ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THẾ GIANG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM TRA THUẾ
ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH
TẠI CỤC THUẾ TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THẾ GIANG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM TRA THUẾ
ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH
TẠI CỤC THUẾ TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Hữu Đạt

xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô
giáo Khoa Sau đại học trường Đại học kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học
Thái Nguyên và thầy giáo hướng dẫn PGS.TS. Nguyễn Hữu Đạt - Tổng biên
tập Tạp chí nghiên cứu kinh tế - Viện kinh tế Việt Nam - người đã định hướng,
chỉ bảo và dìu dắt tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh, các đồng
chí cán bộ, lãnh đạo các phòng liên quan và các doanh nghiệp đã tạo điều
kiện, cung cấp số liệu khách quan cũng như có những ý kiến góp quý báu, tạo
mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề
tài tại đơn vị.
Cuối cùng tôi xin dành lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình và bè bạn đã
giúp đỡ rất nhiều về vật chất và tinh thần để bản thân tôi hoàn thành chương
trình học tập cũng như đề tài nghiên cứu./.
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2014
Tác giả

Nguyễn Thế Giang

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN ..................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ..................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................... viii

một số tỉnh thành phố - bài học cho Cục thuế tỉnh Bắc Ninh................. 26
1.3.1. Kinh nghiệm kiểm tra thuế đối với DN ở Cục Thuế một số tỉnh
thành phố ................................................................................................ 26
1.3.2. Bài học cho Cục Thuế Bắc Ninh .......................................................... 29
Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................. 32

2.1. Các câu hỏi nghiên cứu ............................................................................ 32
2.2. Hướng tiếp cận nghiên cứu ...................................................................... 32
2.2.1. Tiếp cận theo ngành nghề ..................................................................... 32
2.2.2. Tiếp cận có sự tham gia ........................................................................ 32
2.3. Các phương pháp nghiên cứu .................................................................. 32
2.3.1. Chọn điểm nghiên cứu .......................................................................... 32
2.3.2. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu ................................................. 33
2.3.3. Phương pháp phân tích số liệu .............................................................. 34
2.4. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả công tác kiểm tra thuế đối với
các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục thuế tỉnh Bắc Ninh ........... 34
2.4.1. Tỷ lệ kiểm tra hồ sơ thuế tại trụ sở cơ quan thuế ................................. 34
2.4.2. Tỷ lệ hồ sơ thuế phải điều chỉnh thuế ................................................... 35
2.4.3. Tỷ lệ số thuế điều chỉnh qua kiểm tra ................................................... 35
2.4.4. Tỷ lệ hoàn thành kiểm tra thuế tại trụ sở NNT ..................................... 35
2.4.5. Tỷ lệ doanh nghiệp đã kiểm tra thuế tại trụ sở NNT ............................ 36
2.4.6. Tỷ lệ doanh nghiệp có phát hiện sai phạm ........................................... 36
2.4.7. Số thuế truy thu bình quân trên một đợt kiểm tra thuế ......................... 36
2.4.8. Số doanh nghiệp đã kiểm tra trên số cán bộ của bộ phận kiểm tra ...... 36
2.4.9. Tỷ lệ số thuế truy thu sau kiểm tra trên tổng thu nội địa do ngành
thuế quản lý......................................................................................... 37
Chƣơng 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI
DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH TẠI CỤC THUẾ TỈNH
BẮC NINH ...................................................................................................... 39
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

doanh tại Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh ......................................................... 80
4.2.1. Hoàn thiện quy trình và phương pháp kiểm tra thuế đối với DN NQD ..... 81
4.2.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành thuế ................ 83
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

vi
4.2.3. Hoàn thiện hệ thống thông tin về người nộp thuế ................................ 84
4.2.4. Hoàn thiện việc xây dựng kế hoạch kiểm tra hàng năm....................... 85
4.2.5. Hoàn thiện công tác kiểm tra hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế ............ 86
4.2.6. Tổ chức tốt công tác xử lý sau kiểm tra thuế ........................................ 87
4.2.7. Nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác kiểm tra thuế ...................... 87
4.2.8. Một số giải pháp khác ........................................................................... 88
4.3. Một số kiến nghị với các cấp, các ngành về tăng cường hiệu lực
công tác kiểm tra thuế đối với DN NQD trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh .... 90
4.3.1. Đối với chính sách thuế ........................................................................ 90
4.3.2. Đối với Tổng cục Thuế ......................................................................... 91
4.3.3. Đối với UBND tỉnh Bắc Ninh .............................................................. 93
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 96

