BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

HÀ MINH DẢO

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
CHỦ CHỐT CẤP XÃ Ở TỈNH TÂY NINH
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2014


2

BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

HÀ MINH DẢO

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
CHỦ CHỐT CẤP XÃ Ở TỈNH TÂY NINH
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN
NHÀ NƯỚC
MÃ SỐ: 60 31 02 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS NGUYỄN

Trung ương
Xã hội chủ nghĩa

TW
XHCN


4

MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU

03

Chương Những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn xây dựng

13

1:

đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Tây Ninh

1.1. Đội ngũ cán bộ chủ chốt và những vấn đề cơ bản về xây

13

dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Tây Ninh
1.2. Thực trạng và một số kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cơ sở xã, phường, thị trấn là nơi tuyệt đại bộ phận dân cư sinh sống, là


5

đơn vị hành chính cấp cơ sở, cấp thấp nhất trong hệ thống hành chính của nước
ta; là nơi diễn ra mọi hoạt động về kinh tế, văn hóa xã hội, củng cố quốc phòng,
an ninh. Xã là cầu nối trực tiếp giữa hệ thống chính trị với nhân dân, hàng ngày
tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường
lối, chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, tăng cường đoàn kết các
tầng lớp nhân dân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế xã hội.
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã có vị trí, vai trò quan trọng, là cầu nối
giữa đảng với nhân dân ở cơ sở, là những người trực tiếp quán triệt, tổ chức thực
hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng góp phần thực hiện thắng lợi
nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Tiến hành
công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vừa hồng, vừa chuyên, vừa đủ
phẩm chất, năng lực, thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới là nội dung quan
trọng trong công tác tổ chức của Đảng, luôn được đề cập sâu sắc trong các nghị
quyết của Đảng.
Tây Ninh là một tỉnh ở Đông Nam Bộ, nằm ở vị trí cầu nối giữa Thành
phố Hồ Chí Minh và thủ đô PhnômPênh (Vương quốc Campuchia) và là một
trong những tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Nhận thức rõ
tầm quan trọng của Tây Ninh, quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển kinh tế là
nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là khâu then chốt, trong những năm qua
cùng với việc đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh,
cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương đã luôn
quan tâm chăm lo công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp,
đặc biệt xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, cán bộ chủ chốt cấp xã nói riêng.

VIII) về chiến lược cán bộ trong thời ký CNH, HĐH là cơ sở quan trọng để xây
dựng đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ cán bộ cơ sở nói riêng. Yêu cầu khách
quan của sự nghiệp CNH, HĐH đòi hỏi tỉnh Tây Ninh phải có bước chuyển biến
mạnh mẽ về phát triển kinh tế xã hội, củng cố an ninh quốc phòng đã và đang đặt
ra yêu cầu cao đối với đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ chủ chốt cấp xã phường,
thị trấn nói riêng.
Vì vậy vấn đề: “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Tây


7

Ninh giai đoạn hiện nay” vừa có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, là vấn đề
cấp bách hiên nay để phát triển Tây Ninh giàu đẹp.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Do tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu nên nhiều học giả, các nhà
nghiên cứu cả ở nước ngoài và trong nước đã đi sâu bàn luận nhiều vấn đề liên
quan về xây dựng, phát huy vai trò của cán bộ ở các góc độ khác nhau.
Trong cuốn “Thúc đẩy cải cách, tiến lên trước” của hai nhà nghiên cứu
Tăng Ngọc Thành và Chu La Canh do Phạm Ngọc Hạnh, Trần Văn Bình và
Phạm Văn Lan dịch và giới thiệu, Nxb CTQG xuất bản năm 1997, đã tổng kết
những kinh nghiệm và thành tựu trong công cuộc cải cách, mở cửa của Trung
Quốc. Một trong những vấn đề nghiên cứu được tác giả cuốn sách đề cập là cần
phải quân tâm xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng, năng động, sáng tạo. Một
kinh nghiệm cốt tử là công tác cán bộ phải đặc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng
phải chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ cho cả hệ thống chính trị; kiên trì phương
châm “bốn hóa” trong xây dựng đội ngũ cán bộ, bao gồm: Cách mạng hóa, trẻ
hóa, tri thức hóa, chuyên môn hóa. Trung Quốc coi đó là một khái niệm hoàn
chỉnh, trong đó cách mạng hóa là tiền đề quyết định tính chất của phương châm
này. Thực hiện phương châm “bốn hóa” là yêu cầu tất yếu của sự nghiệp cải
cách mở cửa hiện nay. Về tiêu chuẩn cán bộ Trung Quốc duy trì nguyên tắc “tài

