Nội dung hội thảo .
Môn Ngữ văn THCS.
I. Những căn cứ của đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy
đổi mới phơng pháp dạy học.
1. Thực trạng việc dạy-học môn Ngữ văn trong trờng THCS .
Thực hiện đổi mới việc dạy- học môn Ngữ văn trong nhà tròng THCS những năm
gần đây có nhiều khởi sắc, theo hớng tích hoá hoạt động của học sinh. Giáo viên trong
nhà trờng rất chú trọng đến việc đổi mới PPDH và thực hiện khá sôi nổi, thể hiện qua
việc tham gia sinh hoạt chuyên môn nhóm, tổ qua các giáo viên trực tiếp đứng lớp, các
cán bộ quản lí nhà trờng dới sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng giáo dục, Sở giáo dục. Và
biểu hiện sâu sắc trong việc soạn giảng, tổ chức các hoạt động trên lớp cho học sinh vào
những dịp thao giảng, thực hiện chuyên đề. Trong quá trình vận dụng đổi mới PPDH
ngời dạy đã phát huy và nhấn mạnh đợc tính tích cực của học sinh trong hoạt động học
tập từ khâu tiếp nhận đến vận dụng những kiến thức kĩ năng môn học. Mối quan hệ đơn
tuyến, một chiều giữa thầy và trò đã đợc nhìn nhận lại, trò đã chủ động trong tiếp nhận
và giải quyết các vấn đề kiến thức dới sự hớng dẫn của thầy. Trong các giờ học, giáo
viên quan tâm hơn đến việc trả lời, làm bài của học sinh, thầy đã cố gắng đầu t xây
dựng hệ thống câu hỏi kiểm tra, đánh giá, tìm kiếm sự hỗ trợ của các phơng tiện dạy
học( máy chiếu, tranh ảnh, các phơng tiện thông tin nghe nhìn hiện đại) để tránh sự
đơn điệu của lối dạy độc thoại trong giảng dạy. Thông qua các PPDH đó ngời thầy dạy
môn Ngữ văn đã tích hợp các đơn vị kiến thức của ba phân môn Văn, Tiếng Việt, Tập
làm văn trứơc kia đợc coi là những mảng kiến thức đơn lẻ, độc lập trở nên có mối liên
hệ mật thiết , hỗ trợ cho nhau trong mỗi tiết dạy.
Song trong quá trình vận dụng PPDH theo hớng đổi mới vào dạy- học môn Ngữ văn
còn một số điều cần bàn. Đó là sự hiểu biết và vận dụng những định hớng đổi mới
PPDH theo hớng tích cực hóa hoạt động của học sinh vào quá trình dạy học của giáo
viên còn cha đợc thờng xuyên, còn máy móc, giáo viên còn nhiều lúng túng khi triển
khai hoặc tìm tiêu chí cho một giờ dạy Ngữ văn theo hớng đổi mới PPDH; còn lúng
túng, thiếu linh hoạt khi vận dụng PPDH mới; giữ thói quen dạy học theo kiểu truyền
thụ kiến thức một chiều hoặc loại bỏ hẳn phơng pháp dạy truyền thống, hiểu cực đoan
PPDH mới là trong một giờ học là phải hỏi thật nhiều để học sinh đợc nghĩ nhiều, trả
giúp học sinh hình thành kĩ năng, năng lực tổng hợp, vấn đề trong mỗi bài học đều nhấn
mạnh quan điểm tích hợp về kiến thức kĩ năng của ba phân môn.
3. Đặc trng bộ môn và việc vận dụng các PPDH.
Đây là căn cứ căn bản để ngời thầy thực hiện việc kiểm tra, đánh giá theo hớng đổi
mới. Điều này đợc thể hiện ngay trong thiết kế giáo án và tổ chức các hoạt động day-
học. Căn cứ vào đặc trng môn học ngời thầy xây dựng hệ thống câu hỏi kiểm tra, đánh
giá cho phù hợp đối tợng học sinh, ngời thầy đồng thời cần biết lựa chọn PPDH thích
hợp giúp học sinh tham gia vào hoạt động học tích cực. Nhng ngời thầy cần linh hoạt
khi tiến hành việc kiểm tra đánh giá học sinh để tạo hiệu qủa cao bằng cách sử dụng
các PPDH phù hợp . Ngời thày cần hiểu rõ ràng việc dạy kiến thức với việc dạy phơng
pháp cho học sinh để triển khai việc kiểm tra đánh giá.
