BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
Â

HỒ VĂN HỒNG

XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
CƠ SỞ VỮNG MẠNH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2014


BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
Â

HỒ VĂN HỒNG

XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
CƠ SỞ VỮNG MẠNH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH HIỆN NAY

CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
MÃ SỐ: 60 31 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM GIA CƯ



Hệ thống chính trị

HTCT

Hệ thống chính trị cơ sở

HTCTCS

Hệ thống chính trị tư bản chủ nghĩa

HTCT TBCN

Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa

HTCTXHCN

Hội đồng nhân dân

HĐND

Kinh tế- Xã hội

KT-XH

Mặt trận Tổ quốc

MTTQ

Quốc phòng-an ninh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
1.1.

CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị và xây dựng

10

hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh trên địa bàn tỉnh
1.2.

Tây Ninh
Thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm xây

10

dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh trên địa bàn
tỉnh Tây Ninh
Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN XÂY

31

DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ VỮNG MẠNH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH HIỆN NAY
2.1.

53

Sự phát triển của tình hình nhiệm vụ yêu cầu xây dựng

chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ
của nhân dân. HTCTCS trực tiếp lãnh đạo, quản lý và huy động mọi nguồn
lực ở cơ sở để phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, tổ chức và chăm lo đời sống
vật chất và tinh thần cho nhân dân; tạo ra tiềm lực vật chất, chính trị tinh thần,
góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân
bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Tây Ninh là một trong những tỉnh giữ vai trò quan trọng đối với sự phát
triển của vùng kinh tế trọng điểm phía nam, là tỉnh đầu mối vừa là cửa ngõ
giao thông về đường bộ quan trọng vào Vương quốc Campuchia và các nước
Asian; có vị trí chiến lược về QP-AN của quốc gia. Vì vậy, việc xây dựng
HTCT cơ sở vững mạnh có ý nghĩa cực kỳ quan trọng và cấp bách đối với
quá trình phát triển của tỉnh Tây Ninh góp phần cùng cả nước thực hiện hai
nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong những năm qua quán triệt Nghị quyết số 05/NQ-TW của BCHTW
khoá X về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của HTCT
các tổ chức Đảng, Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể CT-XH ở cơ sở trên địa
bàn tỉnh từng bước được sắp xếp, kiện toàn; chức năng nhiệm vụ, mối quan hệ
công tác của tổ chức trong HTCTCS được phân định, điều chỉnh hợp lý hơn, góp
phần bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy quyền
làm chủ của nhân dân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội
nhập quốc tế của đất nước.


6
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đã đạt được, trước những yêu cầu
nhiệm vụ trong thời kỳ đổi mới, hoạt động của HTCTCS trên địa bàn tỉnh Tây
Ninh vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế như: chức năng nhiệm vụ của một
số tổ chức trên một lĩnh vực còn chồng chéo; thẩm quyền trách nhiệm của cán
bộ công chức, nhất là người đứng đầu chưa rõ; Một số xã, phường, thị trấn,

ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ cán bộ ở cơ sở nói riêng. Về vấn đề này đã có
các công trình: Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ trong thời kỳ đẩy mạnh cóng nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Đề tài
khoa học cấp nhà nước, mã số KH.XH.05.03, giai đoạn 1991- 1995: của tập
thể tác giả, do GS, TS Nguyễn Phú Trọng làm Chủ nhiệm đề tài; Xác định cơ
cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị trong
thời kỳ đổi mới - Đề tài khoa học cấp nhà nước, mã số KX.05.11, giai đoạn
1991-1995, của tập thể tác giả, do PGS, TS Trần Xuân Sầm làm Chủ
nhiệm, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 1998; Những vấn
đề lý luận và thực tiễn về đánh giá, quy hoạch, luân chuyển cán bộ lãnh đạo,
quản lý trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đề tài khoa học
cấp nhà nước, giai đoạn 2000 - 2002 của Ban Tổ chức Trung ương, do GS, TS
Trần Đình Hoan làm Chủ nhiệm. Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nướcĐề tài khoa học cấp nhà nước, mã số KX.03.02, giai đoạn 2001- 2005, của tập
thể tác giả, do GS, TS Vũ Văn Hiền làm Chủ nhiệm; “Xây dựng đội ngũ cán
bộ chủ chốt của HTCT các xã ở Tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay”
(2004) – luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị của Vũ Thị Nghĩa, Học viện
chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Mặc dầu với các góc độ tiếp cận và mục tiêu nghiên cứu khác nhau,
song các đề tài trên đều có điểm chung là tập trung nghiên cứu về lý luận và
khảo sát thực tiễn để rút ra những bài học kinh nghiệm, những vấn đề có tính
quy luật, tổng kết khái quát những kết luận bước đầu, đưa ra những giải pháp


