-iBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

NGUYỄN MỸ LOAN

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÁP ỨNG
NHU CẦU ĐÀO TẠO NHÂN LỰC
VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

KHOA HỌC

HÀ NỘI, 2014

C


-iiBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

NGUYỄN MỸ LOAN

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÁP ỨNG
NHU CẦU ĐÀO TẠO NHÂN LỰC
VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

: 62.14.01.14

KHOA HỌC


Trung tâm Đào tạo-Bồi dƣỡng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và quý thầy cô
của Viện, Trung tâm đã nhiệt tình hƣớng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình học
tập, nghiên cứu, bảo vệ luận án.
Xin trân trọng cám ơn các chuyên gia, các đồng nghiệp, cán bộ quản lý các
Sở Lao động Thƣơng binh và Xã hội, các trƣờng cao đẳng nghề, trung cấp nghề của
13 tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, Sở
Giáo dục và đào tạo Thành phố Cần Thơ đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình
điều tra, khảo sát, thu thập số liệu, tham khảo ý kiến, thử nghiệm giải pháp.
Xin trân trọng cảm ơn ba mẹ, gia đình và các bạn thân đã khuyến khích,
động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận án.
Tác giả luận án

NGUYỄN MỸ LOAN


-v-

Nội dung
...................................................................................................................
.....................................................................................
......................................................................................................
.....................................................................................................
.................................................................................................
...................................................................................................................

NHU CẦU ĐÀO TẠO NHÂN LỰC.............................................
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .......................................................................
1.1.1 Nghiên cứu trong nƣớc ..............................................................................
1.1.2 Nghiên cứu ngoài nƣớc ..............................................................................
1.2 Các khái niệm ..................................................................................................

ix
ix
1

6
6
6
8
11
11
13
14
15
19
19
20
23
25
25
28
30
34
34
35
35
36
38
41
42
44

2.2.3 Năng lực chuyên môn.................................................................................
2.2.4 Phẩm chất...................................................................................................
2.2.5 Nhận xét chung...........................................................................................
2.3. Thực
..........................................................
2.3.1 Nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý phát triển đội ngũ
giảng viên dạy nghề đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực..........................
2.3.2 Công tác qui hoạch phát triển đội ngũ giảng viên dạy nghề.......................
2.3.3 Tuyển dụng và sử dụng..............................................................................
2.3.4 Đào tạo và bồi dƣỡng.................................................................................
2.3.5 Quan hệ hợp tác với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ......................
2.3.6 Thực hiện chế độ chính sách .....................................................................
2.3.7 Kiểm tra đánh giá ......................................................................................
2.3.8 Nhận xét chung .........................................................................................

45
45
48
49
49
54
54

56
56
56
62

69
70

năm 2020 .................................................................................................
3.2 Phƣơng hƣớng phát triển dạy nghề, phát triển trƣờng
và
vùng
đến
năm 2015, định hƣớng đến năm 2020............................................................
3.2.1 Phƣơng hƣớng phát triển dạy nghề vùng
giai đoạn 2011-2015, định hƣớng đến năm 2020 ...................................
3.2.2 Một số dự báo phát triển trƣờng
và
trƣờng cao đẳng nghề vùng
đến năm 2015,
định hƣớng đến năm 2020 ..............................................
3.3. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp quản lý phát triển
trƣờng
vùng
.............................
3.4. Đề xuất một số giải pháp quản lý phát triển
trƣờng
vùng
.........................................
3.4.1 Tăng cƣờng giáo dục, tuyên truyền thông tin nhằm nâng cao nhận thức
về vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giảng viên dạy nghề ........................

97
97
99

101
101


cao đẳng nghề” ........................................................................................
130
........................................................................................
Tiểu kết chƣơng 3..................................................................................................
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.......................................................................
1 - KẾT LUẬN........................................................................................................
2 - KHUYẾN NGHỊ................................................................................................
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ....................
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................

