BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ VÀ CẢI TIẾN HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO
TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004 ÁP DỤNG TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN
BIA RƯỢU NƯỚC GIẢI KHÁT SÀI GÒN (SABECO)

Họ và tên sinh viên: NGUYỄN THỊ THANH XUÂN
Ngành: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG & DU LỊCH SINH THÁI
Niên khóa: 2008 – 2012

Tháng 6/2012
 


 
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HCM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

KHOA MÔI TRƯỜNG



VÀ TÀI NGUYÊN


ThS. HOÀNG THỊ MỸ HƯƠNG

 


 

ĐÁNH GIÁ VÀ CẢI TIẾN HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO
TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA RƯỢU
NƯỚC GIẢI KHÁT SÀI GÒN (SABECO).

Tác giả

NGUYỄN THỊ THANH XUÂN

Khóa luận được đệ trình để đáp ứng yêu cầu
cấp bằng kỹ sư ngành
Quản lý môi trường và Du lịch sinh thái

Giáo viên hướng dẫn:
Thạc sỹ Hoàng Thị Mỹ Hương

Tháng 06 năm 2012
i
 


 


tiêu chuẩn ISO 14001:2004 tại Công ty Cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn
(SABECO)” được tiến hành tại Công ty Cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn.
Thời gian thực tập từ tháng ngày 01/01/2012 đến ngày 30/05/2012.
Đề tài đã thực hiện các nội dung sau:
 Tổng quan về bộ tiêu chuẩn ISO 14000 và tiêu chuẩn ISO 14001:2004 bao
gồm: sự ra đời, cấu trúc, mô hình của tiêu chuẩn. Lợi ích đạt được khi áp dụng tiêu
chuẩn. Tình hình áp dụng HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 trên thế giới và Việt
Nam, những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng tiêu chuẩn. Các bước triển khai áp
dụng ISO 14001:2004 tại doanh nghiệp.
 Tổng quan về Công ty Cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn bao gồm: Giới
thiệu quá trình hình thành và phát triển của Công ty, qui trình sản xuất, những vấn đề
môi trường phát sinh và các biện pháp hiện tại Công ty đang áp dụng.
 Đánh giá hiện trạng môi trường và công tác quản lý môi trường tại Công ty về:
nước thải, khí thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại, an toàn lao động, phòng cháy chữa
cháy, sự cố môi trường.
 Đánh giá hiệu quả HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001 của Công ty về: chính
sách môi trường, kế hoạch, thực hiện và điều hành, kiểm tra, xem xét lãnh đạo, đưa ra
các vấn đề còn hạn chế.
 Đề xuất các giải pháp cải tiến những điểm còn tồn đọng trong HTQLMT theo
tiêu chuẩn ISO 14001 của Công ty.
Việc đánh giá và cải tiến HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 thật sự đem
lại nhiều lợi ích cho Công ty về phương diện môi trường lẫn kinh tế. Tôi hy vọng với
các đề xuất trong đề tài sẽ giúp hệ thống quản lý môi trường của Công ty hiệu quả hơn.

iii
 


 


1.2.1.

Trên thế giới ............................................................................................................ 7

1.2.2.

Tại Việt Nam........................................................................................................... 8

1.2.3.

Thuận lợi và khó khăn khi áp dụng ISO 14001 tại Việt Nam ................................ 9
iv

 


 

1.2.3.1. Thuận lợi ................................................................................................................. 9
1.2.3.2. Khó khăn ............................................................................................................... 10
1.2.4.

Các bước triển khai áp dụng ISO 14001:2004 tại doanh nghiệp ......................... 12

1.2.4.1. Các điều kiện cần và đủ đối với doanh nghiệp ..................................................... 12
1.2.4.2. Các bước thực hiện ............................................................................................... 13
1.3. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN BIA RƯỢU NƯỚC GIẢI KHÁT SÀI
GÒN.................................................................................................................................... 15
1.3.1.


1.3.6.6. An toàn lao động – phòng cháy chữa cháy ........................................................... 24
1.3.6.7. Sự cố môi trường ................................................................................................... 24
1.3.7.

Hiện trạng công tác quản lý môi trường tại Công ty ............................................ 24

1.3.7.1. Đối với môi trường nước thải ............................................................................... 24
1.3.7.2. Đối với môi trường không khí ............................................................................... 26
1.3.7.3. Đối với môi trường vi khí hậu ............................................................................... 27
1.3.7.4. Chất thải rắn – CTNH........................................................................................... 27
Chương 2 ............................................................................................................................ 28
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................... 29
v
 


 

2.1. ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI
TRƯỜNG TẠI CÔNG TY ................................................................................................. 29
2.1.1.

Phương pháp và cách thức thực hiện .................................................................... 29

2.1.2.

Mục đích ............................................................................................................... 31

2.1.3.


