UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN KHỐI CHỒI
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN LÀM QUEN VĂN HỌC TẠI
TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG
Lĩnh vực : Chuyên môn

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Ánh Tuyết
Đơn vị : Trường Mầm Non Hoa Hồng

Băng ADrênh, tháng 03 năm 2018

1


MỤC LỤC
I. Phần mở đầu:.................................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài :...........................................................................................3
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:........................................................................3
3. Đối tượng nghiên cứu:.....................................................................................4
4. Giới hạn của đề tài:..........................................................................................5
5. Phương pháp nghiên cứu:................................................................................4
II. Phần nội dung:..............................................................................................6
1. Cơ sở lý luận:..................................................................................................6
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:........................................................................7
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:..............................................................9
a. Mục tiêu của giải pháp.....................................................................................9
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:....................................................10
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:....................................................20

trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩm một cách hồn
nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm. Thông qua sự hiểu biết, trí tưởng
tượng của trẻ. Đồng thời trẻ thể hiện được bài thơ diễn cảm, kể lại chuyện sáng
tạo phù hợp với các nhân vật trong câu chuyện.
Thông qua văn học giúp trẻ nhận biết được thế giới xung quanh và phát
triển ngôn ngữ cho trẻ. Thực tế ở trường Mầm non Hoa Hồng, qua những lần
thao giảng, dự giờ, tôi nhận thấy khả năng cảm thụ văn học, ngôn ngữ của trẻ
còn nhiều hạn chế, trẻ đọc thơ chưa diễn cảm, kể chuyện chưa hay, tham gia
đóng kịch chưa mạnh dạn, cách thể hiện vai diễn chưa lôi cuốn, kết quả trẻ đạt
tương đối thấp so với yêu cầu đề ra. Giáo viên thì chưa chủ động linh hoạt trong
việc tổ chức các hoạt động đóng kịch cho trẻ, nếu có thì chủ yếu là trong tiết
học, còn trong các giờ chơi, các buổi sinh hoạt thì hầu như chưa có. Chưa thực
sự đầu tư vào công tác soạn giảng trẻ và áp dụng công nghệ thông tin vào trong
các tiết dạy còn hạn chế. Chưa có sự chuẩn bị tốt về các đồ dùng, dụng cụ cho
trẻ tham gia đóng kịch làm cho hoạt động đóng kịch, biểu diễn không thu hút
được sự chú ý của trẻ. Sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ
học trẻ ít tập trung chú ý hiệu quả trên tiết học chưa cao.
Xuất phát từ những yêu cầu cụ thể của văn học, cho nên dạy trẻ làm quen
với văn học không thể thiếu trong chương trình giáo dục trẻ, và vai trò của cô
giáo trong quá trình tổ chức là rất quan trọng. Chính vì thế để tổ chức hoạt động
làm quen văn học cho trẻ 4-5 tuổi đạt được những hiệu quả tốt nhất, nên tôi
3


nghiên cứu, tìm ra “Một số biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi nâng cao
chất lượng môn làm quen văn học tại trường mầm non Hoa Hồng”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
- Mục tiêu của đề tài:
Giúp giáo viên có nhiều kinh nghiệm, nhiều biện pháp hay trong quá trình
tổ chức cho trẻ làm quen văn học.

3. Đối tượng nghiên cứu:
Biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi nhằm nâng cao chất lượng môn
làm quen văn học tại trường mầm non Hoa Hồng.
4


4. Giới hạn của đề tài.
Khuôn khổ nghiên cứu : Một số biện pháp bồi dưỡng giáo viên khối chồi
nâng cao chất lượng môn làm quen văn học.
Đối tượng khảo sát : Giáo viên khối chồi và trẻ 4-5 tuổi trường mầm non
Hoa Hồng.
Thời gian : Bắt đầu từ tháng 09 năm 2017 đến tháng 02 năm 2018.
5. Phương pháp nghiên cứu.
a) Nhóm Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu:
Phân tích kết quả về lĩnh vức phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các năm học
trước. Đưa ra đánh giá, rút kinh nghiệm sau đó phân tích, tổng hợp các tài liệu
có liên quan đến môn làm quen văn học nhằm giúp giáo viên có cách dạy hay,
gây sự chú ý từ trẻ.
b) Nhóm Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:
Sau các buổi chuyên đề, thao giảng dự giờ tôi tổ chức cho các giáo viên
được nhận xét, trao đổi tìm ra những điểm hay, điểm mới, sáng tạo và rút kinh
nghiệm những điểm chưa hay, còn hạn chế, để từ đó tất cả các giáo viên được
phát biểu và đúc kết kinh nghiệm lần sau.
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động:
Xem giáo viên sử dụng các sản phẩm hoạt động đã phù hợp chưa. Qua sản
phẩm hoạt động đánh giá quá trình tổ chức của giáo viên và khả năng nhận thức
của trẻ.
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