133
135
135
136
139
140


-vi-

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBGV – CNV
CBQL

-Công nhân viên
Cán bộ quản lý

CĐN
CĐSP


Giáo dục-Đào tạo

GDKT&DN

Giáo dục kỹ thuật và Dạy nghề

GDNN

Giáo dục nghề nghiệp

GV

Giáo viên

GVDN

Giảng viên dạy nghề

HSSV
KH-KT

Khoa học kỹ thuật

KNN
KT-XH
LĐTB & XH

Kinh tế-xã hội
-

TRANG
Bảng 1.1

Phân biệt khái niệm các thuật ngữ đào tạo

38

Bảng 2.1

Dân số và mật độ dân số năm 2010 ở ĐBSCL

56

Bảng 2.2

Dân số thành thị-nông thôn năm 2010 vùng ĐBSCL

57

Bảng 2.3
Bảng 2.4
Bảng 2.5
Bảng 2.6
Bảng 2.7
Bảng 2.8

Lực lƣợng lao động từ 15 tuổi trở lên qua 5 năm của vùng
ĐBSCL
Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc so với tổng
dân số phân theo địa phƣơng

Số lƣợng HS tốt nghiệp THPT ở thành phố Cần Thơ

64

Bảng 2.12

Số lƣợng HS ở thành phố Cần Thơ vào học đại học, cao đẳng

65

Bảng 2.13

Thống kê số lƣợng trƣờng CĐN, TCN, TTDN vùng ĐBSCL

66

Bảng 2.14

Qui mô HSSV, số lƣợng GV dạy nghề từ năm học 20082009 đến năm học 2010-2011 ở các trƣờng khảo sát

70

Bảng 2.15

Cơ cấu ĐNGV theo các nhóm nghề

71

Bảng 2.16


Ý kiến của GVDN về những nội dung đào tạo, bồi dƣỡng
cho GVDN đã thực hiện trong 3 năm

74
75
82
86
87


-viii-

Bảng 2.24
Bảng 2.25
Bảng 2.26
Bảng 2.27
Bảng 2.28
Bảng 2.29
Bảng 2.30
Bảng 3.1
Bảng 3.2
Bảng 3.3
Bảng 3.4
Bảng 3.5
3.6

Ý kiến các trƣờng về mối quan hệ hợp tác với các cơ sở sản
xuất kinh doanh-dịch vụ
Ý kiến của cán bộ quản lý về mối quan hệ hợp tác giữa nhà
trƣờng với các cơ sở sản xuất kinh doanh-dịch vụ

101

vùng ĐBSCL

102

Bảng 3.7

Dự báo qui mô đào tạo và GVDN trƣờng CĐN vùng ĐBSCL

103

Bảng 3.8

Khảo nghiệm t

121

Bảng 3.9

Khảo nghiệm t

Bảng 3.10
Bảng 3.11
Bảng 3.12
Bảng 3.13
Bảng 3.14

khả thi



Mô hình tổng thể của ngƣời GV trong nền giáo dục hiện đại

21

Sơ đồ 1.3

Cấu trúc năng lực GVDN

23

Sơ đồ 1.4

Hệ thống tiêu chí của Chuẩn Giáo viên, giảng viên dạy nghề

23

2.1

Sơ đồ mạng lƣới CSDN vùng ĐBSCL năm 2011

67

3.1

Sơ đồ Mối quan hệ giữa các giải pháp

120

TÊN

Nguồn đào tạo của ĐNGV ở các trƣờng khảo sát

74

2.6

Trình độ ngoại ngữ của ĐNGV ở các trƣờng khảo sát

76

2.7

Trình độ tin học của ĐNGV ở các trƣờng khảo sát

76


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX về phƣơng
hƣớng nhiệm vụ cơ bản của giáo dục đào tạo khẳng định: “Chuẩn hóa đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lý giáo dục về chất lƣợng chính trị, phẩm chất đạo đức và trình
độ nghề nghiệp”.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Đổi mới căn
bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hƣớng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội
hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục,
phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Gi



(ĐBSCL) thời gian qua đạt đƣợc một số kết quả
trong việc đáp ứng nhân lự

(KNN) cao. Đội ngũ giảng viên

(ĐNGV) các trƣờng CĐN phát triển về số lƣợng, chất lƣợng từng bƣớc đƣợc nâng
lên song vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập, đang đặt ra những yêu cầu khách
quan và cấp thiết phải giải quyết nhằm đáp ứng

ối cảnh hội nhập
quốc tế.
Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý phát triển đội ngũ giảng
viên trƣờng cao đẳng nghề đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực vùng đồng bằng
sông Cửu Long”.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng ĐNGV CĐN và thực trạng quản lý
phát triển ĐNGV trƣờng CĐN, từ đó đề xuất một số giải pháp quản lý phát triển
ĐNGV CĐN đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực vùng ĐBSCL trong thời gian tới.
3. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý phát triển ĐNGV trƣờng CĐN
vùng ĐBSCL.
3.2. Khách thể nghiên cứu: ĐNGV trƣờng CĐN vùng ĐBSCL.
4. Giả thuyết khoa học
Trƣớc yêu cầu đổi mới sự nghiệp giáo dục-đào tạo và dạy nghề, ĐNGV
trƣờng CĐN vùng ĐBSCL còn chƣa đạt chuẩn, công tác quản lý phát triển ĐNGV
trƣờng CĐN vùng ĐBSCL nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực vùng ĐBSCL
còn nhiều hạn chế: Nếu nghiên cứu đề xuất đƣợc những giải pháp phù hợp về quy
hoạch; đổi mới tuyển chọn, sử dụng; đào tạo, bồi dƣỡng; quan hệ hợp tác với cơ sở
sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; chế độ chính sách và kiểm tra, đánh giá thì công tác