8
đồng bộ, có tính khả thi nhằm góp phần làm sáng tỏ hơn việc xây dựng đội
ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, có
những đề tài đã làm rõ, vị trí vai trò của cấp xã và đội ngũ của cán bộ chủ
chốt của HTCT cơ sở cấp xã từ việc phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ chủ
chốt và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của HTCT cấp xã, đề xuất

hướng biến đổi, phát triển của HTCT cơ sở trong thời gian tới dưới tác động của
điều kiện kinh tế xã hội, của yêu cầu xây dựng thực thi dân chủ trong thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Các kết quả nghiên cứu trên đã
thống nhất khẳng định một vấn đề cơ bản: bản chất, mục tiêu của đổi mới và
nâng cao chất lượng của HTCT là nhằm thực hiện và phát huy đầy đủ quyền làm
chủ của nhân dân. HTCTCS là nơi quan hệ trực tiếp với dân, xây dựng HTCTCS
giữ vai trò then chốt trong xây dựng, đổi mới HTCT ở nước ta hiện nay.
Các công trình nghiên cứu trên, đã phản ảnh sát tình hình mọi mặt cung
cấp thêm những thông tin, tư liệu sinh động về thực trạng tổ chức và hoạt
động của HTCT cơ sở đồng thời đặt ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
trong xây dựng HTCT cơ sở vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh hiện nay.
Trong tất cả các công trình đã được công bố, chưa có công trình nào
nghiên cứu về Xây dựng HTCT cơ sở vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây
Ninh, nhưng đó là những tư liệu quý để tác giả tham khảo nghiên cứu.
3. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Luận giải, làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn và xác định
yêu cầu, đề xuất những giải pháp cơ bản xây dựng HTCTCS vững mạnh trên
địa bàn tỉnh Tây Ninh giai đoạn hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những vấn đề cơ bản về HTCTCS và xây dựng HTCTCS
vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh
nghiệm xây dựng HTCTCS vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.


10
- Đề xuất những giải pháp cơ bản xây dựng HTCTCS vững mạnh trên
địa bàn tỉnh tây Ninh hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

dưỡng chính trị huyện trực thuộc tỉnh Tây Ninh
7. Kết cấu của đề tài
Gồm phần mở đầu, hai chương, bốn tiết, kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phục vụ.


12
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ VỮNG MẠNH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
1.1 Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị và xây dựng
HTCTCS vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
1.1.1. Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
*Tỉnh Tây Ninh
- Tình hình địa lý dân cư.
Tây Ninh là tỉnh biên giới thuộc miền Đông Nam bộ, có đường biên giới dài
240km. Phía Tây và Tây Bắc giáp với Vương quốc campuchia, phía Đông giáp với
Tỉnh Bình Dương, phía Nam giáp với thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Long An.
Là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về an ninh quốc phòng, là cửa
ngõ phía Tây Nam của Tổ quốc, với hai cửa khẩu quốc tế (Mộc Bài - Xa
Mát), 03 cửa khẩu chính và 12 cửa phụ, có đường xuyên Á nối liền với các
nước trong khu vực asean, là cầu nối quan trọng giữa TP.HCM với thủ đô
phnôm pênh của Vương quốc campuchia.
Tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với diện tích tự
nhiên 4.035,45 km2, dân số trung bình 1.058.526 người (năm 2008), mật độ
dân số 262,31 người/km2. Toàn tỉnh có 8 huyện và 01 Thành phố thuộc tỉnh
với 95 xã, phường, thị trấn (có 5 huyện và 20 xã biên giới), 533 ấp, khu phố;
đồng bào theo đạo chiếm 56,81% dân số, trong đó đạo Cao Đài có đông tín đồ
nhất, chiếm 43% dân số, có 22 dân tộc thiểu số, chiếm trên 1,63% dân số.

và liên tục, đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ.
Tây Ninh có Hồ Dầu Tiếng với dung tích 1,45 tỷ m 3 và 1.053 tuyến
kênh có tổng chiều dài 1.000km đã phát huy hiệu quả trong cân bằng sinh
thái, phục vụ tưới tiêu nông nghiệp, sinh hoạt tiêu dùng và cho sản xuất nông
nghiệp. Ngoài ra còn cung cấp nước để phát triển nuôi trồng thủy sản.


