MỤC LỤC
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Đề mục
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2
2
2
3
3
4
6
6
7
9
11
14
15
16
16
17
18
19
19
20
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
0
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống dáo dục quốc dân, đặt
nền móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con người Việt
Nam đầu thế kỷ 21. Đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp, hoá
hiện đại hoá đất nước.
Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các khớp cổ tay, ngón tay,
các cơ bàn tay... Rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay đặc biệt là sự kết hợp
tinh tế giữa đôi mắt và đôi tay.
Trẻ mẫu giáo chơi mà học, học mà chơi. Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham
muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh. Trong khi chơi, trẻ thực sự học để
lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học. Biết được tầm
quan trọng, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi
1
trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực. Nhằm phát triển một cách
toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Đạo đức - Thẩm mỹ - Thể lực - Trí tuệ. Từ đó,
giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực
hành, giao tiếp, ứng xử.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi, đây
là giai đoạn cuối của tuổi mẫu giáo, kỹ năng vận động của trẻ đó tương đối ổn
định (kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé, dán….tương đối tốt). Một mặt trẻ đó
được tiếp xúc với môi trường sống rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh
trẻ đều có thể gây hứng thú cho trẻ, trẻ có thể say sưa hoạt động khám phá, nếu
có sự tác động một cách tích cực của người lớn, đặc biệt là những người thân
yêu xung quanh trẻ nhất là giáo viên mầm non - Người mẹ hiền thứ 2 của trẻ.
Nhưng chỉ thể hiện nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc thật thà
cũng chưa đủ, vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng để bộc
lộ xúc cảm, tình cảm của mình với mọi người xung quanh.
Để tạo ra một sản phẩm đẹp trước hết phải hiểu về sự vật, hiện tượng đó và
gửi gắm trong đó là tình cảm của đứa trẻ, qua đó thẩm mỹ thông qua hoạt động
tạo hình sẽ được ươm mầm, trẻ luôn hướng tới cái đẹp, tạo ra cái đẹp, đây là yếu
tố giúp trẻ phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Đó là lý do tôi
chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 tuổi phát triển lĩnh vực
giáo dục thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình” làm đề tài nghiên cứu.
- Lựa chọn, phối hợp các nguyên vật liệu tạo hình, vật liệu trong thiên
nhiên, phế liệu để tạo ra sản phẩm.
- Phối hợp các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình để tạo ra sản phẩm có
màu sắc, kích thước, hình dạng/ đường nét và bố cục.
- Nhận xét sản phẩm tạo hình về màu sắc, hình dáng/ đường nét và bố cục.
Theo tài liệu “Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
- Thích tìm hiểu và bộc lộ cảm xúc phù hợp trước vẻ đẹp của thiên nhiên,
cuộc sống các tác phẩm nghệ thuật.
- Biết lựa chọn và sử dụng, vật liệu đa dạng; Biết phối hợp màu sắc, hình
dạng, đường nét để tạo ra sản phẩm của tạo hình có nội dung và bố cục cân đối,
màu sắc hài hòa.
- Biết nhận xét và giữ gìn sản phẩm của mình của bạn.
Theo tài liệu “Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn
thực hiện (5 - 6 tuổi) của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2009.
- Trẻ thích tìm hiểu cái đẹp trong tranh ảnh, đồ dung, đồ chơi; Nhận biết sự
thay đổi của thiên nhiên, của loài vật qua màu sắc, hình dáng, bố cục. Trẻ có thể
diễn đạt những cảm xúc của mình bằng lời và bằng sản phẩm của mình một cách
có mục đích.
- Trẻ biết miêu tả những đặc điểm về hình dáng, đường nét, bố cục và về
mối quan hệ của các sự vật, hiện tượng khi vẽ, xé cắt dán, nặn.
- Trẻ có một số hiểu biết đơn giản về đường trang trí và có thể tạo nên một
vài đường trang trí đơn giản.
- Trẻ biết bàn bạc để nêu lên ý định chung khi tạo sản phẩm tập thể. Biết tự
giới thiệu sản phẩm của mình, nêu nhận xét về sản phẩm của bạn.
- Trẻ có một số nề nếp và thói quen như làm việc có mục đích, đến nơi, đến
chốn, hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Nội dung hoạt động tạo hình trong trường mầm non là một phương tiện
phát triển thẩm mỹ một cách hữu hiệu. Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ
phát triển các chức năng tâm lý như: Khả năng tri giác các sự vật hiện tượng
diện của trẻ. Vậy nên chúng ta cần tạo môi trường đặc biệt là môi trường kích
thích tính mò, ham hiểu biết, muốn tạo ra cái đẹp cho trẻ tham gia một cách tích
cực nhất.
