Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
1. Phần mở đầu:
1.1 Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tiểu học là bậc học nền tảng. Sự thành công
của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượng của các
bậc học tiếp theo. Đây là bậc học cơ sở đặt nền móng cho sự phát triển của một Quốc
gia. Mục tiêu giáo dục của bậc Tiểu học hiện nay: “ Hình thành những cơ sở ban đầu
cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ
năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở…”
Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang tích cực thực hiện đổi mới phương pháp
dạy và học theo mô hình VNEN. Các Sở - Phòng Giáo dục đang thực hiện dạy thử
nghiệm mô hình trường học mới cho một số trường trên toàn quốc. Năm học 20132014 trường tôi được chọn dạy thử nghiệm theo mô hình trường học mới (VNEN).
Bản thân tôi được trực tiếp giảng dạy lớp 3A. Đây là năm thứ hai thực hiện đổi mới
phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, mọi cái vẫn còn bỡ ngỡ vì thế người giáo
viên tiểu học có vai trò vô cùng quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy và
học, hình thành phương pháp tự học, hình thành nhân cách cho học sinh. Nhưng làm
được điều đó không phải là dễ và đây là điều tôi luôn trăn trở trong quá trinh thực
hiện dạy học theo mô hình VNEN.
Xuất phát từ nhận thức trên, là một giáo viên trực tiếp dạy lớp 3, bản thân tôi luôn
nghiên cứu, tìm ra những phương pháp dạy học đạt hiệu quả góp phần đổi mới sự
nghiệp giáo dục. Vì vậy tôi đã chọn sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp thực
hiện dạy học theo mô hình trường học mới (VNEN) đạt hiệu quả” để nghiên cứu.
1.2. Điểm mới của của sáng kiến kinh nghiệm:
Phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới VNEN khác phương pháp dạy
học hiện hành: Đây là mô hình dạy học không những đổi mới về tổ chức lớp học, về
trang trí lớp mà quá trình dạy học cũng được đổi mới từ dạy - học cả lớp sang dạy học theo nhóm. Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, tăng cường phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm trong các hoạt động
dạy học, giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức và tạo mọi điều kiện tốt nhất để mọi học
sinh được tham gia vào quá trình học tập giáo viên tổ chức hoạt động học tập giúp
học sinh vừa tự lực nắm các tri thức, kĩ năng mới, đồng thời được rèn luyện về
phương pháp tự học, được tập dượt phương pháp nghiên cứu. Giáo viên quan tâm vận

- Môi trường giáo dục nhà trường đảm bảo, dân chủ, thân thiện, đổi mới các hoạt
động giáo dục, đủ các điều kiện cho việc triển khai chủ trương thực hiện việc làm đổi
mới của nhà trường.
- Nhà trường đã chỉ đạo tốt công tác bồi dưỡng giáo viên theo hướng tự học, tự bồi
dưỡng, tự làm đồ dùng dạy học, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp qua sinh
hoạt chuyên môn tại tổ, trường. Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng tài liệu Hướng
dẫn học tập để tự học, tự đánh giá; tổ chức cho học sinh hoạt động khám phá, phát
hiện kiến thức, kĩ năng mới thông qua quá trình học tập mang tính hợp tác. Giáo viên
chỉ hỗ trợ và hướng dẫn học sinh khi cần thiết.
- Trong thực tế vẫn còn có hiện tượng giáo viên chưa thực sự đổi mới phương pháp
dạy học, họ chỉ cố gắng để học sinh ghi nhớ bài học một cách máy móc, thậm chí áp


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
đặt một cách cứng nhắc. Kiểu dạy học phổ biến trong nhiều môn học hiện nay vẫn là
giáo viên truyền thụ những nội dung được trình bày trong sách giáo khoa, học sinh
nghe và ghi nhớ một cách thụ động.
- Một số giáo viên còn lúng túng khi thực hiện dạy học theo phương pháp VNEN. Họ
chưa thấy hết tầm quan trọng của việc rèn cho học sinh phương pháp tự học và học
theo nhóm. Vì vậy có những bài tập có liên quan đến kiến thức mới họ còn làm thay
cho học sinh vì họ sợ học sinh không hiểu bài. Thói quen trước đây giáo viên giảng
giải, thuyết trình vẫn còn. Với cách dạy như trên không rèn được cho học sinh thói
quen tự học và học theo nhóm, các em luôn có thói quen chờ đợi, không tự mình suy
nghĩ, tìm tòi để phát hiện ra kiến thức mới.
- Một số nhóm trưởng chưa mạnh dạn tự tin để lãnh đạo nhóm mình hoạt động.
Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2013 – 2014:

