MỤC LỤC
NỘI DUNG
Trang
1. MỞ ĐẦU
1
1.1. Lý do chọn đề tài
1
1.2. Mục đích nghiên cứu
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NHIỆM
2
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
3.1. Kết luận
19
3.2. Kiến nghị
20
PHỤ LỤC
Tài liệu tham khảo
1
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Bác Hồ đã từng nói:
"Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan" [1]
Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây
là khâu quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ.
Trẻ ở lứa tuổi mầm non học những gì? Học như thế nào để hình thành nhân cách
toàn diện con người sau này của trẻ. Tôi thấy, hoạt động khám phá khoa học ở
lứa tuổi mầm non vô cùng quan trọng trong việc cung cấp những kiến thức ban
đầu cho trẻ. Đặc biệt nó có tầm quan trọng rất lớn đối với việc phát triển trí tuệ.
Bởi nó giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh và trực tiếp giúp trẻ giải
quyết các câu hỏi trong cuộc sống hằng ngày của trẻ, cung cấp vốn kiến thức
ban đầu để trẻ bước vào ngưỡng cửa mới của cuộc sống sau này và là cơ hội tốt
để giúp trẻ hình thành phẩm chất, năng lực thích tìm tòi khám phá và trải
nghiệm. Vì tất cả thế giới xung quanh trẻ đều rất mới lạ, hấp dẫn, bất cứ cái gì
trẻ cũng thấy đáng yêu, đáng nhớ và cũng thấy mới mẻ đến lạ lùng.
hoạt động một cách tích cực đạt hiệu quả cao nhất. Với tất cả những lí do trên đã
thôi thúc tôi lựa chọn “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng khám
phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non Nga Tân” làm đề
tài nghiên cứu trong một năm qua.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Tìm ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động khám phá
khoa học nhằm giáo dục phát triển lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4 - 5 tuổi tại
Trường mầm non xã Nga Tân huyện Nga Sơn .
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu là: Trẻ 4 - 5 tuổi - lớp: Thỏ Xám Trường Mầm non
Nga Tân - Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
+ Phương pháp trực quan, quan sát, phân tích, tổng hợp.
+ Phương pháp sưu tầm tài liệu thông tin minh chứng.
+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế.
+ Phương pháp thực hành trải nghiệm.
+ Phương pháp trò chuyện giao tiếp với trẻ.
+ Phương pháp trao đổi đồng nghiệp, trao đổi phụ huynh.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Hoạt động khám phá khoa học có vị trí quan trọng trong chương trình giáo
dục mầm non, đóng vai trò chủ đạo trong phát triển lĩnh vực phát triển nhận thức
cho trẻ. Vì vậy việc giáo viên tổ chức sáng tạo các hoạt động khám phá khoa học
làm trong trường mầm non sẽ quyết định hiệu quả tác động hiểu biết của trẻ đối
với môi trường xung quanh trẻ.
Trong chương trình đổi mới giáo dục mầm non hiện nay, hoạt động khám
phá khoa học cho trẻ được quan tâm đổi mới đặc biệt đến hình thức tổ chức hoạt
động cho trẻ. Hình thức đổi mới được thực hiện linh hoạt, nhằm khai thác tối đa
hiệu quả khả năng khám phá, tìm tòi, ham học hỏi ở tất cả các độ tuổi mầm non,
mà đặc biệt là độ tuổi 4 - 5 tuổi mà tôi đang trực tiếp nghiên cứu, áp dụng thực
dạy mẫu, các hoạt động về khám phá khoa học ở các độ tuổi cho giáo viên học
hỏi, và rút kinh nghiệm.
