ĐỀ SỐ 7
BỘ ĐỀ THI THPT QUỐC GIA CHUẨN CẤU TRÚC BỘ GIÁO DỤC
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I. ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:
“Một ngày nọ, trên đường đi làm, Nhan Uyên thấy đám đông ồn ào trước cửa tiệm vải.
Anh bước đến hỏi, mới biết người mua và người bán đang tranh chấp. Người mua hét lớn:
“3 nhân 8 là 23, sao ông cứ đòi ta 24 đồng?”
Nhan Uyên bèn đến trước mặt người mua, và nói: “Vị đại ca này, 3 nhân 8 là 24, sao
có thể là 23 được? Anh tính sai rồi, không nên cãi lộn ầm ĩ nữa”.
Người mua không phục, chỉ thẳng mặt Nhan Uyên nói: “Ai cần ngươi phân xử hay
sao? Ngươi biết tính toán sao? Muốn phân xử chỉ có cách tìm Khổng Phu Tử, đúng hay sai
hãy để ông ấy định đoạt. Ta hãy tìm ông ấy để phân xử”.
“Được. Nếu Khổng Phu Tử nói anh sai, vậy xử lý sao?”, Nhan Uyên đáp. Người mua
nói: “Nếu ta sai, hãy lấy đầu ta. Nhà ngươi sai thì sao?”. Nhan Uyên trả lời: “Nếu tôi sai,
tôi sẽ từ quan”. Hai người đánh cuộc với nhau như thế và cùng đến gặp Khổng Tử.
Sau khi nghe xong câu chuyện, Khổng Tử nói: “3 nhân 8 là 23 đó. Nhan Uyên, con
thua rồi, lấy mũ quan xuống đem cho người ta đi”.
Nhan Uyên trước giờ cũng chưa từng cãi lại sư phụ, anh đành tháo mũ xuống giao cho
người mua vải. Nhưng hẳn nhiên, trong bụng anh ta không phục và cho rằng Khổng Tử đã
già rối đâm ra hồ đồ nên không muốn học ông ta nữa.
Ngày hôm sau, Nhan Uyên quay lại lấy cớ nhà có việc muốn xin nghỉ học. Khổng Tử
rất rõ tâm tư Nhan Uyên, nhưng không nói gì, chỉ gật đầu đồng ý. [...]
Khi Nhan Uyên trở lại, Khổng Tử nói: “Ta biết rõ con xin phép về nhà nghỉ là mượn
cớ, thật ra cho rằng ta đã già nên hồ đồ rồi, không muốn học nữa. Con nghĩ xem, ta nói 3
nhân 8 bằng 23 là đúng, con thua, bất quá là thua cái mũ quan kia. Nếu ta nói 3 nhân 8 bằng
24 mới đúng, người mua kia thua, đây là một mạng người đó. Vậy con nói xem, chức vị quan
Khổng Tử nói ba nhân tám bằng 23 là có dụng ý. Ông muốn bảo vệ người
mua hàng kia, tránh cho anh ta phải trả giá bằng tính mạng mình. “Ta nói 3
nhân 8 bằng 23 là đúng, con thua, bất quá là thua cái mũ quan kia. Nếu ta
nói 3 nhân 8 bằng 24 mới đúng, người mua kia thua, đây là một mạng
người đó”.
Câu 2
Khổng Tử không giải thích ngay dụng ý của mình với Nhan Uyên bởi nhiều
lí do:
+ Ông thấu hiểu nỗi lòng bực bội của Nhan Uyên, giải thích khi đó chỉ là
biện minh, khó thuyết phục.
+ Ông muốn Nhan Uyên thời gian, vừa là tập kiềm chế cảm xúc giận dữ của
Câu 3
bản thân, vừa suy ngẫm về dụng ý của thầy.
truy cập Website http://tailieugiangday.com – để xem chi tiết. mũ đưa
cho người mua vải bởi trước nay Nhan Uyên chưa từng cãi lời thầy. Đó là
Trang 2 http://tailieugiangday.com – Website chuyên đề thi thử file word có lời giải
thể hiện lòng tôn kính thầy, truyền thống tôn sư trọng đạo của người học trò
trong xã hội trọng Lễ ngày trước (quan điểm cốt yếu của Nho giáo). Đồng
thời cũng là biểu hiện của phẩm chất nhẫn nhịn, điềm tĩnh của người quân
tử.