trong hệ thống chính trị; xác định tiêu chuẩn cán bộ trong những năm tới và
phương hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ theo tiêu chuẩn xác định.
Công trình “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” của PGS.TS. Nguyễn Phú
Trọng và PGS.TS. Trần Xuân Sầm đề cập đến cơ sở lý luận của việc sử dụng
tiêu chuẩn cán bộ trong công tác cán bộ; những kinh nghiệm xây dựng tiêu
chuẩn cán bộ của Đảng phù hợp với từng giai đoạn cách mạng; quan điểm,
phương hướng nâng cao chất lượng công tác cán bộ, trong đó có “tiêu chí xây
dựng cán bộ”.
Tài liệu Bồi dưỡng lý luận và nghiệp vụ công tác tổ chức, cán bộ do Ban
Tổ chức Trung ương phối hợp với Học viện CTQG Hồ Chí Minh biên soạn,


9

phần những vấn đề nghiệp vụ, trong đó: Bài 4 - Xây dựng tiêu chuẩn cán bộ trình bày những vấn đề chủ yếu về xây dựng tiêu chuẩn cán bộ và quy trình xây
dựng tiêu chuẩn cán bộ; Bài 5, Bài 6 đề cập đến yêu cầu của việc sử dụng tiêu
chuẩn cán bộ làm cơ sở cho công tác đánh giá, lựa chọn, bổ nhiệm, đánh giá,
điều động, luân chuyển, đào tạo… cán bộ và Bài 9 - đổi mới và nâng cao chất
lượng tổ chức chính quyền và đội ngũ cán bộ cơ sở xã, phường, thị trấn, trong đó
có phần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở.
Luận văn Thạc sĩ Xây dựng Đảng “xây dựng đội ngũ cấp ủy viên quận,
huyện, của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay” của Trương Thị Bạch
Yến, bảo vệ năm 2006 tại Học viện CTQG Hồ Chí Minh.
Đề tài Luận văn Thạc sĩ Xây dựng Đảng “Xây dựng đội ngũ cán bộ thuộc
diện thành ủy, huyện ủy quản lý ở tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn hiện nay” của
Nguyễn Chí Cường, bảo vệ năm 2007 tại Học viện CTQG Hồ Chí Minh.
Những công trình, đề tài trên đã làm rõ những luận cứ khoa học về xây
dựng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ mới, cả ở tầm vĩ mô, cả ở một số địa phương
cụ thể, giúp cho tác giả luận văn có thêm cơ sở khoa học cả lý luận và thực tiển

phường. Khẳng định xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo phường có vai trò đặc
biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay đối với sự nghiệp CNH, NĐH đất nước.
Nhóm công trình về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở:
Luận án tiến sĩ lịch sử “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã nông
thôn Đồng bằng sông Cửu Long” của Phạm Công Khâm bảo vệ tại Học viện
CTQG Hồ Chí Minh năm 2002 là công trình nghiên cứu công phu của tác giả,
đề cập rất sâu sắc vai trò, thực trạng, chỉ ra những mục tiêu, giải pháp xây dựng
đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở Đồng bằng sông Cửu Long. Một trong các giải
pháp được tác giả luận án đặc biệt quan tâm là nâng cao chất lượng đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã. Theo tác giả cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, đa
dạng hóa các loại hình đào tạo, vận dụng linh hoạt các hình thức, tạo môi trường
thuận lợi cho cán bộ chủ chốt cấp xã phấn đấu rèn luyện đáp ứng yêu cầu sự
nghiệp CNH, HĐH ở Đồng bằng sông Cửu Long.
“Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính quyền cơ sở vấn đề và giải pháp”. Tác