50

3/6

50

Các phương tiện dạy học hấp dẫn.
Sử dụng đồ dùng đẹp, khoa học,
sáng tạo.

4/6

66

2/6

14

Xây dựng môi trường hoạt động
cho trẻ phong phú, hấp dẫn kích
thích trẻ hoạt động.

4/6

66

2/6

14



47/121

38

74/121

62

Khả năng đọc , kể diễn cảm.

50/121

41

71/121

59

Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp.

48/121

39

73/121

61

Kỹ năng kể chuyện sáng tạo.

Để những tác phẩm văn học nghệ thuật tác động sâu sắc và gây ấn tượng
mạnh mẽ đến trẻ, làm cho trẻ hứng thú, thì việc chuẩn bị kĩ lưỡng trước khi đến
lớp của giáo viên là rất cần thiết. Giáo viên cần phân tích và xác định nội dung
tư tưởng tác phẩm, nhiệm vụ giáo dục, tính cách các nhân vật, xác định các hình
thức đọc, kể diễn cảm, tìm tòi các phương pháp dạy học, làm sao giúp trẻ nhớ
được sắc thái cơ bản trong giọng kể, ngữ điệu, giọng điệu, lời nói của các nhân
vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ của các nhân vật. Từ đó giúp trẻ mẫu giáo phát
triển ngôn ngữ. Vì vậy cần chú trọng phát triển toàn diện về ngôn ngữ cho trẻ và
văn học chính là phương tiện giúp trẻ hình thành và phát triển ngôn ngữ, văn
học đưa trẻ đến với những cái đẹp trong ngôn ngữ, phát huy được tính tích cực
và làm giàu vốn từ cho trẻ.Vì vậy là một cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn
của trường mầm non Hoa Hồng Tôi nhận thấy được tầm quan trọng trong việc
chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non, thấy được vai trò và nhiệm vụ của mình trong
việc phát triển những mầm non tương lai của đất nước. Tôi đề ra kế hoạch cần
phải làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn trong nhà trường mà bước đầu thực
hiện là nâng cao chất lượng môn văn học ở khối chồi .
2.Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
- Ưu điểm:
Đa số giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp và chương trình dạy
của lứa tuổi. Một số giáo viên đã nắm bắt kịp chương trình giáo dục mầm non
mới. Các giáo viên đã trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy cho đồng nghiệp,
giáo viên đã biết cách lồng ghép môn làm quen văn học vào các môn học khác.
Một số giáo viên đã cho trẻ làm quen văn học ở mọi lúc mọi nơi bằng nhiều hình
thức khác nhau. Trẻ biết kể chuyện, đọc thơ theo hướng dẫn của cô giáo.
- Hạn chế:
Giáo viên chưa vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào tiết dạy. Chưa thể hiện
được nhu cầu dạy học lấy trẻ làm trung tâm, cô chỉ là người hướng dẫn. Giáo
viên chưa biết tận dụng được đồ dùng đồ chơi sẵn có để tổ chức hoạt động cho
trẻ làm quen văn học dẫn đến hiệu quả chưa cao. Chuẩn bị đồ dùng phục vụ cho
môn làm quen văn học chưa phong phú, đa dạng để thu hút sự chú ý của trẻ,

