ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

LÝ THỊ CHẤT

GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
CỦA GIÁO VIÊN VỀ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

LÝ THỊ CHẤT

GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
CỦA GIÁO VIÊN VỀ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu để bản luận văn này đƣợc hoàn thành.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các đồng chí lãnh đạo, chuyên
viên của Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, Ban Giám hiệu, các tổ trƣởng
chuyên môn, giáo viên, Ban đại diện cha mẹ học sinh các trƣờ
- Tỉnh Phú Thọ đã cung cấp tƣ liệu, động viên giúp đỡ và tạo mọi điều
kiện để tác giả hoàn thành bản luận văn.
Với sự cố gắng nỗ lực của bản thân tác giả trong suốt quá trình học tập
và nghiên cứu, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong
nhận đƣợc sự chỉ dẫn, góp ý của các thầy giáo, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp
để bản luận văn ngày càng hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 12 tháng 04 năm 2014
TÁC GIẢ

Lý Thị Chất

ii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ................................................................................ vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1

1.3.1. Đối với học sinh .................................................................................... 23
1.3.2. Đối với giáo viên .................................................................................. 30
1.3.3. Đối với các nhà quản lí trong trƣờng .................................................... 32
1.4. Nguyên tắc, đặc điểm và nội dung của giám sát hoạt động đánh giá
kết quả học tập của giáo viên ....................................................................... 33
1.4.1. Nguyên tắc giám sát.............................................................................. 33
1.4.2. Đặc điểm của quá trình giám sát .......................................................... 33
1.4.3. Nội dung giám sát hoạt động đánh giá kết quả học tập ........................ 34
1.5. Những yếu tố ảnh hƣởng đến giám sát hoạt động đánh giá kết quả học
tập ở cấp trƣờng ........................................................................................... 35
1.5.1. Trình độ và trách nhiệm của cán bộ quản lí.......................................... 35
1.5.2. Năng lực và trách nhiệm của giáo viên ................................................ 36
1.5.3. Hệ thống quản lí chung của trƣờng ...................................................... 37
1.5.4. Chỉ đạo của cấp trên ............................................................................. 38
1.5.5. Mức độ tham gia của giáo viên và xã hội vào công tác quản lí ........... 39
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .................................................................................. 41
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP VÀ
GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC
TẬP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THANH
THỦY TỈNH PHÚ THỌ ............................................................ 42
2.1. Khái quát tình hình quản lí trƣờng trung học phổ thông và quản lí
công tác đánh giá ở tỉnh Phú Thọ ............................................................... 42
2.1.1. Tình hình quản lí trƣờng trung học phổ thông ..................................... 42
2.1.2. Tình hình quản lí công tác đánh giá kết quả học tập ............................ 42
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng ....................................................................... 44
2.2.1. Qui mô và đối tƣợng khảo sát ............................................................... 44
2.2.2. Nội dung khảo sát ................................................................................. 44
iv

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

3.3.2. Nội dung và cách tiến hành .................................................................. 66
v

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

3.3.3. Điều kiện thực hiện ............................................................................... 71
3.4. Các biện pháp nhân sự và con ngƣời .......................................................... 71
3.4.1. Mục tiêu và ý nghĩa của biện pháp ....................................................... 71
3.4.2. Nội dung và cách tiến hành .................................................................. 72
3.4.3. Điều kiện thực hiện ............................................................................... 74
3.5. Các biện pháp xã hội .................................................................................. 74
3.5.1. Mục tiêu và ý nghĩa của biện pháp ....................................................... 74
3.5.2. Nội dung và cách tiến hành .................................................................. 75
3.5.3. Điều kiện thực hiện ............................................................................... 76
3.6. Kiểm nghiệm kết quả nghiên cứu ............................................................... 76
3.6.1. Tổ chức kiểm nghiệm ........................................................................... 76
3.6.2. Kết quả kiểm nghiệm ............................................................................ 77
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .................................................................................. 80
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................... 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 84

vi

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Giáo dục và đào tạo

GD-TrH

Giáo dục - trung học

HĐDH

Hoạt động dạy học

HSG

Học sinh giỏi

KTXH

Kinh tế xã hội

KHCN

Khoa học công nghệ

NCKH

Nghiên cứu khoa học

NXB

Nhà xuất bản


Uỷ ban nhân dân

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

WTO

Tổ chức thƣơng mại thế giới

iv

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1.

Thống kê trình độ cán bộ quản lý giáo viên trƣờng THPT
Thanh Thủy (tháng 11/2013) ........................................................ 36

Bảng 1.2.

Thống kê trình độ giáo viên trƣờng THPT Thanh Thủy
(tháng 11/2013) ............................................................................. 37

Bảng 2.1:


