PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do và nhiệm vụ:
1. Lý do:
1.1. Lý do khách quan.
Sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ. Xu thế hội
nhập và cạnh tranh cũng như yêu cầu cao về nguồn nhân lực của thời kỳ
công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi giáo dục đào tạo phải có sự
đổi mới sâu sắc và toàn diện. Trong đó đổi mới phương pháp dạy học là giải
pháp có tính đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục. Với ý nghĩa đó Nghị
quyết Trung Ương II Khoá VIII đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp
giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư
duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng phương pháp tiên tiến hiện
đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên
cứu của học sinh phát triển phong trào tự học thường xuyên ”.
Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, đặt cơ
sở ban đầu hết sức quan trọng của nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ
nghĩa. Bậc tiểu học còn là bậc học phổ cập và tạo tiền đề để thực hiện “
Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”. Chính vì vậy lớp
1 là nền móng của bậc học này.
Như chúng ta đã biết: Môn Tiếng Việt được dạy ở trường Tiểu học
vừa với tư cách là bộ môn khoa học, vừa là môn trang bị cho học sinh một
công cụ để giao tiếp và phát triển tư duy, tạo cơ sở cho việc học tập các môn
học khác. Muốn sử dụng tốt công cụ Tiếng Việt, người học phải nắm vững
kiến thức về Tiếng Việt. Đồng thời phải biết rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo
sử dụng Tiếng Việt trong các hoạt động nghe, nói, đọc, viết, để sử dụng trong
các tình huống giao tiếp. Hiểu ngôn ngữ Tiếng Việt đã khó nhưng biết sử
dụng ngôn ngữ trong giao tiếp lại khó khăn hơn. Khi ngôn ngữ sử dụng đúng
1
“Viết chữ đẹp - giữ vở sạch ”cho học sinh lớp 1. Do đặc điểm tâm lý học
sinh lớp 1 (6 tuổi) các em còn nhỏ vừa ở lứa tuổi mẫu giáo (5 tuổi) mới bước
lên bậc tiểu học, các em còn rất hiếu động thích chơi, thiếu kiên trì, chưa cẩn
thận ,chưa có nề nếp trong việc học tập. Đặc biệt là việc “Rèn chữ - giữ vở ”.
Qua thực tế khảo sát từ đầu năm học ở khối 1 và lớp 1B tôi thấy: Chỉ
có một số em ý thức được việc học tập và chữ viết của mình, còn lại đa số
các em chưa ý thức được về việc chữ viết của mình. Thường thể hiện: Viết
xấu, chưa đúng mẫu chữ in trong vở tập viết và mẫu chữ của cô giáo trên
bảng. Bên cạnh đó các em chưa biết giữ dìn vở cẩn thận, vở quăn góc, nhàu
nát và tẩy xoá nhiều, viết thiếu nét và dấu thanh viết không đúng qui định.
Một số em chưa biết cách trình bày bài trong vở, thể hiện sự cẩu thả trong
khi viết.
Một số ít gia đình phụ huynh học sinh chưa quan tâm đến việc học tập
của con em mình nói chung và trong việc rèn chữ nói riêng, còn giao phó
cho giáo viên.
Tôi cũng nhận thấy đây là một việc làm mang tính khả thi giúp ích lớn
cho công việc dạy học của mình cho dù đây không phải là vấn đề nóng bỏng
và mới mẻ nhưng tôi thấy cũng rất quan trọng đối với việc góp phần nâng
cao chất lượng cho việc rèn “Viết chữ đẹp - giữ vở sạch ”cho học sinh lớp 1
nói riêng và nhằm nâng cao chất lượng đào tạo hoàn thiện cho học sinh tiểu
học nói chung.
2. Nhiệm vụ :
2.1. Nhiệm vụ tổng quát .
Sáng kiến kinh nghiệm : “ Một số phương pháp rèn luyện kỹ năng :
“ Viết chữ đẹp - giữ vở sạch ” cho học sinh lớp 1 yêu cầu:
Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên giảng dạy bộ môn đều phải tự rèn
luyện chữ viết của mình đẹp, đúng để làm mẫu cho học sinh kể cả trong hồ
3
4
- Phương pháp điều tra: Nhằm tìm hiểu, đánh giá những vấn đề có liên quan
tới khảo sát.