11

giả Lê Chí Mai; Tạp chí cộng sản số 20/2002. Bài viết đánh giá khá rõ nét thực
trạng ưu khuyết điểm về đề xuất những giải pháp vừa mang tính cấp thiết, vừa
mang tính lâu dài để đào tạo bồi dưỡng cán bộ chính quyền cơ sở có chất lượng,
hiệu quả phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Đề tài khoa học cấp bộ “Đổi mới chính sách đối với cán bộ chính quyền
cơ sở đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính” (2001) do TS Trần Hữu Thắng làm
chủ nhiệm đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận thực tiễn, thực trạng của việc thực
hiện chính sách đối với cán bộ chính quyền cơ sở. Trên cơ sở đó các tác giả đề
cập khá sâu sắc những giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới chính sách đối với cán bộ
chính quyền cơ sở, đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính Nhà nước hiện nay.
Trong sách chuyên khảo “Pháp luật về cán bộ công chức chính quyền
cấp xã ở Việt Nam hiện nay – Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Nxb CTQG

Vũ Đức Đán, Tạp chí quản lý Nhà nước số 5/2002, đã làm rõ thực trạng vấn đề
đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp cơ sở, đề xuất các giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở
hiện nay; “Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã, phường” tác
giả Thái Vĩnh Thắng, Tạp chí nghiên cứu lập pháp số 4/2003 đã luận giải yêu
cầu cấp thiết đổi mới hoạt động của chính quyền cấp xã, phường và kiến nghị
những giải pháp đổi mới hoạt động của chính quyền cấp xã, phường trong thời
kỳ CNH, HĐH đất nước.
“Bầu trực tiếp Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, thực hiện
quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân” Bài viết của Lê Tư Duyến, Tạp chí Tổ
chức Nhà nước, Số 4-2005. Bài báo bàn khá toàn diện về cơ chế, cách thức để
phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bầu cử trực tiếp Chủ tịch UBND cấp xã.
Tác giả Thúy Hằng trong bài “Xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở là giải
pháp “trước mắt” và “lâu dài” cho quá trình đô thị hóa nông thôn Điện Bàn”,
(đăng trên Báo Điện Bàn ngày 31/3/2013) đã đề cập trực tiếp đến vấn đề phát
huy hiệu quả nguồn lực cán bộ cấp xã thông qua việc xây dựng quy hoạch, kế
hoạch, rà soát, luân chuyển đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, đồng thời có cơ chế,
chính sách sử dụng hợp lý đội ngũ này.


13

Luận văn Thạc sĩ “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Cà
Mau hiện nay” (Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh - 2012)
đã đi sâu nghiên cứu về đặc điểm, quan niệm, vị trí, vai trò và thực trạng đội ngũ
cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Cà Mau, từ đó xác định mục tiêu và các giải
pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Cà Mau đến năm
2015…
Các công trình nghiên cứu trên tuy đã đề cập vấn đề xây dựng đội ngũ cán
bộ các cấp dưới các góc độ khác nhau, song chưa có công trình nào nghiên cứu,

Cơ sở lý luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về cán bộ và công tác cán bộ thời
kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; các nghị quyết, chỉ thị của Ban Chấp hành
Trung ương, Bộ Chính trị, nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Tây Ninh về công tác
cán bộ.
Cơ sở thực tiễn
Thực tiễn công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Tây
Ninh trong những năm gần đây, thông qua điều tra xã hội học, nghiên cứu các
báo cáo, tổng kết về xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở ở các địa phương của tỉnh và
trao đổi, tọa đàm với cán bộ chủ trì cấp huyện, thành phố và cơ quan chức năng
thuộc tỉnh Tây Ninh.
Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, chú trọng vận
dụng các phương pháp chuyên ngành và liên ngành, chủ yếu là các phương pháp
phân tích, tổng hợp, kết hợp lôgic - lịch sử, tổng kết thực tiễn, điều tra, thống kê
và sử dụng phương pháp chuyên gia.
6. Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn cung cấp thêm cơ sở khoa học giúp cấp
ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể ở Tây Ninh vận dụng trong quá trình
xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã; góp phần xây dựng Tây Ninh vững
mạnh về kinh tế, chính trị, an ninh, quốc phòng.