đến tiết dạy chưa đạt hiệu quả cao.
- Nguyên nhân khách quan:
Trường hiện tại có 3 điểm, các điểm trường cách nhau khá xa. Cơ sở vật
chất hầu như chưa đảm bảo cho chương trình giáo dục mầm non hiện nay,
CSVC thiếu đồ dùng dụng cụ phục vụ cho các hoạt động làm quen văn học. Hầu
hết khi biểu diễn các tác phẩm văn học còn thiếu các yếu tố phụ trợ như: Âm
thanh, cảnh trí, trang phục… làm cho hoạt động đóng kịch, biểu diễn không thu
hút được sự chú ý của trẻ. Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động còn đơn
điệu, màu sắc chưa hấp dẫn nên không cuốn hút trẻ trong các hoạt động làm
quen văn học.
Hai phân hiệu buôn K62 và phân hiệu buôn Cuê đa số học sinh là con em
đồng bào dân tộc Êđê khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều, trẻ phát âm
và nói tiếng Việt chưa rõ trẻ còn rụt rè, nhút nhát. Bên cạnh đó vẫn có một số gia
đình do hoàn cảnh quá khó khăn, phải lo cho cuộc sống hằng ngày nên còn thiếu
sự chăm sóc và giáo dục của cả bố lẫn mẹ nên ngôn ngữ của nhiều cháu vẫn
chưa phát triển hết, một số cha mẹ học sinh nhận thức về tầm quan trọng của
8


giáo dục mầm non chưa cao. Vì vậy nên tôi thấy cần phải nghiên cứu tìm ra
được các giải pháp, biện pháp để khắc phục những tồn tại trong quá trình giảng
dạy của giáo viên nhằm đạt được kết quả tốt hơn, làm cho trẻ hứng thú, chú ý
vào các hoạt động làm quen văn học hơn trước.
Từ đó bản thân tôi nhận thấy cần phải có định hướng giúp giáo viên thay
đổi các biện pháp giảng dạy trước đây như đầu tư hơn nữa vào việc nâng cao các
phương pháp, hình thức cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học, chú trọng
nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều
hình thức đa dạng và phong phú, dạy trẻ đóng kịch. Qua những việc làm đó đã
có những bước đầu góp phần cho sự thành công trong công tác dạy trẻ làm quen
với các tác phẩm văn học và trẻ đã có thể nắm được nội dung và thể hiện được

9


tích cực hơn. Trẻ hiểu được nội dung tác phẩm, khám phá được thế giới xung
quanh.
Việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen văn học không đơn thuần là đọc
một bài thơ, kể một câu chuyện mà ở đó giáo viên truyền tải cho trẻ những hiểu
biết về cuộc sống muôn màu, với nhiều màu sắc thú vị, qua đó trẻ cảm nhận
những tình cảm yêu thương, ghét, sợ …. , từng bước cung cấp cho trẻ những
khái niệm mới và kinh nghiệm sống sau này.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên khối chồi.
Kết hợp với tổ khối lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cụ thể theo năm
học, từng tháng, học kỳ, chủ đề, từng thời điểm một cách phù hợp tạo điều kiện
cho giáo viên tham gia. Xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi chuyên đề, hội
giảng nhằm giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau để nâng cao trình độ
chuyên môn.
Hướng dẫn tổ khối lập kế hoạch họp chuyên môn trong tổ và họp đánh giá
sau mỗi tiết dạy để rút kinh nghiệm, trao đổi, thảo luận về mục tiêu, nội dung,
phương pháp của môn làm quen văn học.
Lựa chọn những giáo viên cốt cán, tham gia học hỏi tiếp cận về cái mới,
có kinh nghiệm, có khả năng truyền đạt và xử lý tình huống sư phạm một cách
linh hoạt, sáng tạo… đi tập huấn các buổi chuyên đề do phòng giáo dục hoặc
cụm chuyên môn tổ chức, dự giờ học tập kinh nghiệm ở các trường bạn trong
tỉnh, huyện để học tập rút kinh nghiệm và tiếp thu những vấn đề mới và về triển
khai lại trong tổ để cùng nhau học hỏi.
Bên cạnh đó để nắm được khả năng giảng dạy giáo viên và khả năng cảm
thụ văn học của trẻ. Vào đầu năm học, tôi lập kế hoạch khảo sát, từ đó phân loại
trình độ năng lực của từng giáo viên và sự tiếp thu của từng trẻ để có biện pháp
bồi dưỡng phù hợp qua việc khảo sát chất lượng đầu năm.

