VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TÔ THỊ NGỌC PHƯỢNG

ÁP DỤNG HÌNH PHẠT THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN QUẬN TÂN PHÚ,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TÔ THỊ NGỌC PHƯỢNG

ÁP DỤNG HÌNH PHẠT THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN QUẬN TÂN PHÚ,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.
Chuyên ngành:Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 8.38.01.04
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. HUỲNH VĂN EM

HÀ NỘI - 2018

Hồ Chí Minh.................................................................................................... 54
3.2. Các giải pháp bảo đảm áp dụng hình phạt đúng tại quận Tân Phú, thành
phố Hồ Chí Minh. ........................................................................................... 60
KẾT LUẬN .................................................................................................... 73
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCT

: Bộ Chính trị

BLHS

: Bộ luật Hình sự

BLTTHS

: Bộ luật Tố tụng hình sự

CP

: Chính phủ

CT

: Chỉ thị

ĐCS


NN

: Nhà Nước

PL

: Pháp luật

TANDTC

: Toà án nhân dân tối cao

THQCT

: Thực hành quyền công tố

TP

: Thẩm phán

VAHS

: Vụ án hình sự

VKSND

: Viện kiểm sát nhân dân

XHCN


tài) về hình phạt; áp dụng đúng hình phạt sẽ góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ
quyền con người, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người phạm tội
và người bị tội phạm xâm hại. Tạo điều kiện để người phạm tội sớm có cơ hội
sửa chữa, khắc phục lỗi lầm của bản thân. Từ năm 2013 đến năm 2017 mặc
dù trong công tác xét xử án hình sự các Thẩm phán TAND quận Tân Phú,
thành phố Hồ Chí Minh về cơ bản đã áp dụng đúng, đầy đủ những quy định
của pháp luật hình sự về chế tài hình phạt. Nhưng hoạt động áp dụng hình
phạt trong XXST các VAHS của TAND quận Tân Phú vẫn còn những tồn tại,
hạn chế, đó là: Áp dụng loại hình phạt chưa phù hợp với tính chất, mức độ,
nhân thân của người phạm tội; Áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ
trách nhiệm hình sự không đúng dẫn đến áp dụng loại hình phạt không phù
1


hợp hoặc xử quá nhẹ hay quá nặng; Cho hưởng án treo không phù hợp hoặc
không đủ điều kiện; xử dưới khung hình phạt không đúng quy định của pháp
luật; quyết định hình phạt đối với người chưa đủ 18 tuổi phạm tội không
đúng; quyết định hình phạt bổ sung còn tùy tiện, chưa phù hợp với thực tế…
Do vậy, việc nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn của hoạt động
áp dụng hình phạt tại TAND quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh có ý
nghĩa quan trọng trong hoạt động áp dụng và xây dựng pháp luật. Một mặt,
góp phần làm phong phú và hoàn thiện lý luận về áp dụng hình phạt, mặt khác
góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động áp dụng hình phạt trong thực tiễn
xét xử, hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự về áp dụng hình phạt
cũng như hướng dẫn áp dụng pháp luật trong quá trình giải quyết VAHS.
Từ những lý do trên học viên chọn Đề tài “Áp dụng hình phạt theo
pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí
Minh” làm luận văn thạc sĩ là có tính cấp thiết, thời sự khoa học và thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn, học viên tham khảo các công

phố Hồ Chí Minh”, của tác giả Trần Thị kim Quy, Viện hàn lâm khoa học xã
hội Việt Nam, Viện khoa học xã hội năm 2017 [28].
- Luận văn thạc sỹ luật học: “Áp dụng hình phạt từ thực tiễn tỉnh Bắc
Giang”, của tác giả Nguyễn Ngọc Thương Hiền, Viện hàn lâm khoa học xã
hội Việt Nam, Viện khoa học xã hội năm 2017 [12].
- Luận văn thạc sỹ luật học: “Áp dụng hình phạt theo pháp luật hình sự
Việt Nam, từ thực tiễn thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam” của tác giả Đình
Tuấn Long, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Viện khoa học xã hội,
năm 2017 [19].
- Luận văn thạc sỹ luật học: “Áp dụng hình phạt theo pháp luật hình sự
Việt Nam, từ thực tiễn huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội” của tác giả Đỗ
3


Minh Loan, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Viện khoa học xã hội,
năm 2017 [18].
- Bài viết của tác giả Lưu Tiến Dũng: “Bàn về áp dụng pháp luật trong
công tác xét xử’’, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 05/2005 [6].
Kết quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu trên đây, một mặt
cung cấp cho học viên các cách tiếp cận nghiên cứu, mặt khác cung cấp cho
học viên những tri thức cần thiết để học viên thực hiện đề tài luận văn được
giao
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc làm rõ những vấn đề lý luận về áp dụng hình phạt, nội
dung của các quy định của pháp luật hình sự về áp dụng hình phạt và thực tiễn
áp dụng hình phạt tại quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn đề
xuất các giải pháp bảo đảm áp dụng hình phạt đúng tại địa bàn nói trên trong
thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở Chủ nghĩa Duy vật biện
chứng và Chủ nghĩa Duy vật lịch sử, của Chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ
Chí Minh; quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về Nhà nước và Pháp luật;
nhất là các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước
ta, về cải cách tư pháp đến năm 2020 về xử lý người vi phạm pháp luật nói
chung và người phạm tội nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài luận văn còn được thực hiện trên cơ sở các phương pháp phân tích
tổng hợp, lịch sử cụ thể so sánh, hệ thống hóa, logic, thống kê kết hợp với khảo
sát thực tế, nghiên cứu tài liệu, hồ sơ vụ án và bản án hình sự; sử dụng ý kiến
các chuyên gia; phương pháp lựa chọn án điển hình ...
5


6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Về ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần thống nhất nhận thức những
vấn đề lý luận về áp dụng hình phạt tại Tòa án nhân dân.
6.2. Về ý nghĩa thực tiễn
- Nội dung của luận văn được trình bày một cách có hệ thống các quy
định pháp luật hình sự về các loại hình phạt, về nguyên tắc áp dụng hình phạt
của Tòa án nhân dân và thực tiễn áp dụng hình phạt trong phiên tòa xét xử sơ
thẩm án hình sự tại Tòa án nhân dân quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh.
Từ việc nghiên cứu thực tiễn trong việc áp dụng hình phạt của Tòa án nhân
dân, luận văn đã nêu lên những kết quả đã đạt được và những khó khăn vướng
mắc trong việc áp dụng các quy phạm pháp luật hình sự về hình phạt tại Tòa
án nhân dân; những tồn tại trong công tác tổ chức của Toà án nhân dân. Từ đó
đưa ra những quan điểm, đề xuất hướng giải quyết sao cho phù hợp với việc
áp dụng hình phạt của Tòa án nhân dân; đồng thời hạn chế phần nào những
sai lầm, khuyết điểm của cơ quan Tòa án nhân dân khi áp dụng hình phạt đối