KẾT QUẢ - THẢO LUẬN ................................................................................................ 36
3.1. HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
CỦA CÔNG TY SABECO ................................................................................................ 36
3.1.1.

Lịch sử hình thành................................................................................................. 36

3.1.2.

Cơ cấu tổ chức ...................................................................................................... 36

3.1.3.

Phạm vi áp dụng.................................................................................................... 38

3.1.4.

Các thủ tục quy trình và hướng dẫn công việc trong HTQLMT của Công ty ...... 39

3.2. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CỦA
CÔNG TY THEO TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004 .......................................................... 40
3.2.1.

Về chính sách môi trường (4.2) ............................................................................ 40

3.2.2.

Về lập kế hoạch (4.3) ............................................................................................ 41

3.2.2.1. Xác định khía cạnh tác động môi trường (4.3.1) .................................................. 41

Xem xét lãnh đạo (4.6).......................................................................................... 55

3.2.6.

Hiệu quả của HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 của Công ty Cổ......... 55

phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn ............................................................................... 55
3.2.6.1. Tính hiệu quả ........................................................................................................ 55
3.2.6.2. Các vấn đề còn tồn tại .......................................................................................... 56
3.3. CẢI TIẾN HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO TIÊU CHUẨN ISO
14001:2004 ......................................................................................................................... 57
3.3.1.

Về chính sách môi trường (4.2) ............................................................................ 57

3.3.2.

Về lập kế hoạch (4.3) ............................................................................................ 57

3.3.2.1. Xác định khía cạnh tác động môi trường (4.3.1) .................................................. 57
3.3.2.2. Xác định các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác (4.3.2) ...................................... 58
3.3.2.3. Mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình (4.3.3) ............................................................ 58
3.3.3.

Về thực hiện và điều hành (4.4) ............................................................................ 59

3.3.3.1. Năng lực, đào tạo và nhận thức (4.4.2) ................................................................ 59
3.3.3.2. Trao đổi thông tin (4.4.3) ...................................................................................... 60
3.3.3.3. Tài liệu (4.4.4)....................................................................................................... 60
3.3.4.


: Chính sách môi trường

CTNH

: Chất thải nguy hại

CTR

: Chất thải rắn

ĐDLĐ

: Đại diện lãnh đạo

HTQLMT

: Hệ thống quản lý môi trường

HTXLNT

: Hệ thống xử lý nước thải

KCMT

: Khía cạnh môi trường

KCMTĐK

: Khía cạnh môi trường đáng kể

 


 

DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Tóm tắt bộ tiêu chuẩn ISO 14000 ........................................................................ 4
Hình 1.2: Mô hình hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 ............ 6
Hình 1.3: Sơ đồ tổ chức nhân sự ........................................................................................ 17
Hình 1.4: Sơ đồ công nghệ sản xuất bia ............................................................................. 19
Hình 1.5: Sơ đồ hệ thống thoát nước thải sinh hoạt ........................................................... 24
Hình 1.6: Sơ đồ hệ thống thoát nước mưa Nhà máy .......................................................... 25
Hình 3.1: Cơ cấu tổ chức hoạt động HTQLMT của Công ty ............................................. 36
Hình 3.2: Mô hình HTQLMT theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 của Công ty SABECO .. 38

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Cấu trúc bộ tiêu chuẩn ISO 14000 ....................................................................... 4
Bảng 1.2: Mười quốc gia có số lượng ISO 14001 nhiều nhất thế giới................................. 8
Bảng 1.3: Bảng phân bố công nhân viên của Công ty ....................................................... 16
Bảng 1.4: Bảng tóm tắt đặc trưng nước thải sản xuất Bia tại Nhà máy ............................. 20
Bảng 1.5: Tải lượng các chất ô nhiễm trong nước thải ...................................................... 21
Bảng 1.6: Danh mục các chất thải nguy hại Nhà máy Bia Nguyễn Chí Thanh ................. 23
Bảng 1.7: Kết quả phân tích mẫu nước thải trước hệ thống xử lý ..................................... 25
Bảng 1.8: Kết quả phân tích mẫu nước thải sau hệ thống xử lý......................................... 25
Bảng 1.9: Kết quả phân tích mẫu khí thải lò hơi ................................................................ 26
Bảng 1.10: Kết quả phân tích môi trường không khí xung quanh Nhà máy...................... 26
Bảng 3.1: Thành viên ban ISO ........................................................................................... 37
Bảng 3.2: Danh mục các thủ tục quy trình và hướng dẫn công việc của Công ty ............. 39
Bảng 3.3: Mức độ phù hợp với điều khoản 4.2 .................................................................. 40
Bảng 3.4: Mức độ phù hợp với điều khoản 4.3.1 ............................................................... 42


xi
 


 