huống bằng cách đóng giả làm chiếc tàu hỏa và hỏi trẻ cô đang trong vai phương
tiện giao thông nào? Các bạn có muốn cùng cô tàu hỏa đi du lịch khắp nơi
không…sau đó dẫn dắt trẻ vào bài thơ một cách lí thú, ngộ nghĩnh.
Khi lên một tiết dạy trẻ kể chuyện, đọc thơ việc đầu tiên là giáo viên phải
chuẩn bị đồ dùng dạy học, đẹp, phong phú, đa dạng và đặc biệt là phải có sự
mới lạ. Ví dụ như: mô hình đa chiều, rối tay, sân khấu, trang phục phù hợp theo
nội dung bài thơ, câu chuyện, giọng kể nhẹ nhàng, truyền cảm gây sự lôi cuốn
của trẻ. Bên cạnh đó giáo viên luôn chú ý đến mức độ nhận thức trẻ lớp mình,
từ đó sử dụng hệ thống câu hỏi từ đơn giản đến phức tạp phù hợp với khả năng
trẻ lớp mình nhằm phát triển tính tích cực ở trẻ.
Khi đàm thoại với trẻ về bài thơ, câu chuyện hệ thống câu hỏi phải có
tính logic, phải thực hiện từ dễ đến khó, từ câu hỏi đơn giản dến phức tạp, giúp
trẻ nhớ được tên bài thơ, câu chuyện tên tác giả, hiểu nội dung bài thơ và qua đó
trẻ rút ra bài học gì. Từ đó trẻ biết được các nhân vật tốt xấu, nhân vật đại diện
cho cái xấu, nhân vật nào đại diện cho chính nghĩa. Mục đích chính của việc
đàm thoại là giúp trẻ hiểu sâu nội dung bài thơ, câu chuyện, giúp trẻ nhớ lâu
hơn, phát triển tư duy, trí tưởng tượng phong phú cho trẻ.
Ví dụ: Khi đàm thoại nội dung câu chuyện, bài thơ giáo viên tổ chức
thành nhiều hình thức khác nhau như trò chơi “ ô của bí ẩn” cho trẻ chọn ô cửa
và trả lời câu hỏi, sau mỗi câu trả lời, cô tặng quà cho đội có nhiều câu trả lời
đúng nhất, tuyên dương khích lệ trẻ kịp thời…
Khi cho trẻ kể chuyện sáng tạo giáo viên chuẩn bị tranh ảnh đẹp mắt,
hoặc có thể chuẩn bị rối tay theo nhân vật để trẻ kể chuyện sáng tạo theo tranh
hoặc rối theo sự lựa chọn của trẻ.
Ví dụ: Đề tài truyện “Chú dê đen”. Giáo viên chuẩn bị hình ảnh, video
câu chuyện, rối tay theo nhân vật, chó sói, dê đen, dê trắng, trẻ có thể kể chuyện
11


sáng tạo với tranh hoặc rối hoặc mô hình theo sở thích của trẻ. phải đảm bảo để

vài trẻ thể hiện như vậy để trong tác phẩm nào trẻ cũng có cơ hội được tham gia
dù ít hay nhiều.
Sau khi trẻ hiểu được nội dung câu chuyện, bài thơ thì giáo viên cho trẻ
tham gia đóng vai để từ đó trẻ biết nhận xét các nhân vật. Giáo viên là người
hướng dẫn trẻ vào vai chơi, trẻ được chọn vai chơi theo ý thích. Giáo viên cho
trẻ được phát biểu cảm nghĩ của bản thân khi nhận vai chơi. Chuẩn bị bối cảnh ,
trang phục cho trẻ đóng kịch là điều rất quan trọng, vì nó sẽ giúp trẻ hứng thú
và thích tham gia hoạt động hơn.
Thể hiện ngôn ngữ của nhân vật giúp trẻ được trãi nghiệm với những ngôn
từ muôn màu, muôn sắc. Trẻ sẽ biết cách chọn lọc những lời hay, ý đẹp trong
quá trình giao tiếp của mình.
Kết thúc hoạt động giáo viên cho trẻ chơi một trò chơi nhẹ có nội dung
phù hợp với nội dung bài thơ, câu chuyện đang học, để tránh sự nhàm chán
những trò chơi cũng phải luôn đổi mới, sáng tạo mới có thể thu hút được trẻ tích
cực tham gia.
Khi tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với văn học diều quan trọng nhất
là giáo viên phải luôn đổi mới hình thức tổ chức, các hình thức không nên đề
trùng lập sẽ dễ gây cho trẻ sự nhàm chán. Giáo viên luôn động viên và là người
hỗ trợ đắc lực cho trẻ trong hoạt động đóng vai, tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi
thể hiện ngôn ngữ trước đám đông. Cách dẫn dắt giữa các hoạt động phải linh
hoạt, nhẹ nhàng, tự nhiên không áp đặt, gò bó trẻ. Và điều đặc biệt quan trọng là
giáo viên phải thân thiện gần gũi trẻ, tạo cho trẻ tâm thế thoải mái. Kết thúc
13


