VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
DƯƠNG THỊ HỒNG NHUNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIẢNG VIÊN
TỪ THỰC TIỄN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ NỘI
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 834.04.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. TRẦN ĐÌNH HẢO
HÀ NỘI, 2018
HÀ NỘI - năm
LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Thực hiện chính sách phát triển giảng viên từ thực tiễn Trường
Đại học Hà Nội” là kết quả quá trình nghiên cứu của tôi cùng với sự hướng dẫn tận
tình của PGS. TS Trần Đình Hảo – người hướng dẫn khoa học. Tôi xin cam đoan
đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là
trung thực, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Luận văn của tôi có tham khảo một số
sách báo, tạp chí, báo có, luận văn và nguồn tư liệu mới đã được trích dẫn, ghi chú
đầy đủ.
Hà Nội, ngày
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển giảng viên ............. 68
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................... 79
DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Viết đầy đủ
CNH-HĐH
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
ĐH
Đại học
ĐHHN
Đại học Hà Nội
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
GS
Giáo sư
2.1
Thống kê, phân loại giảng viên
2.2
Thống kê, phân loại giảng viên cơ hữu theo mức độ thường
xuyên sử dụng ngoại ngữ và tin học cho công tác giảng dạy và
nghiên cứu
2.3
Giảng viên cơ hữu theo trình độ, giới tính và độ tuổi
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế - xã hội và
hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, giáo dục đào tạo ngày càng giữ
vị trí, vai trò quan trọng. Nghị quyết số 29/NQ-TW Hội nghị lần thứ 8 BCHTW
(Khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đã nhấn mạnh “Giáo dục và đào
tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, nhà nước và của toàn dân. Đầu tư
cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình kế
hoạch phát triển kinh tế giáo dục” [7]. Giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục đại
học nói riêng có sứ mạng đào tạo và cung cấp nhân lực trình độ cao phục vụ trực
tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội. Để cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao,
Nghị quyết đã nêu rõ mục tiêu của giáo dục đại học là “tập trung đào tạo nhân lực
trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học tự làm
giàu tri thức, sáng tạo của người học” [ 7].
giảng viên trẻ được đào tạo ở nước ngoài về giảng dạy. Công tác sử dụng, đánh giá
giảng viên còn nhiều bất cập chưa phát huy tiềm năng của giảng viên trong giảng
dạy và NCKH. Công tác quy hoạch, kế hoạch xây dựng đội ngũ giảng viên chưa
được quan tâm đúng mức nên việc bố trí, sử dụng giảng viên vẫn theo tình huống bị
động, thiếu đội ngũ giảng viên kế cận.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, nhằm đánh giá thực trạng việc thực hiện
chính sách phát triển giảng viên trong thời gian qua, từ đó đề xuất những giải pháp
nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả chính sách phát triển giảng viên
ở các cơ sở giáo dục đại học nói chung và Trường ĐHHN nói riêng, học viên chọn
đề tài “Thực hiện chính sách phát triển giảng viên từ thực tiễn Trường Đại học
Hà Nội” để nghiên cứu.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm qua, chất lượng của đội ngũ giảng viên đang là vấn đề rất
được quan tâm và là đối tượng nghiên cứu của nhiều luận văn thạc sĩ, tiến sĩ, các
công trình NCKH. Đây là nguồn tư liệu tham khảo rất ý nghĩa cho các nhà quản lý.
Đỗ Minh Cương và Nguyễn Thị Doan (2001), “ Phát triển nguồn nhân lực
giáo dục Việt Nam”, hai tác giả đã khẳng định vai trò vị trí của giảng viên trong
phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học. Giảng viên là nhân tố quan trọng có ý
nghĩa quyết định đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ở nước ta. Từ những
nghiên cứu về lý luận và thực tế, các tác giả đã đề xuất các giải pháp trong đó nhấn
2
mạnh việc cần thiết phải tạo ra môi trường phát lý thuận lợi để phát triển đội ngũ
giảng viên trước yêu cầu hội nhập quốc tế.
Trần Thị Bạch Mai (2006), “Cơ sở lý luận và thực tiễn của các giải pháp
tăng cường đội ngũ cán bộ nữ trong hoạt động quản lý nhà trường đại học”, luận
án Tiến sĩ đi sâu nghiên cứu tình hình đội ngũ giảng viên nói chung và giảng nữ
hoạt động quả lý nhà trường đại học nói riêng, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực
Nghiên cứu Lập pháp. Qua nghiên cứu, đề tài đã đánh giá thực trạng đội ngũ giảng
viên đại học trong giai đoạn 2010-2015, đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng và
phát triển đội ngũ giảng viên. Các giải pháp đưa ra mang tính hệ thống, khắc phục
những mặt hạn chế trong việc nâng cao chất lượng giảng viên. Tuy nhiên, những
giải pháp này chưa có tính định lượng cụ thể. Ngoài ra, đề tài còn đưa ra một số
kiến nghị chuẩn bị cho Dự án Luật giáo dục đại học.
