức tính hoặc khám phá những đức tính gì ở người chơi (thể lực, sự mềm