hoạt động giáo viên cũng cố nội dung bài học bằng các trò chơi sôi động phù
hợp với nội dung.
Giáo viên phải nhận xét, tuyên dương, động viên trẻ kịp thời, khi trẻ đọc
hay, kể chuyện diễm cảm, đóng kịch giỏi. Lưu ý là giáo viên tuyệt đối không
chê trẻ, mà phải động viên trẻ bằng các hình thức khác nhau. Tìm cách giúp trẻ

Giọng của bà ấm áp tình cảm, hơi yếu
Giọng tích chu hoảng hốt, có tính chất hối lỗi
14


Giọng bà tiên ấm áp, dịu hiền. Giọng của người dẫn chuyện phải nhẹ
nhàng, cuốn hút người nghe.
VD: kể cho trẻ nghe chuyện “ Nhổ củ cải”
Trước khi kể giáo viên đọc kĩ tác phẩm, phân tích giọng của từng nhân
vật trong chuyện:
Giọng ông già gọi bà già như thế nào!.( giọng chậm rãi, ồm ồm)
Giọng bà già gọi cháu gái như thế nào!.
Giọng cháu gái nhí nhảnh, hồn nhiên…khi chó con gọi mèo con như thế
nào….
Sau khi giáo viên kể cho trẻ nghe chuyện, trẻ thuộc và biết kể lại được
câu chuyện diễn cảm, biết thể hiện giọng của từng nhân vật. Biết đóng kịch thể
hiện tốt vai của mình.
Ví dụ: Bài thơ : “ Bé làm bao nhiêu nghề”
Khi đọc giọng điệu câu thơ phải nhẹ nhàng, có cao độ lên xuống nhịp
nhàng, có điểm nhấn mạnh theo từng câu thơ.
Bé làm bao nhiêu nghề ( giọng ngang)
Bé chơi làm thợ nề ( giọng xuống)
Xây nên bao nhà cửa ( giọng cao)…..
Muốn kể chuyện, đọc thơ hay kết hợp ánh mắt cử chỉ, điệu bộ minh họa
tự nhiên thoải mái, đơn giản, giáo viên chú ý khả năng này bằng cách:
Nghe băng đĩa chuyện thơ dành cho trẻ Mầm non
Thuộc lòng truyện, thơ
Nghiên cứu kĩ nội dung thơ, truyện
Nghiên cứu kĩ nội dung, nghệ thuật, ngôn từ của tác phẩm văn học giúp
cô giáo hướng dẫn trẻ đọc thơ diễn đạt, biểu cảm. Qua đó trẻ thích thú hơn và

thế giới xung quanh làm quen với kiến thức mới, giúp trẻ bước vào tiết học một
cách dễ dàng. Vì vậy trong lúc trò chuyện với trẻ giáo viên phải nói rõ ràng,
chính xác, ngắn gọn, đủ nghĩa giúp trẻ học nói tốt hơn. Qua thời gian thực hiện
của giáo viên tôi nhận thấy các cháu mạnh dạn hồn nhiên hơn trước, rất thích
trò chuyện với người lớn. Đặc biệt có một vốn từ rất đáng kể.
Biện pháp 3: Hướng dẫn giáo viên xây dựng môi trường văn học, làm
đồ dùng, đồ chơi đẹp, sáng tạo nhằm lôi cuốn trẻ vào tiết dạy.
Cũng như các hoạt động khác trong giáo dục mầm non việc cho trẻ làm
quen với văn học luôn luôn phải có sự song song giữa nội dung bài thơ, câu
chuyện với hình ảnh minh họa trực quan. Nhằm thu hút sự chú ý của trẻ tăng
thêm sức hấp dẫn của câu chuyện bài thơ, giúp trẻ cảm nhận tốt tác phẩm văn
học, giờ học đạt kết quả cao.
Với tình hình thực tế của nhà trường, tôi thấy việc tạo môi trường cho trẻ
làm quen văn học góp phần hình thành ở trẻ khả năng yêu thích cái đẹp ở xung
quanh là việc làm hết sức quan trọng và tạo ra môi trường làm quen văn học.
Chính vì vậy vào đầu năm học tôi kết hợp với tổ khối đã tiến hành đi kiểm tra
việc trang trí của các lớp để xem các lớp trang trí có phù hợp hay không, có nổi
bật chủ đề hay không và điều quan trọng là có đẹp và bắt mắt trẻ hay không.
Khi kiểm tra các lớp tôi hướng dẫn giáo viên nên giành riêng một khoảng trống
có diện tích vừa phải, vừa tầm với trẻ nơi dễ gây sự chú ý của trẻ. Hướng dẫn
giáo viên trang trí góc văn học theo nội dung câu chuyện “ Thỏ con đi học ” giáo
viên trang trí bằng các nhân vật trong chuyện như thỏ con, thầy giáo hươu, và
các bạn....và trang trí thêm cảnh vật xung quanh.
16