CĐN và thực trạng quản lý phát triển ĐNGV trƣờng CĐN vùng ĐBSCL.
- Tiếp cận chuẩn hóa: căn cứ vào chuẩn giảng viên CĐN, cách thức thực hiện để
đạt chuẩn qui định.
- Tiếp cận cung cầu thị trƣờng lao động: Các giải pháp phát triển ĐNGV đƣợc
xem xét, điều chỉnh trên cơ sở tiếp cận nhu cầu của các ngành kinh tê,,thị trƣờng lao
động trong Vùng.


4

6.2. Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phân tích, tổng hợp các tài liệu để làm cơ sở lý luận cho vấn đề cần nghiên cứu.
- Vận dụng cụ thể các lý thuyết tổng quát vào việc xác định các giải pháp quản lý
phát triển ĐNGV CĐN.
6.3. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phƣơng pháp điều tra bằng phiếu hỏi để đánh giá thực trạng đào tạo CĐN.
- Phƣơng pháp đàm thoại, phỏng vấn.
- Phƣơng pháp khảo sát, xem xét, đánh giá các báo cáo về đào tạo CĐN.
- Phƣơng pháp chuyên gia: Sử dụng thông qua phiếu hỏi, tổ chức hội thảo khoa
học, hội nghị để xem xét và khẳng định tính đúng đắn của các giải pháp.
thực trạng đào tạo

-

CĐN vùng ĐBSCL thời gian qua; đối chiếu, so sánh với một số vùng trong cả nƣớc
để tổng kết kinh nghiệm và rút ra những nhận định chung.
- Phƣơng pháp thử nghiệm: nhằm minh chứng hiệu quả các giải pháp đề xuất.
6.4. Phương pháp thống kê xử lý các số liệu điều tra, khảo sát, thiết lập các sơ
đồ, biểu đồ.
7. Những luận điểm bảo vệ

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ


6

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÁP ỨNG NHU CẦU ĐÀO
TẠO NHÂN LỰC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nghiên cứu trong nước
Nghiên cứu về ĐNGV và quản lý phát triển ĐNGV ở các trƣờng, đặc biệt là ở
một số trƣờng cao đẳng, đại học góp phần đào tạo nguồn nhân lực đã đƣợc đề cập
trong một số đề tài, bài viết, công trình nghiên cứu, luận án nhƣ:
- Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục
giai đoạn 2005-2010”: Nhằm triển khai thực hiện chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004
của Ban Bí thƣ TW Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo
và cán bộ quản lý giáo dục. Đề án đã làm rõ hiện trạng, phân tích các thành tựu, yếu
kém và nguyên nhân; trên cơ sở đó xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và các
bƣớc đi để tạo chuyển biến cơ bản và toàn diện trong công tác phát triển nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục theo hƣớng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa.
- Đề tài cấp Nhà nƣớc, mã số KX-05-10 “Thực trạng và giải pháp đào tạo lao
động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động trong điều kiện kinh tế
thị trƣờng, toàn cầu hóa” do Nguyễn Minh Đƣờng là chủ nhiệm. Đề tài nghiên cứu
với mục tiêu đánh giá thực trạng của công tác đào tạo lao động kỹ thuật ở các cấp
trình độ khác nhau; phân tích các mặt mạnh, mặt yếu so với yêu cầu đào tạo đội ngũ
nhân lực để CNH, HĐH đất nƣớc trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, toàn cầu hóa và
hội nhập quốc tế; đề xuất một số giải pháp và chính sách trong đào tạo đối với các
cấp trình độ khác nhau, nhằm phát triển đồng bộ đội ngũ lao động kỹ thuật, trong đó
có giải pháp “Xây dựng chiến lƣợc phát triển GV và giảng viên đại học” và “Thiết
lập mối quan hệ giữa các cơ sở đào tạo và các cơ sở sản xuất”.