ai hoc Kinh tờ Huờ

Bĩ GIAẽO DUC VAè AèO TAO
AI HOĩC HU
TRặèNG AI HOĩC KINH T

AèO THậ THUẽY HềNG



ai

HOAèN THIN CNG TAẽC KIỉM SOAẽT THANH
TOAẽN VN ệU Tặ XY DặNG C BAN Tặè
NGUệN NGN SAẽCH NHAè NặẽC TAI KHO
BAC NHAè NặẽC QUANG TRACH, TẩNH
QUANG BầNH

h

in

c k

ho

H

tờ
LUN VN THAC Sẫ KHOA HOĩC KINH T



CHUYN NGAèNH: QUAN LYẽ KINH T
MAẻ S: 8 34 04 10

H

tờ
LUN VN THAC Sẫ KHOA HOĩC KINH T


uờ
NGặèI HặẽNG DN KHOA HOĩC: TS. HAè XUN VN

HU, 2018


Đại học Kinh tế Huế

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình” do
học viên Đào Thị Thuý Hằng thực hiện dưới sự hỗ trợ, hướng dẫn của thầy giáo TS.
Hà Xuân Vấn
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi. Các nội dung
nghiên cứu và số liệu trong luận văn là trung thực. Kết quả nghiên cứu chưa từng được
công bố trong bất cứ công trình khoa học nào trước đây. Nguồn số liệu thứ cấp, sơ cấp
và một số ý kiến đánh giá, nhận xét của các tác giả, cơ quan và tổ chức được thu thập

Đ



Đại học Kinh tế Huế

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, các thầy, cô giáo
trường Đại học Kinh tế Huế. Đặc biệt, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc nhất đến thầy
giáo, TS. Hà Xuân Vấn – người hướng dẫn khoa học – đã quan tâm tận tình, giúp đỡ
hết lòng để tôi hoàn thành quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn.
Nhân đây tôi cũng xin chân thành cảm ơn Kho bạc nhà nước Quảng Trạch,
Phòng Tài chính – kế hoạch Quảng Trạch cùng các đơn vị sử dụng ngân sách trên địa
bàn huyện Quảng Trạch đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu, điều
tra, phỏng vấn và thu thập số liệu.

Đ

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi

ại

trong quá trình thực hiện luận văn này.
Huế, ngày tháng năm 2018

ho

Tác giả luận văn

h


Hoạt động đầu tư XDCB góp phần tạo ra cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng kỹ thuật
cho xã hội, là nhân tố quyết định sự thay đổi, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của mỗi quốc
gia, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển KTXH của đất nước. Tốc độ, quy mô tăng
trưởng của đầu tư XDCB có ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế,
cũng như thực hiện các mục tiêu KTXH đã đề ra.
Kho bạc Nhà nước (KBNN) Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trong thời gian qua
đã đạt được những kết quả tích cực trong kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn
NSNN. Tuy nhiên, KBNN Quảng Trạch vẫn còn gặp một số tồn tại và hạn chế nhất
định . . . Nhằm góp phần khắc phục những tồn tại và hạn chế gặp phải, tác giả đã chọn
đề tài: “Hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình”
làm đề tài nghiên cứu nhằm tìm kiếm giải đáp cho nhu cầu bức xúc đó của thực tiễn.
2. Nguồn số liệu và phương pháp nghiên cứu:
- Nguồn số liệu:
Luận văn đã sử dụng nguồn số liệu thứ cấp được thu thập từ nguồn số liệu của
Kho bạc nhà nước Quảng Trạch, Phòng tài chính huyện Quảng Trạch, niên giám thống
kê huyện Quảng Trạch. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng số liệu sơ cấp là kết quả
phỏng vấn 50 kế toán của 50 đơn vị sử dụng ngân sách trên địa bàn và 10 kế toán của
10 công ty xây dựng hoạt động thường xuyên trên địa bàn huyện Quảng Trạch.
- Các phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp phân tích và
tổng hợp; phương pháp thống kê; phương pháp đối chiếu, liên hệ và so sánh.
3. Kết quả nghiên cứu chính và những đóng góp khoa học
Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác kiểm
soát chi đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Đồng thời, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát thanh toán đầu tư xây dựng cơ bản
tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình thời gian qua. Từ đó đề xuất giải
pháp và kiến nghị nhằm tiếp tục đổi mới, hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán,
nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng từ nguồn vốn NSNN tại Kho bạc nhà nước Quảng
Trạch, tỉnh Quảng Bình.


