VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN THỊ THU HƢƠNG

TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY THEO
PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
---------------------------

TRẦN THỊ THU HƢƠNG

TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY THEO
PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
Mã số: 60.38.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:

MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH.............................................................................................................. 46
2.1. Thực tiễn định tội danh tội tàng trữ trái phép chất ma túy trên địa bàn
Quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh ....................................................... 46
2.2. Thực tiễn quyết định hình phạt đối với tội tàng trữ trái phép chất ma túy
trên địa bàn Quận Gò vấp, thành phố Hồ Chí Minh .................................... 62
Chƣơng 3: CÁC YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY
ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP
CHẤT MA TÚY ............................................................................................ 67
3.1. Các yêu cầu hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự về tội tàng
trữ trái phép chất ma túy .............................................................................. 67
3.2. Các giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự về tội tàng
trữ trái phép chất ma túy .............................................................................. 72
KẾT LUẬN .................................................................................................... 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCA

:Bộ Công an

BLHS

:Bộ luật hình sự

BLTTHS

:Bộ luật tố tụng hình sự


:Toà án nhân dân tối cao

TNHS

:Trách nhiệm hình sự

VKSNDTC

:Viện kiểm sát nhân dân tối cao

XHCN

:Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Diễn biến tình hình tội tàng trữ trái phép chất ma túy so với tình hình tội
phạm nói chung trên địa bàn Quận Gò Vấp (2013-2017) .........................................46
Bảng 2.2 Thống kê số bị cáo bị xét xử theo các khoản khác nhau theo Điều 194
BLHS trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh (2013 – 2017). .............63


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Qua 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đất nƣớc ta đã đạt đƣợc những
thành tựu to lớn về mọi mặt: kinh tế, chính trị và xã hội. Những kết quả đạt đƣợc từ
việc đổi mới hệ thống chính trị, cơ chế quản lý kinh tế, cải cách hành chính, cải
cách tƣ pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật và hội nhập quốc tế tạo ra tiền đề quan
trọng cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nhà nƣớc

ma tuý, có kinh nghiệm đối phó nên khi bị bắt đều tìm cách tẩu tán tang vật, ngoan
cố không chịu nhận tội dẫn đến việc đấu tranh, xử lý gặp nhiều khó khăn.
Do vậy, thực tiễn xét xử các vụ án hình sự cho thấy, hiện nay, các cơ quan
tiến hành tố tụng còn gặp nhiều khó khăn, vƣớng mắc trong việc định tội danh và
quyết định hình phạt đối với tội tàng trữ trái phép chất ma túy. Bên cạnh những kết
quả nhất định, phát huy hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm vẫn còn
nhiều hạn chế, thiếu sót nhƣ: Vẫn có một số trƣờng hợp áp dụng không đúng, chƣa
xem xét đầy đủ tính chất, mức độ phạm tội dẫn đến việc định tội danh thiếu chính
xác, việc hủy án, sửa án vẫn còn tồn tại ở tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
Từ các lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Tội tàng trữ trái phép chất ma túy
theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn Quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí
Minh”
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Để tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật
hình sự về tội tàng trữ trái phép chất ma túy, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý hành
vi phạm tội này, tác giả luận văn đã tham khảo:
- Các công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài nhƣ: Nghiên cứu nƣớc ngoài:
Kuđriavtxev V.N, Lý luận chung về định tội danh, NXB Sách pháp lý. Maxcơva,
1972 (Tiếng Nga); Gaukhman L.Đ, Định tội danh: Pháp luật, lý luận, thực tiễn,
Trung tâm Thông tin pháp lý xuất bản, Maxcơva, 2001 (Tiếng Nga);“Why
Canadian marijuana is fiding a booming market in Asia, after years of East -to-West
trade” (Tại sao cần sa Canada đƣợc mua bán rộng rãi ở Châu Á sau nhiều năm vận
chuyển, mua bán từ Châu Á sang Châu Âu) năm 2013, tác giả Chris Brummitt;
Sách “Detection of secret laboratories producing illicit drugs and illicit substances
(Phát hiện các labo bí mật sản xuất trái phép chất ma túy và buôn lậu tiền chất), Cơ
2