- Phương pháp thống kê tổng hợp: Nhằm sử lý các số liệu và kết quả thu
được trong quá trình nghiên cứu.
Đồng thời qua việc kết hợp thực hiện các phương pháp trên, để nắm
bắt được hứng thú của học sinh.Từ đó có nhận định đúng về tinh thần, ý thức
rèn viết chữ đẹp, giữ vở sạch của các em. Giáo viên sẽ định hướng và giúp
học sinh thực hiện tốt mọi yêu cầu của giáo viên.
5
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận:
Chữ viết cũng là một sự biểu hiện của nếp người. Học sinh viết đúng,
viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính
kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như là đối với thầy và bạn đọc, bài
vở của mình.
Để làm tốt việc này cần có sự quan tâm đầy đủ của thầy (cô) giáo và
nhà trường, của Đoàn thanh niên, của Đội thiếu niên và của các bậc phụ
huynh học sinh.
Việc làm có ích như vậy, cho nên mọi người có trách nhiệm phải cố
gắng hết sức mình trong việc dạy con em mình trong giáo dục phổ thông nói
chung.
Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi (trẻ 6 tuổi ) của học sinh lớp 1 .Tuổi “ Học
mà chơi - Chơi mà học”. Trong nhà trường mẫu giáo (đối với 5 tuổi ) giáo
viên chưa dạy viết chữ cho học sinh . Vào lớp 1 các em mới bắt đầu học đọc,
và đồng đều. Một số hộ nghề nghiệp chưa thật sự quan tâm đến việc học
hành của con em mình. Nhất là việc: “ Rèn chữ viết - giữ vở sạch” . Coi đó
là một việc làm hết sức bình thường không quan trọng. Trước những khó
khăn ấy, việc duy trì nề nếp để giữ vững phong trào của nhà trường nói
chung và phong trào “ Rèn chữ - giữ vở ” nói riêng không phải là dễ nhất là
đối với học sinh lớp 1.
2. Thực trạng chữ viết của học sinh hiện nay .
Khi nghiên cứu về vấn đề rèn “ Viết chữ đẹp - giữ vở sạch ” tôi thấy:
Trường Tiểu học nơi tôi đang giảng dạy là một trong những trường đã chú
trọng tới việc “ Rèn chữ - giữ vở ’’của học sinh. Song cũng không tránh khỏi
chữ viết của các học sinh các khối lớp hiệu quả chưa cao. Cán bộ quản lý đã
nhận thức đây là một phong trào có ảnh hưởng rất quan trọng đến chất lượng
7
toàn diện. Nhưng sự kiểm tra chưa được sát sao. Trong các đợt thi đua, thi
kiểm tra hồ sơ của sổ sách giáo viên, nhà trường chưa đi sâu vào đánh giá
chữ viết.
Qua các năm giảng dạy lớp 1 tôi thấy chữ viết của học sinh rất xấu,
chữ viết thiếu nét, sai lỗi chính tả, các nét chữ viết nguệch ngoạc, khó coi,
viết thiếu dấu thanh hoặc đánh sai vị trí.
Vở học sinh chưa giữ gìn và bao bọc cẩn thận, nhàu nát, quăn góc, vở
ô ly không được thống nhất chung một mẫu vở như năm 2010 - 2011. Vở
viết các em còn tẩy xoá nhiều, dùng nhiều loại bút, loại mực, các em xé vở
bừa bãi, gạch ngắn, gạch dài không thống nhất, vở viết hết lại bỏ đi ngay.
Khi giáo viên hỏi, học sinh nói đã dánh mất.
Một số giáo viên giảng dạy lớp 1 chỉ quan tâm đến việc dạy kiến thức
là chủ yếu, chưa quan tâm uốn nắn tư thế ngồi, cách cầm bút, cách để vở,
chữ viết cho học sinh. Chưa giáo dục cho học sinh ý thức giữ gìn vở sạch
Chữ b:
Việc trước tiên là giúp học sinh nắm được chữ b cao mấy dòng ly và có
mấy nét (cao 5 dòng ly - có 2 nét; Nét khuyết trên và nét thắt).