Xây dựng môi trường văn học không chỉ trong lớp mà còn ngoài lớp học.
Môi trường văn học đa dạng , phong phú sẽ giúp trẻ phát huy khả năng tư duy,
sáng tạo. Hiện nay theo chương trình giáo dục mầm non mới áp dụng quan
điểm giáo dục “ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm”, trẻ được học


Mô hình đa chiều câu chuyện “ Nhổ củ cải”
Để trẻ yêu thích các tác phẩm văn học, hứng thú tham gia vào các hoạt
động làm quen văn học giáo viên cần hướng dẫn và khuyến khích trẻ tự tạo hình
những nhân vật trong bài thơ, câu chuyện rồi dùng chính những sản phẩm trẻ
làm được để dạy trẻ đọc thơ, dạy trẻ kể chuyện, phương pháp này không những
giúp trẻ phấn khởi tham gia vào tiết học với những đồ dùng do chính mình tạo ra
mà khi tự tay tạo hình những nhân vật trong câu chuyện trẻ hiểu thêm về tính
cách nhân vật, dành tình cảm yêu thích những tác phẩm văn học.
VD: Bài thơ “Ngày mùng tám tháng ba”, giáo viên vẽ tranh, trẻ giúp cô tô
màu bức tranh. Những trẻ khéo tay có thể giúp cô vẽ thêm hoa, thêm lá hướng
dẫn trẻ tô màu phù hợp và vẽ thêm chim, bướm.... Hoặc giáo viên vẽ trên bìa
cứng, trẻ giúp cô cắt những bông hoa ... Sau đó cô và trẻ cùng làm tranh động
cho bài thơ “Ngày mùng tám tháng ba”.
Hay một số bài thơ ở chủ đề “ Hiện tượng thiên nhiên” như bài thơ: Sao
và trăng, truyện hạt nước tí xíu, thơ Biển của bé, truyện mây và gió. Hướng dẫn
giáo viên cho trẻ và cô cùng làm các mô hình theo hình thức trò chơi “ chiếc nón
kì diệu” để trẻ được ôn lại các bài thơ một cách hứng thú hơn.

18


Mô hình quay: các hiện tượng tự nhiên
Để tiết dạy thật sự hấp dẫn và lôi cuốn được trẻ thì việc chuẩn bị đồ dùng
dạy học chu đáo là việc không thể thiếu, đồ dùng phải đẹp mắt, mới mẻ, sáng
tạo mới thu hút được trẻ.
Hướng dẫn giáo viên sưu tầm những nguyên vật liệu mới, tận dụng những
nguyên vật liệu sẵn có như: vải vụn, lõi giấy vệ sinh, báo cũ, rơm khô, đĩa CD
cũ, lon bia, hũ nhựa… để tạo ra những đồ dùng phong phú phục vụ cho tiết dạy:
VD: Chuẩn bị đồ dùng cho câu chuyện “Cáo, Thỏ và Gà trống” dùng bao