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

vii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBCC


:

Giá trị gia tăng

NNT

:

Người nộp thuế

NQD

:

Ngoài quốc doanh

NSNN

:

Ngân sách Nhà nước

QLT

:

Quản lý thuế

SXKD

Bảng 3.1: Kết quả thu thuế ngoài quốc doanh năm 2011-2013 ...................... 50
Bảng 3.2: Kết quả thực hiện kế hoạch kiểm tra tại trụ sở NNT đối với các
DN ngoài quốc doanh tại Cục Thuế Bắc Ninh .............................. 53
Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra hồ sơ khai thuế tại CQT ...................................... 58
Bảng 3.4: Kết quả kiểm tra tại trụ sở NNT ...................................................... 59
Bảng 3.5: Số liệu tình hình kê khai doanh thu tại một số DN năm 2011 ........ 64
Bảng 3.6: Số liệu khai chi phí hợp lý của một số DN năm 2010 .................... 67
Bảng 3.7: Kết quả thực hiện công tác kiểm tra thuế năm 2011 - 2013 đối
với các DN ngoài quốc doanh do Cục thuế Bắc Ninh quản lý...... 73

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ix

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 3.1. Tổ chức bộ máy của Văn phòng Cục thuế tỉnh Bắc Ninh .............. 44
Sơ đồ 3.2. Sơ đồ quy trình kiểm tra thuế ......................................................... 51
Biểu đồ 3.1: Trình độ chuyên môn của công chức Văn phòng Cục Thuế
tỉnh Bắc Ninh từ năm 2011 đến năm 2013................................ 45
Biểu đồ 3.2: Cơ cấu công chức thực hiện chức năng quản lý thuế từ năm
2011 đến năm 2013 ................................................................... 46

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

1


2
NSNN sồ tiền thuế gian lậu, góp phần tạo môi trường bình đẳng trong sản
xuất kinh doanh giữa các DN.
Bắc Ninh, tuy là một tỉnh có diện tích nhỏ, nhưng lại có thuận lợi về vị
trí địa lý cho phát triển kinh tế (nằm sát trung tâm kinh tế lớn Hà Nội, các trục
giao thông quan trọng, có thế mạnh về kinh tế làng nghề..), cùng với nhiều
chính sách ưu đãi khuyến khích phát triển kinh tế - hướng tới mục tiêu trở
thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015, nhờ vậy Bắc Ninh được coi là một
điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hàng năm, Bắc
Ninh có số lượng DN được thành lập mới gia tăng nhanh, nhất là các DN
NQD. Đây cũng là một vấn đề đặt ra đòi hỏi cần phải tăng cường công tác
quản lý thuế nói chung và công tác kiểm tra thuế đối với các DN NQD nói
riêng của Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh.
Trong những năm vừa qua công tác kiểm tra thuế ở Cục Thuế tỉnh Bắc
Ninh đã luôn được sự quan tâm chỉ đạo của Ban lãnh đạo Cục Thuế cũng như
việc triển khai có hiệu quả của các bộ phận chuyên môn. Hàng năm, thông
qua công tác kiểm tra thuế, Cục Thuế đã phát hiện, chấn chỉnh hàng trăm lỗi
sai sót về ghi chép, hạch toán sổ sách kế toán, sai sót trong việc khai thuế, nộp
thuế của NNT khi chấp hành pháp luật thuế; phát hiện và xử lý truy thu nhiều
tỷ đồng cho NSNN, góp phần đáng kể vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ
thu ngân sách của tỉnh. Tuy nhiên, công tác kiểm tra thuế, nhất là công tác
kiểm tra thuế đối với DN NQD ở Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh do vẫn còn những
bất cập nên vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ những đòi hỏi ngày càng cao của
công tác quản lý thuế nói chung.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã quyết định chọn đề tài: “Hoàn
thiện công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại
Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh” để làm luận văn thạc sỹ của mình.
2. Khái quát tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên


khá quan trọng trong việc đánh giá công tác thanh, kiểm tra thuế của Cục thuế
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