- Bản thân tôi luôn yêu nghề mến trẻ luôn tận tụy với công việc, luôn có
tinh thần học hỏi, tham khảo sách báo tập san, thông tin đại chúng để tìm các
phương pháp, biện pháp tổ chức tốt các hoạt động gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ
lĩnh hội tri thức một cách nhanh nhất.
b. Khó khăn:
- Trường chưa đạt chuẩn quốc gia, nên thiếu nhiều về trang thiết bị cơ sở vật
chất. Bản thân giáo viên muốn ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy,
nhưng thiếu máy chiếu, bút vẽ thông minh ..., làm giảm hiệu quả tiết dạy.
- Bản thân là giáo viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy và chưa có
những hình thức gây hứng thú mới lạ phong phú, hấp dẫn nên chưa gây được
hứng thú ở trẻ.
- Các cháu có cùng độ tuổi, song khả năng nhận thức và tiếp thu của trẻ
không đồng đều, còn hạn chế.
4
- Xã Nga Tân là xã còn khó khăn, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, bố mẹ
làm nghề nông nên không có điều kiện cho con tiếp xúc với khoa học, dẫn đến
nhận thức của trẻ kém.
Trước những thực trạng đó, bản thân tôi đã nhận thức được nhiệm vụ của
người giáo viên là không được nản lòng trước mọi thử thách khó khăn mà cần
phải biết tìm ra các phương pháp, biện pháp sáng suốt nhất để các hoạt động
thêm sinh động. Làm cách nào để đưa trẻ đến các hoạt động đặc biệt là khám
phá khoa học một cách nhẹ nhàng khéo léo mà vẫn đạt được hiệu quả cao nhất.
c. Kết quả thực trạng.
Để công tác nghiên cứu được chính xác và hiệu quả, tôi tiến hành khảo sát
chất lượng ban đầu của lớp Tôi như sau:
* Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm (Tháng 9/ 2017)
thiết kế phù hợp theo từng chủ đề, trẻ được chăm sóc hàng ngày.
- Tôi lựa chọn địa điểm là khu vực hiên sau của lớp học để xây dựng khu
thiên nhiên cho trẻ được hoạt động trong khuôn viên trường, lớp học. Tạo điều
kiện cho trẻ được hoạt động trải nghiệm khám phá hàng ngày.
Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật khám phá sự phát triển của cây. Tôi chuẩn
bị hình ảnh quy trình phát triển của cây ở góc thiên nhiên của lớp, hột hạt đồ
dùng thí nghiệm liên quan đến các hoạt động tìm hiểu sự phát triển của cây. Tôi
cho trẻ thực hành ươm trồng và theo dõi quá trình phát triển của một số loại cây
ngắn ngày đặc trưng ở địa phương như rau cải, cà chua, hành, cây đay... Trẻ
được tự xới đất gieo hạt, tưới nước, chăm sóc cho hạt nảy mầm thành cây. Hay
cho trẻ quan sát, khám phá vật chìm vật nổi, cao thấp, dài ngắn, to nhỏ, nhẵn,
sần sùi, vị ngọt, chua,... để thỏa mãn các câu hỏi vì sao của trẻ.
- Cho trẻ được tạo ra sản phẩm tại lớp cùng cô.
Ví dụ: Thiết kế thiệp chúc mừng cô nhân ngày 20/11, ngày 8/3, chúc mừng
bà, mẹ nhân ngày 20/10...
- Tổ chức cho trẻ đóng kịch sáng tạo, tự bạch bằng ngôn ngữ của mình dưới
hình thức các hội thi, các chương trình chào mừng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Ví dụ: Cho trẻ đóng vai các loại gia súc, gia cầm tự kể về mình và thi tài
với nhau. Qua đó trẻ thu lượm được những kiến thức về các con vật qua đặc
điểm cấu tạo, lợi ích tác dụng, cách chăm sóc bảo vệ.
Ngoài ra, tôi sử dụng các cây xanh, thảm cỏ, bông hoa là những đồ dùng đồ
chơi tự làm để phục vụ cho hoạt động góc với các trò chơi giúp trẻ được trải
nghiệm và khám phá trong hoạt động góc .