- Về hình thức: 5-7 dòng, diễn đạt mạch lạc.
- Về nội dung:
+ Nêu quan điểm cá nhân.
+ Nhà Trần trong lịch sử giữ hòa khí với nhà Nguyên để có thời gian xây dựng chuẩn bị lực
lượng, sẵn sàng chiến đấu khi bị xâm lược.
+ Phật dạy:
Nhịn điều vinh nhục, tấm thân yên
Nhịn sự hơn thua, tránh lụy phiền
- Bàn luận:
+ Nhường nhịn không phải là hèn nhát, là đầu hàng thất bại; mà là cách đối nhân xử thế chủ
động của con người.
+ Tuy vậy, nhường nhịn cần hợp lí, đúng lúc đúng việc, không thể nhường nhịn trước cái sai
trái, vô lý.
+ Kẻ thù của đức tính nhường nhịn là lòng tự ái, đề cao cái tôi cá nhân. Đối lập với nhường
nhịn là sự ích kỉ, nóng nảy, dễ dẫn đến lời nói, hành động hồ đồ.
+ Biện pháp: Rèn luyện đức tính nhường nhịn bằng cách biết đặt mình vào vị trí người khác,
nhịn từ việc nhỏ rồi mới biết nhẫn việc lớn.
- Liên hệ: Rút ra bài học cho bản thân.
truy cập Website http://tailieugiangday.com – để xem chi tiết.
Câu 2. (5 điểm)
Yêu cầu chung:
- Đảm bảo cấu trúc để nghị luận: Mở bài - thân bài - kết bài.
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
- Triển khai vấn đề thành các luận điểm, vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và dẫn chứng.
- Diễn đạt trôi chảy, đảm bảo tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
Yêu cầu nội dung:
- Khái quát chung về tác giả, tác phẩm.
- Phân tích tính độc đáo của tình huống truyện trong Chiếc thuyền ngoài xa, một tình huống
giàu tính phát hiện và khám phá.
tác phẩm
văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai.
- Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê (1985), sau được
nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn (in năm
1987).
Chiếc thuyền ngoài xa là những tình huống đan lồng trong nhau mà
được khởi nguồn từ câu chuyện của anh thợ ảnh đi săn tìm cái đẹp.
Kiến
thức
trọng
tâm của
bài
Tình
huống
truyện
trong
“Chiếc
thuyền
ngoài xa”
Phùng là người có quan điểm riêng, rất rõ ràng về cái đẹp, nhưng từ
những phát hiện đến vỡ lẽ, biết bao nhận thức mới mẻ, cái nhìn đa
chiều hơn đã đến với nhân vật xưng tôi. Từ những tình huống đó,
người đọc nhận thấy ý nghĩa ẩn sau câu chuyện đó là những nghịch
lý, những vỡ lẽ luôn tồn tại như một lẽ hiển nhiên trong cuộc sống.
Chúng ta cần nhìn nhận cuộc sống một các đa chiều và sâu sắc hơn.
truy cập Website http://tailieugiangday.com – để xem chi tiết.
cuộc đời nhân vật. Tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát
hiện đời sống.
- Qua tình huống truyện trong Chiếc thuyền ngoài xa, người đọc
nhận thấy quan điểm của tác giả về cách nhìn cuộc sống và nhìn con
người – một cái nhìn đầy nhân đạo và nhân văn.
- Từ tình huống trong đời sống, nhà văn trở lại với câu chuyện nghệ
trong
Chiếc
thuyền
ngoài xa
thuật và đem đến quan điểm nghệ thuật sâu sắc.
Quan điểm đó gợi lên từ ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh chiếc
thuyền ngoài xa: Khi con thuyền là đối tượng của nghệ thuật thì có
thể được chiếm lĩnh từ xa, một khoảng cách đủ để tạo nên vẻ đẹp
huyền ảo, nhưng sự thực cuộc đời cần phải được chiếm lĩnh ở cự li
gần. Đừng vì nghệ thuật thuần tuý mà bỏ quên cuộc đời, bởi lẽ nghệ
thuật chân chính luôn là cuộc đời và vì cuộc đời. Trước khi là một
nghệ sĩ biết rung động trước cái đẹp, hãy là một con người biết yêu
truy cập Website http://tailieugiangday.com – để xem chi tiết.
Trang 6 http://tailieugiangday.com – Website chuyên đề thi thử file word có lời giải