MỤC LỤC
Trang

1. Mở đầu................................................................................................................1
1.1. Lí do chọn đề tài.............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu. ....................................................................................1
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................2
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm......................................................................2
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm........................................................2
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm........................2
2.3. Các giải pháp..................................................................................................3
2.3.1. Giải pháp 1: Xây dựng lớp học thân thiện.................................................3
2.3.2. Giải pháp 2: Đổi mới phương pháp dạy của giáo viên..............................7
2.3.3. Giải pháp 3: Đổi mới về cách học của học sinh........................................10
2.3.4. Giải pháp 4: Đánh giá động viên khuyến khích học sinh kịp thời............12
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm..............................................................12
3. Kết luận, kiến nghị............................................................................................14
3.1. Kết luận..........................................................................................................14
3.2. Kiến nghị........................................................................................................14

1. Mở đầu
0


1.1. Lí do chọn đề tài.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Trung học cơ sở là bậc học nhằm giúp học
sinh duy trì và nâng cao các yêu cầu về phẩm chất, năng lực đã hình thành ở cấp
Tiểu học. Sự thành công của giáo dục Trung học cơ sở có ý nghĩa to lớn đối với sự
phát triển và chất lượng của các bậc học tiếp theo. Đây là bậc học góp phần xây
dựng tiếp nền móng cho sự phát triển của một Quốc gia. Mục tiêu giáo dục của bậc

được rèn luyện về phương pháp tự học, được tập dượt phương pháp nghiên cứu.
Giáo viên quan tâm vận dụng vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân và
của tập thể học sinh để xây dựng bài học. Phương pháp học theo nhóm luôn hiện
hữu, cố định, xuyên suốt cả quá trình tham gia học tập của học sinh. Học theo
phương pháp này các em được học tập thoải mái, được trải nghiệm, được vui chơi
trong giờ học giúp các em rất tự tin, nên các em rất thích đến lớp đến trường và
hứng thú trong học tập. Phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới giúp
học sinh phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập và rèn luyện một
1


số kĩ năng cơ bản như kĩ năng hợp tác, kĩ năng học nhóm, kĩ năng giao tiếp. Góp
phần cùng nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Sáng kiến này áp dụng thực hiện dạy học theo mô hình trường học mới đối với
học sinh lớp 6 Trường THCS Nga An.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết; phương pháp điều tra khảo
sát thực tế, thu thập thông tin; phương pháp thống kê xử lí số liệu.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trường tôi đang công tác đóng trên địa bàn của một xã thuộc vùng nông thôn,
nguồn thu nhập chủ yếu của người dân từ nông nghiệp, một số ít buôn bán nhỏ, đời
sống kinh tế xã hội tuy đã có nhiều cải thiện nhưng vẫn chưa thoát được nghèo khó,
trình độ văn hóa, nhận thức của nhân dân không đồng đều thì việc học của học sinh
nơi đây vẫn là một điều hết sức trăn trở.
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được đặt ra đối với tất cả các cấp học
trong hệ thống giáo dục. Đặc biệt, khi chúng ta tiến hành đổi mới chương trình và
sách giáo khoa thì vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu
cấp thiết. Phong trào đổi mới phương pháp dạy học đã diễn ra rộng khắp trong

Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2016– 2017:

Môn

Lớp

Tổng
Số HS
số
dự KT
HS

Giỏi

Khá

TB

Yếu

SL

%

SL

%

SL



Tin
học

6B

30

30

7

23,4

12

40

10

33,3

1

3.3

2.3. Các giải pháp.
Tiếp nối thành công của năm học trước, đến năm học 2016 - 2017 trường
chúng tôi đẩy mạnh hơn nữa việc vận dụng phương pháp dạy học theo mô hình
trường học mới. Qua một thời gian giảng dạy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu sáng kiến