4. Đặc điểm học sinh THCS và đặc điểm địa phơng.
Học sinh THCS có sự thay đổi về mặt tâm, sinh lí so với học sinh Tiểu học, các em
nhanh nhẹn, hoạt bát hơn, biết liên tởng, tợng một cách có lôgíc hơn, khả năng ghi nhớ,
2
tái hiện của các em bền vững hơn, các em dễ hứng thú song cũng dễ nản khi học, phân
tích tác phẩm văn chơng trong nhà trờng. Có thể nói, học sinh THCS đã có khả năng
độc lập, tích cực trong học, đọc bộ môn Ngữ văn nhng năng lực và hứng thú cha bền
vững. Vì vậy cần có sự tác động, kích thích, hỗ trợ cuả ngời thầy thông qua việc tổ chức
kiểm tra, đánh giá học sinh.
ở mỗi địa phơng đều có những đặc thù riêng về vị trí địa lí, địa bàn dân c, tình hình
dân trí, phong tục, tập quán, điều này ảnh hởng đến nhận thức của học sinh về môn học.
Vì vậy khi thực hiện kiểm tra, đánh giá học sinh cần biết vận dụng, kết hợp đúng lúc và
hài hoà những đặc thù địa phơng nhằm tạo cho học sinh sự phấn khởi, hứng thú khi
tham gia học tập.Ví dụ khi thực hiện dạy chơng trình địa phơng; dạy phần văn thuyết
minh; dạy văn nghị luận xã hội- Nghị luận về sự việc hiện tợng đời sống.
II. Mục tiêu của đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi
mới PPDH.
1. Mục tiêu.
Đổi mới kiểm tra đánh giá là một trong những biểu hiện quan trọng của đổi mới
tham gia thảo luận các chuyên đề về chơng trình và sách giáo khoa do phòng dục tổ
chức. Giáo viên có ý thức tronng vận dụng đổi mới PPDH vào giảng dạy bằng việc tự
học, tự tìm tòi cái mới tích luỹ thành kinh nghiệm vận dụng vào soạn bài, hớng dẫn học
sinh tiếp nhận kiến thức một cách chủ động. đặc biệt nhà trừơng tạo điều kiện tốt nhất
về cơ sở vật chất: phòng học, tài liệu tham khảo, phơng tiện hỗ trợ việc dạy- học( trang
ảnh, máy móc, ), tổ chức cho giáo viên học và sử dụng có hiệu quả công nghệ thông
tin , giúp cho công tác soạn giảng của giáo viên có hiệu quả hơn.
- Sách giáo khoa biên soạn có tính tích hợp cao, có tính tầng bậc về đơn vị kiến thức
giúp cho việc kiểm tra, đánh giá thuận lợi.
- Có sự chỉ đạo kịp thời của Phòng giáo dục, Sở giáo dục trong việc kiểm tra, đánh
giá trong từng học kì.
2. Khó khăn.
Trong quá trình thực hiện việc kiểm tra, đánh giá giáo viên cũng gặp không ít khó
khăn chủ quan, khách quan cụ thể:
- Thời lợng một tiết học 45 phút, nếu dành nhiều thời gian cho kiểm tra sẽ ảnh hởng
đến việc truyền dạy kiến thức mới, nhất là với bài dạy văn bản.
- Việc thiết kế câu hỏi kiểm tra, đánh giá học sinh cha phát huy đợc tính tích cực,
còn nặng về lí thuyết. Nhiều câu hỏi cha chú ý đến từ ngữ diễn đạt. câu hỏi đơn điệu,
lặp lại.
- Giáo viên cha thật chủ động trong thiết kế hệ thống câu hỏi kiểm tra, đánh giá,
nhiều lúc còn thực hiện này một cách ngẫu hứng.
4
- Do đặc trng bộ môn, do đặc điểm đối tợng học sinh nên giáo viên trong nhóm
chuyên môn khó thiết kế chung một hệ thống câu hỏi kiểm tra, đánh giá.
- Viềc sử dụng các phơng tiện dạy học hiện đại nhằm hỗ trợ cho công việc kiểm tra,
đánh giá của giáo viên còn hạn chế, cha đợc thực hiện thờng xuyên vì cần rất nhiều thời
gian để thực hiện.
3.Quá trình thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá- kết quả đạt đợc.
a. Quá trình thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá bộ môn trong nhà trờng.
Trong quá trình thực hiện đổi mới môn Ngữ văn THCS, nhất là thực hiện đổi mới