Ví dụ: Sự phát triển của cây từ hạt:
Qua hoạt động này giúp trẻ biết được thực hành trải nghiệm, biết được quá
trình phát triển của cây. Tạo sự hứng thú cho trẻ trong việc gieo trồng, theo dõi,
chăm sóc sự phát triển của cây.
Tôi đã chuẩn bị đồ dùng, nguyên vật liệu để trẻ được khám phá và trải
nghiệm đó là: Hạt hoa, khay gieo hạt và bông thấm nước và đất. Một chậu đất
nhỏ và dụng cụ làm đất.
được là nhờ có nước, ánh sáng và không khí.
+ Giáo dục trẻ cây xanh có tác dụng rất lớn với môi trường sống
+ Khuyến khích trẻ trồng cây xanh, yêu quý và bảo vệ cây xanh.
7
Hình ảnh môi trường ngoài lớp học
Tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường để tổ chức các buổi tham
quan, dạo chơi để trẻ được tìm hiểu một cách thực tế môi trường ngoài lớp.
Đồng thời tôi luôn tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được tiếp cận với thế giới xung
quanh ngoài lớp học như: Khuôn viên trường, nghĩa trang liệt sĩ, trạm y tế,
trường tiểu học, các khu trang trại mô hình VAC, cánh đồng cói, xưởng dệt
chiếu cói và làm các sản phẩm từ cói.
Ví dụ: Ở chủ đề Nghề nghiệp với chủ đề nhánh nghề truyền thống quê em.
Tôi lựa chọn đề tài “ Tìm hiểu nghề dệt chiếu quê em” và cho trẻ được khám
phá trực tiếp cánh đồng cói, xưởng dệt chiếu, đan lõi ở gần trường. Tôi luôn tạo
cơ hội giúp trẻ được trải nghiệm về nghề truyền thống của địa phương, được
tham quan quy trình làm cói cũng như những sản phẩm độc đáo từ cói, biết được
sự vất vả của các bác nông dân trồng cây cói, làm các sản phẩm từ cói như
chiếu, thảm, làn…Từ đó, giáo dục trẻ yêu nghề truyền thống của quê hương, biết
gìn giữ, bảo tồn và phát huy để sản phẩm chiếu cói Nga Sơn quê mình mãi là
niềm tự hào. “Chiếu Nga Sơn gạch Bát Tràng. Vải tơ Nam Định, lụa hàng Hà
Đông” [3]
8
Hình ảnh minh họa trẻ tham quan trải nghiệm nghề truyền thống địa phương
Ví dụ: Ở đề tài “Làm quen với một số loại hoa” tôi cho trẻ được khám
nhắc, gây nhàm chán cho trẻ.
Áp dụng phương pháp, biện pháp trên tôi đã tiến hành tổ chức cho trẻ hoạt
động khám phá cụ thể khi dạy trẻ làm quen với “Thế giới động vật”
Ví dụ 1: Ở chủ đề: “Động vật yêu quý” khi dạy trẻ đề tài: “Một số động vật
sống trong gia đình”.
Tôi đã trang trí ở góc mở làm nổi bật chủ đề, đặc biệt là góc khám phá khoa
học. Ở góc này tôi đã sử dụng góc mở có tên “Những con vật thân yêu” có hình
ảnh, đồ dùng tự làm (bằng các nguyên vật liệu phế thải) các con vật sống trong
gia đình.
Tôi chuẩn bị đầy đủ đồ dùng của cô, của trẻ:
- Máy tính, máy chiếu, bài giảng Power point về một số con vật nuôi trong gia đình. .
Đài, đĩa nhạc các bài hát: Gà trống mèo con và cún con, con gà trống...
- Mô hình các con vật nuôi trong gia đình để trẻ quan sát. Mũ gà con.
Sau đó tôi tiến hành tổ chức hoạt động với nhiều hình thức mới lạ.
