TRƯỜNG ĐH BÀ RỊA-VŨNG TÀU
PHÒNG ĐÀO TẠO
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
’
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ’
.
B à Rịa-Vũng Tàu, ngày 23 tháng 7 năm 20 17
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: TRẦN THỊ HỒNG CHÂM
- Giới tính: Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 29/11/1976
- Nơi sinh: Nam Định
Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
- MSHV: 15110202
I- Tên đề tài:
CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NLCT CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN
VÀ XNK CÔN ĐẢO.
II- Nhiệm vụ và nội dung:
Thực hiện hoàn thành luận theo theo đề tài được giao, đảm bảo chất lượng
để bảo vệ thành công trước hội đồng đánh giá luận văn.
III- Ngày giao nhiệm vụ: 08/11/2016
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến PGS.TS. Đinh Phi Hổ, TS. Lê Sĩ
Trí, TS.Vũ Văn Đông đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn
thành luận văn tốt nghiệp này.
Xin chân thành cảm ơn các anh chị đồng nghiệp đã tạo
điều kiện, cũng như hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập và
thu thập số liệu cho đề tài.
Và cuối cùng, xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến
người thân đã động viên giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
TP. Vũng Tàu, ngày
tháng
năm 2017
Học viên
Trần Thị Hồng Châm
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn cần nâng cao năng lực cạnh tranh cho
Công ty Cổ phần Thủy Sản và Xuất Nhập Khẩu Côn Đảo (COIMEX) để đáp ứng
sự thay đổi của nền kinh tế, tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Trong
những năm qua,
các doanh nghiệp xuất khấu thủy sản (DNXKTS) Việt Nam không ngừng lớn mạnh,
nhưng vẫn còn nhiều điểm yếu, đặc biệt là về năng lực cạnh tranh. Việc gia
nhập sâu Tổ chức Thương mại thế giới WTO, AFTA, và đạt được các Thỏa thuận
Thương mại Xuyên Thái Bình Eương (TPP), mang l ại cho Công ty Cổ phần
Thủy Sản và Xuất Nhập Khẩu Côn Đảo rất nhiều cơ hội cũng như thách thức.
và chất lượng sản phẩm.
Kết hợp với phân tích thực trạng và nguyên nhân các yếu tổ ảnh hưởng
đến
năng lực cạnh tranh của COIMEX thông qua phân tích những các ưu điểm
và
khuyết điểm, cũng như những phân tích các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến
năng
lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thủy sản nói chung và Công ty cổ phần
Thủy
Sản và Xuất Nhập Khảo Côn Đảo nói riêng.
Từ kết quả nghiên cứu này, tác giả đã đề xuất 05 giải pháp chính là:
Giải pháp 1: Chuyên nghiệp hóa nguồn nhân lực
Giải pháp 2: Nâng cao năng lực tổ chức- quản lý, thực
hiện chiến lược kinh doanh, chiến lược cạnh
tranh Giải pháp 3: Đa dạng hóa sản phẩm
Giải pháp 4: Nâng cao năng lực marketing của COIMEX
Giải pháp 5: Gia tăng năng lực công nghệ sản xuất
Và 04 giải pháp hỗ trợ gồm:
Giải pháp hỗ trợ 1: Đẩy mạnh liên kết giữa Doanh nghiệp với các ngư
dân, đầu nậu- nhà cung ứng nguyên liệu chế biến và
xuất khẩu
Giải pháp hỗ trợ 2: Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm bảo quản
nguyên liệu sau khi đánh bắt và Phát triển dịch vụ
kho lạnh để bảo quản nguyên liệu và sản phẩm.
Giải pháp hỗ trợ 3: Liên kết hóa doanh nghiệp thủy sản - Cạnh tranh
công bằng về giá.
Giải pháp hỗ trợ 4: Thương hiệu hóa doanh nghiệp COIMEX.
nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho COIMEX
capacity and Product quality .
Combined with the situational analysis and the causes of the vulnerability
affecting the competitiveness of COIMEX by analyzing the advantages and
disadvantages, as well as the analysis of external factors affecting the
competitiveness of seafood companies
in general and COIMEX in particular.
From the results of this study, the author has proposed 05 main solutions:
Solution 1: Professionalize human resources
Solution 2: Improve organization-management capacity
Solution 3: Product diversification
Solution 4: Enhance the marketing capacity of COIMEX
Solution 5: Increase production technology
And 04 support solutions including:
Support solution 1: Promote linkages between enterprises and
fishermen, supplier of raw materials for export
processing.
Support Solution 2: Ensure food safety and preservation of raw
materials after catching and developing cold
storage service to preservation of materials and
products.
Support Solution 3: Fisheries Business Alliance - Fair competition about the
price.
Support Solution 4: Branding COIMEX.