Môn

Tổng

5

22,7

%

Yếu
SL

%

9

40,9

7

31,9

1

4,5

8

36,4

8

36,4

- Hòm thư điều em muốn nói: Mục đích nhằm giúp cho học sinh có cơ hội bày tỏ ý
kiến, những điều em không tiện nói trước lớp, những ý kiến, những chia sẽ về cuộc
sống, hoàn cảnh gia đình, về tâm sinh lý….Giúp cho học sinh bày tỏ tất cả những
vướng mắc trong cuộc sống và trong học tập, các em viết một bức thư nhỏ và gửi vào
hòm thư của lớp. Cuối mỗi tuần GV sẽ mở hòm thư phân loại và có cách xử lý cho
từng vấn đề học sinh đặt ra, có thể phối hợp với gia đình, nhà trường, địa phương để
có cách giải quyết tế nhị và có hiệu quả nhất.
- Góc cộng đồng: Giáo viên và học sinh sưu tầm, giới thiệu về văn hóa lịch sử của
địa phương, dân tộc, các tác phẩm thơ ca hò vè, trò chơi dân gian….Các sản phẩm
của địa phương làm ra. Chính hoạt động này kích thích các em hứng thú tìm tòi, sưu
tầm, giới thiệu và qua đó cũng sẽ giúp các em thêm yêu văn hóa, lịch sử truyền thống
một cách tự nhiên, bền vững.
- Thư viện lớp học: Là tủ sách thân thiện có sự đóng góp của phụ huynh, học sinh ,
giáo viên, có sự giúp đỡ của nhà trường và địa phương tạo điều kiện cho các em ham
đọc sách, mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng đưọc cho các em. Rèn kĩ năng sống
có trách nhiệm, có ý thức bảo quản tài sản chung, có thói quen sống gọn gàng, ngăn
nắp. Ngoài việc đọc sách tăng thêm vốn tri thức, học sinh còn tham gia các hoạt động giới
thiệu quyển sách của em do giáo viên phụ trách lớp hướng dẫn, giúp các em tự tin hơn, diễn
đạt tốt hơn. Đây là một trong những kĩ năng sống rất cần thiết cho học sinh sau này.
- Cây hoa học tập, bảng bông hoa điểm tốt : Phản ánh rõ ràng, chính xác, công khai
kết quả học tập của mỗi nhóm, cá nhân học sinh sau mỗi hoạt động. Việc tuyên
dương cá nhân, nhóm trong mỗi giờ chào cờ đầu tuần kích thích học sinh tích cực, tự
giác học tập để đạt được kết quả cao hơn.
Giáo viên luôn thân thiện, gần gũi với học sinh, những lời nhắc nhở nhẹ nhàng của
giáo viên sẽ đạt được kết quả cao. Viết câu nhắc nhở hóm hỉnh như: “Cho tôi xin
rác !” được dán trước mặt thùng rác nơi HS dễ thấy. Hay câu: “Tắt đèn, tắt quạt khi


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
không cần thiết bạn nhé ! ” Xây dựng đủ các góc học tập, các bảng, biểu mẫu đúng

BAN
THƯ VIỆN

BAN
QUYỀN LỢI
HỌC SINH

BAN
ĐỐI NGOẠI

BAN
SỨC KHỎE
VỆ SINH

BAN
VĂN NGHỆ
TDTT

Sự thay đổi của tổ chức lớp học theo mô hình VNEN với Hội đồng tự quản
học sinh đã thay đổi căn bản vai trò, nhiệm vụ của học sinh trong tổ chức
của mình; thể hiện được tính tự chủ, tự giác, phát huy sáng tạo và tôn trọng


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
ý kiến của các em nhiều hơn. Nhóm là một bộ phận gắn kết cơ bản xuyên
suốt cả quá trình dạy và học nó tạo điều kiện để rèn luyện các kĩ năng và
hợp tác của nhóm.
c. Phát huy vai trò của một nhóm trưởng:
Học theo mô hình VNEN, bàn ghế sẽ được sắp xếp cho học sinh ngồi đối diện nhau.
HS tự thảo luận, tự tìm vướng mắc và tự đưa ra phương án giải quyết.