KINH TẾ XÃ HỘI

VĐT

VỐN ĐẦU TƯ

NSNN

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

KSC

KIỂM SOÁT CHI

BQLDA

BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN

MLNSNN

MỤC LỤC NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

NSĐP

NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

NSTW

NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG

tê
́
uê
iv


Đại học Kinh tế Huế

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC KINH TẾ............................... iii
MỤC LỤC ......................................................................................................................v
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................... viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ................................................................................. ix
PHẦN 1: MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài...............................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài....................................................................................2

Đ

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...............................................................................2

ại

4. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................................2

ho

5. Kết cấu .........................................................................................................................4

tư xây dựng cơ bản ........................................................................................................13
1.1.5. Nội dung và kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn
ngân sách nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước ..................................................15
1.1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước .......................25
1.1.7. Tiêu chí đánh giá công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn ngân sách nhà nước tại Kho bạc .........................................................................30
v


Đại học Kinh tế Huế

1.2. Cơ sở thực tiễn về công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình ......30
1.2.1 . Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước ...............................................30
1.2.2. Kinh nghiệm rút ra cho Kho bạc nhà nước Quảng Trạch trong công tác kiểm
soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN……………………......33
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN
ĐẦU TƯXÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN NSNN TẠI KHO BẠC NHÀ
NƯỚCHUYỆN QUẢNG TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH......................................36
2.1. Đặc điểm địa bàn và Kho bạc nhà nướchuyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình ....36
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, KTXH của huyện Quảng Trạch...........................................36

Đ

2.1.2. Giới thiệu về Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch...................................................39

ại

2.2. Thực trạng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại

nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch. ..........................66
2.3.1 .Những kết quả đạt được ......................................................................................66
2.3.2. Hạn chế:...............................................................................................................67
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch.
.......................................................................................................................................72
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN
SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẢNG TRẠCH TỈNH
QUẢNG BÌNH .............................................................................................................76

vi


Đại học Kinh tế Huế

3.1. Phương hướng, mục tiêu công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ
bản .................................................................................................................................76
3.1.1. Phương hướng .....................................................................................................76
3.1.2. Mục tiêu...............................................................................................................78
3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư từ nguồn vốn ngân
sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch ......................................................80
3.2.1. Nhóm giải pháp về phương pháp nghiệp vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch..80
3.2.2. Nhóm giải pháp mang tính điều kiện ..................................................................85
3.2.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ khác ................................................................................86

Đ

PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................91


BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
NHẬN XÉT CỦA PHẢN BIỆN 1+2
BẢN GIẢI TRÌNH
XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

vii

́
uê

QUYẾT ĐỊNH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN


Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1:

Khí tượng và thủy văn ở huyện Quảng Trạch năm 2016.........................37

Bảng 2.2

Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội huyện Quảng Trạch đạt được tronggiai
đoạn 2014 – 2016 ......................................................................................38

Bảng 2.3:

Tình hình biên chế Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch năm 2016: ..............39



̣c k

đoạn 2014-2016 .........................................................................................53
Tình hình từ chối thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN qua

in

Bảng 2.9:

h

Kho bạc Nhà nước Quảng Trạch ...............................................................55

́H

tê
́
uê
viii


Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤCBIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1:

Tình hình từ chối thanh toán vốn chuẩn bị đầu tư xây dựng cơ bản từ


Biểu đồ 2.9:

Thủ tục hành chính ................................................................................63

Biểu đồ 2.10:

Cơ sở vật chất ........................................................................................64

Biểu đồ 2.11:

Kết quả thời gian xử lý hồ sơ ................................................................65

Biểu đồ 2.12:

Sự hài lòng của khách hàng...................................................................65

h

in

̣c k

ho

Biểu đồ 2.8:

tê

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Trong các nguồn vốn cho đầu tư XDCB, vốn NSNN có vai trò hết sức quan
trọng, tạo cơ sở hình thành nên các công trình có tính chất trọng điểm quốc gia, các
công trình mang tính chất chiến lược dài hạn và đầu tư các công trình có khả năng

Đ

thu hồi vốn thấp, tạo cú hích để thu hút VĐT toàn xã hội. Song hiệu quả VĐT

ại

XDCB lại phụ thuộc không nhỏ vào công tác kiểm soát của KBNN. Với ý nghĩa to
lớn đó, công tác kiểm soát thanh toán VĐT XDCB từ NSNN qua KBNN luôn được

ho

các học giả, các nhà nghiên cứu và các nhà quản lý quan tâm nghiên cứu.