To enhance competitiveness and sustainable development for COIMEX in the
coming time.
9
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ L Ý THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨ U............................ 10
2.1. NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH N G H IỆP
..............................................................................................................................................................
10
2.1.1. Định nghĩa về năng lực cạnh tranh
.........................................................................................................................................................
10
2.1.2. Một số quan điểm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.........13
2.2. MỘT SỐ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NĂNG LỰC c ạ n h t r a n h c ủ a
DOANH NGHIỆP
..............................................................................................................................................................
24
2.2.1. Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài:.............................................. 24
2.2.2. Một số nghiên cứu trong nước có liên quan................................................ 26
2.3. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
NLCT CỦA C O IM E X................................................................................................................. 30
2.3.1 Chất lượng sản phẩm, dịch v ụ............................................................................ 30
2.3.2 Năng lực tổ chức, quản lý................................................................ 31
2.3.3 Nguồn nhân lực............................................................................... 31
2.3.4 Năng lực marketing......................................................................... 33
2.3.5 Cạnh tranh về giá............................................................................ 34
2.3.6 Thương hiệu
53
4.1.3. Phân tích thực trạng và nguyên nhân về các yếu tố ảnh hưởng đến
năng
lực cạnh tranh của doanh nghiệp C O IM EX............................................................. 56
4.1.4. Đánh giá chung tình hình hoạt động của C O IM EX....................... 62
4.1.5. Phân tích Các yếu tố ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài đến NLCT
của
C O IM E X................................................................................................. 62
4.2. MÔ TẢ MẪU NGHIÊN CỨU.............................................................................................. 64
4.2.1. Về thời gian công tác của đối tượng khảo sát................................. 65
4.2.2. Về trình độ của đối tượng khảo sát:................................................................ 66
4.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIỂM ĐỊN H.................................................................... 66
4.3.1. Phân tích kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha .......................................... 66
4.3.2. Phân tích kết quả nhân tố khám phá EFA ..................................................... 68
4.3.3 Phân tích kết quả kiểm định hồi qui tuyến tính............................... 75
4.4. THẢO LUẬN KẾT QUẢ HỒI QUY.............................................................. 78
TÓM TẮT CHƯƠNG 4
......................................................................................................................
81
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ X U Ấ T...................................... 82
5.1. KẾT LU Ậ N :
......................................................................................................................
82
5.2. CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XU Ấ T...................................................................... 83
5.2.1. Các căn cứ đề xuất giải pháp.......................................................... 83
B R - VT: Bà rịa - Vũng tàu
COIMEX: Công ty Cổ phần Thủy sản và Xuất Nhập Khẩu Côn Đảo
DN: Doanh nghiệp
EFA: Phân tích nhân tố khám phá
EU: European Union - Liên minh châu Âu
GDP: Tổng sản phẩm quốc nội
HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Point Phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn .
HALAL: theo tiếng Arab là hợp pháp.
ISO: International Organization for
Standardization - Tổ chức về tiêu chuẩn
hóa quốc tế.
OLS: Ordinary Least Square - Phương pháp bình phương nhỏ nhất.
TMCP: Thương mại cổ phần
TP. HCM: Thành phố Hồ Chí Minh
TVE: Total Variance Explained: Tổng phương sai trích
UBND: Ủy ban nhân dân
XNK: Xuất nhập khẩu
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1: Thang đo Chất lượng sản phẩm
.........................................................................................................................
44
Bảng 3.2: Thang đo Năng lực tổ chức, quản lý
...................................................................................................................................................................
44
Bảng 3.3 Thang đo nguồn nhân lự c
...................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
58
Bảng 4.5: Thống kê mô tả mức độ đồng ý về yếu tố năng lực tổ chức, quản lý
........................................................................................................................
59
Bảng 4.6: Thống kê mô tả mức độ đồng ý về yếu tố năng lực marketing
...................................................................................................................................................................
61
Bảng 4.7: Thống kê mô tả đặc điểm mẫu nghiên cứu
...................................................................................................................................................................
65
Bảng 4.8: Bảng tổng hợp thang đo bị loại - Kiểm định Crombach’s alpha
...................................................................................................................................................................
67
Bảng 4.9: Kết quả kiểm định KMO & Bartlett’s
...................................................................................................................................................................
68
Bảng 4.10: Kết quả kiểm định tổng phương sai trích
...................................................................................................................................................................
69
Bảng 4.11: Kết quả phép xoay ma trận các thành t ố
...................................................................................................................................................................
80
Bảng 5.1: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến NLCT của CO IM EX
...................................................................................................................................................................