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
và biết cách điều hành nhóm rồi thì chia các bạn này đến mỗi nhóm mỗi bạn làm
nhóm trưởng các nhóm.
Cách 4: Hoặc có thể cho nhóm làm tốt làm mẫu thảo luận một hoạt động nào đó và
các nhóm còn lại chú ý để học tập theo. GV cũng không quên động viên, tuyên
dương kịp thời các nhóm làm tốt.
- Một điều nữa cần phải lưu ý đó là vị trí đứng của giáo viên khi các nhóm thảo luận
cũng hết sức quan trọng. Qua kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy giáo viên nên bao
quát lớp, vừa đánh giá đúng nhóm nào làm nhanh nhất, chậm nhất, nhóm nào giơ thẻ
hoàn thành lên trước hoặc nhóm nào chậm nhất, nhóm nào giơ thẻ cần cứu trợ, để từ
đó giáo viên kịp thời đến kiểm tra hay giúp đỡ.
d. Xây dựng tập thể lớp hoà đồng trong giờ giải lao.
Muốn xây dựng được mối đoàn kết giữa các bạn trong lớp với nhau, thì vai trò của
hội đồng tự quản cũng không kém phần quan trọng đặc biệt là ban văn nghệ của lớp.
Ban văn nghệ dưới sự hướng dẫn của giáo viên, vào giờ ra chơi ban văn nghệ tự tổ
chức, tự khởi xướng ra các hoạt động, các trò chơi và giáo viên cùng tham gia chơi
với học sinh. Trước khi chơi, giáo viên thường đưa ra những giải thưởng thú vị, giải
nhất có thể là gói bánh, gói kẹo, hộp phấn…. để kích thích tinh thần chơi của các em.
Ví dụ: Trò chơi “Kéo co” không chỉ đòi hỏi sức mạnh, sự khéo léo mà còn đòi hỏi
tinh thần đoàn kết cao. Nếu như không có sự hợp tác - đoàn kết cao thì chắc chắn sẽ
thua cuộc.
Qua trò chơi, giáo viên vừa giúp ban văn nghệ thêm mạnh dạn, tự tin, rèn luyện thêm
kỹ năng điều hành lớp vui chơi, văn nghệ, vừa giúp các em thể hiện sự đoàn kết, hợp
tác, giúp đỡ nhau để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thông qua những giờ giải
trí thú vị ấy, HS càng thân thiết, quý mến nhau hơn và chắc chắn rằng các em sẽ sẵn
sàng giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống.
Qua một thời gian áp dụng phương pháp trên, bản thân tôi nhận thấy công tác tự
quản trong lớp học mang lại những lợi ích cụ thể, sát thực như sau:
- Nền nếp lớp học ngày một tốt hơn, có quy củ hơn. Học sinh tự giác trong việc tự

Phân tích, khám phá,rút ra bài
học
Thực hành
vận dụng.
Để làm tốt 5 bước này, đòi hỏi bản thân người giáo viên phải tự thiết kế, đạo
diễn các hoạt động học tập để giúp học sinh tự phát hiện kiến thức, phân tích kiến
thức và sử dụng kiến thức.
Chẳng hạn:
Bước1: Tạo hứng thú cho học sinh
Muốn không khí lớp học vui tươi, kích thích sự tò mò, khơi dậy hứng thú của học
sinh về chủ đề sẽ học. Giáo viên phải nghiên cứu thật kỹ tài liệu để lựa chọn hình
thức sao cho phù hợp, có thể là: đặt câu hỏi, câu đố vui, kể chuyện, một tình huống,
tổ chức trò chơi hoặc sử dụng các hình thức khác…..
Ví dụ : Bài 5: Ôn tập các bảng nhân và bảng chia ( tài liệu Toán lớp 3 trang 15)
Trước khi vào tiết học, GV tổ chức HS chơi trò chơi “Kết bạn”. Các em sẽ biết nếu
“kết 4” mà lớp mình có 24 bạn thì sẽ thành lập được 6 nhóm, nếu “kết 5” thì lớp mình
sẽ thành lập được 4 nhóm còn dư 4 bạn ( bạn bị dư sẽ bị phạt). Thông qua trò chơi,
HS sẽ cảm thấy trò chơi mà mình vừa được tham gia rất gần gũi với bản thân, không