quan phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) khu vực Châu
Á - Thái Bình Dƣơng, năm 2004. Sách “The role of the chemical industry in the


tàng trữ trái phép chất ma túy từ thực tiễn Quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh từ
năm 2013 đến năm 2017.
- Lập luận các yêu cầu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và bảo
đảm áp dụng đúng các quy định của pháp luật hình sự về tội tàng trữ trái phép chất
ma túy từ thực tiễn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2013 đến năm
2017.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn lấy các quan điểm khoa học, các quy định pháp luật hình sự về tội
tàng trữ trái phép chất ma túy và thực tiễn áp dụng chúng trên địa bàn quận Gò Vấp,
thành phố Hồ Chí Minh để nghiên cứu các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu của đề
tài.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài luận văn đƣợc nghiên cứu dƣới góc độ chuyên ngành luật hình sự và
tố tụng hình sự.
Các số liệu phục vụ nghiên cứu đƣợc thu thập từ thực tiễn xét xử tội tàng trữ
trái phép chất ma túy từ năm 2013 đến năm 2017 trên địa bàn quận Gò Vấp, thành
phố Hồ Chí Minh .
Khía cạnh thực tiễn: Áp dụng pháp luật hình sự có nội dung rộng, song trong
phạm vi luận văn thạc sĩ, luận văn chỉ tập trung xem xét nội dung định tội danh và
quyết định hình phạt đối với tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Luận văn đƣợc thực hiện dựa trên cơ sở phƣơng pháp luận của Chủ nghĩa
Mác – Lênin về chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; tƣ
tƣởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nƣớc, pháp luật và những chủ trƣơng, đƣờng
lối của Đảng, Nhà nƣớc ta về tội phạm và hình phạt; về đấu tranh phòng, chống tội
phạm. Luận văn còn đƣợc thực hiện dựa trên và trong một tổng thể các phƣơng
pháp nghiên cứu đặc thù của khoa học luật hình sự nhƣ: Phƣơng pháp phân tích,
phƣơng pháp tổng hợp, phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp thống kê…để giải quyết


5


Chƣơng 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH
SỰ VIỆT NAM VỀ TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY
1.1. Những vấn đề lý luận về tội tàng trữ trái phép chất ma tuý
1.1.1. Khái niệm và các dấu hiệu pháp lý của tội tàng trữ trái phép chất ma
túy
1.1.1.1. Khái niệm tội tàng trữ trái phép chất ma túy
Con ngƣời đã phát hiện và sử dụng các chất ma tuý từ cách đây khoản 6000
năm. Việc trồng và sử dụng các cây có chứa hoạt chất ma tuý đã trở thành thói quen
và tập tục của nhiều nƣớc trên thế giới, từ thời thƣợng cổ ngƣời Ba Tƣ và ngƣời Ai
Cập đã biết dùng nhựa mủ cây thuốc phiện để hút, tạo cảm giác hƣng phấn, dễ chịu
cho con ngƣời khi sử dụng. Điều này chứng minh ma tuý đã tồn tại từ rất lâu đời vì
thế có nhiều cách hiểu khác nhau về ma tuý:
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO): “Ma túy là bất kỳ chất gì khi đƣa vào cơ
thể sống có thể thay đổi một hay nhiều chức năng sinh lý của cơ thể”. Năm 1982
WHO đã phát triển định nghĩa ma túy nhƣ sau: “Ma túy theo nghĩa rộng nhất là mọi
thực thể hóa học hoặc là những thực thể hỗn hợp, khác với tất cả những cái đƣợc
đòi hỏi để duy trì một sức khỏe bình thƣờng, việc sử dụng những cái đó sẽ làm biến
đổi chức năng sinh học”
Theo các chuyên gia về ma tuý của Liên hợp quốc thì: “Ma tuý là những chất
có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể con ngƣời sẽ làm thay
đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ, làm cho con ngƣời bị lệ thuộc vào ma tuý gây nên
những tổn thƣơng cho cá nhân và cộng đồng”
Theo từ điển Tiếng Việt năm 1991 thì ma túy là chất bột trắng kết tinh dẫn
xuất từ Moocphin rất độc, dùng làm thuốc giảm đau, ngƣời lạm dụng có cảm giác
thần kinh bị tê liệt và lâu dài có thể nghiện.