82
DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ
Hình 2.1: Năm áp lực cạnh tranh của Michael Porter (Nguồn: Porter (1 990)) . .13
Hình 2.2: Mô hình chuỗi giá trị của M.Porter (1985) ........................................................ 15
Hình 2.3: Mô hình của Buckley và cộng sự.......................................................................... 22
Hình 2.4: Công thức tính năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ............................ 22
Hình 2.5: Năng lực cạnh tranh của các cửa hàng tại Đài Loan.................................. 25
Hình 2.6: Mô hình nghiên cứu chính thức của tác giả.................................................... 38
Hình 2.7: Quy trình nghiên cứu........................................................................41
Sơ Đồ 1: Bộ máy tổ chức công ty............................................................................................ 54
Hình 2.8: Thẻ
điểm cân bằng - Công cụ
hữu hiệu để
thực hiện
chiến
doanh..................................................................................................................................................... 86
CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong những năm qua, Thuỷ sản luôn là một trong 4 mặt hàng xuất khẩu chủ lực
của Việt Nam; các doanh nghiệp xuất khấu thủy sản (DNXKTS) Việt Nam không
Nhập Khẩu Côn Đảo (COIMEX) trên 16 năm, hiện nay với vai trò là cán bộ quản
lý; với mong muốn áp dụng những kiến thức đã học, cũng như muốn thực hiện
một nghiên cứu chính thức nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của
doanh nghiệp COIMEX và đưa ra những giải pháp, đề xuất kiến nghị nhằm giúp
công ty nâng cao năng lực cạnh tranh đáp ứng yêu cầu của thay đổi trong tình
hình kinh tế hiện nay . Vì vậy, tác giả chọn đề tài: “C ác nhân tố tác động đến
năng lực cạnh tranh của Công ty cổ p h ầ n Thủy sản và X uất N hập K hẩu Côn
Đ ảo (C O IM EX )” là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa thực tiễn trong giai đoạn
hiện nay.
1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÓ
Trong những năm gần đây, có ất nhiều nghiên cứu về NLCT của doanh
nghiệp trong các lĩnh vực, ngành nghề khác nhau. Các nghiên cứu đã được
xuất bản (sách) có một số nội dung liên quan đến đề tài như: "Nâng cao sức
cạnh tranh của nền kỉnh tế nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ”
(GS. Chu Văn (ấp chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003); ”Đ ổi mới
chính sách nhằm thúc đấy xuất khẩu hàng h ó a ủ a Việt Nam trong quá trình
hội nhập kỉnh tế quốc tế ” (TS. Lê Thị Vân Anh, Nxb Lao động, Hà Nội, 2003);
"Một s ố biện p h á p đấy mạnh xuất khấu hàng h ó a Việt Nam vào thị trường
H oa K ỳ ” (Đề tài Bộ Thương mại, năm 2000); “Năng cao NLCT ủa doanh
nghiệp Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” (Nguyễn Vĩnh Thanh, Tạp chí phát
triển kinh tế, tháng 11/2005... Các nghiên cứu này đã khái quát được khá đầy
đủ thực trạng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nước ta hiện nay và nêu các
giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nói chung, hàng
xuất khẩu Việt Nam nói riêng tớ i các thị trường trên thế g iớ i. Các nghiên cứu
này cũng đã nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của quốc
gia, công ty và sản phẩm. .
Bên cạnh các công trình nghiên cứu đã nêu, cũng có khá nhi ều các
nghiên cứu dưới dạng dự án (sản phẩm nghiên cứu chưa được xuất bản), có
nội dung liên quan đến đề tài, trong đó tiêu biểu như: ”Nâng cao năng lực
nguyên nhân tác động của các yếu tố đó lên năng lực cạnh tranh của công ty
COIMEX;
-
Tổng hợp kết quả phân tích mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kết hợp với
phân tích thực trạng và nguyên nhân của từng yếu tố để đề xuất ra các
giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty COIMEX đến
năm 2020.
1.3.2 Câu hỏi nghiên cứu:
Câu hỏi 1: Những yếu tố nào đo lườngnăng lực cạnh tranh của Công ty COIMEX ?
Câu hỏi 2:Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố lên NLCT của COIMEX như thế nào?
Câu hỏi 3: Thực trạng và nguyên nhân về các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của
COIMEX?
Câu hỏi 4: Giải pháp nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty COIMEX
đến năm 2020?
Câu hỏi 5: Những yếu tố: (1) Chất lượng sản phẩm, (2) Năng lực tổ chức, quản lý;
(3) nguồn nhân lực; (4) Năng lực marketing; (5) Cạnh tranh về giá; (6) Thương
hiệu có ảnh hưởng đến NLCT của COIMEX hay không ?
1.4
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là các yếu tố ảnh hưởng đến
NLCT của Công ty cổ phần Thủy sản và Xuất Nhập Khẩu Côn Đảo.
