ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA LÂM
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
---------------------------------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP THU HÚT VÀ DUY TRÌ SỰ TẬP TRUNG, CHÚ Ý CỦA
HỌC SINH TRONG GIỜ DẠY TIẾNG ANH Ở TIỂU HỌC.
Lĩnh vực : Ngoại ngữ
Cấp học : Tiểu học
Năm học: 2016 - 2017
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Trang
2-4
2
3
2. Đối tượng phạm vi nghiên cứu
3. Phương pháp nghiên cứu
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến đề tài SKKN.
a. Dùng chuông, còi.
b. Sử dụng lối nói: “đối- đáp” bằng Tiếng Anh.
12
12-14
c. Vẫy tay
d. Sử dụng bài hát ngắn, bài chant vui nhộn, dễ nhớ.
15
15-18
3.2 Duy trì sự tập trung, chú ý bằng cách tổ chức các hình thức thi
đua, sử dụng các nhân vật hoạt hình.
a. Thi đua theo đội, nhóm.
b. Sử dụng các nhân vật hoạt hình.
c. Sử dụng con rối.
18-21
19
20-21
22-23
3.3 Đổi mới các hình thức luyện tập.
24, 25
3.4 Bài giảng hấp dẫn
3.5 Sự hài hước của giáo viên.
giáo viên phải linh hoạt và sáng tạo hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động
học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp với đặc
trưng của bài học, với đặc điểm và trình độ của học sinh, phù hợp với điều kiện
cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương. Nhiều lớp tập huấn đã được
Sở GD& ĐT, Phòng GD&ĐT tổ chức thường xuyên, hàng năm giúp giáo viên
trao đổi học hỏi kinh nghiệm với bạn bè đồng nghiệp trong nước và trên thế giới
về đổi mới phương pháp dạy học sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Mô hình lớp học
truyền thống không còn được khuyến khích mà thay vào đó là những giờ học
theo đúng phong cách ngoại ngữ, sôi nổi, thân thiện, dân chủ và tích cực. Do đó,
đòi hỏi đổi mới đối với giáo viên ngoại ngữ ngày một tăng, ngoài việc nâng cao
chuyên môn thì làm thế nào để có thể kiểm soát và duy trì sự tập trung, chú ý
của học sinh trong một bầu không khí lớp học theo đúng phong cách ngoại ngữ
là một vấn đề không hề đơn giản. Đối với các giáo viên dạy ngoại ngữ ở bậc tiểu
học, đây thực sự là một thử thách lớn vì khả năng tập trung, chú ý của các con ở
giai đoạn này chưa cao.
Qua nhiều năm giảng dạy Tiếng Anh ở bậc tiểu học, tôi nhận thấy giảng
dạy Tiếng Anh ở bậc tiểu học đòi hỏi cả một nghệ thuật thu hút trẻ nhỏ. Ở giai
đoạn này, dựa trên đặc điểm phát triển tâm sinh lý của học sinh tiểu học, các con
chưa có khả năng tập trung, chú ý cao như học sinh của các cấp học trên. Các
con dễ bị thu hút song cũng dễ bị phân tán ngay, khả năng tập trung cũng không
bền nên tình trạng học sinh lơ là, sao nhãng, không chú ý trong giờ học là hiện
tượng không hiếm. Nếu giáo viên không thể thu hút được sự chú ý và duy trì sự
tập trung của trẻ thì có thể coi như giờ học thất bại, giáo viên thất bại về phương
pháp. Ngược lại, nếu giáo viên biết kết hợp khéo léo các biện pháp khác nhau để
thu hút và duy trì được khả năng tập trung, chú ý của trẻ thì sẽ thu được một giờ
học hiệu quả, học sinh hiểu bài, tích cực tham gia hoạt động, tự tin trao đổi ý
kiến với bạn, với thầy cô; thôi thúc trẻ tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức mới
khiến trẻ ngày càng yêu thích và hứng thú với môn học này, bên cạnh đó người
giáo viên cũng tạo được phong cách riêng cho mình, có sức thu hút riêng đối với
học sinh.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên
cứu cơ bản sau:
3.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu một số tài liệu giáo dục về
khả năng tập trung và các thủ thuật nhằm thu hút sự chú ý cũng như duy trì khả
năng tập trung của học sinh tiểu học trong một giờ Tiếng Anh làm cơ sở để
nghiên cứu đề tài này.