thống quản lí giáo dục tại cấp cơ sở, có ý nghĩa hết sức đặc biệt. Đó là một
trong những nội dung cơ bản của quản lí trƣờng học, cần đƣợc quan tâm nghiên
cứu. Nhiều công trình nghiên cứu đã giành cho vấn đề này. Song hầu nhƣ phần
lớn tập trung vào hoạt động giảng dạy, cơ sở vật chất, tài chính, hành chính,
sinh hoạt chuyên môn… mà chƣa quan tâm đúng mức đến việc giám sát hoạt
động đánh giá của giáo viên.
Những nghiên cứu về quản lí trƣờng học tuy phong phú song cũng còn ít
những công trình về chức năng chuyên biệt là giám sát, đặc biệt đối với hoạt
động đánh giá của giáo viên. Có lẽ chƣa có nghiên cứu nào đặt ra và giải quyết
vấn đề này. Hoạt động đánh giá diễn ra hàng ngày, trên lớp, theo tiến độ dạy
học, trong trƣờng, và diễn ra định kì theo kế hoạch chung của trƣờng. Nhƣng
chƣa có lí thuyết quản lí nào bàn cụ thể về chuyện đó. Các nhiệm vụ giám sát
công tác thi, kiểm tra ở các cấp trên trƣờng cũng vậy, diễn ra trên thực tế nhƣng
còn thiếu lí luận thuyết phục.
Bản thân những khái niệm quản lí, quản lí giáo dục, quản lí trƣờng học nói
chung và giám sát nói riêng trong quản lí giáo dục ở cấp trƣờng cũng chƣa thật
sáng tỏ [4, 37, 38]. Nó đƣợc xem là những chức năng quản lí nhƣng hầu nhƣ chỉ
đƣợc kể ra nhƣ là thủ tục mà thôi, chứ không phong phú về biện pháp tiến hành.
Giám sát thế nào nói chung ở cấp trƣờng? Đánh giá kết quả học tập ở trƣờng có
nghĩa thế nào? Những ai là chủ thể đánh giá? Và giám sát hoạt động đánh giá đó
thế nào? Tất cả những câu hỏi trên cần những giải đáp dựa vào nghiên cứu chứ
không phải chỉ dựa vào thói quen và kinh nghiệm của từng nhà quản lí.

1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

Có rất nhiều nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập [2, 5, 9, 22, 26, 28,


/>

mới đánh giá kết quả học tập thì việc quản lí hoạt động này phải có những thay
đổi thích hợp ngay tại cơ sở. Song tình hình thực tế cho thấy, chúng ta không
chỉ thấy có những biểu hiện bất cập, mà còn có thể hiểu nhiều trƣờng chƣa
quan tâm đúng mức đến giám sát hoạt động đánh giá của giáo viên. Do đó hầu
nhƣ chƣa có qui định cụ thể về thủ tục, biện pháp, kĩ thuật giám sát. Đánh giá
vẫn đƣợc xem là việc của giáo viên. Họ làm thế nào cũng đƣợc, miễn là có bài
đo, đáp án, sổ điểm, thực hiện đúng lịch và đủ cơ cấu điểm. Ngoài ra, nếu
không có khiếu kiện gì thì nhiệm vụ đánh giá đƣợc xem là tốt.
Đánh giá kết quả học tập tại cấp trƣờng vốn đƣợc coi trọng, đôi khi còn
đƣợc nhấn mạnh là cực kì quan trọng trong quá trình dạy học. Tuy nhiên, tất cả
sẽ vô nghĩa nếu việc quản lí hoạt động đánh giá này không tốt (do thiếu năng
lực) hoặc bị buông lỏng (do thiếu trách nhiệm). Vì vậy hầu nhƣ ở mọi nơi và
mọi trƣờng đều có hiện tƣợng chênh lệch về thang điểm: có trƣờng và giáo viên
đánh giá khắt khe, có trƣờng và giáo viên quá dễ dãi, hoặc đối với lớp này, học
sinh này thì khe khắt, với lớp kia và học sinh kia lại quá xuề xòa.
Tình hình cũng tƣơng tự nếu nhìn giữa các xã trong huyện, giữa các
huyện trong tỉnh, giữa các tỉnh trong cả nƣớc. Đó là do quản lí. Dƣ luận xã hội
và các kênh truyền thông chính thức luôn sôi nổi bàn luận về các kì thi, về điểm
thi hàng năm. Ai cũng hiểu điểm không chỉ do giáo viên quyết định. Nó đƣợc
điều chỉnh rất nhiều (đôi khi có tác dụng tích cực song không ít trƣờng hợp là
tiêu cực) bởi hệ thống quản lí đánh giá nói riêng và quản lí giáo dục nói chung.
Bƣớc đầu nhận thức đƣợc tầm quan trọng của công tác giám sát hoạt
động đánh giá kết quả học tập của giáo viên trong quản lí trƣờng học cũng nhƣ
qua phân tích tình hình nghiên cứu và thực tế hiện nay, tôi chọn đề tài “Giám
sát hoạt động đánh giá của giáo viên về kết quả học tập của học sinh ở
trường Trung học phổ thông Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ” để thực hiện nghiên
cứu luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục.

5.3. Giới hạn qui mô nghiên cứu
- Khảo sát và sử dụng số liệu từ năm học 2010-2011 trở lại đây.
- Đối tƣợng khảo sát: BGH, tổ trƣởng chuyên môn, giáo viên nhà trƣờng
và toàn bộ học sinh của trƣờng.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Các phương pháp nghiên cứu lí luận
4

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

- Phƣơng pháp phân tích lí luận để tìm hiểu lịch sử nghiên cứu.
- Phƣơng pháp phân tích kết quả thực tế qua các năm học để tìm hiểu
những vấn đề thực tiễn của quản lí.
- Phƣơng pháp khái quát hóa lí luận để xác định hệ thống khái niệm,
quan điểm và xây dựng khung lí thuyết của nghiên cứu.
- Phƣơng pháp tổng quan so sánh để tìm hiểu kinh nghiệm qua tài liệu
khoa học và các kết quả nghiên cứu khác.
6.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm để tìm hiểu thực tiễn quản lí tổ chức
và giám sát hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh cấp trƣờng.
- Phƣơng pháp điều tra để đánh giá thực trạng đánh giá và các biện pháp
giám sát hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh trƣờng THPT Thanh
Thủy, tỉnh Phú Thọ hiện nay qua bảng hỏi, quan sát, phỏng vấn và phân tích kết
quả bài kiểm tra.
- Phƣơng pháp phân tích kết quả xếp loại để tìm hiểu nhận thức và cách
làm của giáo viên về đánh giá kết quả học tập của học sinh trƣờng THPT Thanh
Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
6.3. Các phương pháp khác