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a. Thuận lợi
*Về cơ sở vật chất: Trường Mầm non Nga Thắng nằm ngay khu trung tâm
của xã. Là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I, theo Quyết định số 36 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, được kiểm định chất lượng năm học 2016 - 2017.
- Có đầy đủ phòng học và một số phòng chức năng rộng rãi, khang trang,
có các khu vườn cổ tích, có sân vận động phát triển thể chất cho trẻ, có vườn
rau…Có khuôn viên sư phạm xanh - sạch - đẹp, có đồ chơi ngoài trời đạt từ 5
loại trở lên.
Nhà trường luôn đầu tư mua sắm đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi để
phục vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Có bề dầy thành tích, nhiều năm
liền được UBND huyện, UBND tỉnh và Sở Giáo dục Thanh Hóa khen thưởng.
4
Trong lớp học có đầy đủ đồ dùng phục vụ cho các môn học.
- Có đội ngũ giáo viên trẻ khỏe nhiệt tình trong công việc và có sự hướng
dẫn chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, của ban giám hiệu nhà trường.
- Giáo viên được quán triệt, tiếp thu, bồi dưỡng nội dung kế hoạch chuyên
đề một cách đầy đủ, sử dụng nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương và đã thể hiện
đồng bộ về chương trình giáo dục mầm non mới cho từng độ tuổi.
* Về bản thân: Tôi đã nhiều năm liền được phân công dạy lớp mẫu giáo 5
tuổi, được nhà trường tạo điều kiện cho đi dự các giờ dạy tốt, các tiết dạy mẫu.
Được tham gia các chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức đã giúp tôi có thêm
kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động cho trẻ đạt hiệu quả cao.
*Về học sinh: Trẻ đi học đều đặn, ngoan ngoãn, biết vâng lời. Trẻ hứng thú
trong mọi hoạt động.
STT
1
2
3
4
5
Nội dung khảo sát
Trẻ có kiến thức về tạo
hình
Trẻ có kỹ năng tham gia
vào hoạt động tạo hình
Trẻ có khẳ năng sáng
tạo
Trẻ tự đặt tên và gọi
đúng tên sản phẩm
Trẻ có khả năng tự nhận
xét sản phẩm của mình
của bạn
Kết quả khảo sát
Cháu đạt
Không đạt
T
K
TB
Y
30
8
27
9
30
4
13
8
27
9
30
10
33
3
10
16
Sau khi khảo sát nắm được kết quả cụ thể trên từng trẻ, bản thân tôi rất băn
khoăn, trăn trở, làm thế nào để phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình
cho trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) mà hiện tại mình đang phụ trách. Nên
tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm phát triển lĩnh vực thẩm mỹ
thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ 5 tuổi trong năm học này.
2.3. Các giải pháp đó sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Giáo viên tự học tự bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ của bản thân.
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, tôi luôn nhận thức được rằng mình phải
không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, bằng việc tự
bồi dưỡng năng lực chuyên môn qua bạn bè, đồng nghiệp, qua nghiên cứu các
tập san, các tạp chí của nghành, qua các tài liệu của chương trình bồi dưỡng
thường xuyên. Đăng ký xây dựng lớp điểm và các tiết dạy mẫu, trong đó có tiết
hướng dẫn trẻ học tạo hình, để đồng nghiệp dự góp ý từ đó rút kinh nghiệm để
tiết dạy ngày càng hoàn thiện hơn. Mặt khác tôi tiếp tục học tập không ngừng
cập nhật các kiến thức mới, không ngừng đổi mới các phương pháp dạy học đáp
ứng với yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của nền giáo dục hiện đại.
- Tôi thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, đầu tư bài soạn để hoạt
động phát triển lĩnh vực tạo hình cho trẻ trở nên sinh động, hấp dẫn, thu hút sự
chú ý của trẻ.
- Mỗi khi rảnh rỗi tôi luôn dành thời gian lên mạng internet vào trang
“giaoanmamnon.com” để xem các tiết dạy hay về lĩnh vực phát triển tạo hình
6
cho trẻ, của giáo viên mầm non trên cả nước từ đó tích lũy kinh nghiệm cho bản
thân. Sau khi học tập được tôi ghi luôn vào cuốn nhật ký để tham khảo và học
hỏi thêm.