qua các môn học khác.
Trong mọi giờ học khác đều có thể tích hợp môn làm quen văn học có thể
là những bài thơ, đồng dao, câu chuyện đã học hoặc chưa được học, để gây
được hứng thú cho trẻ trong các giờ học, văn học luôn là sự lựa chọn mang lại
hiệu quả cao. Một bài thơ, ca dao, một câu chuyện nhỏ… đều có thể gây được
hứng thú giúp trẻ bước vào tiết học một cách nhẹ nhàng hơn.
Ngoài câu chuyện bài thơ được quy định trong chương trình, tôi đã chỉ
đạo giáo viên thực hiện tốt việc lồng ghép văn học với các môn học khác sao
cho phù hợp.
Ví dụ: giờ tạo hình đề tài vẽ theo ý thích, giáo viên có thể gợi ý bằng
cách cho trẻ đọc bài thơ “ em vẽ” của nhà thơ Hoàng Thanh Hà…khi trẻ đọc
thơ giúp trẻ ghi nhớ tốt, và bước vào tiết học tạo hình hứng thú hơn.
Trong quá trình trẻ học toán giáo viên có thể sử dụng câu chuyện dẫn dắt
trẻ vào hoạt động, từ đó trẻ sẽ hứng thú với tiết học toán và cũng cố được kiến
thức câu chuyện mà trẻ được học.
Ví dụ: Dạy trẻ Làm quen với toán
Chủ đề “Thế giới thực vật – Tết và mùa xuân”. Đề tài: Đếm đến 5, nhận
biết các nhóm có số lượng 5, nhận biết chữ số 5. Tích hợp câu chuyện “Nhổ củ
cải”, sau khi ôn kiến thức cũ thay vì chuẩn bị sẵn đồ dùng trong rổ cho trẻ, giáo
viên kể cho trẻ nghe câu chuyện “Nhổ củ cải” rồi vận động trẻ cùng giúp cô nhổ
củ cải, trẻ cùng cô nhổ đủ 5 củ cải bỏ vào rổ của mình sau mỗi lần nhổ kết hợp
đếm. Câu chuyện đã giúp tiết học trở nên nhẹ nhàng và sinh động hơn. Và qua
đó giúp trẻ khắc sâu nội dung câu chuyện hơn, trẻ sẽ tư duy và sáng tạo nhiều
hơn.
Giờ học: Khám phá khoa học
Chủ đề " Một số loại rau, quả". Giáo viên trò chuyện với trẻ về một số
loại rau, quả. Trong giờ học tôi hướng dẫn giáo viên nên giáo dục trẻ biết lợi ích
của một số loại rau,quả và dinh dưỡng mà rau cung cấp cho con người. Hình
thành cho trẻ về kinh nghiệm sống, giúp cho các giờ học sinh động, hấp dẫn
tránh sự nhàm chán vào giờ học giúp trẻ lĩnh hội kiến thức dễ dàng.

trẻ hiểu được tầm quan trọng của các hoạt động ở trường, đặc biệt là môn làm
quen văn học từ đó để đưa ra biện pháp cụ thể.
Trong các buổi họp chuyên môn Tôi nhắc nhở giáo viên làm tốt việc trao
đổi với phụ huynh hàng ngày vào giờ đón trả trẻ, giáo viên gặp gỡ trao đổi với
về tình hình học tập cũng như sức khỏe của trẻ. Kết hợp tuyên truyền đến phụ
huynh về chủ đề, bài trẻ đang học, qua đó động viên phụ huynh cung cấp tranh,
sách báo, hình ảnh về chủ đề đang học, phối hợp với phụ huynh dạy và ôn lại
cho trẻ đọc thơ, kể chuyện, tập trẻ vẽ theo nội dung chuyện… Bên cạnh đó, giáo
viên cần vận động phụ huynh đóng góp một số sách truyện mẫu giáo. Những
loại sách này có hình ảnh rõ nét, nội dung có tính chất giáo dục cao.
Thực tế cho thấy, sau khi nhận thức rõ tầm quan trọng của môn làm quen
văn học đối với trẻ, không những phụ huynh người kinh mà kể cả phụ huynh là
ngườ dân tộc thiểu số đã nhiệt tình ủng hộ đồng thời tạo môi trường văn học
cho con tại gia đình, mua sách báo phù hợp với độ tuổi của trẻ, kể cho con
21


nghe, dạy con đọc những bài đồng dao, ca dao….chính vì vậy, khi đến lớp trẻ
đã có nhiều tiến bộ rõ rệt và hứng thú hơn trong các tiết học mà tôi thao giảng,
dự giờ.Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ của trẻ được giáo viên báo cáo về chuyên
môn hàng tháng cũng có sự chuyển biến rõ rệt.
Qua việc áp dụng một số biện pháp trong và ngoài giờ học. Chất lượng về
môn Làm quen văn học tăng lên khá rõ, Các cháu rất thích học bộ môn này, rất
mạnh dạn khi giao tiếp, thích trò chuyện cùng người lớn và đặc biệt rất thích
tham gia vào các hoạt động không chỉ có làm quen văn học .
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Mỗi giải pháp, biện pháp đều có tác dụng riêng nhưng đều hỗ trợ cho nhau
là cùng chung một nhiệm vụ cung cấp các kiến thức, kỹ năng, thủ thuật lên lớp
giúp giáo viên đúc rút được nhiều kinh nghiệm trong các hoạt động giáo dục,
nhất là hoạt động cho trẻ làm quen văn học.