15

Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu, giảng dạy tại
các trường chính trị tỉnh, trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện, thành
phố thuộc tỉnh.
7. Kết cấu của luận văn

phường, thị trấn ở Tây Ninh đã có những thay đổi về nhiều mặt. Kinh tế có bước
tăng trưởng, tình hình chính trị xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ
vững, đời sống nhân dân được cải thiện. Hiện nay Tây Ninh có 08 huyện, 01


17

Thành Phố, 95 xã, phường, thị trấn, trong đó có 05 huyện, 20 xã biên giới tiếp
giáp với 03 tỉnh, 07 huyện, 20 xã của Vương quốc Campuchia với 240 km
đường biên giới.
Về phân loại đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị định 159/2009/NĐ-CP:
95/95 xã, phường, thị trấn của Tây Ninh đã được phân loại, trong đó xã loại 1:
63, xã loại 2: 29 và xã loại 3: 3.
Tính đến thời điểm 30/12/2013, tỉnh Tây Ninh có 533 ấp, khu phố (trong
đó có 469 ấp và 64 khu phố; tăng 29 ấp, 9 khu phố so với thời điểm 31/12/2011).
Tỉnh Tây Ninh có địa hình tương đối bằng phẳng, rất thuận lợi cho phát
triển toàn diện nông nghiệp, công nghiệp và xây dựng. Khí hậu Tây Ninh tương
đối ôn hoà, nhiệt độ tương đối ổn định, có địa hình cao núp sau dãy Trường Sơn,
chính vì vậy ít chịu ảnh hưởng của bão và những yếu tố thuận lợi khác. Với lợi
thế đó là những điều kiện thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp đa dạng. Tây
Ninh có hồ Dầu Tiếng giúp cân bằng sinh thái, phục vụ tưới tiêu trong nông
nghiệp, cung cấp nước cho nuôi trồng thuỷ sản, sinh hoạt tiêu dùng và cho sản
xuất công nghiệp. Nguồn nước ngầm ở Tây Ninh phân bố rộng khắp trên địa
bàn, bảo đảm chất lượng cho sản xuất và đời sống của người dân.
* Quan niệm về đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Tây Ninh
Từ trước đến nay, trong công tác cán bộ, trong các văn bản, nghị quyết
của Đảng đề cập nhiều đến khái niệm cán bộ lãnh đạo chủ chốt. Tuy nhiên, chưa
có một quan niệm thống nhất và những tiêu chí cụ thể để xác định trong bộ máy
tổ chức của xã thì ai được gọi là cán bộ chủ chốt và ai không phải là cán bộ chủ
chốt. Để nhận thức một cách đúng đắn vấn đề cán bộ chủ chốt, cần nghiên cứu

Mỗi cơ quan, tổ chức, dù ở cấp trung ương, địa phương hay cơ sở đều có
người lãnh đạo quản lý, có tổ chức có tập thể lãnh đạo, nhưng trong tập thể
lãnh đạo đó có một người đứng đầu. Người đứng đầu đó là người lãnh đạo chủ
chốt, có quyền ra quyết định về các chủ trương, có trách nhiệm và quyền điều
hành một đơn vị, một tổ chức, một tập thể… để thực hiện nhiệm vụ của đơn vị,
tổ chức, tập thể đó.
Vậy, cán bộ chủ chốt được hiểu là người có chức vụ cao, nắm giữ các vị