14
Tây Ninh có nguồn nước ngầm khá phong phú, phân bố rộng khắp trên
địa bàn Tỉnh, về khoáng sản chủ yếu thuộc nhóm khoáng sản phi kim loại
như: than bùn, đá vôi, sỏi, cát, sét và đá xây dựng; Rừng Tây Ninh phần lớn là
rừng thứ sinh do tàn phá trong chiến tranh trước đây. Đến năm 2010, diện tích
đất có rừng khoảng 45.038 ha.
Văn hóa Tây Ninh rất phong phú đa dạng, ẩm thực theo phong tục tập
quán, tín ngưỡng tôn giáo, văn hóa nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc.
- Tình hình quốc phòng - an ninh
Tây Ninh là tỉnh biên giới, có đường biên giới dài 240km là cửa ngõ
giao thông về đường bộ qua trọng vào Campuchia và các nước ASEAN, có vị
trí chiến lược về an ninh quốc phòng của quốc gia.
* Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh:
- Quan niệm chung về hệ thống chính trị:
Khái niệm HTCT được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, theo nghĩa
phổ biến nhất hệ thống chính trị của một quốc gia là một cấu trúc của xã hội
bao gồm các tổ chức chính trị đặc trưng của xã hội (Nhà nước, các đảng phái
chính trị, các tổ chức chính trị xã hội…) tồn tại và hoạt động trong khuôn khổ
pháp luật chính thức hiện hành, cùng với tổng thể các mối quan hệ chính trị
ràng buộc, gắn kết các tổ chức đó thành một chỉnh thể, thông qua đó giai cấp
cầm quyền thực hiện quyền lực chính trị của mình trong xã hội.
HTCT nói chung xuất hiện khi có nhà nước, nhưng khái niệm HTCT xuất
hiện gắn với TBCN, với sự ra đời của nhà nước tư sản, trong chế độ chiếm hữu nô

hiệp phụ nữ Việt Nam và Hội Cựu chiến binh Việt Nam…
Trong đó Đảng cộng sản Việt Nam vừa là một bộ phận một thành viên,
vừa là hạt nhân lãnh đạo HTCT; Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt
Nam là trụ cột HTCT, là tổ chức thực thi quyền lực, thể hiện và thực hiện ý chí,
quyền lực của nhân dân, MTTQ Việt Nam là liên minh chính trị của các đoàn thể


16
nhân dân và các cá nhân tiêu biểu của các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc
tôn giáo, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; các tổ chức CT-XH đại
diện và thực thi quyền làm chủ nhân dân, tham gia xây dựng và giám sát hoạt
động của Đảng, Nhà nước, tham gia vào quản lý Nhà nước, quản lý xã hội.
HTCT ở nước ta là HTCT XHCN là tổng thể các tổ chức của hệ thống bao
gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước , MTTQ và các tổ chức chính trị đoàn
thể xã hội hoạt động trong mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, dưới sự lãnh đạo
của Đảng Cộng sản nhằm củng cố và tăng cường nên dân chủ XHCN và bảo đảm
quyền làm chủ của nhân dân; Nhà nước CHXHCN Việt Nam là công cụ đặc biệt
của Đảng vì chỉ Nhà nước mới thực hiện quyền lực; thực hiện các mối quan hệ các
đoàn thể nhằm thực thi dân chủ XHCN
* Quan niệm hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
Trong chế độ XHCN, xét về thực chất HTCT xã hội chủ nghĩa ra đời
khi giành được chính quyền, Đảng Cộng sản trở thành đảng cầm quyền. Tuy
nhiên, do cuộc đấu tranh giai cấp gay go, quyết liệt trong suốt thời kỳ quá độ,
nên thuật ngữ “Hệ thống chính trị” không được sử dụng, mà dùng khái niệm
“hệ thống chuyên chính vô sản”, nói lên tính chất đấu tranh một mất một còn
giữa CNXH và CNTB.
Khái niệm HTCT được Đảng ta chính thức đưa ra từ Hội nghị BCH TW
Đảng lần thứ sáu (khóa VI) vào tháng 3/1989 và chính thức sử dụng trong văn
kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII (1991) thay thế cho khái niệm chuyên
chính vô sản đã được sử dụng trước đó. HTCT trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở

nhiệm vụ chủ yếu sau:
Một là: Chấp hành đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước
ở cơ sở; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chớnh trị của đảng bộ, chi bộ và lãnh đạo
thực hiện có hiệu quả.
Hai là: Xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch vững mạnh về chính trị,