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
chỉ thế trò chơi còn kích thích tính tò mò, khơi dậy hứng thú trong học tập giúp các
em muốn tiếp tục được trải nghiệm kiến thức mới.
b. Đổi mới phương pháp dạy của giáo viên:
- Tăng cường việc sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học, các kỹ thuật dạy học
để phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, gắn nội dung dạy học với các tình
huống thực tiễn cũng như để giải quyết các chủ đề phức hợp của thực tiễn. Trước tiên
mỗi giáo viên phải nắm chắc các phương pháp dạy học tích cực và các kỹ thuật dạy
học tích cực được áp dụng rộng rãi ở nhiều vùng miền và đã mang lại kết quả cao đó
là :

Tài liệu chuẩn kiến thức giúp cho giáo viên chủ động lượng kiến thức cho bài dạy. Bởi
vậy khi thực hiện giảng dạy tôi đã phân loại học sinh theo năng lực thông qua kết quả
học tập. Khi thấy lượng kiến thức quy định theo chuẩn kiến thức kỹ năng ở một số
tiết không phù hợp tôi đã mạnh dạn đề xuất với tổ chuyên môn, nhà trường có
phương án điều chỉnh phù hợp.
* Sử dụng tài liệu hướng dẫn học hợp lý khi giảng bài trên lớp, khắc phục dạy học
theo lối đọc, chép:
Khi thực hiện dạy học theo mô hình VNEN việc sử dụng tài liệu hướng dẫn học làm
phương tiện dạy học là hết sức cần thiết. Giáo viên chú trọng khai thác đầy đủ nội
dung tài liệu hướng dẫn học và cập nhật thêm kiến thức các nội dung tích hợp như
giáo dục môi trường, giáo dục môi trường biển đảo, giáo dục kỹ năng sống...
* Sử dụng hợp lý công nghệ thông tin trong các bài học, khai thác tối đa thiết bị dạy
học.
Ứng dụng công nghệ thông tin giúp cho tiết dạy thêm sôi động, thu hút sự tập trung
của học sinh. Giáo viên thật sự phải có kiến thức về ứng dụng công nghệ thông tin, sử
dụng thành thạo máy, nếu không sẽ phản tác dụng khi thực hiện.
Bên cạnh đó, để dạy học theo mô hình VNEN đạt hiệu quả thì giáo viên phải phối
kết hợp chặt chẽ với phụ huynh cùng tham gia vào hoạt động giáo dục của nhà
trường. Ngoài ra, bản thân mỗi giáo viên phải có quyển sổ dự kiến kế hoạch dạy học
ghi lại những thành công hoặc những khó khăn vướng mắc khi thực hiện các bước
dạy học trên lớp.
- Giáo viên tự học, tự bồi dưỡng, tự chủ, linh hoạt trong phương pháp dạy học. Tích
cực tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, các hoạt động chuyên đề của tổ của
trường để học tập về đổi mới phương pháp dạy học theo tinh thần VNEN.
- Trong sinh hoạt tổ chuyên môn kịp thời đưa ra những khó khăn, vướng mắc như:
biện pháp để học sinh học nhóm tốt, biện pháp để giúp em nhóm trưởng có thể điều
khiển tốt các hoạt động học tập của nhóm, hoặc biện pháp về đổi mới phương pháp
dạy học của một hoạt động nào đó ở một bài dạy cụ thể…..trong tổ sẽ cùng nhau thảo
luận để tìm ra cách giải quyết tốt nhất.
- Thường xuyên tự học hỏi qua sách báo, thông tin đại chúng, qua đồng nghiệp

Học sinh được học tập theo khả năng và nhịp độ của riêng mình phù hợp với trình độ
nhận thức của cá nhân học sinh. Vì vậy, kế hoạch dạy học cần được bố trí một cách
linh hoạt. Mỗi học sinh được giao nhiệm vụ và mục tiêu học tập cụ thể, nhưng luôn
có thể tự điều chỉnh hoạt động của chính mình để việc học phù hợp với nhịp độ tiếp
thu của bản thân.
Hoạt động tự học của học sinh vừa rèn luyện tính độc lập tích cực của học sinh, đồng
thời thúc đẩy sự tham gia hợp tác, tăng cường ý thức tập thể của học sinh .
Việc học tập tích cực trong nhóm cũng hình thành cho các em kĩ năng lắng
nghe, kĩ năng ra quyết định… trước khi đưa ra vấn đề, tạo sự tương tác thân
thiện giữa các bạn cùng nhóm, luôn có thái độ hỗ trợ, tương trợ lẫn nhau.