trường, địa phương để có cách giải quyết tế nhị và có hiệu quả nhất.
- Góc cộng đồng: Giáo viên và học sinh sưu tầm, giới thiệu về văn hóa lịch sử
của địa phương, dân tộc, các tác phẩm thơ ca hò vè, trò chơi dân gian….Các sản
phẩm của địa phương làm ra. Chính hoạt động này kích thích các em hứng thú tìm
tòi, sưu tầm, giới thiệu và qua đó cũng sẽ giúp các em thêm yêu văn hóa, lịch sử
truyền thống một cách tự nhiên, bền vững.
- Thư viện lớp học: Là tủ sách thân thiện có sự đóng góp của phụ huynh, học
sinh, giáo viên, có sự giúp đỡ của nhà trường và địa phương tạo điều kiện cho các
em ham đọc sách, mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng được cho các em. Rèn kĩ
năng sống có trách nhiệm, có ý thức bảo quản tài sản chung, có thói quen sống gọn
gàng, ngăn nắp. Ngoài việc đọc sách tăng thêm vốn tri thức, học sinh còn tham gia các
hoạt động giới thiệu quyển sách của em do giáo viên phụ trách lớp hướng dẫn, giúp các em
tự tin hơn, diễn đạt tốt hơn. Đây là một trong những kĩ năng sống rất cần thiết cho học sinh
sau này.
- Cây hoa học tập, bảng bông hoa điểm tốt: Phản ánh rõ ràng, chính xác,
công khai kết quả học tập của mỗi nhóm, cá nhân học sinh sau mỗi hoạt động. Việc
tuyên dương cá nhân, nhóm trong mỗi giờ chào cờ đầu tuần kích thích học sinh tích
cực, tự giác học tập để đạt được kết quả cao hơn.
Giáo viên luôn thân thiện, gần gũi với học sinh, những lời nhắc nhở nhẹ nhàng
của giáo viên sẽ đạt được kết quả cao. Viết câu nhắc nhở hóm hỉnh như: “Cho tôi
xin rác !” được dán trước mặt thùng rác nơi học sinh dễ thấy. Hay câu: “Tắt đèn, tắt
quạt khi không cần thiết bạn nhé !”. Xây dựng đủ các góc học tập, các bảng, biểu
mẫu đúng qui định của trường học mới.
b.Thành lập ban hội đồng tự quản làm việc có hiệu quả.
Giáo viên phải xây dựng được Hội đồng tự quản học sinh, tìm hiểu kĩ về từng
học sinh của lớp mình. Coi trọng công tác tổ chức lớp ngay từ đầu năm học. Xây
dựng được Hội đồng tự quản học sinh nhiệt tình có năng lực chỉ đạo lớp.
Đây là mô hình không những đổi mới về tổ chức lớp học, về trang trí lớp mà
quá trình dạy học cũng được đổi mới từ dạy - học cả lớp sang dạy - học theo nhóm.
Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, tăng cường phát huy tính tích cực, chủ động,

HỌC SINH

BAN
ĐỐI NGOẠI

BAN
SỨC KHỎE
VỆ SINH

BAN
VĂN NGHỆ
TDTT

Sự thay đổi của tổ chức lớp học theo mô hình trường học mới với Hội đồng tự
quản học sinh đã thay đổi căn bản vai trò, nhiệm vụ của học sinh trong tổ chức của
mình; thể hiện tính tự chủ, tự giác, phát huy tính sáng tạo và tôn trọng ý kiến của
các em nhiều hơn. Nhóm là một bộ phận gắn kết cơ bản xuyên suốt cả quá trình
dạy và học nó tạo điều kiện để rèn luyện các kĩ năng và hợp tác của nhóm.
c. Phát huy vai trò của một nhóm trưởng.
Học theo mô hình trường học mới, bàn ghế sẽ được sắp xếp cho học sinh ngồi
đối diện nhau. Học sinh tự thảo luận, tự tìm vướng mắc và tự đưa ra phương án giải
quyết.
Ưu điểm của phương pháp học nhóm được phát huy rất rõ nét trong mô hình
trường học mới, tất cả học sinh trong nhóm đều được luân phiên nhau làm nhóm
trưởng, hướng dẫn các bạn trong nhóm để điều hành các hoạt động do giáo viên
yêu cầu và không có một bất cứ học sinh nào ngoài cuộc, không một học sinh nào
ngồi chơi. Tuy nhiên để tiết dạy học theo mô hình trường học mới thành công hay
không thì phụ thuộc rất nhiều vào các nhóm trưởng. Và công việc chính của nhóm
trưởng đó là: thay giáo viên điều hành các bạn hoạt động nhóm. Xác định được
mục tiêu của hoạt động nhóm. Phân công nhiệm vụ cho công bằng giữa các thành

