B GIO DC V O TO
HC VIN QUN Lí GIO DC
_____________
______________
TH MINH TRANG
QUảN Lý HOạT ĐộNG GIáO DụC NGHề PHổ THÔNG
CHO HọC SINH TRUNG HọC PHổ THÔNG CủA GIáM ĐốC
TRUNG TÂM HƯớNG NGHIệP Và GIáO DụC THƯờNG XUYÊN
TỉNH QUảNG NINH
Chuyờn ngnh: Qun lý giỏo dc
Mó s: 60.14.01.01
LUN VN THC S QUN Lí GIO DC
Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS H Th Truyn
H NI - 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến Học viện Quản lý giáo dục,
cảm ơn các thầy cô giáo đã giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình
học tập và thực hiện luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin bảy tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy
PGS.TS Hà Thế Truyền, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tác giả
trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn.
VIẾT TẮT
VIẾT ĐẦY ĐỦ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
SHHN
TCCN
TCN
THCS
THCS
THPT
TN
TVHN
UBND
WTO
Cao đẳng
Cha mẹ học sinh
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Cơ sở vật chất
Công nghệ thông tin
Chuyên môn
Đại học
Giáo dục và đào tạo
Giáo dục nghề phổ thông
Giáo dục nghề
Giáo dục hướng nghiệp
Giáo dục lao động
Giáo dục thường xuyên
Giáo viên
Giáo viên bộ môn
Giáo viên chủ nhiệm
Hoạt động ngoại khoá
Hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên
Khoa học công nghệ
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 5
7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 5
8. Đóng góp của đề tài ......................................................................................... 7
9. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGHỀ PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG CỦA GIÁM ĐỐC ...... 8
TRUNG TÂM HƯỚNG NGHIỆP VÀ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN............ 8
1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề ......................................................................... 8
1.1.1. Trên thế giới ............................................................................................ 8
1.1.2. Ở Việt Nam ........................................................................................... 10
1.2. Một số khái niệm liên quan đến giáo dục nghề phổ thông tại trung tâm
hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ............................................................ 11
1.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục ................................................................... 11
1.2.2. Quản lý nhà trường................................................................................ 13
1.2.3. Khái niệm nghề phổ thông..................................................................... 14
1.2.4. Giáo dục nghề phổ thông ....................................................................... 16
1.2.5. Biện pháp quản lý giáo dục nghề phổ thông .......................................... 17
1.2.6. Quản lý hoạt động giáo dục nghề cho học sinh phổ thông tại Trung
tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên .................................................. 18
1.3. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông .............................. 19
v
1.4. Nhiệm vụ, hình thức, ý nghĩa và tính chất của giáo dục nghề phổ thông ở
trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên ............................................ 20
1.4.1. Nhiệm vụ giáo dục nghề phổ thông ....................................................... 20
1.4.2. Các hình thức giáo dục nghề phổ thông ................................................. 21
1.4.3. Ý nghĩa giáo dục nghề phổ thông cho học sinh THPT ........................... 21
1.4.4. Tính chất của giáo dục nghề phổ thông ................................................. 23
1.5. Hoạt động giáo dục nghề phổ thông và quản lý hoạt động giáo dục nghề
2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục nghề phổ thông và quản lý hoạt động giáo
dục nghề phổ thông cho học sinh THPT của giám đốc Trung tâm hướng
nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh ............................................ 45
2.2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng................................................................... 45
2.2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh trung
học phổ thông của giám đốcTrung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ............ 46
2.2.3. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh
trung học phổ thông của giám đốc trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ... 55
2.3. Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục nghề phổ thông cho học sinh THPT
của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh...................................... 66
2.3.1. Kết quả đạt được ................................................................................... 66
2.3.2. Một số tồn tại ........................................................................................ 67
2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại ............................................................ 70
2.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục nghề phổthông
cho học sinh THPT của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ...... 71
Kết luận chương 2 ............................................................................................... 75
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ
PHỔ THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM HƯỚNG NGHIỆP VÀ GIÁO DỤC
THƯỜNG XUYÊN TỈNH QUẢNG NINH ........................................................ 76
3.1. Một số nguyên tắc để xây dựng biện pháp ................................................... 76
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học ........................................................ 76
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ........................................................ 76
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ......................................................... 76
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ........................................................... 77
3.2. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GDNPT cho học sinh trung học phổ
thông của Giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh ........................... 77
3.2.1. Quản lý công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức ý nghĩa, vai
trò, tầm quan trọng cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và bậc phụ
huynh về GDNPT ........................................................................................... 77
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.
Thống kê học lực, hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông tại
trung tâm........................................................................................... .... 43
Bảng 2.2. Học sinh giỏi các cấp............................................................ .............. .43
Bảng 2.3. Kết quả thi nghề phổ thông của học sinh THPT tại Trung tâm
HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh........................................................... .. .43
Bảng 2.4. Trình độ cán bộ quản lý, giáo viên ở trung tâm hướng nghiệp và
giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh.......................................... .. .44
Bảng 2.5. Học sinh tìm hiểu về nghề nghiệp từ các nguồn thông tin khác
nhau................................................................................................... ... 47
Bảng 2.6. Quan niệm của các bậc phụ huynh và học sinh về nghề nghiệp..56
Bảng 2.7. Đánh giá thực hiện nhiệm vụ GDNPT cho học sinh THPT của
giám đốc trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh........................ ...... 58
Bảng 2.8. Số lượng giáo viên dạy GDNPT ở Trung tâm HN&GDTX Tỉnh
Quảng Ninh....................................................................................... ... 59
Bảng 2.9. Bảng đánh giá về quản lý các hình thức GDNPT cho học sinh THPT
của giám đốc Trung tâm HN&GDTX tỉnh Quảng Ninh.................. .... 61
Bảng 2.10. Đánh giá về quản lý cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ giáo dục
nghề phổ thông................................................................................... .. 62
Bảng 2.11. Đánh giá về quản lý huy động các nguồn lực tham gia vào xã hội
hóa GDNPT....................................................................................... ... 64
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế
hoạch và kết quả của giáo dục nghề phổ thông................................. ... 65
Bảng 2.13. Kết quả điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDNPT.......71
Bảng 3.1. Thống kê kết quả khảo sát về tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp........................................................................................... . 100
Bảng 3.2. Thống kê kết quả khảo sát được quy ra điểm và thứ tự về tính cần
1. Lý do chọn đề tài
Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự gia tăng tri
thức loài người cùng với quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đã đặt ra
những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực.Trong Văn
kiện đại hội XII lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của đại hội XI, Đảng đã
đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển
nguồn nhân lực, xác định đây là quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát
triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt
Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục
nước nhà “dạy người, dạy chữ, dạy nghề”. Việc đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới
đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Đảng ta nhất quán khẳng định: “Giáo dục,
đào tạo là “quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục, đào tạo là đầu tư
cho phát triển”.[15]
Trên thực tế, hiệu quả thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng về
đổi mới giáo dục, đào tạo từ Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII đến nay vẫn
còn những hạn chế, bất cập, chất lượng thấp. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng
bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển
phẩm chất, năng lực của người học. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ
yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người
học: yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả.
Từng bước hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo
dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập. Một giải pháp quan
trọng được nêu trong dự thảo, đó là: “Đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ mục tiêu,
chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục, đào tạo theo
hướng coi trọng phát triển năng lực và phẩm chất của người học”. Chú trọng
2
giáo dục phân hóa và hướng nghiệp sau giáo dục cơ bản bằng cách giảm số