Hoạt động 1: Trò chuyện, gây hứng thú.
- Tôi và 2 trẻ cùng mặc quần áo đóng vai gà trống, mèo con, cún con, trò
chuyện và cho trẻ vận động ngẫu hứng theo nhạc bài: Gà trống, mèo con và cún
con.
- Trò chuyện về một số con vật nuôi trong gia đình.
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số con vật nuôi trong gia đình.
* Trẻ quan sát theo nhóm.
- Cô cho trẻ về 2 nhóm quan sát các con vật nuôi trong gia đình. Cô đến
từng nhóm, bao quát và đặt những câu hỏi gợi mở cho trẻ nói về những đặc điểm
nổi bật: Hình dáng, thức ăn, sinh sản, tiếng kêu...của các con vật nuôi trong gia
đình.
- Trẻ về chỗ ngồi, chia sẻ về những con vật vừa được quan sát với cô và các
bạn.
* Quan sát con gà trống
10
- Giống nhau: Đều là con vật nuôi trong gia đình.
- Khác nhau:
+ Gà: Có mỏ nhọn, có cánh, có 2 chân, đẻ trứng.. . thuộc nhóm gia cầm.
11
+ Mèo: Có 4 chân, đẻ con...thuộc nhóm gia súc.
* Mở rộng kiến thức và giáo dục: Ngoài những con vật được làm quen
chúng mình còn biết những con vật nào khác được nuôi trong gia đình?
- Cho trẻ quan sát hình ảnh một số con vật nuôi trong gia đình.
- Cô nói: Có rất nhiều các con vật nuôi trong gia đình. Những con có 2
chân, có cánh, có mỏ đẻ trứng là thuộc nhóm gia cầm. Những con có 4 chân đẻ
con là thuộc nhóm gia súc. Nhưng chúng đều được nuôi trong gia đình và gọi
chung là động vật nuôi trong gia đình. Các con hãy yêu quý, chăm sóc, bảo vệ ...
Hoạt động 3: Trò chơi “Bắt chước vận động của các con vật”
- Cô cho trẻ bắt chước vận động của các con vật:
+ Nào chúng mình hãy cùng bắt chước vận động của con mèo khi rình
chuột nào!
+ Khi gà trống chuẩn bị gáy thì như thế nào? (Vỗ cánh, vươn vai, nghển cổ,
kiếng chân lên... ). Cho trẻ gáy ò ó o...
- Nhận xét, động viên, tuyên dương trẻ
- Kết thúc: cho trẻ xem video về “ Gà trống, mèo con và cún con”.
Thông qua hoạt động trẻ được khắc sâu kiến thức khi khám phá ở đó. Tạo
cho trẻ kĩ năng nhận biết các con vật thường nuôi trong gia đình và còn nhận
biết được các con vật thuộc nhóm nào, trẻ biết phân biệt, nhóm động vật đẻ con
hay đẻ trứng quen thuộc. Trẻ không bị bỡ ngỡ mà trở nên thân thuộc, mặt khác
trẻ còn phát triển được kĩ năng về số đếm, nhận biết số và đếm số tương ứng số
lượng các con vật, số chân, số các con vật nuôi trong gia đình mình, giúp củng
cố số lượng cho trẻ. Sau mỗi chủ đề khác nhau tôi có thể thay đổi các ký hiệu
hình ảnh cho phù hợp với từng chủ để cần dạy cho trẻ.
4
Hình
minh
họa các ô cửa kỳ diệu để trẻ khám phá
Nhờ việc thường xuyên thay đổi hình thức tổ chức khám phá khoa học mới
lạ, hấp dẫn mà tôi đã kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt động học có chủ định
đạt hiệu quả rất cao. 100% trẻ hứng thú tích cực tham gia khám phá, quan sát và
trải nghiệm.
2.3.3. Tích cực tạo điều kiện cho trẻ khám phá khoa học thông qua các
hoạt động ở mọi lúc mọi nơi.
