BÀI TOÁN VẬN DỤNG
VỀ TỌA ĐỘ KHÔNG GIAN Oxyz
Dạng 132. Bài toán vận dụng viết phương trình mặt
phẳng
Câu 01. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hình lập phương ABCD.A’B’C’D’ ,
biết A ( 0; 0; 0 ) , B ( 1; 0; 0 ) , D ( 0; 1; 0 ) và A ’ ( 0; 0; 1) . Phương trình nào dưới đây là phương
trình mặt phẳng ( P ) chứa đường thẳng CD’ và tạo với mặt phẳng ( B B’D ’D ) một góc
lớn nhất?
A. x − y + z = 0 .
B. x − y + z − 2 = 0 .
C. x + 2y + z − 3 = 0 .
D. x + 3y + z − 4 = 0 .
Lời giải tham khảo
Ta có: B ( 1; 0; 0 ) , B’ ( 1; 0; 1) , C ( 1; 1; 0 ) , D’ ( 0; 1; 1) .
Do đó ( BB’D ’D ) có phương trình: x + y − 1 = 0
( P ) tạo với ( BB’D’D ) một góc lớn nhất
( P ) vuông góc với ( BB’D’D ) .
Vậy ( P ) chứa CD’ và vuông góc với ( BB’D ’D )
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
1
A. ( Q ) : x + y − z + 4 = 0 .
B. ( Q ) : x + y − z − 4 = 0 .
C. ( Q ) : 2x + y − 3z − 4 = 0 .
D. ( Q ) : 2x − y − z − 4 = 0 .
Lời giải tham khảo
Nhận xét: 00 ( ( P),(Q) ) 900 , nên góc ( ( P ),(Q) ) nhỏ nhất khi cos ( ( P),(Q) ) lớn nhất.
(Q ) : ax + b( y − 4) + cz = 0; A (Q) a = 2b + c
Ta có cos ( ( P),(Q) ) =
2 a − b − 2c
3 a2 + b2 + c 2
=
b
a2 + b2 + c 2
Nếu b = 0 cos ( ( P),(Q) ) = 0 (( P),(Q) ) = 90 0
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
2
Nếu b 0 cos (( P),(Q) ) =
Dấu bằng xảy ra khi b = −c; a = − c , nên phương trình mp ( Q ) là: x + y − z − 4 = 0 .
Câu 04. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng :
( P ) : 2 x − y + 2z − 1 = 0 . Phương trình nào
phẳng ( Q ) chứa và tạo với ( P ) một góc nhỏ nhất?
mặt phẳng
x −1 y z +1
và
= =
2
1
−1
dưới đây là phương trình mặt
A. 2x − y + 2z − 1 = 0 .
B. 10x − 7 y + 13z + 3 = 0 .
C. 2x + y − z = 0 .
D. −x + 6y + 4z + 5 = 0 .
Lời giải tham khảo
Gọi A là giao điểm của d và ( P ) , m là giao tuyến của ( P ) và ( Q ) . Lấy điểm I trên d .
· là góc giữa ( P )
với
hệ
tọa
+ ( y − 2)2 + ( z − 3)2 = 9 và đường thẳng
độ
:
Oxyz ,
cho
mặt
cầu
x−6 y−2 z−2
=
=
. Phương
−3
2
2
trình nào dưới đây là phương trình mặt phẳng ( P ) đi qua M ( 4; 3; 4 ) , song song với
Câu 06. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho bốn điểm A ( 1; 2; 0 ) , B ( 2; 1; 1) ,
C ( 3; 1; 0 ) và D ( 5; −1; 2 ) . Hỏi có bao nhiêu mặt phẳng đi qua hai điểm A và B và cách
đều C và D .
A. 1 .
B. 2 .
C. 4 .
D. Vô số mặt phẳng.
Lời giải tham khảo
Kiểm tra ta được AB song song với CD nên có vô số mặt phẳng mặt phẳng đi qua hai điểm
A và B và cách đều C và D .
Câu 07. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , Cho các điểm A ( 1; 0; 0 ) , B ( 0; 1; 0 ) ,
C ( 0; 0; 1) , D ( 0; 0; 0 ) . Hỏi có bao nhiêu điểm cách đều 4 mặt phẳng ( ABC ) , ( BCD ) ,
(CDA ) , ( DAB ) ?
A. 8 .
B. 5 .
C. 1 .
D. 4 .
Lời giải tham khảo
Gọi I ( x; y ; z ) cách đều 4 mặt ta có x + y + z =
5
Câu 09. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho bốn điểm A ( 1; –2; 0 ) , B ( 0; –1; 1) ,
C ( 2; 1; –1) và D ( 3; 1; 4 ) . Hỏi có tất cả bao nhiêu mặt phẳng cách đều bốn điểm đó ?
A. 1 mặt phẳng.
B. 4 mặt phẳng.
C. 7 mặt phẳng.
D. Có vô số mặt phẳng.
Lời giải tham khảo
Ta có: AB = ( −1; 1; 1) ; AC = (1; 3; −1) ; AD = ( 2; 3; 4 ) .
Khi đó: AB; AC .AD = −24 0 do vậy A, B, C , D không đồng phẳng
Do đó có 7 mặt phẳng cách đều 4 điểm đã cho bao gồm.
