Từ trái tim đến khối óc và ví tiền của người mua!
Thấu hiểu mua sắm là nghiên cứu tiêu dùng được áp dụng để cải thiện, doanh số, lợi nhuận
và giá trị cốt lõi của một nhãn hiệu, một ngành hàng hoặc cửa hiệu thông qua những thay
đổi hướng về người tiêu dùng đối với môi trường bán lẻ và thông điệp của nó”.
Thấu hiểu người mua sắm trước khi vào cửa hiệu
Thiếu hiểu người mua sắm trước khi vào cửa hiệu bao gồm những nhân tố khác nhau liên
quan đến một người mua sắm trước khi họ thực sự bước vào một cửa hiệu. Trước hết, thấu
hiểu mua sắm phải xác định chúng ta đang hướng đến loại người mua sắm nào, hoặc yếu tố
dân số học của loại người mua sắm đó. Dù giàu hay nghèo, nam hay nữ, phân khúc dân số
này chỉ việc tạo một mức độ ảnh hưởng chung đối với hành vi mua sắm. Một người mua
sắm phải quyết định họ là người mua sắm nào, mua sắm vì lý do hay nhân dịp gì…
Thấu hiểu mua sắm cho phép các công ty hiểu giá trị cốt lõi của thương hiệu. Điều này bao
gồm việc tìm hiểu người mua sắm muốn mua gì, tại sao họ chọn kênh mua sắm đó. Một
kênh mua sắm có thể bị chi phối bởi nhiều yếu tố. Họ đi mua sắm các mặt hàng hàng tuần
hay mua một thứ gì đặc biệt? Trạng thái tinh thần của người mua sắm, họ vội vã , họ mong
muốn đi mua sắm hay họ xem việc mua sắm này là sự phiền phức? Họ đang cân nhắc loại
kênh nào? Họ muốn đi Metro để mua khối lượng lớn và cho cả tuần, hay họ hết sữa và chỉ
muốn ghé ngang một cửa hàng tạo hóa để mua? Họ đã lên một danh sách về tất cả những
thứ cần mua và địa điểm mua ở đâu là tốt nhất? Tất cả các nhân tố này ảnh hưởng đến một
sự lựa chọn một nhà bán lẻ trước khi đi mua sắm và trên hết là sự lựa chọn nhãn hiệu dựa
vào phân loại nhà bán lẻ và tính sẵn có trong lựa chọn nhãn hiệu.
Kinh nghiệm trong cửa hiệu
Thấu hiểu người mua sắm bị chi phối bởi yếu tố thứ hai: kinh nghiệm thực sự của người
mua sắm ngay khi vào bên trong một cửa hiệu cụ thể. Lại có thêm các yếu tố ảnh hưởng
chính, mà có thể cung cấp hiểu biết về sản phẩm, mặt hàng và trên hết là sự lựa chọn nhãn
hiệu của người mua sắm. Điều này bắt đầu với cách bài trí của các cửa hàng bán lẻ. Ví dụ,
tất cả các nước giải khát đều được sắp xếp tập trung vào một khu vực hay bạn tách sữa
khói bia, nước ép hoặc nước uống có gas. Khi tất cả các sản phẩm như vậy được trưng bày
trong cùng một khu vực, người mua sắm sẽ có nhiều lựa chọn hơn và tập trung nhiều hơn
vào những nhãn hiệu nổi tiếng và thông điệp của điểm bán. Trên cùng một kệ hàng, nhiều
loại nước giải khát sẽ cạnh tranh với nhau và nhu cầu được trưng bày nổi bật và được công

“khoảnh khắc đầu tiên của sự thất”.
Hành vi mua hàng thay đổi tại các cửa hiệu khác nhau
Hành vi mua sắm rất khác nhau ở các cửa hiệu. Tại hầu hết các cửa hàng bách hóa ở Việt
Nam, mua sắm bị chi phối bởi sự tiện lợi và lòng trung thành đối với các cửa hàng. Việc mua
hàng ở các cửa hiệu bách hóa phần lớn là thường xuyên, được diễn ra hàng ngày chứ không
phải mua sắm hàng tuần hay hàng tháng. Những mặt hàng được mua cụ thể từ sữa đến
thuốc lá cho đến những mặt hàng tiêu dùng hàng ngày. Những cửa hiệu này có được sự
trung thành của người mua, không phải bởi vì bố trí đẹp và cho những chuyến mua sắm
thường xuyên, mà là đáp ứng nhu cầu khẩn cấp hoặc mua một sản phẩm dùng ngay. Vì vậy,
các cửa hàng bách hóa cung cấp những mặt hàng thiết yếu mà người tiêu dùng dễ bị hết
hàng ngày. Những đại lý truyền thống này có ít các mặt hàng và nhãn hiệu do không gian
trưng bày bị giới hạn. Do đó, người mua thường chỉ lựa chọn trên các nhãn hiệu có sẵn cũng
như kích cỡ, giá cả. Khuyến mãi ở các đại lý này cũng ít hiệu quả hơn vì nhiều chương trình
khuyến mãi dựa vào lượng hàng mua, hạn chế loại khuyến mãi vì mặt bằng chật hẹp của
cửa hiệu.
Tuy nhiên, những cửa hàng bách hóa này lại cung cấp dịch vụ và kiến thức sản phẩm tốt
hơn nhiều. Đây không chỉ là nơi cung cấp hàng, mà còn nơi gặp gỡ tán chuyện “phố
phường” giữa người mua và người bán, khiến họ có thuận lợi về phương tiện trung thành.
Kênh thương mại hiện đại, chẳng hạn như Co.opMart, Metro hay Big C phần lớn được sử
dụng để mua sắm khối lượng lớn hàng tuần hoặc hàng tháng. Các mặt hàng chính được
mua từ những siêu thị này là các sản phẩm chăm sóc cá nhân và chăm sóc gia đình. Mặc dù
ít thường xuyên hơn kênh truyền thống, trị giá mua hàng tại kênh thượng mại hiện đại đang
ngày càng cao hơn trong vài năm gần đây, minh chứng bằng tăng trưởng giá trị 26% năm
2008. Vì mặt bằng rộng hơn, nhiều sự lựa chọn cho người mua hơn với cách bài trí bắt mắt
hơn, kênh bán lẻ này có lợi hơn từ khuyến mãi, nơi mà 28% việc mua hàng là nhờ vào
khuyến mãi, so với chỉ 5% ở các kênh bán lẻ truyền thống.
Mặc dù chỉ chiếm 1/5 giá trị mua hàng ở thành thị Việt Nam, kênh thương mại hiện đại đang
phát triển ổn định và nhanh chóng do sản phẩm phong phú, các nhãn hàng có nhiều hoạt
động trải nghiệm sản phẩm và mức sống của người dân ngày càng cao hơn. Đồng thời, việc
mua sắm nay ngày càng thiên về tính giải trí và sự thoải mái tiện lợi được đặt tên hàng đầu