3.2 Phương pháp phân tích: Phân tích các nguyên nhân để tìm ra các biện pháp
phù hợp nhằm thu hút và duy trì sự tập trung chú ý của học sinh vào các hoạt
động học tập mà giáo viên đã soạn giảng.
3.3 Phương pháp tổng hợp: Từ thực tiễn và những kết quả tìm hiểu được để
tổng hợp cách dạy sao cho phù hợp nhất.
3
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
3.4 Phương pháp thực hành áp dụng: áp dụng trong các tiết học của các khối
lớp. Thể hiện nổi bật trong chuyên đề cấp trường: (Tuần 7: soạn giáo án lesson
1, unit 5 sách Tiếng Anh 3) và chuyên đề cấp huyện (Tuần 11: soạn giảng giáo
án unit 7 sách Tiếng Anh 4) năm học 2015- 2016. Năm học 2016- 2017, có bổ
sung hình thức quản lớp bằng con rối (puppets) và thu lại kết quả tốt trong bài
dự thi giáo viên giỏi Tiếng Anh cấp tiểu học (Unit 14: Lesson 2- Tiếng Anh 3).
Sau đó tiến hành giảng dạy và rút kinh nghiệm chuyên môn trong trường và
huyện.
4
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
trình…..bước đầu vận dụng được kiến thức đã học vào những tình huống giao
tiếp cơ bản trong cuộc sống.
- Có hứng thú, sự say mê đối với môn học. Có thái độ tích cực đối với môn
Tiếng Anh, ham học hỏi, tìm tòi kiến thức liên quan (từ nhiều kênh: sách truyện,
bài hát, phim hoạt hình, quảng cáo…. )
Theo cuốn Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học, tác giả đã chỉ rõ về
khả năng tập trung, chú ý của học sinh tiểu học như sau:
+ Với những trẻ ở đầu tuổi tiểu học, khả năng kiểm soát, điều khiển chú ý
còn hạn chế. Ở giai đoạn này, trẻ chỉ quan tâm chú ý đến những môn học, giờ
5
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
học có đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn có nhiều tranh ảnh, trò chơi hoặc
có cô giáo xinh đẹp, dịu dàng,... Sự tập trung chú ý của trẻ còn yếu và thiếu tính
bền vững, chưa thể tập trung lâu dài và dễ bị phân tán trong quá trình học tập.
+ Giai đoạn cuối tuổi tiểu học, trẻ dần hình thành kĩ năng tổ chức, điều
chỉnh chú ý của mình. Ở trẻ đã có sự nỗ lực về ý chí trong hoạt động học tập
như học thuộc một bài thơ, một công thức toán ... Ở giai đoạn này, trẻ buộc phải
theo dõi các đối tượng, phải nắm lấy những hiểu biết mà tại thời điểm đó trẻ
hoàn toàn không thích thú. Dần dần, trẻ học được cách điều khiển chuyển và
duy trì chú ý một cách bền vững đến những đối tượng cần thiết chứ không phải
là những đối tượng có sự hấp dẫn bề ngoài. Trong sự chú ý của trẻ đã bắt đầu
xuất hiện giới hạn của yếu tố thời gian, trẻ đã định lượng được khoảng thời gian
cho phép để làm một việc nào đó và cố gắng hoàn thành công việc trong khoảng
thời gian quy định. Tuy nhiên, do cần phải có sự nỗ lực cố gắng nên nếu phải tập
trung chú ý kéo dài thì dễ gây căng thẳng, mệt mỏi.