viên, tuyên dương kịp thời các nhóm làm tốt.
- Một điều nữa cần phải lưu ý đó là vị trí đứng của giáo viên khi các nhóm
thảo luận cũng hết sức quan trọng. Qua kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy giáo
viên nên bao quát lớp, vừa đánh giá đúng nhóm nào làm nhanh nhất, chậm nhất,
nhóm nào giơ thẻ hoàn thành lên trước hoặc nhóm nào chậm nhất, nhóm nào giơ
thẻ cần cứu trợ, để từ đó giáo viên kịp thời đến kiểm tra hay giúp đỡ.
d. Xây dựng tập thể lớp hoà đồng trong giờ giải lao.
Đối với cấp Trung học cơ sở việc chuyển giao giữa các tiết có sự khác biệt với
cấp Tiểu học, nên việc triển khai xây dựng tập thể lớp hoà đồng trong giờ ra chơi có
những hạn chế. Nhưng không phải thế ta không triển khai được. Đó là vào giờ giải
lao giữa tiết 2 và tiết 3 với thời gian 15 phút thì ta có thể triển khai được nhiều trò
chơi phù hợp với thời gian này.
Muốn xây dựng được mối đoàn kết giữa các bạn trong lớp với nhau, thì vai trò
của hội đồng tự quản cũng không kém phần quan trọng đặc biệt là ban văn nghệ
của lớp. Ban văn nghệ dưới sự hướng dẫn của giáo viên, vào giờ ra chơi ban văn
nghệ tự tổ chức, tự khởi xướng ra các hoạt động, các trò chơi và giáo viên cùng
tham gia chơi với học sinh. Trước khi chơi, giáo viên đưa ra những giải thưởng thú
vị, giải nhất có thể là gói bánh, gói kẹo, hộp phấn… để kích thích tinh thần chơi
của các em.
Ví dụ: Trò chơi “Kéo co” không chỉ đòi hỏi sức mạnh, sự khéo léo mà còn đòi
hỏi tinh thần đoàn kết cao.
Nếu như không có sự hợp tác - đoàn kết cao thì chắc chắn sẽ thua cuộc.
Qua trò chơi, giáo viên vừa giúp ban văn nghệ thêm mạnh dạn, tự tin, rèn
luyện thêm kỹ năng điều hành lớp vui chơi, văn nghệ, vừa giúp các em thể hiện sự
đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ nhau để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thông qua
những giờ giải trí thú vị ấy, học sinh càng thân thiết, quý mến nhau hơn và chắc
chắn rằng các em sẽ sẵn sàng giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn trong học tập cũng
như trong cuộc sống.
6