Trong giờ hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ nhặt các loại lá ở sân trường,
với đủ các màu sắc: Xanh, vàng, nâu… Cô chuẩn bị 1 ít lá xanh các loại để vào
giờ hoạt động tạo hình hoặc hoạt động góc hướng cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
Ví dụ: Chủ đề: Bản thân: Cho trẻ làm nhà Thiết kế thời trang, thiết kế ra
các trang phục ngộ nghĩnh bằng lá cây (chủ yếu là lá vàng và lá khô). Cô giáo
7
dạy trẻ tự xé hoặc sắp xếp những chiếc lá thành bộ sưu tập thời trang giành cho
trẻ.
Ví dụ: Chủ đề phương tiện giao thông: Dạy trẻ làm những chiếc tàu,
thuyền buồm, ca nô…Từ những nguyên liệu phế thải.
Hình ảnh minh họa 1 (Phụ lục 1)
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật:
Cây bèo tây làm con gà, cái đuôi là lá bèo, chân gà là 2 cái tăm cắm vào
hay cây bèo tây dài làm con chó. Lá chuối làm con mèo. Lá dừa làm chong
chóng, con châu chấu, bẹ bắp ngô, lá chuối khô làm búp bê…
Hay tận dụng giấy gói quà sinh nhật và những hạt sỏi hoặc cắt xốp ra cho
trẻ gói kẹo (sản phẩm này trẻ vừa làm đồ chơi ở góc bán hàng, vừa làm đồ dùng
học toán: Hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ: Về đếm số, số lượng, so
sánh nhiều hơn, ít hơn, tạo nhóm, tìm số tương ứng….
Tận dụng giấy báo cũ, giấy in phô tô…Cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ một ít xếp
chồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô (dùng hồ gắn kết giấy vo lại để tạo thành
hòn non bộ trang trí ở góc tạo hình rất đẹp).
Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành các quyển sách,
sau đó cho trẻ sưu tầm tranh ảnh cắt hoặc xé dán vào, mỗi trẻ cảm nhận cái đẹp
riêng về quyển sách mình được cô giúp đỡ làm, từ đó có cảm hứng sáng tạo ra
những câu chuyện kể cho cô và các bạn nghe. Cách làm này có tác dụng rất tích
cực trong quá trình hình thành tính thẩm mỹ và qua đó giúp trẻ phát triển một
cách toàn diện.
làm trung tâm, áp dụng chương trình giáo dục mầm non mới thay đổi sáng tạo
các hình thức thể hiện. Tận dụng những ưu thế của địa phương, cho trẻ đi thăm
quan thực tế, mặt khác áp dụng công nghệ thông tin để trẻ được quan sát, khám
phá những cảnh quan, những sự vật hiện tượng quanh trẻ. Từ đó hình thành cho
trẻ những biểu tượng về cái đẹp, biết mô tả và sáng tạo nên cái đẹp bằng con
mắt hồn nhiên trong sáng của tuổi thơ.
- Với hoạt động nặn theo mẫu:
Mẫu là hoạt động hướng dẫn kỹ năng mới, cô cần phải nắm kỹ yêu cầu của
từng bài mẫu và giới thiệu mẫu rõ ràng, cụ thể, mẫu phải đẹp. Hướng dẫn trẻ
quan sát cụ thể về màu sắc, hình dạng, đặc điểm cấu tạo của từng loại mẫu.
Khi làm mẫu tôi chọn vị trí sao cho tất cả trẻ đều quan sát được, cô vừa nặn
vừa giải thích ngắn gọn, rõ ràng, để trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu. Đồng thời qua đó
rèn các kỹ năng nặn cho trẻ.
VD: Nặn các loại quả
Trước tiên cho trẻ quan sát và đàm thoại theo vật mẫu để trẻ khắc sâu kiến
thức về mẫu, qua đó cung cấp thêm vốn từ, phát triển ngôn ngữ phong phú cho
trẻ, để trẻ chủ động giao tiếp trong quá trình học nặn. Sau đó tôi nặn mẫu cho trẻ
quan sát. Vừa nặn tôi vừa hướng dẫn trẻ cách nặn.
- Để nặn được quả cam trước hết cô phải làm gì?
- Cô nặn gì đây?
- Nặn như thế nào?