Từ những đặc điểm về khả năng tập trung chú ý của trẻ tiểu học, giáo viên
tập trung, chú ý của học sinh bằng các biện pháp truyền thống như: giáo viên gõ
thước lên bảng, lên bàn, quát to.... đôi khi các giáo viên còn áp dụng kiểu giáo
viên cơ bản hay làm: Học sinh – Trật tự. Hoặc, nếu bắt buộc phải dùng tiếng
Anh thì giáo viên có xu hướng nói những câu mệnh lệnh như: Stop! Be
quiet! .....Ở một khía cạnh nào đó trên thực tế thì những cách làm này vẫn nhận
được kết quả là học sinh tạm thời giữ được trật tự, nhưng sự chú ý không được
lâu. Đôi khi, theo thói quen học sinh miệng thì trả lời: Trật tự nhưng sau đó lại
nói chuyện riêng ngay được. Kết quả là, dần dần học sinh chỉ trả lời như một
thói quen mà không ý thức được mình đang nói gì. Đối với giáo viên, cứ nhắc
nhở học sinh mãi như vậy mà học sinh không thay đổi nhiều, dẫn tới nhiều lúc
mất kiểm soát mà quát mắng học sinh, bản thân mình cũng ức chế mà học sinh
thì căng thẳng. Quan trọng hơn cả là không khí lớp học chưa thể hiện được
phong cách của một giờ ngoại ngữ đặc trưng, do vậy chưa thu hút được sự chú ý
học tập của học sinh hiệu quả.
Giáo viên vẫn chưa có thói quen sử dụng một câu chuyện hay một trò chơi
làm chủ đề xuyên suốt một giờ học. Các hoạt động trong bài sẽ được thiết kế
theo mạch của câu chuyện để tạo ra sự lôi cuốn. Tương tự vậy, kiểm soát sự tập
trung của trẻ theo hình thức này là điều vẫn còn xa lạ với phần lớn giáo viên tiểu
học. Đa số giáo viên sẽ cho rằng điều này mất thời gian và cần phải có sự duyên
dáng nhất định mới có thể làm được. Thực ra, nếu không thử thay đổi thì chúng
ta không bao giờ làm được. Hình thức duy trì sự tập trung của học sinh theo kiểu
này rất thu hút học sinh, không hề phức tạp và luôn tạo ra một không khí thoải
mái, tự nhiên. Khó hay dễ thực hiện tất cả là do chính thầy cô chúng ta.
Các hoạt động luyện tập còn diễn ra hình thức, học sinh chưa thực sự
làm việc hiệu quả.
Theo yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, hầu hết các giáo viên đều chú
ý, áp dụng các hình thức luyện tập như cá nhân, theo cặp, theo nhóm....trong
một tiết dạy. Tuy nhiên chưa có nhiều sự đổi mới đa dạng, có nhiều giáo viên
cho học sinh luyện tập theo cặp có khi cả học kỳ vẫn chỉ luyện nói với một bạn
duy nhất ngồi cạnh mình. Mặt khác, do sĩ số học sinh trong một lớp ở trường
sẽ học nhưng là học đối phó. Kết quả học tập thực sự của học sinh thu được
không cao, học sinh bị động trong môn học. Do đó, việc hướng tới một giờ dạy
thu hút theo phong cách ngoại ngữ vẫn còn là vấn đề nằm trên lý thuyết nếu
chính những người giáo viên chúng ta chưa chịu thay đổi.
Tác phong, thái độ của giáo viên ngoại ngữ ít nhiều vẫn bị ảnh hưởng
bởi sự “nghiêm nghị” của giáo viên cơ bản.
Một vấn đề quan trọng không kém nhưng lại ít được giáo viên ngoại ngữ
chú ý, đó chính là tác phong, thái độ của người giáo viên trong tiết học ngoại
ngữ. Mặc dù đặc trưng của giờ học tiếng khác với các môn học khác, các giáo
viên ngoại ngữ phải tạo được không khí thoải mái, giờ học nhẹ nhàng nhằm kích
thích sự sáng tạo và phát triển tư duy cho các con, nhưng thực tế giảng dạy cho
thấy vô hình họ bị chi phối bởi cách đứng lớp của giáo viên cơ bản về tác phong,
thái độ. Bên cạnh đó, ngay bản thân nhiều giáo viên ngoại ngữ cũng không tự
thay đổi mình, không ít người cho rằng thân thiện quá sẽ khiến học sinh “nhờn”,
8
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
dẫn đến tiếng nói của giáo viên không còn có uy nữa. Thông qua việc quan sát
thái độ của thầy cô giáo người nước ngoài trong khi giảng dạy, tôi nhận ra rằng
các thầy cô luôn khen ngợi, động viên học sinh ngay cả khi học sinh nói hoặc
làm chưa đúng, luôn sử dụng óc hài hước để giải quyết vấn đề trong giờ học để
tạo cảm giác rất thân thiện, cởi mở với học sinh khiến học sinh không sợ học.