̣c k

Từ những kết quả nghiên cứu đó, trong những năm qua,tại KBNN huyện Quảng
Trạch, tỉnh Quảng Bình công tác kiểm soát thanh toán VĐT XDCB từ NSNN qua hệ

in

thống KBNN đã đạt được những kết quả đáng kể, nhất là từ khi KBNN thực hiện triển

h

khai dự án TABMIS (Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc), giúp cho quá


2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung:
Dựa trên cơ sở khoa học về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại
KBNN, Luận văn đánh giá thực trạng rút ra những kết quả đạt được, những hạn chế
cần giải quyết, luận văn đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm tăng cường kiểm
soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN Quảng Trạch,tỉnh Quảng Bình.
2.2. Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát thanh toán VĐT XDCB từ

Đ

nguồn vốn NSNN qua KBNN.

ại

- Phân tích và đánh giá thực trạng công tác kiểm soát thanh toán VĐT XDCB
từnguồn NSNN qua KBNN Quảng Trạch nhằm làm rõ những kết quả đạt được, hạn

ho

chế chủ yếu, xác định nguyên nhân gây ra hạn chế đó.

̣c k

- Đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm
soát thanh toán VĐT XDCB từ NSNN qua KBNN Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

in

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đại học Kinh tế Huế

4.1.Phương pháp luận
Để thực hiện đề tài, tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật
lịch sử để nghiên cứu những lý luận, chính sách về công tác kiểm soát thanhtoán vốn
đầu tư XDCB từ nguồn NSNN.
4.2. Phương pháp thu thập tài liệu và xử lý số liệu
Thu thập dữ liệu thứ cấp: Được sử dụng để thu thập các dữ liệu thứ cấp như các
sách chuyên khảo, bài báo, tạp chí,báo cáo tổng kết công tác kiểm soát thanh toán
VĐT XDCB từ NSNN qua KBNN Quảng Trạch, báo cáo tổng kết hoạt động của
KBNN……
- Dữ liệu sơ cấp:Đượcthu thập trên cơ sở sử dụng phiếu điều tra trực tiếp 50 kế

Đ

toán của 50 đơn vị sử dụng ngân sách, 10kế toán của 10 công ty xây dựng hoạt động

ại

thường xuyên trên địa bàn huyện Quảng Trạch theo phiếu điều tra được thiết kế sẵn
(xem thêm ở phần phụ lục).

ho

4.3. Phương pháp phân tích

̣c k

- Phương pháp thống kê, so sánh


mặt lượng của công tác kiểm soát thanh toán.

3


Đại học Kinh tế Huế

5. Kết cấu
Ngoài mở đầu và kết luận, danh mục bảng biểu,…, luận văn bao gồm có 3
chương như sau:
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THANH TOÁNVỐN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO
BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN QUẢNG TRẠCH,TỈNH QUẢNG BÌNH.
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC

Đ

KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN

ại

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN QUẢNG
TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH.

h

in


tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới , mở rộng,
hiện đại hoá hoặc khôi phục các tài sản cố định.

ho

Xây dựng cơ bản là hoạt động cụ thể tạo ra các tài sản cố định ( khảo sát, thiết

̣c k

kế, xây dựng, lắp đặt máy móc thiết bị ) kết quả của các hoạt động Xây dựng cơ bản là
các tài sản cố định, với năng lực sản xuất phục vụ nhất định. [17]

in

Đầu tư Xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tư

h

phát triển . Đây chính là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản

tê

nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tài sản cố định trong nền

́H

kinh tế. Do vậy đầu tư Xây dựng cơ bản là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triển

́


phục lại tài sản đã có, vì thế để tiến hành được các hoạt động này thì cần phải có

ại

nguồn lực hay còn gọi là vốn.
Vốn đầu tư xây dựng cơ bản gọi tắt là vốn cơ bản là tổng chi phí bằng tiền để tái

ho

sản xuất tài sản cố định có tính chất sản xuất hoặc phi sản xuất. [11]

̣c k

Theo điều 5 Điều lệ quản lý XDCB kèm theo Nghị định 385-HĐBT ngày
07/11/1990 thì: “ Vốn đầu tư XDCB là toàn bộ chi phí để đạt được mục đích đầu tư,

in

bao gồm chi phí cho việc khảo sát, quy hoạch xây dựng, chuẩn bị đầu tư, chi phí về

h

thiết kế và xây dựng, chi phí mua sắm và lắp đặt thiết bị và các chi phí khác ghi trong

tê

tổng dự toán.”[20]

́H

cứ vào các quy định hiện hành của Nhà nước, thực hiện việc kiểm soát các hồ sơ,

Đ

chứng từ do CĐT gửi đến, xác định số chấp nhận tạm ứng hoặc thanh toán, sau đó

ại

thực hiện tạm ứng hoặc thanh toán vốn cho các dự án, công trình theo số đã được
KBNN chấp nhận. [10]

ho

Về mặt nghiệp vụ, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN, trước hết là

̣c k

kiểm tra xem CĐT đã sử dụng tiền của Nhà nước theo đúng chế độ haykhông. KBNN
không chịu trách nhiệm về định mức, đơn giá, chất lượng công trình, mà căn cứ vào

in

giá trị khối lượng hoàn thành do CĐT đề nghị làm căn cứ kiểm soát thanh toán. Độ

h

trung thực và tính chính xác của giá trị khối lượng hoàn thành đề nghị thanh toán do

tê


trí những cán bộ có trình độ chuyên môn cao, nhất là có sự am hiểu nhất định về đầu
tư XDCB, về chế độ, chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực tài chính công, về
nghiệp vụ kiểm tra, giám sát tài chính...
Như vậy kiếm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB là việc kiểm tra, xem xét các
căn cứ, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi trả

Đ

theo yêu cầu của CĐT các khoản kinh phí thực hiện dự án theo các chính sách, chế độ,

ại

định mức chi tiêu do Nhà nước quy định dựa trên cơ sở những nguyên tắc, hình thức
và phương pháp quản lý tài chính trong từng thời kỳ.[14]

ho

1.1.2. Đặc điểm và sự cần thiết của thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ

̣c k

nguồn vốn ngân sách nhà nước

1.1.2.1. Đặc điểm của thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn

h

in

ngân sách nhà nước

tư, nghiệm thu dự án và đưa vào sử dụng. Việc sử dụng nguồn vốn này gắn với quá
trình thực hiện và quản lý dự án đầu tư với các khâu liên hoàn với các khâu liên tục từ
khâu quy hoạch, khảo sát thiết kế, chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, kết thúc dự án.
Các dự án này có thể được hình thành dưới nhiều hình thức khác nhau như:
- Các dự án về điều tra, khảo sát để lập quy hoạch như các dự án quyhoạch tổng
thể phát triển kinh tế xã hội vùng lãnh thổ, ngành, quy hoạch xây dựng đô thị và nông
thôn, quy hoạch ngành được Chính phủ cho phép.
- Dự án đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, như
đường giao thông, mạng lưới điện, hệ thống cấp nước,.v.v…
- Dự án cho vay của Chính phủ để đầu tư vào phát triển một số ngành nghề, lĩnh

Đ

vực hay sản phẩm.

ại

Thứ năm:Chủ thể quyết định đầu tư XDCB khác nhau, phản ánh sự đa cấp, đa
tầng, có liên quan đến toàn xã hội. Đối với các cơ quan tổng hợp nhà nước như Bộ Kế

ho

hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng… tuỳ theo chức năng, nhiệm vụ nhà

̣c k

nước giao mà thực hiện việc nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách, quy phạm quy
chuẩn xây dựng, đơn giá định mức, tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật xây dựngthuộc lĩnh

in

9


Đại học Kinh tế Huế

khi tổng cung chưa kịp tăng sẽ kéo theo giá cả tăng, lạm phát cao, ảnh hưởng đến sự
ổn định và phát triển nền kinh tế, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân. (Đây là vai
trò định hướng hoạt động đầu tư trong nền kinh tế).
Thứ hai:Đầu tư XDCB tạo ra năng lực sản xuất mới, hình thành phát triển kết
cấu hạ tầng kinh tế - xã hội như giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế,…
Thông qua việc duy trì và phát triển hoạt động đầu tư XDCB, vốn đầu tư XDCB từ
NSNN góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế quốc dân, tái
tạo và tăng cường năng lực sản xuất, tăng năng suất lao động, tăng tích lũy cho nền
kinh tế, tăng thu nhập quốc dân và tổng sản phẩm xã hội.
Thứ ba: Đầu tư XDCB quyết định chuyển dịch cơ cấu kinh tế giữa các ngành,