Chương
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Chúng ta đều biết mọi loại hình doanh nghiệp, tổ chức khi hoạt động đều gây nên
những tác động môi trường với những mức độ ảnh hưởng khác nhau. Vấn đề là các
doanh nghiệp đó cần làm những gì để có thể quản lý, giảm thiểu tác động của mình lên
môi trường. Vì vậy mà quản lý môi trường trong doanh nghiệp không chỉ là trách
nhiệm mà còn là quyền lợi, điều này xuất phát từ nhu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất,
nâng cao hình ảnh doanh nghiệp và xu thế hội nhập quốc tế.
Thế nhưng việc bảo vệ môi trường vẫn chưa được quan tâm đúng mức do có
nhiều lý do khác nhau. Bên cạnh một số tổ chức/doanh nghiệp đã xây dựng và thực
hiện rất tốt hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14000, vẫn còn nhiều tổ
chức/doanh nghiệp hoặc là không hoặc là đã thiết lập nhưng việc áp dụng vào thực tế
chưa đem lại hiệu quả và còn nhiều hạn chế đôi khi chỉ là mang tính đối phó. Nhận
thấy được điều đó tôi quyết định chọn đề tài “ Đánh giá và cải tiến hệ thống quản lý
môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 tại Công ty Cổ phần Bia rượu nước
giải khát Sài Gòn (SABECO)”.
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI


Tiếp cận với một hệ thống quản lý môi trường.





Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ hoạt động sản xuất, dịch vụ, phòng ban và các

vấn đề có liên quan đến môi trường.
4. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
Việc đánh giá hiệu lực thực hiện và cải tiến hệ thống quản lý môi trường theo
tiêu chuẩn ISO 14001:2004/cor.1:2009 tại Công ty cổ phần SABECO một mặt giúp
tiếp cận với một hệ thống quản lý môi trường, có được những kinh nghiệm thiết thực,
một mặt phân tích những điểm thành công và hạn chế để đề xuất các phương pháp áp
dụng tiêu chuẩn ISO 14001:2004 trong quản lý môi trường tại các doanh nghiệp sản
xuất bia nói chung và SABECO nói riêng sao cho tiết kiệm thời gian, công sức và đạt
được hiệu quả cao nhất.
5. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
Đề tài tập trung vào việc đánh giá và cải tiến HTQLMT mang tính cụ thể cho
Nhà máy Bia – Nguyễn Chí Thanh trực thuộc Công ty SABECO khó áp dụng cho các
Nhà máy khác.

2
 


 

Chương 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1.

TỔNG QUAN VỀ BỘ TIÊU CHUẨN ISO 14000 VÀ TIÊU CHUẨN ISO
14001:2004


quản

ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
giá Cấp nhãn KCMT trong các

động môi trường vòng đời sản môi
(EA)

phẩm (LCA)

trường

tiêu chuẩn sản
phẩm (EAPS)

môi

môi

trường

trường

ISO

ISO 14031 ISO 14010

ISO 14040


ISO 14024

14009

ISO 14048

(EL)

ISO 14049
ISO 14000 - BỘ TIÊU CHUẨN VỀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG

DÁN NHÃN MÔI TRƯỜNG (EL)

HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI
TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ CHU TRÌNH SỐNG
CỦA SẢN PHẨM

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HOẠT
ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EPE)

CÁC KHÍA CẠNH MÔI TRƯỜNG
TRONG CÁC TIÊU CHUẨN VỀ
SẢN PHẨM

ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC


 

Cải tiến liên tục
Bắt đầu

Xem xét
của lãnh

-

Chính sách
môi trường

KIỂM TRA
Giám sát và đo lường.
Đánh giá sự tuân thủ.
Sự không phù hợp, hành
động khắc phục và
phòng ngừa.
Kiểm soát hồ sơ.
Đánh giá nội bộ.

-

-

KẾ HOẠCH
Khía cạnh môi
trường
Các yêu cầu pháp

hợp chặt chẽ với cải tiến liên tục.


Chú trọng vào phòng ngừa hơn là khắc phục.



Giảm thiểu các tác động môi trường do tổ chức/doanh nghiệp gây ra.



Giảm thiểu các rủi ro, sự cố môi trường và hệ sinh thái.



Tăng cường được sự phát triển và góp phần vào các giải pháp bảo vệ môi

trường.


Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong tổ chức.



Đảm bảo với khách hàng về các cam kết môi trường.

 Đối với cơ hội kinh doanh – lợi nhuận:


Thỏa mãn các tiêu chuẩn cơ bản của nhà đầu tư, khách hàng nâng cao cơ hội




Dễ dàng có được giấy phép và ủy quyền.



Cải thiện được mối quan hệ giữa chính phủ và công nghiệp.

1.2.