Tôi lên kế hoạch trong ngày, để tận dụng mọi thời điểm dạy trẻ tích hợp
trong mọi hoạt động của trẻ trong thời gian ở trường để lồng ghép nhận biết hoạt
động khám phá khoa học. Qua mỗi tuần tôi rút kinh nghiệm từ thực tế đưa ra để
trẻ khám phá, làm quen phù hợp với độ tuổi và nhận thức của trẻ trong lớp.
+ Hoạt động đón trẻ: Tôi luôn trò chuyện trao đổi với phụ huynh về tình
hình của trẻ và trò chuyện với trẻ.
VD: Hôm nay Mai An được mẹ đưa đi học bằng xe gì? Trên đường đi con
ngồi trên xe như thế nào? Con thấy xung quanh mọi người tham gia giao thông
trên đường như thế nào? Con học được những gì?
+ Thể dục sáng: Tôi cho trẻ quan sát quang cảnh, thời tiết mà trẻ ra sân,
đặt câu hỏi gợi mở:
- Các con thấy hôm nay thời tiết thế nào? (Trẻ trả lời theo hiểu biết . . )
- Chúng ta đang ở thời điểm nào của 1 ngày? 1 ngày gồm những buổi nào?
Chúng ta đang ở mùa nào trong năm? Mùa này chúng sẽ mặc quần áo như thế
nào? . . .
Hoặc khi dạy trẻ nhận biết thay đổi các cây xanh xung quanh trẻ, trẻ nhận
ra dấu hiệu của các mùa, trẻ sẽ tư duy, qua đó trẻ trò chuyện với bạn, trẻ phải
suy nghĩ để đưa ra câu trả lời từ đó phát triển ngôn ngữ, những trẻ nói lắp, nói
tay trỏ ra cắp từng hạt sỏi để vào giỏ bên cạnh. Mỗi câu ca, cắp một viên sỏi, trẻ
phải nhặt hết số sỏi, ai nhặt nhiều hơn là người thắng cuộc. Lần chơi đầu tiên, cô
giáo lưu ý nhắc trẻ nhặt sỏi bằng ngón tay trỏ và ngón tay cái. Nếu trẻ không gắp
được ( trẻ khó khăn về vận động tay...) thì cho trẻ đếm bằng thẻ số, ký hiệu số
lượng sỏi của các bạn, để xem ai nhiều hơn, ai ít hơn. Trẻ chơi kết hợp với lời ca
như sau: ‘‘Ốc một. Ốc hai. Bạn gái. Nhặt đi nào!”. Khi trẻ nhặt xong cho trẻ
cùng nhau xếp các đèn giao thông xanh, đỏ vàng để củng cố kiến thức cho trẻ.
Như vậy, thông qua việc cho trẻ làm các thí nghiệm, trò chơi trẻ sử dụng
tích cực các giác quan. Qua đó phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân
tích, so sánh tổng hợp và khả năng cảm nhận của trẻ nhanh nhạy chính xác hơn,
những biểu tượng kết quả trẻ thu nhận được trở lên cụ thể và sinh động hấp dẫn
hơn. Trẻ thích thú khi được quan sát hoặc thử nghiệm những hoạt động khám
phá cùng cô cùng bạn. Thông qua các trò chơi, Tôi đã tạo được cho trẻ sự hứng
thú, sự khéo léo, mềm dẻo linh hoạt và tạo được sự cạnh tranh lành mạnh, từ đó
trẻ được cuốn hút vào các hoạt động học một cách tự nhiên và hiệu quả nhất
thông qua các hình thức chơi.
14
Tóm lại: Qua hoạt động khám phá khoa học và tận dụng dạy trẻ mọi lúc
mọi nơi tôi thấy:
- Trẻ tập trung chú ý vào đối tượng. Ham học hỏi, khám phá tìm hiểu về
những sự vật, sự việc gần gũi diễn ra xung quanh trẻ.