1.4.2 Đối tượng khảo sát
Là cán bộ- nhân viên của công ty, một số khách hàng, đối tác, nhà cung
cấp của COIMEX.
M ục đích: Hoàn thiện mô hình nghiên cứu sơ bộ; điều chỉnh, bổ sung
thang đo và các biến quan sát làm cơ sở xây dựng bảng khảo sát cho nghiên
cứu định lượng tiếp theo. Thu thập và xử lý các dữ liệu thứ cấp, phân tích thực
trạng - nguyên nhân các yếu tố ảnh hưởng; xây dựng căn cứ đề xuất giải pháp
cụ thể nhằm nâng cao NLCT cho COIMEX.
Nội dung: Nghiên cứu tài liệu về lý thuyết năng lực cạnh tranh, tìm hiểu
các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến luận văn để
gạn lọc các nội dung, thiết lập mô hình cho nghiên cứu sơ bộ; xác định thang
đo và biến quan
sát làm cơ ở xây dựng bảng khả o sát phỏng vấn chuyên gia và thảo luận
nhóm nhằm điều chỉnh, bổ sung thang đo và các biến quan sát hoàn thiện mô
hình cho nghiên cứu định lượng .
Khi nghiên cứu lý thuyết, các nghiên cứu trước cũng chứng minh rằng
những khái niệm đưa vào mô hình của luận văn đều đã được nghiên cứu và
kiểm định.
Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phương pháp phỏng vấn hỏi
ý kiến chuyên gia với 35 người (Phụ lục 2) và thảo luận nhóm. Trong đó, việc
phỏng vấn chuyên gia và thảo luận nhóm lần 1 nhằm thiết lập mô hình nghiên
cứu, được thực hiện đầu tháng 11 năm 2016.Việc phỏng vấn chuyên gia và
thảo luận nhóm lần 2 nhằm hoàn thiện thang đo và biến quan sát, được thực
hiện cuối tháng 11/2016.
1.5.2 Nghiên cứu định lượng.
M ục đích: Kiểm định sự tin cậy của thang đo, mô hình nghiên cứu và các giả
thuyết nghiên cứu.
Nội dung: Luận văn được nghiên cứu thực hiện bằng phương pháp chọn
mẫu thuận tiện bằng cách phát Phiếu khảo sát chính thức (Phụ lục 10) trực
tiếp hoặc gửi qua email cho cán bộ nhân viên công ty, các đối tác, đồng
1.6 Ý NGHĨA ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Từ kết quả nghiên cứu của đề tài xác định được các yếu tố ảnh hưởng
đến NLCT và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này đến NLCT của COIMEX.
Nghiên cứu khắc họa được bức tranh về năng lực cạnh tranh của
COIMEX thông qua phân tích thực trạng - nguyên nhân các yếu tố ảnh hưởng
đến NLCT của COIMEX; Từ đó doanh nghiệp thấy được điểm mạnh, điểm yếu
và nguyên nhân để hoạt động tốt hơn.
Tác giả đề xuất những giải pháp, cung cấp các căn cứ làm cơ sở để
COIMEX xây dựng chiến lược hoạt động nhằm nâng cao năng ực cạnh tranh và
phát trển bền vững cho Công ty CP Thủy Sản và XNK Côn Đảo (COIMEX)
Ngoài ra đề tài còn là tài liệu tham khảo cho các công ty xuất khẩu thủy
sản khác để nâng cao năng lực cạnh tranh.
1.7 K ẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN
Kết cấu của luận văn được trình bày trong 5 chương, cụ thể như sau:
>
Chương 1: Phần mở đầu.
Chương này tác giả sẽ trình bày các điều cơ bản về đề tài thông qua các
mục: Sự cần thiết của đề tài, tình hình nghiên cứu đề tài, mục tiêu nghiên
cứu - câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp
nghiên cứu, ý nghĩa đóng góp của đề tài và kết cấu của đề tài.
>
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu.
Chương 2 trình bày cơ sở lý luận về NLCT của doanh nghiệp dựa trên một
số quan điểm và NLCT của doanh nghiệp. Chương này cũng trình bày một
số mô hình nghiên cứu về NLCT của doanh nghiệp có liên quan đến luận
văn . Thông qua lý luận về NLCT và phân tích một số mô hình nghiên cứu
Từ kết quả nghiên cứu thu được từ chương 4, đưa ra các kết luận về mô
hình, mức độ giải thích của mô hình, các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của
COIMEX. Dựa trên kết quả nghiên cứu và phân tích thực trạng nghiên cứu
tác giả đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao NLCT và phát triển
bền vững cho COIMEX trong thời gian tới.
Ngoài ra, tác giả đánh giá những hạn chế của đề tài, đồng thời gợi ý
những hướng nghiên cứu tiếp theo.