18
tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao
chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỹ luật
và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn
luyện quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách
mạng, trình độ kiến thức, năng lực công tác cho cán bộ đảng viên ở cơ sở làm
công tác phát triển đảng viên.
Ba là: Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính
quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch vững mạnh,
chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Bốn là: Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh
thần và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây
dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Năm là: Kiểm tra, giám sát việc thực hiện, bảo đảm các Nghị quyết,
Chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh;
kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng.
- Bộ máy chính quyền cơ sở: bao gồm HĐND, UBND xã. Theo luật tổ
chức và hoạt động của HĐND và UBND năm 2003 quy định từ Điều 29 đến Điều
35 thì HĐND xã là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí,
nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra,
chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên.
Hội đồng nhân dân xã có chức năng, nhiệm vụ là quyết định và giám sát.
Trong chức năng quyết định, HĐND quyết định những vấn đề trên các mặt kinh

- Mặt trận Tổ quốc cơ sở
Căn cứ theo điều 2, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhiệm vụ của
Mặt trận Tổ quốc ở cơ sở được xác định là: tập hợp, xây dựng khối đại đoàn
kết toàn dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân;
tuyên truyền, động viên nhân dân phát huy quyền làm chủ, thực hiện đường
lối, chủ trương, chính sách của Đảng, nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp và


20
pháp luật, giám sát hoạt động của chính quyền cơ sở, đại biểu dân cử và cán
bộ, công chứ cơ sở; tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh,
kiến nghị với cấp ủy, chính quyền cơ sở; tham gia xây dựng và củng cố
chính quyền nhân dân; cùng chính quyền địa phương chăm lo, bảo vệ quyền
và lợi ích chính đáng của nhân dân; tham gia phát triển tình hữu nghị, hợp
tác giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân nước láng giềng, tăng cường đối
ngoại nhân dân.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu của công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN, MTTQ ở cơ sở còn có một nhiệm vụ quan
trọng đó là giám sát và phản biện xã hội. Thông qua việc thực hiện chức năng
này MTTQ thực hiện quyền giám sát việc đề ra các chủ trương, biện pháp
lãnh đạo, tổ chức thực hiện các mục tiêu xây dựng, phát triển kinh tế xã hội và
trong thực hiện dân chủ XHCN ở cơ sở của tổ chức đảng, chính quyền địa
phương đúng hay sai, hiệu quả hay không hiệu quả. Từ đó kiến nghị với tổ
chức đảng, chính quyền ở cơ sở điều chỉnh cho phù hợp. Hiện nay, trong quy
chế thực hiện dân chủ ở cơ sở, MTTQ ở cơ sở còn có nhiệm vụ trực tiếp tổ
chức cho nhân dân xây dựng các công trình dân sinh do nhân dân tự nguyện
đóng góp kinh phí.
* Vai trò HTCTCS xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
HTCTCS xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh giữ vai trò
đặc biệt quan trọng trong thực hiện các chính sách kinh tế, xã hội ở cơ sở; tổ

cơ sở, sẽ góp phần củng cố mối quan hệ vững chắc giữa quần chúng nhân dân với
Đảng, với chính quyền địa phương, tăng cường mối quan hệ đoàn kết máu thịt giữa
đảng với nhân dân, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được giữ vững, tạo lập sự ổn định
vững chắc, để thúc đầy sự nghiệp đổi mới và phát triển ở cơ sở.
Ba là, trực tiếp tập hợp, quy tụ và giải quyết tâm tư, nguyện vọng của
nhân dân, nơi xuất phát điểm của mọi đường lối, chủ trương chính sách
của Đảng và pháp luật của Nhà nước
HTCTCS là cơ sở là cầu nối giữa quần chúng nhân dân với Đảng và
nhà nước. Đối với những nguyện vọng, yêu cầu chính đáng của người dân nếu