19

trí quan trọng nhất, có quyền quyết định, điều hành, chịu trách nhiệm chính của
một tổ chức, đơn vị hoặc một địa phương… với tư cách là nhân tố then chốt,
chủ yếu, có tác dụng làm nòng cốt trong việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức,
đơn vị, địa phương đó.
Việc xác định cán bộ chủ chốt hay không chủ chốt cần căn cứ vào chức
trách cụ thể của mỗi người cán bộ và được đặt trong mối quan hệ với hệ thống tổ
chức. Có cán bộ ở cương vị này và trong tổ chức này là chủ chốt, nhưng trong
mối quan hệ khác, vị trí khác thì không còn là chủ chốt nữa. Vì vậy, nói cán bộ
chủ chốt chỉ là tương đối.
Về đội ngũ: Theo Sách tra cứu các mục từ về tổ chức, đội ngũ là “Nhóm
đông người được tập hợp lại thành một lực lượng để thực hiện một công việc
nào đó” (chẳng hạn như: đội ngũ binh sĩ tập luyện quân sự tại thao trường hoặc
chiến đấu chống quân thù tại mặt trận). Đội ngũ cũng được quan niệm là “Tập
hợp gồm số đông người có chung lý tưởng, mục tiêu phấn đấu, hoặc cùng nghề
nghiệp, giai cấp, tầng lớp xã hội…” (ví dụ: đội ngũ đảng viên, đội ngũ đoàn
viên, đội ngũ những người viết báo, đội ngũ giai cấp công nhân, đội ngũ trí
thức).
Như vậy, đội ngũ cán bộ chủ chốt của một địa phương, một đơn vị… là
tập hợp số đông cán bộ lãnh đạo chủ chốt (không phải một vài chức danh riêng

thống chính trị để xác định cán bộ chủ chốt.
Theo quan niệm chung nhất, hệ thống chính trị là một tổng thể những tổ
chức, thiết chế chính trị - xã hội và các mối quan hệ giữa chúng với nhau, hợp
thành thể chế chính trị của một chế độ xã hội. Thể chế đó bảo đảm việc thực
hiện quyền lực chính trị của giai cấp thống trị trong quan hệ với các giai cấp,
tầng lớp và các nhóm xã hội khác. Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam thể hiện theo cơ chế: Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân lao
động làm chủ. Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức nằm trong hệ thống
chính trị, có sứ mệnh lãnh đạo toàn xã hội thông qua Nhà nước và các đoàn
thể nhân dân. Bộ máy nhà nước do nhân dân lao động làm chủ là Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân có chức năng quản lý


21

mọi mặt của đời sống xã hội. Các đoàn thể nhân dân được đề cập ở đây là các
tổ chức chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc và là bộ phận hợp
thành của hệ thống chính trị, gồm: Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp Phụ nữ,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh
và Liên đoàn Lao động; có chức năng tập hợp các tầng lớp xã hội thực hiện
quyền làm chủ của nhân dân, tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội.
Từ cách tiếp cận trên, đối chiếu với tình hình thực tế, bước đầu xác định:
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã là tập hợp những người đứng đầu quan trọng nhất
của các tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở xã; đó là những người có trọng trách
giải quyết hoặc góp phần giải quyết các mối quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp
nhân dân trong cộng đồng xã hội. Trong đó, quan trọng nhất là mối quan hệ giữa
Đảng, Nhà nước và nhân dân trong quá trình lãnh đạo giải quyết các mối quan hệ
ở cơ sở, quản lý kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc
phòng-an ninh ở địa phương, góp phần xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam và bảo vệ vững chắc xã hội chủ nghĩa. Đội ngũ này vừa tiêu biểu cho hệ