- Dùng kỹ năng gì để nặn?
- Qủa cam màu gì, có dạng hình gì?
- Cô chọn màu, nhào đất.
- Cô đã nặn được gì rồi?
- Còn thiếu những gì nữa?
Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót so
với vật mẫu. Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình và
đầy đủ chi tiết.
- Con xé dán phần nào của ngôi nhà trước?
- Thân nhà là hình gì?
Trẻ sẽ nêu ra ý tưởng, tạo cho trẻ tự do thoải mái suy nghĩ về ngôi nhà mà
mình xé dán.
* Tạo tình huống cho trẻ.
Khi dạy trẻ cần tạo cho trẻ các tình huống khác nhau để trẻ làm thử hoặc trẻ
được đưa ra cách giải quyết theo ý chủ quan, ý thích của trẻ.
Ví dụ: Sắp đến ngày 08/3
Để tạo cho trẻ tính tích cực chủ động, tôi hỏi trẻ.
+ Các con ơi, ngày 8/3 là ngày gì nhỉ? (Ngày quốc tế phụ nữ)
+ Đến ngày 08/3 các con sẽ nghĩ về ai? (Con nghĩ về mẹ )
+ Để tỏ lòng biết ơn mẹ của mình trong ngày lễ các con sẽ tặng cho mẹ
món quà gì nào?
10
Tôi đưa ra đề tài cho trẻ thảo luận, có thể từng nhóm thảo luận sau đó cô
lắng nghe ý kiến của trẻ, bằng tình cảm của trẻ đối với mẹ yêu quý của mình,
mỗi trẻ có một ý tưởng khác nhau và khi cô yêu cầu trẻ vẽ qua tặng mẹ thì sản
phẩm trẻ tạo ra sẽ rất đa dạng, đẹp mắt và rất phong phú.
Ví dụ: Ở chủ đề: Phương tiện giao thông.
Tôi tạo tình huống hỏi trẻ: Vẽ các phương tiện giao thông các con ơi nhà
máy sản xuất phương tiện giao thông đang rất cần những mẫu thiết kế, giúp cho
những công nhân sản xuất các loại phương tiện giao thông phục vụ cho nhu cầu
đi lại của nhân dân. Chúng mình sẽ là những họa sĩ vẽ lên những phương tiện…
Phần trẻ thực hiện tôi cho trẻ ngồi theo nhóm có thể cùng nhau bàn bạc thảo
luận và vẽ ra sản phẩm mình lựa chọn….
Kết quả: Trong tất cả các hoạt động tôi luôn luôn gợi mở, hướng lái, linh
hoạt giúp trẻ trải nghiệm, tìm tòi, khám phá bằng nhiều hình thức, nhiều cách
khác nhau để trẻ được lĩnh hội kiến thức một cách chủ động nhất, tích cực nhất,
Từ đó trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sát
nhằm kích thích khả năng sang tạo và có nghệ thuật của trẻ.
Ví dụ: Đối với lớp “Ở góc hoạt động tạo hình” :
Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình. Chúng mình lựa
chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé. Nào ai có ý kiến, cô gợi ý các tên
như sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon, những nghệ nhân
tương lai…Cho trẻ thảo luận và lựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay
hơn cô có thể chọn làm tên góc hoạt động. Sau đó cô cùng trẻ trang trí ngôi nhà
nghệ thuật bằng các hình ảnh thật ngộ nghĩnh, đẹp mắt phù hợp với nội dung
yêu cầu của chủ đề đang thực hiện. Bằng cách đặt câu hỏi gợi mở, khuyến khích
động viên trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình một cách tích cực, để tạo ra sản
phẩm mới.
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiến
hành, căn cứ vào mạng nội dung, mạng hoạt động, thời gian kết thúc chủ đề mà
tôi có thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu, vật liệu phù
hợp và phong phú về chủng loại, tạo cơ hội cho trẻ có nhiều cơ hội được hoạt
động, sáng tạo theo ý chủ quan của trẻ.
Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sáp màu, màu nước, đất nặn, vải
vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ hạt dưa, vỏ trứng…
Nguyên vật liệu được sắp xếp dễ nhìn, dễ thấy ,dễ lấy và dễ sử dụng khi
vào hoạt động. Bên cạnh đó tôi chuẩn bị một bức tranh hay 1 sản phẩm tạo hình
trang trí ở mảng chủ đề chính hay sắp cung cấp cho trẻ trong giờ hoạt động có
chủ định để làm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ, thu hút sự chú ý của trẻ trong
các giờ đón và trả trẻ, giờ hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi.
