Đổi mới phương pháp tự học để đáp ứng mục tiêu đào tạo trong giai đoạn mới
ở trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương
Ngày nay, trong điều kiện xã hội học tập và nền kinh tế trí thức ngày càng
mở rộng, nhu cầu học vấn tăng lên rõ rệt, đa dạng hơn và đặc biệt có tính chất chọn
lọc hơn. Người ta không chỉ đơn giản là cần học, muốn học, thấy bức bách rằng
phải học, mà quan trọng hơn còn phải học như thế nào, học chính xác cái gì, học
vào những lúc nào và học đến mức độ nào thì đủ để biết, để làm việc, để chung
sống và để làm người.
Trường ta không ít các hội nghị, cuộc họp bàn về vấn đề đào tạo: Từ nội
dung chương trình đến phương pháp, từ xây dựng cơ sở vật chất đến trang thiết bị,
thực hành sư phạm. Song vấn đề chúng tôi muốn đưa ra cùng chia sẻ ở đây đó là
người học, là sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương.
Trước hết chúng tôi muốn nói đến đó là:
Vị trí, tầm quan trọng của hoạt động tự học : Quá trình học tập là sự thống nhất
chặt chẽ giữa việc dạy của giảng viên và học của sinh viên. Hoạt động tự học được
tiến hành cả khi có giảng viên cũng như không có giảng viên. Tự học không những
giúp sinh viên nâng cao chất lượng học tập mà còn làm cho sinh viên thích ứng với
mọi biên đổi và phát triển của thực tiễn. Để tự học đạt kết quả cao, sinh viên không
những phải có niềm say mê, sự cần cù chịu khó mà còn phải có phương pháp tự học
một cách hợp lý.
Ngày nay, coi hoạt động học là nhân tố trung tâm.duy nhất trong quá trình
dạy học. Ở trường ta phương pháp giảng dạy có nhiều đổi mới. Đề cương bài giảng
là sự truyền đạt những nội dung cơ bản, những khái niệm khoa học và cả phương
pháp nghiên cứu, học tập. Trong các hội nghị đồng chí Hiệu trưởng cũng đã khuyến
khích: “giảm tỷ lệ diễn giải xuống, tăng cường và nâng cao hiệu quả tự học của sinh
viên. Phải biết kết hợp bài giảng và định hướng học tập nghiên cứu của sinh viên,
hoàn thiện nội dung khi học tập ở nhà”.
Từ những vấn đề trên chúng ta phải xây dựng phương pháp học tập như thế
nào cho hợp lý. Trước hết chúng ta tìm hiểu quá trình tự học, tự ôn trong thời gian
qua những cái được và chưa được.
Thực tế cần nêu ra đó là đa số sinh viên học về các năm cuối thì sự say mê

quạ người học phải thực hiện 4 khâu:
- Chuẩn bị nghe giảng
- Quá trình nghe giảng
- Ghi chép bài giảng
- Ôn tâp sau khi nghe giảng
▪ Chuẩn bị nghe giảng: Do sự phát triển không ngừng của khoa học và
thực tiễn, bài giảng của giảng viên luôn được bổ sung và cập nhật thông tin
mới. Bài giảng càng trở nên phong phú hơn càng mâu thuẫn với thời gian
diễn giải đang cò xu hướng rút ngắn. Vì vậy trước khi nghe giảng sinh viên
cần ôn luyện củng cố lại các kiến thức đã thu được trước. Chuẩn bị nghe
giảng là công việc có ý nghĩa rất quan trọng vì bài giảng không hoàn toàn là
thông tin mới. Những thông tin mới bao giờ cũng bắt đầu từ cái mà sinh viên
đã học, đã biết trước đó. Do đó trước lúc học bài mới để chuẩn bị nghe giảng
tốt, người học cần xem lại bài trước đó, làm quen với bài giảng sắp tới ( đọc
qua một vài lần) làm rõ nội dung bài giảng bằng cách so nó với các vấn đề
tương ứng khác. Ngoài ra còn chuẩn bị vật chất, chuẩn bị cả tâm lý, tạo hứng
thú ngay từ đầu khi bước vào bài mới.
▪ Quá trình nghe giảng: Trong thực tế giảng dạy của giảng viên ở bất kỳ
môn nào cũng có 2 phần đó là nội dung tri thức cơ bản mà sách giáo khoa đã
trình bày, những nội dung tri thức của bài giảng bắt buộc phải phù hợp với
kiến thức của giáo trình môn học và nội dung của bài giảng không hoàn toàn
gống như nội dung của bài học ở giáo trình mà nó tổng hợp kiến thức của
giảng viên đã tích lũy được. Sử dụng và trình bày diễn đạt những tri thức nói
trên khi người học làm tốt khâu chuẩn bị nghe giảng, chính là người học đã
sơ bộ nắm được các lôgíc của các vấn đề cơ bản mà giảng viên dẫn dắt làm
nổi bật từng vấn đề một, dẫn người học hiểu và đi theo ý đồ của giảng viên,
hiểu sâu sắc, sống động những nội dung cơ bản của bài giảng.
Để quá trình nghe giảng được tốt sinh viên không nghe một cách thụ
động, luôn so sánh khắc họa trong tư tưởng khi nghe giảng, tránh ngăn cách ,
ngắt đoạn thông tin.

hiểu chưa đúng nội dung nên chỉnh lại.
- Cuối cùng bổ sung vào bài ghi những thông tin tìm kiếm mới, suy nghĩ
mới và hoàn thiện bài
Tóm lại: Ngày nay, cùng với việc chuyển từ chỗ “lấy việc dạy làm trung tâm”
sang “lấy việc học làm trung tâm”, thì tự học trở thành một trong những mục
tiêu đào tạo chứ không phải chỉ là một trong những giải pháp nâng cao chất
lượng và hiệu quả đào tạo, vì vậy tự học cũng được quan tâm ngay từ bậc tiểu
học và ở bậc học càng cao lại càng được coi trong. Tự học là một việc làm cần
thiết để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy đào tạo của nhà trường, là
một phẩm chất trung tâm, một giá trị cốt lõi, là nhu cầu được hình thành qua
các hoạt động giáo dục, có ý nghĩa quyết định sự phát triển nhân cách của sinh
viên dưới nhà trường Cao đẳng./.