TÌNH HÌNH ÁP DỤNG ISO 14001 TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

1.2.1. Trên thế giới
Theo số liệu thống kê của Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO, tính đến cuối năm
2008 đã có 188815 chứng chỉ ISO 14001 được cấp ở 155 quốc gia. Qua những thống
kê trên ta thấy được việc áp dụng tiêu chuẩn theo hệ thống quản lý môi trường đang
ngày càng được doanh nghiệp quan tâm đáng kể.
7
 


 

Mười quốc gia có số lượng ISO 14001 nhiều nhất trên thế giới:
Bảng 1.2: Mười quốc gia có số lượng ISO 14001 nhiều nhất thế giới
TT

Quốc gia


7323

6

Hàn Quốc

6392

7

Mỹ

5462

8

Đức

4877

9

Thụy Điển

3800

10

Pháp


được hoàn chỉnh và khẳng định là một vấn đề hệ trọng và ngày càng được quan tâm.
Tuy còn dừng ở mức độ này hay mức độ khác nhưng các văn bản quy phạm pháp luật
đó đã có tác dụng to lớn trong công tác bảo vệ môi trường, góp phần đáng kể trong
việc cải thiện môi trường, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và trong quản lý nhà
nước về môi trường.
 Sức ép từ các công ty đa quốc gia
Cùng với xu thế toàn cầu hóa là các yêu cầu ngày càng gia tăng về tay nghề công
nhân, trình độ chuyên môn hóa, yêu cầu về chất lượng, môi trường và trách nhiệm xã
hội. Đó là thách thức nhưng cũng là cơ hội để các tổ chức/doanh nghiệp trong nước
cần tự hoàn thiện mình để có thể hòa nhập được vào sân chơi chung.
 Sự quan tâm của cộng đồng
Sự quan tâm của nhà nước, cơ quan quản lý và cộng đồng đối với việc áp dụng
ISO 14001 cũng ngày càng gia tăng. Trong Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia
định hướng năm 2020: “80% các cơ sở sản xuất kinh doanh được cấp giấy chứng nhận
đạt tiêu chuẩn môi trường hoặc chứng chỉ ISO 14001”. Điều này đã thể hiện sự quan
tâm của Chính phủ trong công tác bảo vệ môi trường nói chung và ISO 14001 nói
riêng.
Thời gian vừa qua, một loạt hoạt động gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng của
các tổ chức, doanh nghiệp cũng đã bị người dân, báo chí và các cơ quan chức năng
phát hiện, thậm chí có doanh nghiệp đã phải tạm thời đóng cửa. Điều này cũng đã thể
hiện một mức độ quan tâm đặc biệt lớn từ phía cộng đồng.

9
 


 

1.2.3.2. Khó khăn
 Thiếu chính sách hỗ trợ từ nhà nước

 

 Kết hợp mục tiêu môi trường trong mục tiêu phát triển chung
Việc thiết lập mục tiêu môi trường và đề ra các biện pháp để đạt được mục tiêu
đó là yêu cầu rất quan trọng trong tiêu chuẩn ISO 14001. Tuy nhiên việc xác định mục
tiêu một cách phù hợp và hiệu quả lại là vấn đề nhiều tổ chức còn vướng. Một số vấn
đề trong việc thiết lập mục tiêu môi trường thường gặp phải như sau:


Mục tiêu môi trường đề ra không thực sự liên quan tới các vấn đề môi trường

nghiêm trọng mà tổ chức đang gặp phải.


Mục tiêu không rõ ràng, chung chung và từ đó khó xác định mức độ cải tiến

cũng như khó xác định các công việc cần triển khai.


Chưa kết hợp mục tiêu môi trường với các mục tiêu phát triển chung của tổ

chức, bởi vậy việc hoạch định nguồn lực và triển khai thực hiện mục tiêu môi trường
đôi khi còn tách rời với các hoạt động chung khác.


Một số tổ chức sau một thời gian triển khai áp dụng ISO 14001 đã đạt được

mục tiêu môi trường của mình đề ra, sau đó lại lúng túng không biết đưa ra mục tiêu gì
sau khi đã đạt được mục tiêu cũ.
 Hiệu quả công tác đánh giá nội bộ chưa cao

Tìm hiểu và nắm vững nội dung cơ bản của bộ tiêu chuẩn ISO 14000.



Xác định yêu cầu của tiêu chuẩn và mức độ đáp ứng của doanh nghiệp.



Quyết tâm và chỉ đạo chặt chẽ quá trình triển khai áp dụng ISO 14000.



Hoạch định chính sách, mục tiêu và cam kết về môi trường.



Cung cấp đủ nguồn lực cần thiết để đào tạo và triển khai.

 Thành viên của Doanh nghiệp - Yếu tố quyết định:


Hiểu được ý nghĩa, mục đích của quản lý môi trường.



Ý thức được trách nhiệm của mình trong công việc được giao.



Chấp hành nghiêm chỉnh các qui định đối với công việc cụ thể.