Điều này không phải giáo viên người Việt nào khi dạy tiếng cũng làm tốt được.
2.2Thực trạng học sinh:
Học sinh tiểu học có những nét tâm lý rất đặc trưng của lứa tuổi như: dễ
hiểu, dễ nhớ những gì mang tính trực quan sinh động, những gì mang lại cho trẻ
sự thích thú. Học sinh ngày nay có sự phát triển sớm về mặt trí tuệ, khuynh
giờ học ngoại ngữ trên lớp với thầy cô người nước ngoài, học sinh còn có cơ hội
được tiếp xúc giao lưu thường xuyên với các khách du lịch đến thăm quan
trường cũng như các hội chợ, hoạt động giao lưu bằng tiếng Anh. Điều này
khiến cho học sinh ngày càng mạnh dạn, tự tin và yêu thích học môn Tiếng Anh,
nhưng đó cũng chính là một thách thức đòi hỏi chúng tôi luôn phải đổi mới, cập
nhật những phương pháp mới, áp dụng đa dạng các cách thức thu hút học sinh
thì mới duy trì được khả năng tập trung, hứng thú của trẻ. Trẻ càng tiếp xúc với
môi trường sống và học tập theo phong cách nước ngoài thì giáo viên càng phải
thay đổi linh hoạt sao cho phù hợp và đạt được hiệu quả giảng dạy cao nhất.
Để khắc phục tình trạng trên, dựa và cơ sở lý luận và đặc trưng môn học,
tôi xin đưa ra: “Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh
trong giờ dạy Tiếng Anh ở tiểu học.”
10
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
3. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH
Trường Tiểu học nơi tôi đang tham gia giảng dạy thuộc một huyện ngoại
thành của thủ đô Hà Nội. Nơi đây khá nổi tiếng với làng nghề cổ truyền và tinh
thần hiếu học. Học sinh ở đây có nhiều cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài nên
khá mạnh dạn, tự nhiên. Đó là một điều kiện thuận lợi khi tôi áp dụng những
hoạt động đa dạng trong giờ học, có môi trường để sử dụng ngoại ngữ ngoài giờ
học.Tuy nhiên, chính sự dạn dĩ của học sinh cùng với sự thoải mái tự nhiên theo
phong cách ngoại ngữ khiến cho không ít giáo viên hợp đồng ít kinh nghiệm bối
rối trong cách quản học sinh.
Trường có một giáo viên biên chế và một giáo viên hợp đồng Tiếng Anh
Tiếng Anh ở tiểu học
nhàng nhưng nghiêm nghị lúc cần thiết. Nội dung của các bài hát, chant, hay các
cụm đối đáp phải đơn giản, dễ hát, dễ nhớ, giai điệu, nhịp điệu phải hay, phù hợp
với tâm lý học sinh thì mới thu hút được trẻ. Sau đây là một số phương pháp đã
được thực hiện nhằm giúp để học sinh luôn tỉnh táo, tập trung vào hoạt động mà
giáo viên yêu cầu.
a. Dùng chuông, còi:
Đây là cách nhanh nhất để thu hút sự chú ý của trẻ. Ngay sau khi phát hiện
các biểu hiện mất tập trung và có dấu hiệu lan tỏa, giáo viên sử dụng một chiếc
chuông đồng có độ vang đủ lớn nhằm nhắc nhở học sinh. Với lớp có sĩ số đông,
việc sử dụng chiếc còi trong môn thể dục có hiệu quả nhanh chóng.
Thực tế trên lớp, khi cô giáo rung chuông liên tục từ 3 đến 5 cái, lập tức cả
lớp tự chỉnh trang lại tư thế để bước vào hoạt động mới.
b. Sử dụng lối nói “đối- đáp” bằng Tiếng Anh.