Từ đó giúp trẻ được củng cố và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốn
kiến thức, kỹ năng hơn trong giờ hoạt động có chủ định.
Hình ảnh minh họa 3 (Phụ lục 1)
Ví dụ: Với chủ đề: “Thế giới thực vật” đề tài “Các loài hoa” tôi chuẩn bị
một số tranh vẽ, xé, chấm màu về các loại hoa làm tranh cung cấp kiến thức
về toán và môi trường xung quanh, thông qua các môn học đó tôi thiết kế lựa
chọn nội dung phù hợp chủ đề củng cố, cung cấp kiến thức cho trẻ. Từ đó tôi có
thể lồng ghép rèn luyện kỹ năng tạo hình ở mọi luc, mọi nơi.
Ví dụ: Với nội dung toán: “Tô màu xanh các loại rau ăn lá, tô màu vàng
các loại rau ăn củ” thì tôi kết hợp rèn luyện cho trẻ kỹ năng cầm bút và kỹ năng
tô màu cho trẻ.
Ví dụ: Với nội dung môi trường xung quanh: Tôi cho trẻ được cắt dán
tranh ảnh, đồ dùng, con vật theo chủ đề tiến hành, tôi kết hợp rèn luyện kỹ năng
cầm kéo, cắt và phết hồ cho trẻ.
+ Góc sách: Là một góc yên tĩnh nhất, khi vào góc sách trẻ được xem các
loại sách, tô vẽ, làm tranh chuyện, kể chuyện sáng tạo cùng cô kể về các đồ
dùng có liên quan tới chủ đề đang thực hiện thì giáo viên cũng có thể nhẹ nhàng
đưa kiến thức, kỹ năng hoạt động tạo hình rèn thêm cho trẻ.
Ví dụ: Cô hướng dẫn trẻ làm chuyện tranh sáng tạo, cô đến bên hướng dẫn
cách cắt các họa báo, tô màu, phết hồ và dán để làm thành quyển tranh chuyện
cho bức tranh thêm đẹp.
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một cá
nhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn trẻ cá
biệt yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát triển hơn về khả
năng tạo hình.
Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời, trẻ được chơi với lá cây nên tôi
tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm tạo hình để
làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng cho trẻ.
Kết quả: Như vậy chúng ta có thể khẳng định rằng: Việc tạo môi trường
hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng
tạo hình thông qua đó lĩnh vực thẩm mỹ của trẻ cũng phát triển hơn, trẻ cảm
nhận tốt hơn về cái đẹp và mong muốn sáng tạo ra cái đẹp.
Giải pháp 5: Tích hợp nội dung nặn vào các hoạt động khác có nội
dung phù hợp.
Kết quả: Như vậy với phương pháp này kỹ năng về tạo hình của trẻ tiến bộ
rõ rệt.
Giải pháp 6: Tích hợp hoạt động tạo hình vào hoạt động kế tiếp và mọi
lúc mọi nơi.
Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động tạo hình là 1 dạng sản phẩm
đặc biệt. Trong sản phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó,
nó còn là ngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.
14
Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạo nghệ
thuật ở trẻ. Tôi đã tận dụng tất cả các thời điểm trong ngày, tích hợp trong các
giờ hoạt động chung...để dạy trẻ.
Các giờ kết hợp tận dụng rèn cho trẻ các kỹ năng cơ bản về tạo hình.
- Thông qua hoạt động đón trả trẻ và hoạt động chiều: Tôi có thể trao đổi
với phụ huynh về khả năng, năng khiếu vốn có của mình để cùng bồi dưỡng
phối hợp với nhà trường.
Trong lúc chờ bố mẹ đón về. Tôi chuẩn bị đồ dùng để trẻ vẽ, nặn, theo ý
thích. Những lúc này tôi chỉ cần đến gần và hỏi trẻ đang nặn, vẽ gì, xé dán gì?
nặn như thế nào? Vẽ như thế nào? Xé dán như thế nào? Có thể gợi ý động viên
và khuyến khích để trẻ nặn, trẻ vẽ... Sau khi nhận xét xong cô cho trẻ trưng bày
sản phẩm của mình lên góc nghệ thuật để mọi người cùng quan sát. Với những
bài nhận xét tốt trẻ thường thích thú và giới thiệu cho bố mẹ xem sản phẩm của
mình. Từ đó kích thích trẻ hoạt động tích cực, ham muốn được nặn, vẽ, xé dán.
Ví dụ: Trong bài: “Vẽ hoa mùa xuân” có những bức tranh trẻ vẽ chưa hoàn
chỉnh tôi cho trẻ thực hiện cho hoàn chỉnh và gợi mở thêm cho trẻ về cách vẽ,
sắp xếp bố cục và hơn nữa là cung cấp thêm, tạo cảm hứng sáng tạo về nghệ
thuật, cảm nhận về vẻ đẹp của thiên nhiên để trẻ vẽ, kết thúc hoạt động bài vẽ
của trẻ hoàn chỉnh và trẻ vẽ đẹp hơn.
Ví dụ: Nặn quả chuối
Tôi cho trẻ quan sát quả thật, hỏi trẻ đặc điểm của quả chuối, từ đó gợi ý
cho trẻ các kỹ năng nặn.
- Quả chuối có đặc điểm này thì nên dùng kỹ năng gì để nặn?
- Nặn như thế nào?...
- Đối với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình, động viên khuyến
khích trẻ về nhà tìm hiểu trước vấn đề tạo hình sẽ tạo cho trẻ hứng thú và thói
quen hàng ngày chia sẻ với bố mẹ những điều học ở trên lớp.
Trước và sau mỗi hoạt động tạo hình thì tôi yêu cầu trẻ về nhà tìm hiểu
trước bằng cách hỏi bố mẹ, xem ti vi...Lặp lại nhiều lần như vậy, sẽ tạo thành
thói quen tốt cho trẻ và là sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường, với chính bản
thân trẻ. Vì thế tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tính cách của trẻ.
Qua đó trẻ mạnh dạn tự tin lên rất nhiều.
- Những trẻ khá giỏi tôi luôn gợi mở đưa ra yêu cầu cao hơn để phat huy
năng khiếu tạo hình của trẻ.
Ví dụ: Trẻ đang vẽ ô tô, tôi đến gợi ý bằng cách hỏi trẻ: Con sẽ vẽ bộ phận
nào của ô tô?
- Mặt khác ngoài việc theo dõi đánh giá trẻ cuối ngày trên kế hoạch giáo
dục, tôi còn theo dõi đánh giá trẻ trên sổ tay với mục đích theo dõi đánh giá sự
tiến bộ của trẻ qua mỗi hoạt động, từ đó nắm được điểm mạnh điểm yếu để có
kế hoạch bồi dưỡng thêm cho trẻ.
Kết quả: Sau khi áp dụng phương pháp này tôi thấy kết quả đạt được rất
khả quan số trẻ khá giỏi rất có khả năng sáng tạo khi có sự hướng dẫn gợi mở
hoạt động, mặt khác trẻ còn rất hứng thú tham gia vào hoạt động, số trẻ trung
bình và yếu kém giảm đi rõ rệt.
Giải pháp 8: Tổ chức hội thi “Bé khéo tay” tại lớp.
Nhân dịp các ngày hội, ngày lễ như ngày quốc tế phụ nữ 8/3 hay ngày nhà
giáo Việt Nam 20/11...Tôi tham mưu với nhà trường, phối hợp với các bậc phụ
huynh tổ chức hội thi “Bé khéo tay”. Qua hội thi trẻ tự thể hiện khả năng tạo
hình của mình. Nhằm khuyến khích những trẻ có khả năng, năng khiếu thẩm mỹ
hơn tạo tiền đề cho trẻ chuẩn bị hành trang bước vào giai đoạn học tập cao hơn Đó là bước vào trường tiểu học.
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyên trao
đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài đó. Để phụ huynh có thể trò chuyện
với trẻ ở tại gia đình về các đề tài mà con đang hoc.Từ đó giúp trẻ hiểu trước,
hiểu sâu hơn, có cảm xúc về đề tài từ đó và trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa
đề tài đó ra.
Ví dụ: Với đề tài: “Vẽ trường Mầm Non” theo chủ đề trường Mầm Non tôi
hướng dẫn phụ huynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi:
+ Bức tranh vẽ gì?
+ Cổng trường màu gì?
+ Trên sân trường có những gì? ...
Kết quả :Như vậy với biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng
đắn về tầm quan trọng của môn học, từ đó tôi động viên khuyến khích mua thêm
đồ dùng, giấy bút, vở bé tập tô màu, tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo,
tạp chí để phụ huynh có thể dạy trẻ. Nặn, tô màu, xé dán, chấm màu trang trí
trên các tranh ảnh tạo cho trẻ có kỹ năng hơn. Nhắc nhở phụ huynh trẻ nên động
viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ có sự cố gắng, qua đó thẩm mỹ cũng được
phát triển cùng với quá trình hoạt động tạo hình.
17
2.4. Hiệu quả của sang kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, nhà trường.
Bằng những sáng kiến nhỏ qua một năm thực hiện, tôi đó áp dụng vào công
tác giáo dục trẻ ở lớp mình, tôi thấy thẩm mỹ của trẻ được nâng lên rõ rệt.
Song song với sự phát triển lĩnh vực thẩm mỹ thì các mặt khác cũng phát
triển theo, về nhận thức, về ngôn ngữ, hiểu biết xã hội cũng tăng lên rõ rệt. Trẻ
mạnh dạn, tự tin và sản phẩm tạo hình của trẻ tạo ra cũng phong phú và đa dạng,
tạo niềm tin của phụ huynh đối với ngành học mầm non trong hệ thống giáo dục
K
TB
Y
Số
Số
Số
Số
%
%
%
%
trẻ
trẻ
trẻ
trẻ
14
47
9
30
6
20
1
3
3
15
50
9
30
6
20
0
0
14
47
9
30
6
20
hướng tới. Vì vậy việc để phát triển lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ thông qua hoạt
động tạo hình đối với trẻ 5 tuổi là rất cần thiết.
Trong tất cả các lĩnh vực hoạt động ở trường Mầm non lĩnh vực nào cũng
quan trọng, đó là yếu tố giúp trẻ phát triển nhân cách một cách hài hoà và toàn
diện giúp trẻ bước vào đời. Vì vậy chúng ta phải hết sức quan tâm để nâng cao
chất lượng giáo dục ở bậc học mầm non, tạo một môi trường lành mạnh, một
tâm thế tốt cho trẻ có những hứng thú khi đến trường và thực sự mang tính chất
là một trường học thân thiện.
Để đạt được những kết quả như trên bản thân tôi đã rút ra được một số bài
học kinh nghiệm như sau:
- Giáo viên phải kiên trì, tỉ mỉ, xây dựng môi trường trong lớp và môi
trường ngoài lớp phù hợp với đặc điểm thực tế của lớp, của trẻ để tạo cảm xúc
thẩm mỹ cho trẻ.
- Rèn luyện kỹ năng cho trẻ, cần tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp.
- Sưu tầm, làm đồ chơi sáng tạo cho trẻ hoạt động từ một số nguyên liệu
sẵn có trong thiên nhiên để dạy trẻ.
- Luôn tạo điều kiện để trẻ có sự trải nghiệm thực tế, khơi gợi sự tìm tòi
khám phá, sáng tạo ở trẻ.
- Giáo viên phải nắm vững kiến thức, kỹ năng của hoạt động tạo hình. Có
nhiều sáng tạo để kích thích trẻ tham ra vào hoạt động tạo hình.
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dung,trang thiết bị trong các tiết học.
- Luôn luôn lấy trẻ làm trung tâm, trẻ biết nhận xét và đặt tên cho sản phẩm
của mình tạo ra.
- Luôn khuyến khích, động viên trẻ kịp thời.
- Đặc biệt phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh.
3.2. Kiến nghị
* Đối với nhà trường:
19
20
Hình ảnh 1 phụ lục 1: Trẻ đang làm đồ dùng, đồ chơi từ phế liệu
Hình ảnh 2 phụ lục 1: Trẻ đang nặn
21
Hình ảnh 3 phụ lục 1: Sản phẩm của cô và trẻ góc tạo hình
Hình ảnh 4 phụ lục 1: Trẻ đang vẽ hoa trên sân trường
22
23
Hình ảnh 5, 6 phụ lục 1: Hội thi bé khéo tay
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Theo chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số
17/2009/TT - BGDĐT ngày 25/7/2009 của BGD và đào tạo và thông tư số
28/2016TT - BGDĐT ngày 30/12/2016.
2. Theo tài liệu “Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) của nhà xuất bản giáo dục Việt nam.
3. Theo tài liệu “Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn
thực hiện (5 - 6 tuổi) của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2009.
4. 100 đề tài SKKN - Nhà XB Giáo dục