Bùi Mạnh Nhị (2012), “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Việt
Nam”, Tạp chí Thông tin lý luận chính trị, bản tin của Hội đồng Lý luận Trung
ương, đã có những phân tích, đánh giá giáo dục và đào tạo ở nước ta từ khi đất nước
đổi mới cho đến nay trong đó nêu những thành tựu đã đạt được và những khó khăn,
thách thức đang đặt ra đối với giáo dục, đào tạo của đất nước. Từ đó xác định
phương hướng và đề xuất một số vấn đề nhằm đổi mới căn bản và toàn diện giáo
dục Việt Nam.
Nhìn chung, các công trình trên đã tập trung nghiên cứu nhiều khía cạnh
khác nhau về vị trí, vai trò, chức năng nhiệm vụ của giảng viên, quản lý phát triển
đội ngũ giảng viên, chính sách phát triển giảng viên. Tuy nhiên, các kết quả nghiên
cứu trên chủ yếu quan tâm đến chính sách phát triển giảng viên mà chưa quan tâm
nhiều đến khâu tổ chức thực hiện chính sách ở các cơ sở giáo dục đại học. Hiện nay,
chưa có công trình nào nghiên cứu, đánh giá, tổng kết và đề xuất các giải pháp nâng
cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển giảng viên tại Trường Đại học Hà Nội.
Chính vì vây, học viên chọn vấn đề “Thực hiện chính sách phát triển giảng viên
từ thực tiễn Trường Đại học Hà Nội” để nghiên cứu với hy vọng góp phần nâng
cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển giảng viên ở Trường Đại học Hà Nội
để chính sách thực sự phát huy hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đại
học nói chung và phát triển giảng viên nói riêng.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận chính sách phát triển giảng viên.
Phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách phát triển giảng viên. Trên cơ sở
4
phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu,
sách, báo, tạp chí về kết quả nghiên cứu cụ thể có liên quan đến đề tài được được
công bố trên các ấn phẩm, báo cáo khoa học; chủ trương đường lối của Đảng, chính
5
sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển giảng viên làm cơ sở nghiên cứu, luận
giải những vấn đề của luận văn. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng phương pháp thống
kê để phân tích số liệu, so sánh đánh giá tình hình thực hiện chính sách phát triển
giảng viên.
6. Ý nghĩ lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách phát triển giảng
viên. Đề tài góp phần ứng dụng và phát triển các cơ sở lý luận chung về chính sách
phát triển giảng viên đại học.
- Giúp nghiên cứu lý thuyết về thực hiện chính sách để phân tích đánh giá
việc thực hiện chính sách, góp phần tham vấn cho nhà xây dựng chính sách về giáo
dục đào tạo xây dựng và phát triển giảng viên đảm bảo yêu cầu về số lượng, chất
lượng cho các trường đại học.
- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả thực hiện chính sách phát
triển giảng viên.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần tìm ra các giải pháp để ngày càng
hoàn thiện hơn trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển giảng viên ở Trường
ĐHHN nói riêng và các cơ sở giáo dục đại học trong cả nước nói chung.
Ngoài ra, luận văn có thể được sử dụng tham khảo cho những người quan tâm
nghiên cứu đến chính sách phát triển giảng viên.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu
gồm 3 chương:
của Luật giáo dục: “Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng
nghiệp vụ sư phạm đối với nhà giáo giảng dạy cao đẳng, đại học; có bằng thạc sĩ trở
lên đối với nhà giáo giảng dạy chuyên đề, hướng dẫn luận văn thạc sĩ; có bằng tiến
sĩ đối với nhà giáo giảng dạy chuyên đề, hướng dẫn luận án tiến sĩ” [25]. Với những
tiêu chuẩn này đòi hỏi giảng viên phải có khả năng am hiểu sâu sắc về lĩnh vực
chuyên môn để phát huy tốt vai trò của người truyền đạt tri thức. Hiện nay vai trò
của giảng viên đang có sự thay đổi lớn. Giảng viên không chỉ là người truyền đạt tri
thức mà còn là người hướng cho người học hình thành những kĩ năng, kĩ xảo nghề
nghiệp, niềm đam mê công việc. Do đó, giảng viên phải vững về nghiệp vụ sư
phạm, phải thay đổi về phương pháp dạy học, chuyển từ cách dạy cách dạy độc
thoại, nặng về thuyết trình sang phương pháp “lấy người học làm trung tâm”,
khuyến khích tính độc lập, sáng tạo của người học.
7
Luận văn đủ ở file: Luận văn full