4
tỉnh Đồng Nai. Nếu DN thường xuyên cập nhật chính sách thuế, thực hiện tốt
các quy định về thuế và CQT luôn cập nhật chính sách thuế mới cho các DN
thì DN sẽ thực thi tốt chính sách thuế. DN có nhân viên chuyên trách công tác
thuế, sẽ thực hiện tốt hơn DN không có nhân viên chuyên trách công tác thuế.
+ Nhân tố Cơ quan thuế là thành phần cũng có tầm ảnh hưởng đến
công tác thanh, kiểm tra thuế tại Cục thuế tỉnh Đồng Nai. Cán bộ, viên chức
làm công tác thanh tra, kiểm tra thuế có hiểu biết về lĩnh vực DN mà mình
trực tiếp làm công tác thanh, kiểm tra thuế và Quy trình thanh, kiểm tra thuế
rõ ràng, cụ thể, thì công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được thực hiện tốt.
+ Nhân tố doanh nghiệp là thành phần ảnh hưởng rất lớn đến công tác
thanh kiểm tra thuế tại Đồng Nai. DN thực hiện tốt các quy định về thuế nếu
được hướng dẫn cụ thể từ cán bộ quản lý thuế trực tiếp. Ban lãnh đạo DN có
quan tâm đến công tác thuế thì DN sẽ thực hiện tốt công tác thuế.
Từ kết luận trên tác giả đã đưa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác
thanh tra, kiểm tra thuế ở Cục Thuế tỉnh Đồng Nai, theo hướng hoàn thiện các
nhân tố ảnh hưởng đã được khẳng định nêu trên.
Với một số công trình nghiên cứu khác mà tác giả đã tìm hiểu và tham
khảo thì đều nhận thấy rằng: ở mỗi công trình nghiên cứu thì ngoài phần lý
luận chung, mỗi tác giả đều có những phân tích đánh giá theo các khía cạnh
khác nhau của công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở từng địa bàn, từng đối tượng
nghiên cứu cụ thể, từ đó để đưa ra những giải pháp khác nhau nhằm hoàn
thiện công tác thanh tra, kiểm tra ở địa bàn nghiên cứu.
Tuy nhiên, về nội dung nghiên cứu cụ thể công việc kiểm tra thuế của
CQT đối với các DN NQD để đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm

thuế đối với các DN NQD tại Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh.
- Về thời gian: các số liệu thống kê được phân tích từ năm 2011 đến
2013 và các thời kỳ liên quan
- Về nội dung:
+ Lý luận và thực tiễn về công tác kiểm tra thuế;
+ Thực trạng công tác kiểm tra thuế đối với DN NQD tại Cục Thuế tỉnh
Bắc Ninh;
+ Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra thuế đối với các DN NQD tại
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

6
Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh
5. Những đóng góp chủ yếu của luận văn
- Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm tra thuế đối
với các DN NQD trong nền kinh tế thị trường.
- Nêu được bức tranh tổng thể về công tác kiểm tra thuế đối với DN
NQD trên địa bàn nghiên cứu, chỉ ra những điểm mạnh, những hạn chế và
nguyên nhân, góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc đổi mới, hoàn thiện
công tác quản lý thuế đối với DN NQD trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
- Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác kiểm
tra thuế đối với các DN NQD tại Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm tra thuế đối với
DN Ngoài quốc doanh
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng công tác kiểm tra thuế đối với các DN ngoài
quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh