ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

PHẠM THỊ BÍCH NGỌC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

PHẠM THỊ BÍCH NGỌC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. PHÙNG THỊ HẰNG


Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạ
, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, Ban giám hiệ
, các đồng chí cán bộ giáo
viên, phụ huynh học sinh và học sinh Trƣờ
tác, cung cấp số liệ

u đã nhiệt tình cộng

ến.

Cảm ơn những ngƣời thân trong gia đình và bạn bè đã luôn quan tâm, động
viên, giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và nghiên cứu trong suốt
thời gian qua!
Mặc dù đã cố gắng thật nhiều trong quá trình thực hiện đề tài, song không thể
tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận đƣợc sự thông cảm và đóng góp
ý kiến chỉ đạo của quý các thầy, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những ngƣời cùng
quan tâm tới những vấn đề đƣợc trình bày trong luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2014
Tác giả luận văn

Phạm Thị Bích Ngọc

ii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

MỤC LỤC

Tiểu học ...................................................................................................................... 25
iii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

................................................... 27
1.3.4. Đặc điểm của hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trƣờng Tiểu học ............. 31
1.3.5. Nội dung quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trƣờng Tiểu học ........ 32
1.3.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến việc quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt
ở trƣờng Tiểu học ....................................................................................................... 38
Kết luận chƣơng 1 ....................................................................................................... 40
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN,
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG .................................................................................... 41
2.1. Vài nét về kinh tế - xã hội, giáo dục ở quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ..... 41
2.1.1. Vài nét về kinh tế, xã hội ở quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng .............. 41
2.1.2. Vài nét về giáo dục Tiểu học ở quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng......... 42
2.3. Thực trạng về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu
học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng .............................................................. 44
2.3.1. Thực trạng về hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu học
quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ..................................................................... 44
2.3.2. Thực trạng về quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng
Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ...................................................... 50
2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt
ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ................................. 61
2.3.4. Nguyên nhân của thực trạng ............................................................................. 63
2.3.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở
các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng .................................... 64

trình dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền,
thành phố Hải Phòng ................................................................................................. 70
3.2.3.

uản lý việc đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Tiếng Việt

theo quan điểm dạy học tích cực ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành
phố Hải Phòng ............................................................................................................ 74
3.2.4. Tăng cƣờng đầu tƣ cơ
Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng .............. 79
................................................................................................. 82
u học quận Ngô Quyền,
thành phố Hải Phòng................................................................................................... 84
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .......................................................................... 86
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ............... 88
Kết luận chƣơng 3 ....................................................................................................... 95
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ........................................................................... 96
1. Kết luận ................................................................................................................... 96
2. Khuyến nghị ............................................................................................................ 98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 101
PHỤ LỤC

v

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT


HS

:

Học sinh

KTĐG

:

Kiểm tra đánh giá

PGD&ĐT

:

Phòng giáo dục và đào tạo

PPDH

:

Phƣơng pháp dạy học

SGK

:

Sách giáo khoa


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Cấu trúc của chƣơng trình khung môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học ............ 27
Bảng 2.1. Số lƣợng và trình độ đào tạo giáo viên dạy học môn Tiếng Việt của
06 trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền năm học 2010-2013 ..................... 45
Bảng 2.2. Cơ cấu đội ngũ GV dạy học môn Tiếng Việt ở 06 trƣờng Tiểu học
Quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng năm 2012-2013 ....................... 45
ng Việt
của GV ở trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ....... 46
Bảng 2.4. Thực trạng sử dụng các PPDH môn TiếngViệt của giáo viên các
trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ....................... 47
Bảng 2.5. Thực trạng về hoạt động học tập của học sinh trong giờ học môn Tiếng
Việt ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ............. 48
Bảng 2.6. Kết quả phân loại học lực của học sinh ở phân môn Tiếng Việt tại các
trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng ....................... 49
Bảng 2.7. Nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về tầm quan trọng của việc
quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Việt.............................................. 50
Bảng 2.8. Ý kiến đánh giá việc giáo viên soạn bài, chuẩn bị bài trƣớc khi lên lớp.......... 51
Bảng 2.9. Mức độ thực hiện các yêu cầu đối với việc soạn bài ................................. 53
Bảng 2.10. Đánh

biện pháp quản lý giờ dạy

trên lớp của giáo viên............................................................................... 54
, đánh giá kết quả dạy học của
giáo viên ................................................................................................... 55
Bảng 2.12. Đánh giá của các khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt động
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ...................................... 57
...... 58