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
Tăng cường tính tích cực, chủ động, linh hoạt hơn và học sinh thật sự tham
gia vào quá trình chiếm lĩnh kiến thức.
- Tuy nhiên để học sinh dễ nhớ, dễ vận dụng và thuận tiện cho giáo viên trong tổ chức
trong hoạt động tự học, học sinh thực hiện 10 bước học tập sau:

Với hình thức học nhóm trong quá trình học tập, học sinh có nhiều cơ hội
độc lập suy nghĩ, bộc lộ ý kiến riêng khi làm việc cá nhân và có nhiều cơ
hội phát huy năng lực hợp tác khi học nhóm, được tranh luận, tự đánh giá
bản thân và đánh giá các bạn. Học sinh đã quen với học nhóm; tự điều
khiển hoạt động trong nhóm từ đó đã giúp học sinh có ý thức để chủ động
trong học tập. Học sinh đã thể hiện được khả năng của mình khi điều khiển
và có thể hướng dẫn các bạn khác học, giúp cho việc tổ chức hướng dẫn
luôn chỉ là của cô giáo như trước đây. Một điều dễ nhận thấy, đó là học


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
sinh đã mạnh dạn, linh hoạt và sáng tạo hơn trong học tập, tư duy độc lập,

Loại B: 2 em chiếm. 9,1 %.
+ Thi sinh hoạt sao tự quản đạt giải Nhì
+ Thi văn nghệ đạt giải Ba.
+ Chất lượng cuối năm đạt được như sau:


Ket-noi.com din n cụng nghờ, giỏo dc
Xếp loại

Toán
Tiếng
Việt

Giỏi
SL
10
10

Khá
%
45,5
45,5

SL
10
10

%
45,5
45,5

mi núi riờng l rt cn thit. Qua quỏ trỡnh thc hin ó mang li nhng kt qu tt
p. Giỏo viờn s dng linh hot cỏc phng phỏp v k thut dy hc nờn ó phỏt
huy c tớnh tớch cc, ch ng, tinh thn hp tỏc, chia s cựng nhau tỡm tũi,
khỏm phỏ kin thc trong hc sinh. HS luụn t lp, t khỏm phỏ, t chim lnh tri
thc, hỡnh thnh nng lc t hc, nng lc sỏng to. Cỏc em phỏt trin tt cỏc k nng
sng nh k nng giao tip, k nng ng x...To c mt mụi trng hc tp thõn
thin, vui v, thoi mỏi. Cht lng hc tp ngy cng cao.
2.Kin ngh, xut:
* Vi cỏc cp qun lý giỏo dc :
- Cn t chc sinh hot chuyờn mụn cp cm trng vi cỏc trng dy thớ im
VNEN to mi quan h chia s, hc tp ln nhau.
Mặc dù rất cố gắng nhng do kinh nghiệm và trình độ bản thân còn hạn
chế nên chc chn vn cũn nhiu thiu sút. Tụi mong rng s c cỏc ng nghip,
quý lónh o giỳp , gúp ý bn sỏng kin hon thin hn, tng bc nõng cao
cht lng giỏo dc ton din .


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tổ chức lớp học theo mô hình trường học mới - NXBGDVN
2. Tài liệu tập huấn : Dạy học theo mô hình trường học mới , Tập 1 - NXBGDVN
3. Tài liệu tập huấn : Dạy học theo mô hình trường học mới , Tập 2 - NXBGDVN
4. Các phương pháp dạy học hiệu quả. - NXBDGVN.
5. Sách hướng dẫn học Tiếng Việt lớp 3 . Tập 1A - 2B.
6. Sách hướng dẫn học Toán lớp 3 . Tập 2A - 2B.
7. Hỏi đáp về phương pháp dạy học ở Tiểu học – NXBGDVN
8.Tăng cường năng lực dạy học của giáo viên - NXBGDVN



Tuyên Hoá, tháng 5 năm 2014


Ket-noi.com diễn đàn công nghê, giáo dục
MỤC LỤC
PHẦN
1. Phần mở đầu

2. Phần nội dung

NỘI DUNG
1.1. Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm.

TRA
NG
1

1.2. Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.

1

1.3. Phạm vi áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm.

2

2.1. Thực trạng của việc đổi mới phương pháp dạy học

2

theo mô hình trường Tiểu học mới ( VNEN).