Đ

giải quyết những vấn đề mất cân đối về phát triển giữa các vùng lãnh thổ, phát huy tối

ại

đa những lợi thế so sánh về tài nguyên, địa thế, kinh tế, chính trị... của từng vùng lãnh
thổ. Theo kinh nghiệm của các nước trên thế giới, để đạt được tốc độ tăng trưởng

ho

nhanh cần phải tăng cường đầu tư nhằm tạo ra sự phát triển nhanh ở khu vực công

̣c k

đó đã tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân, góp phần vào việc tăng trưởng
kinh tế đất nước. Với tầm quan trọng như vậy, thì việc đảm bảo cho những khoản
thanh toán vốn đầu tư được thực hiện đúng mục đích, không gây lãng phí mang lại
hiệu quả cao là một yêu cầu quan trọng.

10


Đại học Kinh tế Huế

Thứ sáu:Đó là khả năng có hạn của NSNN, đặc biệt đối với tình trạng thường
xuyên bị thâm hụt ngân sách nước ta. Khi nguồn thu của NSNN còn rất hạn hẹp mà
nhu cầu chi cho phát triển kinh tế - xã hội lại lớn, ngày càng tăng cao. Do đó việc kiểm
soát chặt chẽ các khoản chi NSNN là một trong những mối quan tâm hàng đầu của
Đảng và Nhà nước hiện nay. Thực hiện tốt công tác này có ý nghĩa quan trọng trong
việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm tập trung các nguồn lực tài chính để
phát triển kinh tế xã hội, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định tiền tệ và lành mạnh
hóa nền tài chính quốc gia. Bên cạnh đó cũng góp phần nâng cao trách nhiệm cũng
như phát huy vai trò của các ngành, các cấp, các cơ quan, đơn vị có liên quan tới công
tác quản lý và điều hành Ngân sách.

Đ

Thứ bảy:Cơ chế kiểm soát thanh toán vốn đầu tư trong nhiều năm qua đã được

ại

thường xuyên sửa đổi và hoàn thiện. Nhưng vẫn chỉ quy định được những vấn đề
chung mang tính chất nguyên tắc, chưa thể bao quát hết được những vấn đề phát sinh


cuối năm. Bên cạnh đó, thiếu sót và sai phạm cũng thường diễn ra, những hiện tượng
như hồ sơ không đầy đủ, không hợp pháp, hợp lệ cũng như sai định mức đơn giá theo
quy định là không quá xa lạ. Những hiện tượng này nếu không ngăn chặn, tất yếu sẽ
dẫn tới tiêu cực, sử dụng sai vốn, gây thất thoát cho Ngân sách.
Thứ chín: Với một nước nhỏ đang trong quá trình mở cửa hội nhập với nền kinh
tế thế giới, nhiều khoản chi cho hoạt động đầu tư là sử dụng nguồn vốn vay từ các
quốc gia và tổ chức nước ngoài. Do đó việc kiểm tra, kiểm soát việc chi trả các khoản
chi này tới từng đối tượng và hết sức cần thiết, để đảm bảo kỷ luật, kỷ cương quản lý
tài chính.
11


Đại học Kinh tế Huế

Vì những lý do trên, cần thiết phải có cơ quan chức năng có thẩm quyền độc lập
khách quan đứng ra để thực hiện kiểm tra, kiểm soát đối với hoạt động thu chi của các
đơn vị này. Qua đó phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các gian lận, sai phạm, sai sót và
lãng phí có thể xảy ra trong việc sử dụng Ngân sách, để đảm bảo các khoản chi này
được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Vì vậy, việc kiểm tra kiểm soát
chi NSNN qua KBNN là cần thiết và ngày càng được hoàn thiện để phù hợp với tình
hình kinh tế - xã hội ngày càng phát triển.
1.1.3. Yêu cầu đối với công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ
bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
Công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB cần đảm bảo các yêu cầu sau:

Đ

- Chính sách và cơ chế kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB của NSNN phải

ại

uê

nghiệp và luôn có những đánh giá, rút kinh nghiệm cho mỗi loại hình dự án cho phù
hợp với tình hình thực tế. Mặt khác, không máy móc gây phiền hà cho các đơn vị.
- Tổ chức bộ máy kiểm soát phải gọn nhẹ theo hướng thu gọn các đầu mối cơ
quan quản lý và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, cũng cần phân định rõ vai
trò, trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý, các đơn vị sử dụng vốn đầu tư
của NSNN. Mặt khác, cũng phải đảm bảo sự công khai, minh bạch, kiểm tra và giám
sát lẫn nhau trong giữa những cơ quan đó trong quá trình kiểm soát chi NSNN nói
chung, cũng như vốn đầu tư nói riêng.
- Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB cần được thực hiện đồng bộ, nhất quán
và thống nhất với việc quản lý NSNN, từ khâu lập dự toán, chấp hành cho tới quyết

12


Đại học Kinh tế Huế

toán NSNN. Đồng thời cũng phải thống nhất trong việc chấp hành các chính sách, cơ
chế quản lý tài chính do Nhà nước đặt ra.
- Các dự án đầu tư sử dụng vốn NSNN theo quy định của Luật NSNN và Quy
chế quản lý đầu tư và xây dựng đều phải chịu sự kiểm soát thanh toán vốn đầu tư
XDCB theo cơ chế, chế độ quy định của Bộ Tài chính và hướng dẫn của KBNN Trung
ương, cụ thể là các dự án sau:
- Các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn thuộc
các lĩnh vực:
+ Giao thông, thuỷ lợi, giáo dục đào tạo, y tế;
+ Trồng rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên

Đ


Các dự án được bố trí bằng vốn chi sự nghiệp trong dự toán NSNN để sửa chữa,

́
uê

cải tạo, mở rộng, nâng cấp các cơ sở vật chất hiện có, có giá trị từ 100 triệu đồng trở
lên, nhằm phục hồi hoặc tăng giá trị tài sản cố định (bao gồm cả việc xâydựng mới các
hạng mục công trình trong các cơ sở đã có của các cơ quan, đơn vị hành chính sự
nghiệp).
- Các dự án đầu tư khác theo quyết định của Chính phủ
1.1.4. Vai trò, điều kiện và nguyên tắc của KBNN trong kiểm soát thanh toán
vốn đầu tư xây dựng cơ bản
1.1.4.1. Vai trò của KBNN trong kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản
- Đảm bảo nguồn vốn NSNN chi cho đầu tư XDCB được sử dụng đúng mục đích
và có hiệu quả.
13


Đại học Kinh tế Huế

- Góp phần chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư XDCB, thúc đẩy tiến độ thực
hiện dự án đầu tư.
- Góp phần thúc đẩy thực hiện chế độ kế toán XDCB minh bạch và rõ ràng làm
lành mạnh tài chính đơn vị và nền tài chính quốc gia.
1.1.4.2. Điều kiện và nguyên tắc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua
KBNN
- Điều kiện thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN
+ Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án đã mở tài khoản tại KBNN nơi thuận tiện

tê

đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi.

́H

KBNN kiểm soát chi trên cơ sở hồ sơ đề nghị thanh toán của chủ đầu tư và căn

́
uê

cứ vào các điều khoản thanh toán được quy định trong hợp đồng (số lần thanh toán,
giai đoạn thanh toán, thời điểm thanh toán và điều kiện thanh toán) để thanh toán theo
đề nghị của chủ đầu tư.
- Chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của khối lượng thực
hiện, định mức, đơn giá, dự toán các loại công việc, chất lượng công trình KBNN
không chịu trách nhiệm về các vấn đề này.
- KBNN căn cứ vào hồ sơ thanh toán và thực hiện thanh toán theo hợp đồng.
KBNN thực hiện “Thanh toán trước, kiểm soát sau” đối với từng lần thanh toán của
công việc, hợp đồng thanh toán nhiều lần. “Kiểm soát trước, thanh toán sau” đối với
công việc, hợp đồng thanh toán một lần và lần thanh toán cuối cùng của công việc,
hợp đồng thanh toán nhiều lần.
14