- Giúp trẻ phát triển nhận thức nhanh, thông qua các hoạt động làm quen
với môi trường xung quanh. Mạnh dạn tự tin, trả lời lưu loát các câu hỏi.
Nhờ đó, trẻ có thêm hiểu biết về thế giới xung quanh một cách sâu rộng
hơn. Tạo điều kiện thuận lợi khi bước vào giờ học trẻ tham gia trả lời câu hỏi
một cách sôi nổi và hứng thú hơn. Trẻ được hoạt động một cách tích cực và tự
tin hơn, mạnh dạn nói lên suy nghĩ và hiểu biết của mình...tạo không khí thoải
mái cho giờ học. Và như vậy giờ học trở thành cuộc trò chuyện giữa cô và trẻ
Hình ảnh cho trẻ quan sát hiện tượng mưa, sấm chớp.[5]
Như vậy, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ chức khám phá
khoa học sẽ thu hút, lôi cuốn sự chú ý của trẻ, trẻ sẽ nhớ lâu, kích thích trí tưởng
tượng, óc sáng tạo của cho trẻ ngày càng phong phú.
16
2.3. 5. Nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại và phán đoán ở
trẻ.
Biết được kỹ năng và nghệ thuật dạy trẻ hoạt động khám phá khoa
học cũng chưa thật sáng tạo, nên bản thân tôi khắc phục bằng cách: Thường
xuyên học tập bạn bè đồng nghiệp, luyện tập giọng nói sao cho thật truyền cảm,
tác phong dạy sao cho nhẹ nhàng, linh hoạt. Về kiến thức phải nắm vững
phương pháp dạy, cung cấp cho trẻ kiến thức dù đơn giản nhưng cũng phải thật
chính xác. Tận dụng mọi thời gian để tự rèn luyện mình, dù ở lớp hay ở nhà. Sử
dụng bộ tranh cho trẻ khám phá khoa học, theo nội dung từng bài, theo đúng
chương trình. Luôn lắng nghe, tiếp thu ý kiến nhận xét, của BGH sau mỗi tiết
dạy, để từ đó phát huy những mặt tốt, khắc phục những hạn chế .
Với mỗi đối tượng trẻ được làm quen, trẻ được quan sát thật kỹ, trẻ biết đưa
ra ý kiến nhận xét của mình, cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô, cứ mỗi lần
làm quen như vậy tôi lồng ghép nội dung giáo dục vào bài. Trẻ không những
hiểu về vật đó mà còn có cách ứng xử, hành động với chúng .
Sau khi trẻ được làm quen 3 - 4 đối tượng (trong 1 bài) tôi cho trẻ so sánh 2
đối tượng một, để trẻ có thể dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ phân loại trong các trò
chơi.
Ví dụ: Ở chủ đề: “Gia đình” khi dạy trẻ nhận biết về các hình và màu sắc ở
các kiểu nhà khác nhau
- Tôi trang trí góc mở với hình ảnh các ngôi nhà, các kiểu nhà, được vẽ bởi
các hình: vuông làm thân nhà, hình tam giác làm mái nhà, hình chữ nhật làm cửa
trẻ thói quen và ý thức khi tham gia giao thông với trẻ mặc dù kiến thức rất đơn
giản. Đi trên đường không chạy, không nô đùa, đi bên tay phải, hoặc là nhìn
những tín hiệu giao thông. Hướng dẫn trẻ một số phương tiện giao thông đơn
giản.
Ví dụ: Hàng ngày bố mẹ đưa chúng mình đi học bằng phương tiện gì? Ngồi
sau xe chúng mình phải làm gì? Khi tham gia giao thông mọi người phải thế
nào? Chú cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ gì?