chủ yếu sau:
Gợi động cơ, tạo hứng thú
Trải nghiệm
Phân tích, khám phá, rút ra
bài học
Thực hành
Vận dụng.
Để làm tốt 5 bước này, đòi hỏi bản thân người giáo viên phải tự thiết kế, đạo
diễn các hoạt động học tập để giúp học sinh tự phát hiện kiến thức, phân tích kiến
thức và sử dụng kiến thức.
Chẳng hạn:
Bước1: Tạo hứng thú cho học sinh. Muốn không khí lớp học vui tươi, kích thích
sự tò mò, khơi dậy hứng thú của học sinh về chủ đề sẽ học. Giáo viên phải nghiên
cứu thật kỹ tài liệu để lựa chọn hình thức sao cho phù hợp, có thể là: đặt câu hỏi,
câu đố vui, kể chuyện, một tình huống, tổ chức trò chơi hoặc sử dụng các hình thức
khác.
Ví dụ: Bài 3: Khả năng của máy tính (tài liệu Tin học ứng dụng lớp 6 trang 16)
Trước khi vào tiết học, giáo viên tổ chức học sinh chơi trò chơi “Tính toán”.
7


Giáo viên đưa ra phép nhân 5 chữ số lần lượt (12345*12345 = ?), yêu cầu hết thời
gian 30 giây đại diện các nhóm báo cáo kết quả.
Kết quả sau 30 giây 5 nhóm không hoàn thành, 1 hoàn thành nhưng kết quả
chờ kiểm tra.
Thầy giáo thuyết trình:
Các em biết lớp mình chia làm 6 nhóm, mỗi nhóm 5 bạn vậy tổng số học sinh
của lớp là 30 bạn. Nếu tính tổng thời gian của từng bạn cộng lại thì ta có thời gian
là 900 giây tương đương 15 phút. Vậy một lớp mất 15 phút mà vẫn không cho ra
kết quả tính toán chính xác nhất.

quả, đồng thời đưa các quan điểm, phương pháp dạy học theo mô hình trường học
mới, tạo điều kiện cần thiết để giáo viên có thể thực hiện được sự chuyển biến về
các hoạt động dạy và học, chuyển từ lối truyền thụ kiến thức một chiều sang việc tổ
chức các hoạt động tự lập, tự khám phá, tự chiếm lĩnh tri thức, hình thành năng lực
tự học, năng lực sáng tạo của học sinh, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học. Bồi
8


dưỡng năng lực tổ chức dạy học theo nhiều hình thức đa dạng, khuyến khích và tạo
điều kiện thuận lợi (cả tinh thần và vật chất) cho giáo viên và học sinh để tổ chức
một cách hiệu quả các hoạt động dạy học. Cụ thể như sau:
* Tổ chức dạy học phân hoá theo năng lực của học sinh dựa trên tài liệu
hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng:
Tài liệu chuẩn kiến thức giúp cho giáo viên chủ động lượng kiến thức cho bài dạy.
Bởi vậy khi thực hiện giảng dạy tôi đã phân loại học sinh theo năng lực thông qua kết
quả học tập. Khi thấy lượng kiến thức quy định theo chuẩn kiến thức kỹ năng ở một
số tiết không phù hợp tôi đã mạnh dạn đề xuất với tổ chuyên môn, nhà trường có
phương án điều chỉnh phù hợp.
* Sử dụng tài liệu hướng dẫn học hợp lý khi giảng bài trên lớp, khắc phục dạy
học theo lối đọc, chép:
Khi thực hiện dạy học theo mô hình trường học mới việc sử dụng tài liệu
hướng dẫn học làm phương tiện dạy học là hết sức cần thiết. Giáo viên chú trọng
khai thác đầy đủ nội dung tài liệu hướng dẫn học và cập nhật thêm kiến thức các
nội dung tích hợp như giáo dục môi trường, giáo dục môi trường biển đảo, giáo dục
kỹ năng sống...
* Sử dụng hợp lý công nghệ thông tin trong các bài học, khai thác tối đa thiết
bị dạy học:
Ứng dụng công nghệ thông tin giúp cho tiết dạy thêm sôi động, thu hút sự tập
trung của học sinh. Giáo viên thật sự phải có kiến thức về ứng dụng công nghệ
thông tin, sử dụng thành thạo máy, nếu không sẽ phản tác dụng khi thực hiện.