Hình thức “đối- đáp” là một trong những thủ thuật thu hút sự tập trung chú
ý của học sinh rất hiệu quả. Đây là hoạt động khá vui nhộn giữa việc giáo viên
đọc (hát, ngâm thơ) một vế ngắn… và học sinh đáp lại đồng thanh vế sau theo
vần, theo điệu (có thể bằng hành động). Thủ thuật này không chỉ được áp dụng
trong lớp học mà còn được áp dụng trong quân đội, nhà thờ, tại các sự kiện thể
thao và trong văn hóa truyền thống của một số nước trên thế giới.Thay vì tự
mình vừa đối vừa đáp, chúng ta hãy hướng dẫn học sinh đối lại theo cách hài
hước đúng vần, đúng nhịp điệu.
Thực hiện: Ban đầu giáo viên nên chọn vài câu dễ nói, dễ nhớ rồi hướng
dẫn học sinh đáp lại theo, nên kèm hành động sẽ dễ thu hút học sinh hơn. Sử
dụng thường xuyên cho đến khi học sinh nhớ như một thói quen mới nên chuyển
sang câu khác. Đối với các khối lớn (4,5) sau một thời gian đáp lại theo mẫu có
sẵn, học sinh tự sáng tạo câu riêng của mình khá đặc biệt- một cách sáng tạo
trong việc vận dụng ngôn ngữ.
13
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
Dưới đây là một số câu cá nhân tôi hay sử dụng, tùy từng đối tượng mà áp
dụng từng câu cho phù hợp. Thực tế cho thấy học sinh rất hứng thú, hào hứng
với kiểu nói này.
Teacher calls
Students respond
Oh me
Oh my
No bees, no honey
No work, no money!
One, two, three, eyes on me
One, two, eyes on you
Hands on top
Everybody stop! (while putting both
hands on head)
Freeze! Everybody clap your hands!
(5 claps)
Are you ready, kids?
Aye, Aye, Captain!
L-I-S
T-E-N
Mona
Lisa (sitting like Mona Lisa with hands
in lap, mouth quiet, eyes on teacher)
văn hóa để học sinh có thể hiểu hơn về cách dùng từ.
c. Vẫy tay.
Hình thức vẫy tay là một trong những cách nhanh chóng và hiệu quả lấy
lại sự tập trung của trẻ, ở bất cứ thời điểm nào trong giờ học cần sự chú ý nhanh
nhất của trẻ.
Thực hiện: Khi nhận thấy phần lớn học sinh trong lớp đang lơ là, nói
chuyện, giáo viên cho cả lớp đứng dậy, giơ tay lên cao và lắc tay giống như cô
làm. Học sinh cảm thấy thích thú vì hành động này như múa, và được thực hiện
tập thể. Đây cũng là cách vừa gây sự chú ý của học sinh, vừa cho trẻ cơ hội vận
động cơ thể thư giãn trong ít giây.
Ví dụ:
d. Sử dụng các bài hát ngắn, bài chant vui nhộn, dễ nhớ.
Đối với phần lớn học sinh, ca hát và đọc thơ là một trong những hoạt động
được trẻ yêu thích nhất. Những bài hát hoặc bài chant được chọn cho mục đích
thu hút sự chú ý của trẻ phải là những bài hát có giai điệu quen thuộc, có nhịp
điệu vui tươi, lời ca ngắn gọn, dễ nhớ và được lặp lại hàng tuần thì mới có tác
dụng làm thức tỉnh học sinh. Học sinh có thể đứng, ngồi, vỗ tay theo hoặc búng
ngón tay và lặp lại luôn miệng lời bài hát, bài chant mà giáo viên đã yêu cầu.
Hãy làm cho hoạt đông trở nên ngắn gọn, nhanh và vui tươi.