Từ những câu hỏi gợi mở, hướng trẻ vào luật lệ giao thông, để trẻ hiểu và
không bị lạ lẫm với những kiến thức đó. Trẻ được trao đổi cùng bạn, để hiểu hơn
về an toàn giao thông . . .
Thông qua mỗi hoạt động ở các thời điểm trong ngày của trẻ là một cơ hội
để trẻ được nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh, phân loại và phán đoán. Từ đó,
trẻ tiếp thu, lĩnh hội hệ thống kiến thức trong thế giới xung quanh trẻ nhanh và
chính xác nhất.
2.3.6. Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh để tạo cơ hội cho trẻ khám phá,
trải nghiệm môi trường xung quanh gia đình bé.
Tôi nhận thức được tại gia đình thường có rất nhiều cơ hội để giúp trẻ trải
nghiệm, vì vậy ngay từ đầu năm học khi nghiên cứu đề tài khám phá khoa học
tôi đã tổ chức 1 số hoạt động mẫu để giúp phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn
về hoạt động này, thường xuyên gặp gỡ trao đổi với phụ huynh về tầm quan
trọng của môn học này thông qua góc trao đổi phụ huynh và trao đổi trực tiếp.
Đối với trẻ mầm non dễ nhớ lại dễ quên, nếu không được luyện tập thường
xuyên thì sau ngày nghỉ sẽ quên lời cô dạy. Nên bên cạnh đó trước khi tiến hành
các đề tài khám phá khoa học tôi thường xuyên trao đổi, thông báo trước với
phụ huynh về đề tài đó, để hướng phụ huynh tới phương pháp dạy trẻ, để phụ
huynh có thể nói chuyện với trẻ giúp đỡ trẻ về đề tài đó để từ đó giúp trẻ hiểu
đúng và sâu sắc hơn về đề tài đó. Thay vì phụ huynh chỉ quan tâm xem cháu học
đến số mấy? Biết được những gì? Mà bỏ qua những thứ cần thiết bên cạnh cuộc
sống của trẻ.
Ví dụ: Với đề tài: Cây xanh và môi trường sống ở chủ đề thế giới thực vật
dựng góc thiên nhiên ở lớp, giúp cô làm đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạt động
khám phá khoa học mang lại hiệu quả cao.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Nhờ việc áp dụng đồng bộ các giải pháp và hình thức đổi mới tôi đã cải tiến
chất lượng, tiến hành cho trẻ hoạt động và thu được kết quả khả quan như sau:
- Kết quả khảo sát chất lượng cuối năm (tháng 4/2018)
(Bảng khảo sát 2 ở phụ lục minh họa)
* Đối với hoạt động giáo dục:
Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng khám phá khoa học đã gây
được hứng thú, thu hút trẻ vào các hoạt động mà tôi tổ chức, 100% trẻ háo hức
được phát biểu ý kiến của mình, trên 90% trẻ hứng thú tiếp thu kiến thức, thực
hành trải nghiệm. Chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt. Như vậy, kết quả
thực nghiệm của tôi thành công và đây sẽ là những kinh nghiệm trong tổ chức
cho trẻ khám phá khoa trong công tác giáo dục trẻ.
* Đối với cô:
19
Bản thân tôi qua sáng kiến tự rút bài học cho bản thân, sửa lỗi sai cho tiết học
tiếp theo, giúp tôi trau dồi kiến thức, lĩnh hội tri thức kinh nghiệm trong việc dạy trẻ
để kiến thức ngày một dày dặn hơn.
* Đối với đồng nghiệp:
Từ một số biện pháp mà tôi đã thực hiện, giúp đồng nghiệp trong trường học
hỏi, và rút kinh nghiệm từ đó đưa vào hoạt động khám phá khoa học đạt kết quả cao
hơn, lôi cuốn trẻ hứng thú tham gia hoạt động.
* Đối với nhà trường:
Thông qua hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm của tôi, giúp ban giám hiệu tổ chức
các tiết dạy mẫu về hoạt động khám phá khoa học đạt kết quả cao hơn.