trong sách bao gồm một chuỗi các hoạt động được thiết kế nhằm giúp học sinh tự
học bằng cách thực hiện các yêu cầu, các chỉ dẫn, trong bài học. Vì vậy, trước hết
người giáo viên cần quan tâm luyện tập cho học sinh các kĩ năng sau:
- Kĩ năng đọc - hiểu tài liệu, giáo viên cần cho học sinh hiểu được các câu
lệnh, các chỉ dẫn, các yêu cầu, các loại dạng hoạt động học tập.
- Kĩ năng làm việc cá nhân, khi học sinh hoạt động cá nhân giáo viên phải rèn
cho học sinh ý thức tập trung
nghĩ
để bài
hoàn
thành nhiệm vụ của cá nhân, tự
Em suy
đã học
xong
mới
mình trình bày ý kiến cá hoặc
nhân em
và tự
đánh
quả
hoạt động của cá nhân.
phải
họcgiá
lại kết
phần
nào.
- Kĩ năng làm việc hợp tác theo cặp, theo nhóm, giáo viên phải rèn cho học
sinh biết tổ chức hoạt động nhóm, nhận nhiệm vụ, lên kế hoạch, phân công, đảm
nhận trách nhiệm, phối hợp vớiKết
cácthúc

đình
và giá
cộng đồng.
hiện hoạt động ứng
cùng
thầy,
cô
giáo
Đồng thời giáo viên
phải rèn cho học sinh có được nhận thức đúng đắn về mục
dụng
đích học tập và tự lực, tích cực thực hiện mục đích đó bằng hành động của chính
mình. Học sinh được học
tập theo khả năng và nhịp độ của riêng mình phù hợp với
Chúng em thực hiện hoạt động thực
trình độ nhận thức của hành.
cá nhân học sinh. Vì vậy, kế hoạchLưu
dạyý học
khôngcần được bố trí
làm
ảnh
một cách linh hoạt. Mỗi+ Đầu
học tiên
sinhem
được
nhiệm
làm giao
việc cá
nhân vụ và mục tiêu học tập cụ thể,
đến học phù hợp với

việc
cá
nhân
đồng thời thúc đẩy sự tham gia hợp tác, tăng cường ý thức tập thể của học sinh.
hay nhóm
Việc học tập tích cực trong nhóm cũng hình
thànhhoạt
cho các em kĩ năng lắng nghe,
Kết thúc
Em được
kĩ năng ra quyết định…
trước
đưa vấn đề,
tạocơsự
thân thiện giữa
bạn cùng
Em bắt
đầukhi
hoạt
động
bản.
thầy,các
cô ghi
động
cơ
bản
Em
gọi
thầy,
cô

tài liệu và đồ dùng

Chúng em làm
việc nhóm

10


Với hình thức học nhóm trong quá trình học tập, học sinh có nhiều cơ hội độc
lập suy nghĩ, bộc lộ ý kiến riêng khi làm việc cá nhân và có nhiều cơ hội phát huy
năng năng lực hợp tác khi học nhóm, được tranh luận, tự đánh giá bản thân và đánh
giá các bạn. Học sinh đã quen với học nhóm, tự điều khiển hoạt động trong nhóm
11


từ đó đã giúp học sinh có ý thức để chủ động trong học tập. Học sinh đã thể hiện
được khả năng của mình khi điều khiển và có thể hướng dẫn các nhóm khác học,
giúp cho việc tổ chức hướng dẫn mà trước đây chỉ là của thầy cô giáo. Một điều dễ
nhận thấy, đó là học sinh đã mạnh dạn, linh hoạt và sáng tạo hơn trong học tập, tư
duy độc lập, hợp tác để phát hiện chiếm lĩnh kiến thức bài học.
2.3.4. Giải pháp 4: Đánh giá động viên khuyến khích học sinh kịp thời.
Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh phải được xem như là một
bộ phận không chỉ của cả quá trình dạy học mà là một bộ phận của mỗi hoạt động
học tập. Kiểm tra đánh giá phải được tiến hành thường xuyên, liên tục ngay trong
quá trình thực hiện mỗi hoạt động học tập để kịp thời khuyến khích, động viên và
nhất là giúp các em điều chỉnh những sai sót để hoạt động học tập có hiệu quả. Để
đánh giá học sinh học theo mô hình trường học mới giáo viên cần kết hợp hai hình
thức đánh giá: Đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì. Việc đánh giá hoạt động
chủ yếu do học sinh thực hiện, học sinh tự đánh giá. Có những hoạt động học sinh
tự đánh giá trong cặp, trong nhóm bằng cách đổi bài cho nhau để cùng rà soát xem