Thực hiện: sau khi lựa chọn bài hát thì tôi tiến hành cho học sinh tập hát
thuộc lời. Trong vòng một tuần đầu (có thể lâu hơn tùy từng đối tượng học sinh),
tôi yêu cầu học sinh hát bài đó như một hoạt động warm up, đảm bảo học sinh
15
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
nhớ lời và giai điệu. Sau đó, mỗi khi học sinh mất trật tự, không chú ý, tôi chỉ
Super Student – Tuned in to Learning
Clear Your Desk – Kathleen Wiley
Go To the Library – Kathleen Wiley
I've Got a Question – Cathy Bollinger
I've Got Self-Control – Ben Stiefel
It's Time To Do Something New – Cathy Bollinger
Listen To Those in Authority – Sharon Luanne Rivera
Music Time is Over – Margie La Bella
Never Be Afraid to Ask Questions – Ben Stiefel
You're Not Allowed to Chew Gum in Class – Ben Stiefel
Whisper, Please – Kathleen W iley
17
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
Bên cạnh đó, đối với những phòng học được trang bị đầy đủ các thiết bị
dạy học, chúng ta có thể download các video mp4 các bài hát trên, rồi bật màn
hình cho học sinh hát theo lời có sẵn, đọc chant theo nhạc có sẵn cũng là một ý
tưởng thú vị. Tuy nhiên, nếu làm không khéo sẽ mất thời gian, giáo viên luôn
phải xác định rõ, những hoạt động này cần làm thật nhanh để không ảnh hưởng
tới hoạt động học chính.
Ví dụ 2: Một số bài chant tôi hay áp dụng trên lớp. Trong một số trường
hợp, tôi tự sáng tác ra nhịp cho phần chant tùy đối tượng học sinh.
Attention please, attention please
STOP what you’re doing
Everybody freeze
Attention please, attention please
bàn…. Điều này đặc biệt quan trọng trong các lớp có sĩ số đông hoặc không gian
làm việc chật hẹp vì thế thời gian giảng dạy quý báu không bị mất đi. Để thu hút
sự chú ý của trẻ, giáo viên cần có dấu hiệu rõ ràng và đảm bảo chắc chắn trẻ biết
dấu hiệu đó là gì: vỗ tay, gõ nhịp trên bảng, nói rõ một từ ra hiệu và giơ cao tay lên.
a. Chia lớp thành đội, nhóm và duy trì thi đua trong suốt tiết học:
+ Theo đội: Tôi chia lớp thành hai đội, có thể yêu cầu học sinh cung cấp
tên đội theo ý trẻ. Sau đó, tôi tặng cho mỗi đội một vài điểm thưởng trước tương
ứng với số ngôi sao. Tiếp theo, tôi đưa ra các quy định về kỷ luật như: không nói
chuyện riêng, không trêu trọc, đánh bạn, không nói Tiếng Việt khi luyện
tập….nếu một học sinh trong đội vi phạm thì cả đội sẽ mất đi một điểm tương
ứng mất đi một ngôi sao. Nếu học sinh tích cực tham gia xây dựng bài, giúp đỡ
bạn, nói tiếng Anh nhiều trong lớp….sẽ được cộng điểm cho đội. Trong suốt giờ
học, tôi sẽ kín đáo quan sát học sinh một cách bao quát nhằm thưởng, phạt kịp
thời, đúng lúc đúng chỗ trên tinh thần động viên, khuyến khích, ngăn chặn ngay
mọi biểu hiện sao nhãng và thu hút sự tập trung của học sinh. Cuối giờ học, tôi sẽ
tổng kết số sao mỗi đội ghi được, đội nào đạt nhiều sao hơn sẽ là đội chiến thắng.
Ví dụ:
19
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
+ Theo nhóm: tôi chia lớp làm 6 nhóm theo tên 6 con vật mà học sinh đã
quen ở chương trình Phonics: Fish, Bee, Bird, Horse, Ant, Rabbit. Yêu cầu và
cách thức thực hiện như theo đội.
Ví dụ:
b. Sử dụng các nhân vật hoạt hình mà trẻ yêu thích.
thắng.
Trong quá trình thực hiện, để tránh nhàm chán, tôi đã yêu cầu học sinh tự
đưa ra tên đội mình và vẽ nhanh biểu tượng hoặc tên đội vào tờ giấy A4, học
sinh của tôi đã đưa ra một vài nhân vật của nhóm như sau: Mr. Bean, Alnandi,
Conan, Harry Potter, Doreamon..….(học sinh có thể tự chuẩn bị hình ảnh các
nhân vật nhóm mình yêu thích ở nhà trước và được giữ lại cho các lần chơi
sau). Ngoài ra, giáo viên có thể thay đổi vị trí đứng của các nhân vật. Thay vì
được gắn nam châm để di chuyển trên bảng từ thì giáo viên có thể đặt các nhân
vật này xuống sàn nhà và di chuyển quanh lớp. Hoặc, giáo viên có thể mắc một
cái dây nhỏ cho các nhân vật dịch chuyển như làm xiếc trên dây đó……
Để đạt được hiệu quả cao khi ứng dụng biện pháp này, bản thân mỗi giáo
viên phải quan sát, học hỏi trau dồi phương pháp dạy với các bạn đồng nghiệp,
quan sát các giờ dạy mẫu trên Internet…. Và trên hết là không ngừng sáng tạo ra
các biến thể của các trò mẫu để tránh nhàm chán. Hãy để mỗi ngày trẻ đến
trường, trẻ luôn tò mò hôm nay thầy, cô cho học và chơi trò gì?