.......................................................... 59

quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.................................................... 93

vi

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Cơ sở lí luận
Đất nƣớc ta đang chuyển mình bƣớc vào kỷ nguyên phát triển và hội nhập với
xu thế toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức. Để có thể hội nhập và phát triển kinh tế xã
hội thì nguồn lực con ngƣời là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trong suốt sự nghiệp cách
mạng của mình, Chủ Tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến con ngƣời, phát triển con
ngƣời, tƣ tƣởng đó luôn nhất quán và gắn liền với mong ƣớc lớn nhất của ngƣời đó là
tự do, hạnh phúc, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đƣợc học hành. Trong di chúc,
Ngƣời đã viết: “Đầu tiên là công việc đối với con người” [27;503].
Đảng ta đã khẳng định: "Con người là mục tiêu, là động lực của sự phát
triển". Nghị quyết đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII nhấn mạnh: “Nguồn
lực con người là quý báu nhất, có vai trò quyết định đặc biệt đối với nước ta khi
nguồn lực tài chính và nguồn lực vật chất còn hạn hẹp. Nguồn lực đó là người lao
động có trí tuệ cao, có tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt đẹp được bồi dưỡng và
phát huy bởi một nền giáo dục tiên tiến gắn liền với một nền khoa học công nghệ hiện
đại. Giáo dục phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước, đội ngũ
lao động cho khoa học và công nghệ”. Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X
(4/2006) đã nhấn mạnh nhiệm vụ: “Phấn đấu xây dựng nền giáo dục hiện đại của
dân, do dân và vì dân, đảm bảo công bằng về cơ hội học tập cho mọi người, tạo điều
kiện để toàn xã hội học tập và học tập suốt đời, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa
hiện đại hóa đất nước”. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng toàn dân đặc biệt lực

kết các môn; tích hợp các nội dung nhƣ: ATGT, GDMT, … vào trong các môn học
và hoạt động giáo dục. Bởi vậy, Tiếng Việt là môn học công cụ, giữ vai trò trung tâm
ở Tiểu học. Chính vì thế, có thể nói, Tiếng Việt là phƣơng tiện đắc lực và hữu hiệu, là
vũ khí sắc bén trong tiến trình hội nhập và phát triển đất nƣớc. Vì vậy, việc dạy học
môn Tiếng Việt cũng nhƣ với các môn học và hoạt động giáo dục khác có tác dụng
góp phần hình thành và phát triển nhân cách của học sinh, đồng thời góp phần vào
việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở các trƣờng phổ thông.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Th

, việc dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu học quận

Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đã đạt đƣợc những thành quả nhất định. Tuy nhiên
vẫn còn một số bất cập nhƣ học sinh chƣa phát triển đầy đủ các kỹ năng nghe, nói,
đọc, viết. Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do chất lƣợng đội ngũ giáo viên
chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới hiện nay.
Làm thế nào để nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên Tiếng Việt là câu hỏi
đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục. Luật giáo dục năm 2005, điều 72 đã nêu rõ
nhiệm vụ của nhà giáo là: "Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất
đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phƣơng pháp giảng dạy,
nêu gƣơng tốt cho ngƣời học" [25].
2

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

Hiện nay, công tác đào tạo, bồi dƣỡng nhà giáo đạt chuẩn, trên chuẩn còn nặng
về số lƣợng chƣa đƣợc quan tâm nhiều đến chất lƣợng, nhận thức của giáo viên về
mục tiêu dạy và học môn Tiếng Việt chƣa đúng với tinh thần đổi mới. Chất lƣợng học

trƣờng Tiểu học.
3

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng về quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng
Việt ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở
các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động
dạy học môn Tiếng Việt ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
- Nghiên cứu đƣợc triển khai tại 6 trƣờng Tiểu học công lập ở quận Ngô
Quyền, thành phố Hải Phòng với số lƣợng khách thể điều tra gồm: 25 giáo viên dạy
môn Tiếng Việt; 20 Hiệu trƣởng; 60 Phó Hiệu trƣởng và 247 học sinh tiểu học quận
Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phối hợp các phƣơng pháp nghiên cứu sau:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu lí luận
để xây dựng khung lí thuyết cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng
để thu thập ý kiến của các đối tƣợng bằng các An-két mở và đóng.
7.2.2. Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ quan sát hoạt động học của
học sinh và hoạt động dạy của giáo viên để thu thập thông tin thực tiễn cho đề tài.
7.2.3. Phương pháp đàm thoại: Trò chuyện trực tiếp với một số giáo viên và
học sinh để tìm hiểu thêm về những thuận lợi, khó khăn của học sinh khi học môn