Là những người sinh ra, lớn lên và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của bản sắc
văn hóa, mang đậm phong cách của người Miền Đông Nam Bộ khảng khái,
chuộng nghĩa, khinh tài, bộc trực, hồ hởi, lạc quan, phóng khoáng, hay gánh vác
việc đời, vì đại sự dám bỏ tư gia, ít bị suy tính thông thường ràng buộc là nếp
sống tinh thần được năm tháng khắc họa, là luân lý dân gian, là tiêu chuẩn đánh
giá phong cách người miền Đông Nam Bộ. Chính phong cách đó đã làm cơ sở
cho việc tạo nên những người cán bộ trung thành với Đảng, với dân, biết đặt lợi
ích chung lên trên lợi ích riêng, sẵn sàng chấp nhận hy sinh, gian khổ để hoàn
thành nhiệm vụ, mạnh dạn đấu tranh phê phán sự yếu hèn, chủ nghĩa cá nhân.
Tuy nhiên, những tính cách tốt đẹp đó cũng dễ bị thể hiện thái quá thành những
tính không tốt như: hào phóng quá mức dễ dẫn đến lãng phí trong giao tiếp,
trong chi tiêu; trọng nghĩa anh em gắn bó trong gian khó dễ dẫn đến cục bộ, bè
phái, nễ nang; lạc quan quá mức dễ dẫn đến khinh xuất, thiếu cẩn trọng trong
công việc.


23

Ngoài những tính cách chung của người Đông Nam bộ, do đan xen và kết
tụ nhiều phong tục, tập quán của miền Bắc, miền Trung, của người Việt, người
Hoa, cùng với sự hình thành lâu đời, sự xuất hiện sớm của sản xuất hàng hóa nên
nhu cầu mở rộng giao tiếp, tinh thần dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn tiếp thu cái
mới, nhạy bén với thị trường, năng động trong cách làm ăn,.. đã được dần hình
thành rõ nét phong cách con người Tây Ninh. Nó tạo điều kiện cho sự xuất hiện
những cán bộ năng động, tháo vát, biết quản lý, nhạy bén với cơ chế thị trường.
Dù mỗi cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã gắn với một tổ chức và chức danh
cụ thể, nhưng họ có điểm chung, đó là những người rất tiêu biểu trong các tầng
lớp dân cư, có vai trò quyết định, chịu trách nhiệm chính trong việc cụ thể hóa,
triển khai, tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà
nước và của cấp trên, có uy tín cao trong phạm vi địa phương, tổ chức của mình;

ngày với nông dân, nông thôn và sản xuất nông nghiệp không chỉ với tư cách
vừa là người lãnh đạo, quản lý vừa là người đại diện cho nhân dân, do nhân dân
“ủy thác” trách nhiệm… mà còn có quan hệ thân tộc, xóm giềng lâu đời, chứa
đựng cả những tập quán tốt, lẫn những thói quen lạc hậu. Mặt khác, trong quan
hệ gần gũi ở địa phương, mọi người rất hiểu về nhau, nhân dân hiểu rõ về cán
bộ, cho nên, việc phát huy vai trò của nhân dân nhất là nông dân ở các vùng
nông thôn tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ củng có những thuận lợi.
Ba là, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở Tây Ninh hầu hết trưởng thành từ
cán bộ thôn, bản và phong trào quần chúng ở địa phương, ít có điều kiện đào
tạo cơ bản theo đúng chuyên ngành công tác, đời sống vật chất, tinh thần còn
nhiều khó khăn.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã ở Tây Ninh đa số là người trưởng
thành từ cán bộ thôn, bản và cán bộ đoàn thể quần chúng ở địa phương. Đội ngũ
này từng bước được rèn luyện, thử thách qua thực tiễn, nên ngày càng trưởng
thành, có tính năng động, sáng tạo, nhiệt tình, có tư duy đổi mới, được quần chúng
nhân dân quý mến. Họ có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn, gắn bó và
am hiểu tình hình thực tế của địa phương. Tuy nhiên, về mặt trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, quản lý nhà nước, quản lý kinh tế của đội ngũ


25

cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã ở Tây Ninh không đồng đều; ít có điều kiện đào
tạo cơ bản chuyên sâu. Đa số được đào tạo tại chức, vừa học vừa làm, được tuyển
dụng làm trước rồi đào tạo sau.
Đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã
mặt dù được nâng lên so với trước đây, nhưng nhìn chung vẫn còn nhiều khó
khăn. Là những người công tác ở cấp cơ sở trong nền hành chính bốn cấp ở nước
ta, nhưng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt phường, xã, thị trấn vẫn chưa được
xem là công chức nhà nước. Vì vậy, về mặt chế độ, chính sách đãi ngộ còn thiếu