3. Kết luận, kiến nghị
- Các nội dung dạy trẻ luôn có tính mở, hấp dẫn, kích thích được sự tìm tòi
khám phá của trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, các thao tác tư duy như: So sánh,
phân tích - tổng hợp, óc phán đoán và khả năng suy luận của trẻ cũng được phát
triển, trẻ được vận động nhiều hơn, tạo điều kiện cho trẻ phát triển cơ thể. Qua
các hoạt động này trẻ được trải nghiệm và tự phát hiện ra các đặc điểm, mối
quan hệ giữa các sự vật hiện tượng xung quanh, trẻ tiếp thu các kiến thức khoa
học dễ dàng, có hệ thống và chính xác hơn.
- Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để có sự giúp đỡ theo yêu cầu
của nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện các chương
trình giáo dục cho trẻ.
Chính vì vậy các biện pháp, giải pháp tôi đã tiến hành trong nghiên cứu và
tiến hành áp dụng đề tài tại lớp tôi phụ trách, tôi đã đúc rút thành những kinh
nghiệm của bản thân trong quá trình tổ chức cho trẻ khám phá khoa học để áp
dụng trong công tác giáo dục trẻ của lớp tôi một cách hiệu quả, và rất quan trọng
và cần thiết để tạo cho trẻ một nền móng vững chắc là hành trang để trẻ chuẩn bị
bước các lớp tiếp theo.
3.2. Kiến nghị
* Đối với nhà trường.
- Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi dự giờ những hoạt động
mẫu, dạy giỏi để nâng cao trình độ.
- Trang bị đầy đủ vật chất, đồ dùng dạy học cho cô và trẻ.
* Đối với phòng giáo dục:
Thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên tìm hiểu nâng cao kiến thức
kỹ năng về các phương pháp hướng dẫn trẻ khám phá khoa học.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm đầu tiên tôi đã nghiên cứu trong năm
qua. Tôi rất mong sự góp ý chân tình của các đồng nghiệp và hội đồng khoa học
ngành, để bản thân nâng cao hơn nữa kết quả của hoạt động khám phá khoa học
nói riêng và các hoạt động khác nói chung. Giúp tôi hoàn thiện hơn, vững vàng
hơn trên con đường truyền thụ kiến thức của mình cho thế hệ trẻ mầm non.
tìm hiểu về thế giới
xung quanh
Trẻ hứng thú tham gia
hoạt động
Trẻ tích cực tham gia
thực hành, trải nghiệm.
Kỹ năng quan sát,
phán đoán, so sánh
Số
lượng
Kết quả trên trẻ
Đạt
Khá
TB
Tốt
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
Số
trẻ
Tỷ Số Tỷ
lệ % trẻ lệ %
30
10
33
7
Chưa đạt
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
17
7
23
5
17
7
23
23
Tiêu chí đánh giá
Trẻ nắm kiến thức kĩ
năng yêu cầu của
hoạt động khám phá
khoa học
Trẻ hứng thú tham
gia hoạt động
Kỹ năng tư duy của
trẻ
Kỹ năng quan sát,
phán đoán, so sánh
Số
lượng
Kết quả trên trẻ
Đạt
Khá
TB
Tốt
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
Số
trẻ
20
67
Chưa đạt
Tỷ
lệ %
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
1
3
1
3
7
1
3
1
[1]. Trích Hồ Chí Minh toàn tập (tập 3) NXB chính trị quốc gia, Hà Nội
2000;
[2]. Tài liệu chuyên đề phát triển nhận thức cho trẻ mầm non; Thông tư
28/2016/TT-BGD&ĐT của bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào tạo.
[3]. Ca dao Việt Nam
[4] . Hình ảnh tham khảo nguồn Internet;
[5] .Hình ảnh tham khảo nguồn Internet.
23