22
không thuộc chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giải quyết của mình, những
bức xúc của địa phương hoặc nảy sinh trong quá trình lãnh đạo, quản lý, tổ
chức điều hành liên quan đến đời sống nhân dân ở cơ sở hoặc thông qua sự
phản ánh của nhân dân, của cử tri thì HTCTCS sẽ thông tin phản ánh, kiến
nghị lên cấp trên giải quyết. Muốn vậy, cán bộ cơ sở phải là những người hiểu
biết tình hình đang diễn ra tại cơ sở, nắm được nhu cầu, nguyện vọng của
nhân dân, những đòi hỏi bức xúc mà cuộc sống nhân dân đặt ra
Bốn là, HTCTCS là nơi trực tiếp quản lý, rèn luyện và tạo nguồn cán
bộ, lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTCT
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
XHCN trong tình hình mới, Tây Ninh cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ không chỉ
có trình độ và tư duy năng động sáng tạo, mà trước hết phải có bản lĩnh chính trị
vững vàng, gần dân, hiểu dân. Bởi lẽ, HTCT tồn tại và hoạt động không vì mục đích
tự thân mà vì sự ổn định và phát triển của xã hội, vì cuộc sống hạnh phúc của nhân
dân, để nhân dân thực sự làm chủ vận mệnh của mình. Đảng ta khẳng định: “Toàn bộ
tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây
dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về
nhân dân” [17, tr.19]. Vì vậy, đội ngũ cán bộ phải có uy tín để tập hợp đông đảo quần

trọng và mang tính quyết định.
* Mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành HTCTCS trên địa bàn tỉnh
Tây Ninh.
- Quan hệ giữa tổ chức cơ sở đảng với Hội đồng nhân dân và Ủy ban
nhân dân ở các xã, phường, thị trấn.
TCCS Đảng vừa là tổ chức lãnh đạo, vừa là tổ chức thành viên, là một
bộ phận của HTCTCS. Tuy nhiên, địa vị thành viên của tổ chức cơ sở đảng
trong HTCTCS không bao hàm ý nghĩa TCCS Đảng là một tổ chức bình
đẳng, ngang hàng với các tổ chức khác trong HTCTCS, nhưng cũng không
bao hàm ý nghĩa TCCSĐ là một tổ chức đứng trên HTCTCS, thao túng hệ


24
thống theo ý chí chủ quan của mình. TCCS Đảng lãnh đạo HĐND, UBND
nhưng cũng luôn tôn trọng và đề cao vị trí, vai trò, phát huy tính chủ động,
sáng tạo của HĐND, UBND cấp xã . TCCSĐ hoạt động trong khuôn khổ Hiến
pháp, pháp luật, phục tùng pháp luật của nhà nước, tôn trọng luật tổ chức
HĐND, UBND cấp xã như là một điều kiện bảo đảm cho HĐND, UBND cấp xã
hoạt động đúng Hiến pháp, pháp luật.
HĐND, UBND cấp xã quan hệ với TCCSĐ là quan hệ vừa mang tính
phụ thuộc, vừa mang tính độc lập. Tính phụ thuộc được xác định bởi vai trò
lãnh đạo và địa vị cầm quyền của Đảng; tính độc lập được xác định trên các
phương diện sau:
+ HĐND, UBND cấp xã là tổ chức công quyền, thực hiện ý chí quyền
lực của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Vì vậy HĐND, UBND cấp xã
không thuần túy là công cụ của TCCSĐ để thực hiện sứ mệnh giai cấp, mà
HĐND, UBND cấp xã là công bộc của nhân dân, giải quyết các nhu cầu kinh
tế, xã hội ở địa phương.
+ Quyền lực của TCCSĐ và HĐND, UBND cấp xã đều được ủy quyền từ
nhân dân. Trong đó, quyền lực của TCCSĐ thể hiện thông qua phương thức lãnh

sở, quyết định tác dụng và hiệu quả của HTCTCS trong đời sống xã hội, trong
phát triển cộng đồng và bảo vệ chế độ XHCN. Trong tác phẩm Dân vận
(15/10/1949), Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nước ta là nước dân chủ. Bao
nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc đổi
mới, xây dựng là trách nhiệm của dân, sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là
công việc của dân, chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử
ra, đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên. Nói tóm lại, quyền
hành và lực lượng đều ở nơi dân” [31, tr.698].