Môn

Lớp

Tổng
Số HS
số
dự KT
HS

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Tin
học

30

9

30

13

43,3

8

26,7

0

0

Xếp loại học lực cuối học kì I:
- Xuất sắc: 16 em đạt 26,2 % .
- Khá: 26 em đạt 42,6 %
- Trung bình: 19 em đạt 31,2 %.
- Không có học sinh yếu.
* Kết quả, chất lượng học sinh cuối học kì II vừa qua đạt được như sau:
+ Số lượng duy trì: 100 % ( 61/61 em). “ hai lớp 6A, 6B ”
+ Hạnh kiểm: Thực hiện đầy đủ 61 em đạt 100%.
+ Về vở sạch chữ đẹp:Loại A: 55 em chiếm 90,2 %.
Loại B: 6 em chiếm 9,8 %.
+ Chất lượng cuối học kì II đạt được như sau:


SL

%

Tin
học

6A

31

31

8

25,8

16

51,6

7

22,6

0

0

Tin

3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận.
13


Qua 1 năm vận dụng các giải pháp đổi mới phương pháp dạy học theo mô
hình trường học kiểu mới nói trên bản thân tôi nhận thấy việc đổi mới phương pháp
dạy học ở trường Trung học cở nói chung và các khối lớp dạy theo mô hình trường
học kiểu mới nói riêng là rất cần thiết. Qua quá trình thực hiện đối với lớp 6 ở
Trường THCS Nga An đã mang lại những kết quả tốt đẹp. Giáo viên sử dụng linh
hoạt các phương pháp và kỹ thuật dạy học nên đã phát huy được tính tích cực, chủ
động, tinh thần hợp tác, chia sẻ để cùng nhau tìm tòi, khám phá kiến thức trong học
sinh. Học sinh luôn tự lập, tự khám phá, tự chiếm lĩnh tri thức, hình thành năng lực
tự học, năng lực sáng tạo. Các em phát triển tốt các kỹ năng sống như kỹ năng giao
tiếp, kỹ năng ứng xử...Tạo được một môi trường học tập thân thiện, vui vẻ, thoải
mái. Chất lượng học tập ngày càng cao.
3.2. Kiến nghị.
* Với các cấp quản lý giáo dục:
- Cần tổ chức sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường với các trường dạy thí
điểm mô hình trường học mới để tạo mối quan hệ chia sẻ, học tập lẫn nhau.
- Là trường điểm của huyện thực hiện chương trình trường học mới từ năm
học 2015 – 2016. Hiện là năm học 2016 - 2017 đây là năm học tiếp theo có nhiều
sự cải cách đổi mới trong chương trình trường học mới nên nhà trường còn gặp
nhiều khó khăn, thiếu thốn chưa trang bị đầy đủ kịp thời trang thiết bị đồ dùng học
tập theo đúng chuẩn mô hình trường học mới nên cũng ảnh hưởng tới việc dạy, học
của giáo viên và học sinh.
Mặc dù rất cố gắng nhưng do kinh nghiệm và trình độ bản thân còn hạn chế
nên chắc chắn vẫn còn nhiều thiếu sót. Tôi mong rằng sẽ được các đồng nghiệp,
quý lãnh đạo giúp đỡ, góp ý để bản sáng kiến hoàn thiện hơn, từng bước nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện.