1
PHÒNG GD - ĐT QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ Mẫu giáo bé
thông qua hoạt động tạo hình ở Trường Mầm non Hoa Hồng
Lĩnh vực/ Môn: Giáo dục mẫu giáo
Tên tác giả: Nguyễn Thị Dung
Giáo viên mẫu giáo
Tài liệu kèm theo:
17
III Kết luận và khuyến nghị
1.Kết luận chung
2. Khuyến nghị
18
18
19
3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THẨM MỸ CHO TRẺ
MẪU GIÁO BÉ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH Ở
TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG
I - Đặt vấn đề
Phát triển thẩm mỹ là một trong những nội dung quan trọng trong những nội
khó khăn trong việc thích ứng.
Thứ 2, vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít. Trẻ còn khó khăn trong diễn đạt
nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc. Vì vậy hoạt động tạo hình
chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với
mọi người xung quanh, thể hiện tình cảm của mình qua các sản phẩm. Chính từ
các hoạt động đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ của trẻ.
4
* Cơ sở thực tiễn:
Tuổi mầm non trẻ ham thích được tham gia vào hoạt động tạo hình nhất là
việc sử dụng bút màu tạo thành sản phẩm theo ý của trẻ, bút lông sử dụng màu
nước, dùng giấy để xé, vò… theo ý của trẻ để tạo ra những sản phẩm mà trẻ
thích, dùng đất để nặn thành các đồ vật, con vật mà trẻ yêu thích…chính từ các
sản phẩm trẻ tạo ra, trẻ đặt tên gọi ,và tưởng tượng ra những gì trẻ thích, từ đó
làm nảy sinh tình cảm yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp đây là yếu tố cần thiết góp
phần phát triển toàn diện cho trẻ .
2. Thực trạng những vấn đề tồn tại trong quá trình thực hiện tổ chức
dạy trẻ hoạt động tạo hình ở trẻ Mẫu giáo bé
2.1. Thuận lợi
- Trường mầm non Hoa Hồng là trường có bề dày thành tích, Ban giám
hiệu nhà trường có trình độ chuyên môn cao và có nhiều kinh nghiệm quản lý,
đội ngũ giáo viên trong trường 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, tâm
huyết với nghề.
- Trường thường xuyên tổ chức các hoạt động cho giáo viên dự giờ rút kinh
nghiệm lẫn nhau trong đó có lưu ý đến việc tổ chức hoạt động tạo hình ở các độ tuổi.
- Bản thân tôi được giảng dạy trong môi trường tương đối đầy đủ về cơ sở
vật chất về môi trường, đồ dùng học tập, phụ huynh quan tâm và kết hợp chặt
chẽ với nhà trường, giáo viên.
- Được sự chỉ đạo sát sao của tổ chuyên môn, với lòng nhiệt tình yêu trẻ
cung cấp hiểu biết về cái đẹp, tạo cho trẻ có cảm xúc về cái đẹp.
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ
về nghệ thuật tạo hình.
Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé. Bé quan
sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà bé
không?
Với từng yêu cầu của chủ điểm, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp
mình và đặc điểm tâm lí của trẻ ở độ tuổi mẫu giáo bé mà tạo môi trường nghệ
thuật xung quanh trẻ. Lớp đẹp, bố cục hợp lý, màu sắc bắt mắt sẽ kích thích giác
quan của trẻ tạo hứng thú cho trẻ vào lớp, khiến tinh thần của trẻ phấn chấn, trẻ
thích hoạt động và có ham muốn tạo ra các sản phẩm tạo hình đẹp giống của cô.
Khung cảnh cô và trẻ cùng trang trí ở cửa lớp dịp Noel
6
Mảng tường gây sự chú ý của trẻ khi đến lớp
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ điểm,
các tiêu đề của các góc. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường vẽ, thiết kế các hình
ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi
với trẻ.
Các góc hoạt động như góc gia đình: Khi nói về gia đình thì góc trang trí
bằng màu hồng, có nhiều hình ảnh trái tim, tên góc thật gần gũi như Tổ ấm gia
đình, gia đình đầm ấm Hay góc xây dựng tôi lấy tên: Kiến trúc sư tí hon, công
trình xây dựng của bé có hình ảnh các bé hoặc các con vật đang chuyển các vật
liệu xây dựng. Còn phía mảng tường tôi thường làm bằng nhựa trong hoặc thảm
gai trong đó có các sản phẩm do chính tay trẻ làm để gài vào làm tranh trang trí
cho góc đó.
trẻ học tập. Khi trẻ vào góc chơi hoặc giờ đón trả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan
sát những sản phẩm đó.
Trẻ lớp mẫu giáo lớn A1 hướng dẫn các em tô màu và cắt dán đông vật sống dưới nước
+ Góc tạo hình:
Khi làm những bức tranh, loại hoa, dán trang phục cho bạn kết hợp vừa
làm vừa giới thiệu. Sau đó cô yêu cầu trẻ kể lại những đặc điểm chung của nó,
nguyên liệu sử dụng để làm. Những trẻ chậm hay chưa làm được, cô hướng dẫn
tỉ mỉ về cách làm (xé, vẽ, chấm, tô màu ) kết hợp với động viên khuyến khích
trẻ.
Như vậy” khi giáo viên tiến hành cho trẻ thực hiện theo nhiều hình thức
khác nhau sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoả mái, không gò bó, chán nản giúp trẻ sẽ
tích cực hoạt động sâu hơn trong góc chơi từ đó đối tượng cô định cung cấp
9
hoặc củng cố cho trẻ sẽ dần dần được hình thành trong tâm trí của trẻ. Từ đó sẽ
giúp trẻ phát triển khả năng, kỹ năng về tạo hình. Không những chỉ có góc tạo
hình mới phát huy khả năng tạo hình của trẻ mà ở các góc chơi khác giáo viên
cũng có thể rèn luyện kỹ năng về tạo hình cho trẻ.
+ Góc học tập:
Góc học tập là góc hoạt động mà qua đó trẻ có thể củng cố lại kiến thức
mà trẻ đã lĩnh hội qua các giờ hoạt động chung, Mặt khác, ở góc chơi này trẻ có
thể chơi, các trò chơi nhằm phát triển trí tuệ. Bởi vậy góc học tập chỉ thực sự có
hiệu quả khi có đồ dùng, đồ chơi.
Việc chuẩn bị đồ dùng cũng là một vấn đề mà giáo viên hết sức quan tâm.
Trước đây, do việc hình thành góc học tập chưa có nên đồ dùng chủ yếu là một
số hột hạt, sỏi Ngày nay, theo từng chủ điểm đồ dùng lại thay đổi khác nhau.
Để chuẩn bị cho từng chủ điểm tôi thường: lên chương trình trước các trò chơi
cho trẻ chơi ở từng chủ điểm đó để chuẩn bị
Để giúp trẻ làm được sản phẩm vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ một số kỹ năng
cơ bản tạo hình cơ bản sau:
+ Kỹ năng cầm bút tạo ra các đường nét nghệ thuật: Đây là một thao tác
khó, đặc biệt với lứa tuổi này, khi chúng chưa được tiếp cần với bút, do đó khi
11
tiến hành cần kiến nhẫn, từ từ và khéo léo. Dạy trẻ từ những thao tác từ dễ đến
khó, dần dần sẽ hình thành các kỹ năng, kỹ xảo ở trẻ. Chẳng hạn lúc đầu, tập
cho trẻ cách cầm bút, vẽ theo ý thích rồi dần đến dạy những nét cơ bản Khi trẻ đã cầm bút thành thạo thì hướng dẫn cho trẻ tập vẽ các bức tranh sáng
tạo theo ý thích của trẻ. ở giai đoạn này chưa đòi hỏi trẻ phải tạo được bức tranh
hoàn chỉnh mà chỉ yêu cầu trẻ tưởng tượng và đặt tên cho bức tranh của mình là
được.
+ Cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước:
Sau khi trẻ cầm bút chì vẽ khá thành thạo, tôi thực hiện mức độ cao hơn là
cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước. ở trẻ 3 tuổi việc sử dụng màu nước là
rất khó, xong thực tế tiếp xúc với trẻ tôi thấy việc cho trẻ sử dụng màu nước trẻ
rất hứng thú. Khi làm tôi tổ chức như sau:
Bước 1: Chọn và sử dụng màu sắc của màu nước đẹp nổi bật. Để gây hứng
thú cho trẻ hoạt động tôi cho trẻ hoạt động ngoài trời không gian thoáng đãng mát
mẻ , bước đầu cho trẻ chơi với màu , in bàn tay bàn chân, in đồ chơi, vẽ những
hình thù đơn giản như ông mặt trời, cỏ cây…
12 Trẻ dùng bút lông vẽ theo ý thích hình ảnh ông mặt trời
Bước 2: Tôi cho trẻ dùng bút lông vẩy màu hoặc phết màu. yêu cầu kỹ năng
trẻ làm: cầm bút chấm vào màu, gạt nhẹ vào mép hộp để màu không vung vãi
chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó, nó còn là ngôn ngữ riêng để
biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.
Ngoài những đồ dùng,đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu có
sẵn như: thùng cát tông, xốp, giấy báo, chai nhựa, hộp sữa chua, vải vụn, vỏ
ngao sò ốc hến, ống chỉ, que tăm… Tất cả những nguyên vật liệu đảm bảo an
15
toàn tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ.
Từ những nguyên vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều đồ chơi cho trẻ.
Để đạt được mục đích này, cần phải phát huy tính sáng tạo cho trẻ mọi nơi,
mọi lúc và với mọi vật liệu xung quanh. Nó không chỉ dạy trẻ sáng tạo, phát huy
khả năng tư duy, tưởng tượng mà còn dạy cách tiết kiệm cho trẻ. Do đó, giáo
viên cần tận dụng các học liệu có sẵn để dạy trẻ làm đồ chơi.
Tạo đồ chơi bằng nguyên liệu thiên nhiên
Cô cho trẻ sử dụng các nguyên liệu tự nhiên: rơm, lá khô, quả khô, các loại
hạt, sỏi… Những nguyên liệu đấy có thể do cô chuẩn bị cho trẻ hoặc trẻ tự tìm
và chuẩn bị để làm theo sáng tạo của trẻ.
Ví dụ: Giáo viên có thể sử dụng lá cây khô rụng ở sân trường ghép dán
thành các bức tranh theo tưởng tượng của trẻ, dán thành các bộ trang phục Chủ đề phương tiện giao thông: dạy trẻ làm những chiếc tàu, thuyền
buồm… bằng lá cây, hoặc bằng giấy , báo dùng rồi
Tạo đồ chơi bằng nguyên liệu giấy
Cô hướng dẫn trẻ sử dụng nhiều loại giấy khác nhau như giấy màu, bìa
cứng … để tạo những loto, gấp hình gấp thuyền, máy bay, máy ảnh…
Tận dụng giấy báo cũ, giấy in phô tô…cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ một ít xếp
chồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô ( dùng hồ gắn kết giấy vo lại để tạo thành
hòn non bộ trang trí ở góc tạo hình rất đẹp).
Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành các quyển sách, sau
Các bé lớp mẫu giáo bé cắm hoa tặng mẹ nhân ngày 8-3
17
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyên trao
đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với
trẻ ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn , có
cảm xúc về đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó ra.
Thông báo với phụ huynh, nhờ họ giữ lại những vật liệu mà nhà không còn
sử dụng nhưng có thể sử dụng trong lớp học để phụ huynh giữ lại, mang đến lớp
để giúp cho các tiết học phong phú hơn, lại tiết kiệm được chi phí. Đồng thời,
giúp trẻ thấy được giá trị của các sản phẩm, giữ gìn cẩn thận và sáng tạo. Các
sản phẩm như các vỏ chai dàu gội, các đồ chơi cũ, các vỏ sò, các hộp vỏ bánh
hay các cuốn lịch cũ đều rất cần thiết trong các hoạt động trên lớp.
Biện pháp này đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng
của môn học, từ đó tôi động viên khuyến khích mua thêm đồ dùng, giấy bút, vở
bé tập tô màu, tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo, tạp chí để phụ huynh
có thể dạy trẻ. Nặn, tô màu, xé dán, chấm màu trang trí trên các tranh ảnh tạo
cho trẻ có kỹ năng hơn. Nhắc nhở phụ huynh trẻ nên động viên khuyến khích trẻ
kịp thời khi trẻ có sự cố gắng. Việc giáo dục trẻ không chỉ diễn ra ở trường mà
còn chính trong gia đình. Sự phối hợp giúp tạo điều kiện và môi trường tốt nhất
không chỉ cho trẻ học khả năng tạo hình mà hơn nữa giáo dục khả năng thẩm
mỹ sớm cho trẻ- một yếu tố quan trọng để hình thành nhân cách toàn diện cho
trẻ.
4- Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên cùng với sự chỉ đạo của
ban giám hiệu nhà trường, sự hỗ trợ góp ý của các bạn đồng nghiệp trong nhóm
lớp, trong trường qua các buổi dự giờ. Lớp học của tôi đã thu hoạch được những
kết quả như sau.
70%Hình 1. Sơ đồ thể hiện sự thay đổi của trẻ trước và sau khi tác động.
1.
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình
2.
Trẻ có thể tạo ra sản
3.
Trẻ có kỹ năng tham gia hoạt động
4.
Trẻ có khả năng gọi tên sản phẩm
4.2.
Về phía giáo viên
-
Xây dựng được môi trường phong phú
từng tiết học và chủ điểm
- Ngày nâng cao
trình độ và kinh nghiệm tạo hình
học.
- Lớp học đư
ợc trang trí b
lần thay chủ điểm
-
Tiết kiệm được kinh phí cho lớp và thời gian cho cô
-
Tạo được niềm tin
đánh giá cao.
III Kết luận và khuyến nghị
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình
Trẻ có thể tạo ra sản
phẩm
Trẻ có kỹ năng tham gia hoạt động
.
Trẻ có khả năng gọi tên sản phẩm
Về phía giáo viên
:
Xây dựng được môi trường phong phú
,
đa dạng phù hợp với nội dung của
từng tiết học và chủ điểm
.
trình độ và kinh nghiệm tạo hình
,
nâng cao chất lượng dạy
ợc trang trí bằng các sản phẩ
m của trẻ,
linh hoạt hơn trong
Tiết kiệm được kinh phí cho lớp và thời gian cho cô
.
Tạo được niềm tin
với phụ huynh và được Ban giám hiệu
III Kết luận và khuyến nghị
:
n chung:
Hoạt động tạo hình trong trường Mầm non là một trong những phương tiện
linh hoạt hơn trong
mỗi
với phụ huynh và được Ban giám hiệu
, đồng nghiệp
Hoạt động tạo hình trong trường Mầm non là một trong những phương tiện
trẻ có lòng đam mê với nghệ thuật
,
đám mây
, ngôi nhà
đều là đề tài yêu thích trong các bức vẽ của
bức vẽ sẽ trở thành phương tiện để trẻ nhận
thức cái đẹp và thể hiện sự phong phú trong tâm hồn ngây thơ của trẻ
. Do đó, đòi
đặc biệt giáo viên dạy
3 tuổi nói riêng cần
sử dụng các chất liệu nước
,
giúp trẻ gần gũi và cảm nhận và có cảm xúc với cái đẹp và giúp
Trước khi thực hiên
Sau khi th
ự
c hi
ê
n
19
chúng bước đầu khám phá cuộc sống, trong môi trường mới rộng lớn hơn. Từ
ban đầu ngắm những bức tranh, trẻ đã biết tạo ra những sản phẩm theo cách thể
hiện riêng của mình. Đây là tiền đề đầu tiên, là yếu tố cần thiết để giúp trẻ tự tin
5. Phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường để có sự giáo dục đồng bộ.
Giúp cho phụ huynh hiểu được ý nghĩ và vai trò của hoạt động và cách thức
phối hợp với nhà trường để tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ phát triển toàn diện.
2. Khuyến nghị
- Ban giám hiệu tiếp tục tạo điều kiện cho giáo viên trong trường được đi
kiến tập, tham quan, dự các lớp tập huấn ở các cơ sở giáo dục mầm non khác
trong cả nước, các Trường quốc tế để giáo viên có cơ hội học hỏi thêm nhiều
20
kinh nghiệm tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo nói chung, mẫu
giáo bé nói riêng.
- Đầu tư kinh phí, thời gian đồng thời hướng dẫn, khuyến khích giáo viên
tích cực nghiên cứu, sáng tạo thêm nhiều học liệu mới, nhiều hoạt động mới,
hấp dẫn trẻ và có hiệu quả để phục vụ cho công tác giáo dục trẻ.
- Hàng năm tổ chức tốt hơn nữa hội thi giáo viên dạy giỏi, tổ chức các hội
nghị để giáo viên trình bày các kết quả nghiên cứu, sáng kiến của mình, thông
qua các sáng kiến kinh nghiệm, tổ chức giới thiệu các sáng kiến kinh nghiệm có
chất lượng để các giáo viên tham gia học hỏi, rút kinh nghiệm trong các hoạt
động giảng dạy nói chung, hoạt động tạo hình nói riêng qua đó nâng cao chất
lượng giảng dạy của các giáo viên trong nhà trường.
Trên đây là một số vấn đề tôi đưa ra để trao đổi cùng đồng nghiệp. Mỗi
giáo viên có thể có một phương pháp giảng dạy khác nhau. Do đó, rất mong sự
đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp và Ban giám hiệu để tôi tổ chức tốt hơn
cho trẻ trong hoạt động tạo hình, mà hơn nữa không ngừng năng lực giảng của
mình.
Xin chân thành cảm ơn ! XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