21
Biện pháp thu hút và duy trì sự tập trung, chú ý của học sinh trong giờ dạy
Tiếng Anh ở tiểu học
c. Sử dụng con rối.
Giáo viên có thể sử dụng hai con rối đóng vai là những người bạn mới
đến thăm lớp. Giáo viên có thể chia lớp làm hai đội, mỗi con rối sẽ quan sát một
đội. Giáo viên đặt các con rối ở vị trí mà học sinh dễ quan sát nhất, có thể trên
bục giảng, dưới bảng viết. Nếu học sinh trong đội ngoan, con rối quan sát đội đó
sẽ di chuyển vào trong lớp, nếu học sinh chưa ngoan thì con rối sẽ di chuyển ra
khỏi lớp, mang theo luôn những món quà mà các con rối muốn tặng lớp vào cuối
mỗi tiết học (quà có thể là những stickers mà học sinh yêu thích, kẹo hoặc đồ
dưới sự kiểm soát của giáo viên để đảm bảo tất cả học sinh đều phải tham gia
vào hoạt động.
+ Luôn làm mẫu rõ ràng. Học sinh mất tập trung chú ý khi các con không biết
mình phải làm gì và quá e ngại thú nhận điều đó với giáo viên. Luôn đưa ra
những chỉ dẫn ở mức tối thiểu và làm mẫu minh họa điều cần làm thay cho
những lời giảng giải dài dòng và chi tiết. Nếu khoảng gần phân nửa lớp tỏ ra
không biết chắc và bắt đầu lúng túng, bối rối hoặc tán chuyện gẫu bằng tiếng mẹ
đẻ, thì giáo viên cần hành động ngay. Chính giáo viên sẽ làm mẫu hoặc mời cặp
nào làm thành công lên làm mẫu cho các bạn khác xem và thử làm lại.
- Trong quá trình luyện tập: giáo viên nên giới hạn thời gian và thay đổi
hình thức luyện tập thường xuyên tránh nhàm chán.
Ví dụ: Khi làm việc theo cặp, yêu cầu hai bạn ngồi cạnh nhau cùng luyện
tập; một bạn bàn trên – một bạn bàn dưới; hai bạn ngồi chéo nhau; hoặc yêu cầu
học sinh đứng dậy mặt đối mặt trong dãy thay vì ngồi luyện tập……
- Khi kiểm tra hoạt động luyện tập của học sinh:
+ Một quy định mà tôi yêu cầu học sinh phải tuân thủ như một phép lịch sự tối
thiểu, thể hiện sự tôn trọng người khác, đó là: “Phải lắng nghe khi người khác
nói” “Phải quan sát khi người khác viết” (khẩu hiệu tiếng Anh là “Listening
while others speaking” “Watching while others writing on board”). Mỗi khi tôi
gọi một cặp nào đó nhắc lại nhiệm vụ vừa luyện tập mà trong lớp vẫn có bạn
chưa lắng nghe, tôi thường áp dụng câu “đối- đáp”: one, two, three, eyes on me.
Khi học sinh chú ý đến cô, tôi lập tức chỉ tay lên tai mình, học sinh sẽ hiểu ý mà
đọc to khẩu hiệu:“Listening while others speaking”.
+ Luôn quan tâm đến tất cả đối tượng học sinh, không nên chỉ gọi các học sinh
khá, giỏi trả lời câu hỏi. Nếu một học sinh trả lời được câu hỏi của giáo viên thì
đó chưa phải là bằng chứng cho thấy tất cả các em khác đều đang theo dõi và
24