+) Mặt phẳng qua trung điểm của AD và song song với mặt phẳng ( ABC )
+) Mặt phẳng qua trung điểm của AB và song song với mặt phẳng ( ACD )
+) Mặt phẳng đi qua trung điểm của AC và song song với mặt phẳng ( ABD )
+) Mặt phẳng đi qua trung điểm của AB và song song với mặt phẳng ( BCD )
+) Mặt phẳng qua trung điểm của AB và CD đồng thời song song với BC và AD
+) Mặt phẳng qua trung điểm của AD và BC đồng thời song song với AB và CD
+) Mặt phẳng qua trung điểm của AC và BD đồng thời song song với BC và AD
Câu 10. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho điểm M ( 1; 2; 3 ) và mặt phẳng ( P )
qua M cắt Ox , Oy , Oz tại A ( a; 0; 0 ) , B ( 0; b; 0 ) , B ( 0; 0; c ) (với a, b, c 0 ). Với giá trị
1
a.b.c
6
( 2)
1 2 3
6
a.b.c
+ + 33
27 . Vậy thể tích lớn nhất là: V = 27 .
a b c
a.b.c
6
Vậy a = 3; b = 6; c = 9 . Phương trình là: ( P ) :
x y z
+ + = 1 6 x + 3 y + 2 z − 18 = 0.
3 6 9
Câu 11. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng ( P ) : 3x − 3 y + 4 z + 16 = 0 ,
đường thẳng d :
x−1 y + 3 z − 5
và điểm M ( 2 ; 3 ; 1) . Gọi A là điểm thuộc đường
=
=
1
gian
với
hệ
tọa
độ
Oxyz ,
cho
mặt
cầu
(S) : ( x − 1) + ( y + 1) + ( z − 1) = 1 và mặt phẳng ( P ) : x + y + z + 5 = 0 . Điểm M thuộc
mặt phẳng ( P ) sao cho qua M kẻ tiếp tiếp tuyến đến mặt cầu ( S ) tiếp xúc với mặt cầu
(S ) tại N thỏa mãn MN nhỏ nhất. Mệnh đề nào dưới đây là đúng?
2
2
2
A. M ( −1; −3; −1) .
B. M ( 1; 3; 1) .
C. Không tồn tại điểm M .
C. M ; 0; 0 .
2
D. M ( 9; 0; 0 ) .
Lời giải tham khảo
Gọi ( ) là mặt phẳng thỏa mãn yêu cầu bài toán: ( )
Tọa độ hình chiếu của O trên đường thẳng là M . Ta có tọa độ M là: M ( 3; 3; −3 )
(
)
Gọi H là hình chiếu của M trên mặt phẳng cần lập ta có: d O , ( ) = OH OM .
Vậy khoảng các lớn nhất băng OM ( ) : x + y − z − 9 = 0
Vậy tọa độ giao điểm của ( ) với Ox là N ( 9; 0; 0 ) .
Câu 14. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu ( S ) và mặt phẳng ( P )
không có điểm chung. Có bao nhiêu điểm thuộc mặt phẳng ( P ) sao cho qua điểm đó
kể tiếp tiếp tuyến đến mặt cầu ( S ) thỏa mãn khoảng cách từ điểm đó đến tiếp điểm đạt
giá trị nhỏ nhất?
A. 1 điểm.
B. 2 điểm.
C. không có điểm nào.
D. có vô số điểm.
Lời giải tham khảo
11
C.
x y + 3 z −1
.
=
=
21
11
−4
D.
x + 3 y z −1
=
=
.
26
11
−2
Lời giải tham khảo
Đường thẳng d cần viết nằm trong mặt phẳng ( Q ) qua A và song song với ( P ) .
Pt ( Q ) là: x − 2y + 2z + 1 = 0 . Để khoảng cách từ B đến d là nhỏ nhất thì d phải đi qua A và
điểm H là hình chiếu vuông góc của B trên ( Q ) .
1 11 7
Ta có H − ; ; . Phương trình d là phương trình đường thẳng qua AH .
9 9 9
C ( 1; 1; 2 ) . Tập hợp tất cả các điểm M trên mặt phẳng ( ) : 3 x + 6 y − 6 z − 1 = 0 sao cho
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
9
MA.MB + .MB.MC + .MC.MA = 0 là hình nào trong các hình sau?
A. một đường tròn. B. một mặt cầu.
C. một điểm.
D. một mặt phẳng.
Lời giải tham khảo
Gọi G là trọng tâm tam giác ABC ta có
MA.MB + .MB.MC + .MC.MA = 0 3MG2 + GA.GB + .GB.GC + .GC.GA = 0 MG =
Vì d (G ,( ) ) =
1
3
1
nên M là hình chiếu của G trên ( ) : 3 x + 6 y − 6 z − 1 = 0 .
3
Câu 18. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A ( 1; 2; −2 ) , B ( 3; 4; 4 ) và
mặt phẳng
Câu 19. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A ( 1; 2; −1) , B ( 0; 4; 0 ) và
mặt phẳng ( P ) : 2 x − y − 2 z + 2015 = 0 . Gọi là góc nhỏ nhất giữa mặt phẳng ( Q ) đi
qua hai điểm A, B và tạo với mặt phẳng ( P ) . Tính giá trị của cos .
A. cos =
1
.
9
B. cos =
1
.
6
C. cos =
2
.
3
D. cos =
1
3
.
Lời giải tham khảo
Mặt phẳng ( Q ) đi qua điểm B nên có phương trình dạng
2 a − b − 2c
3. a2 + b2 + c 2
( 2)
Thế a = 2b + c ( 1) vào ( 2 ) ta được
cos =
3b
3. 5b2 + 4bc + 2c 2
=
b
5b2 + 4bc + 2c 2
+) Nếu b = 0 cos =0 =900 .
+) Nếu b 0 cos =
1
2
c
c
2 + 4 + 5
b
b
=
ĐÁP ÁN TOÁN THỰC TẾ: TỌA ĐỘ KHÔNG GIAN
01A
02C
03B
04B
05A
06D
07A
08D
09C
11A
12A
13D
14A
15D