Đạt
Nội dung

Cuối năm học

Chưa đạt

Đạt

Chưa đạt

Số
Tỉ
Số
Tỉ
Số
GV lệ% GV lệ% GV

Tỉ lệ
%

Số
GV

Tỉ lệ
%

Xây dựng kế hoạch
giáo dục phù hợp, linh
hoạt, sáng tạo.

5/6

83

1/6

17

4/6

66

2/6

14

6/6

100

0

0

3/6

50

3/6


Đạt

Chưa đạt

Cuối năm học
Đạt

Chưa đạt

Số trẻ Tỉ
Số trẻ Tỉ
Số trẻ Tỉ
Số trẻ Tỉ
lệ%
lệ%
lệ%
lệ%

23


Trẻ hứng thú
trong tiết làm 47/12
quen văn học.
1

38

74/12
1


8

Mạnh dạn, tự tin
trong giao tiếp.
48/12
1

39

73/12
1

61

110/1
21

90

11/12
1

10

Kỹ
năng
kể
chuyện sáng tạo.
55/12

Trong quá trình áp dụng sáng kiến của mình với việc hướng dẫn, bồi
dưỡng cho giáo viên khối chồi thực hiện tốt môn “ Làm quen văn học” ở trường
Mầm non Hoa Hồng, sau một thời gian thực hiện Tôi thấy có sự chuyển biến rõ
rệt. Giáo viên đã vận dụng các kiến thức linh hoạt, sáng tạo hơn, không ngừng
học hỏi bạn bè, đồng nghiệp trao dồi khả năng tổ chức tiết dạy với nhiều hình
thức, thủ thuật sống động hơn.
Giáo viên đã nắm vững mục đích, nội dung kiến thức theo độ tuổi, có sự
chuẩn bị, đầu tư vào hoạt động cho trẻ làm quen văn học. Cung cấp các kiến
thức về văn học đảm bảo về nội dung lẫn phương pháp. Vì vậy nên khả năng
cảm thụ văn học của trẻ ngày một tiến bộ, trẻ hiểu nội dung câu chuyện, bài thơ
tính cách nhân vật nhanh và nhớ lâu hơn. Trẻ tham gia tích cực, hứng thú hơn,
24


trẻ dân tộc thiểu số phát âm rõ ràng, rành mạch hơn. Trẻ có khả năng tư duy tốt,
biết chọn lời hay, ý đẹp trong giao tiếp.
Giáo viên đã bổ sung nhiều đồ dùng trực quan, thiết bị dạy học, đồ dùng
đẹp, sinh động, đa dạng và phong phú tạo sự hứng thú cho trẻ như : rối tay, rối
que, mô hình đa chiều, trang phục nhân vật trong truyện. Khả năng nghiên cứu
tác phẩm, phân tích nghệ thuật của tác phẩm, tính cách của từng nhân vật, giọng
đọc, kể của giáo viên có sự tiến bộ rõ nét, lôi cuốn sự chú ý của trẻ. Xây dựng
nội dung giáo dục phù hợp với tình hình thực tế của trường, lớp mình. Các nội
dung giáo dục đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, các kĩ năng đọc kể
diễn cảm cần được cũng cố và hoàn thiện.
Hình thức tổ chức cho trẻ hoạt động làm quen văn học phải đa dạng, sáng
tạo và thường xuyên được đổi mới. Trẻ học mà chơi, chơi mà học, thông hoạt
động vui chơi trẻ lĩnh hội những kiến thức mà giáo viên truyền thụ. Qua việc
cho trẻ làm quen văn học chính là hình thành ở trẻ những đạo đức tốt đẹp, những
cảm xúc thẩm mỹ, phát triển trí tưởng tượng. Thông qua hoạt động này trẻ làm
tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩm một cách hồn nhiên phù