+ Hướng dẫn học sinh nắm được độ cao của con chữ.
+ Hướng dẫn cho học sinh điểm đặt bút đầu tiên và điểm kết thúc của chữ
b.
+ Hướng dẫn tư thế ngồi và tay cầm phấn, bút viết.
+ Hướng dẫn học sinh tô khan con chữ.
+ Hướng dẫn học sinh xác định được dòng kẻ trong vở Tập viết và trên
khung chữ cần Tập viết, từ đó học sinh viết vào vở Tập viết chữ mới đẹp và
đúng mẫu được.
Giáo viên phải chấm và chữa bài cho học sinh 100% để rút ra được
kinh nghiệm và uốn nắn, giúp đỡ các em viết đúng, đẹp, khoảng cách các
con chữ cách đều, dần dần chuyển sang viết tiếng và viết từ. Điều đó bắt
9
buộc tôi đã viết đúng, viết đẹp ở cả trên bảng lớp và rèn chữ ở vở Tập viết
như học sinh.
Phải có kế hoạch chấm vở sạch - chữ đẹp theo yêu cầu và thang điểm
của từng tuần, lấy kết quả xếp loại thi đua theo từng tổ, (học sinh) theo từng
tháng. Đây là một hoạt động thiết thực quan trong quy định đến chất lượng
học tập của học sinh.
Triển khai ở Hội nghị phụ huynh học sinh đầu năm học nhằm tuyên
truyền để phụ huynh thấy được tầm quan trọng của phong trào "Rèn viết chữ
đẹp - Giữ vở sạch". Từ đó phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm để giúp các
em "Rèn viết chữ đẹp - Giữ vở sạch". Và phụ huynh phải kiểm tra được vở
của con em mình mỗi tuần một lần. Hiểu được vị trí của chữ viết trong việc
hình thành tính cách ban đầu cho học sinh Nét chữ - Nết người.
- Vở đóng chặt, ngoài bìa có nhãn, vở ghi sạch, trình bày khoa học,
đúng qui định không quăn góc.
- Các trang giấy không nhàu nát, không giây bẩn, không bỏ phí giấy,
không xé giấy trong vở.
- Trình bày vở theo qui định, học sinh biết kẻ hết bài, kẻ hết ngày, kẻ
hết tuần.
- Chữ viết sai gạch ngang bằng thước, không tẩy xoá tuỳ tiện, Vở có
sự kiểm tra, đánh giá chấm - chữa bài của giáo viên. Chữ viết của giáo viên
trong vở chuẩn, mẫu mực và đẹp.
- Ngoài ra viết chữ phải Tập viết đúng tư thế, hợp vệ sinh, viết các chữ
cái cỡ vừa và nhỏ, làm quen với chữ hoa cỡ lớn và cỡ vừa theo mẫu chữ quy
định, Tập viết các chữ số đã học để dần dần biết viết chính tả. Viết chính tả
có các bước:
- Hình thức chính tả. Bước đầu tập nghe đọc để viết chính tả, luyện
viết các phần khó, các chữ mở đầu bằng g/ng, ng/ngh, c/k/q...Tập ghi các dấu
câu (dấu . ,dấu hỏi?...) trình bày một bài chính tả ngắn.
11
- Đưa ra một số thống nhất chung cho cả lớp, giáo viên chỉ đạo, tổ
chức cho học sinh thực hiện. Cho các bàn, tổ thi đua với nhau, hàng tuần có
nhận xét, tuyên dương. Giáo viên tăng cường chấm chữa bài trong các giờ
tập viết, giờ luyện viết, giờ luyện Toán. Từ đó hình thành kỹ năng và thói
quen thường xuyên.
Ví dụ : Vở viết của em : Nguyễn Thị Diệu Linh vở đã viết đẹp và vở
sạch sẽ. Em thường được giải trong các kỳ thi “ Viết chữ đẹp- giữ vở sạch ”
do toàn Đội phát động, hoặc Em Nguyễn Văn Nam viết chữ đẹp, giữ vở sạch
đoạt giải nhất trong toàn trường. Thông qua phong trào: “Đôi bạn 15 điểm,
20 điểm” các em giúp và bảo nhau cách viết đẹp rồi tổ chức cuộc thi: “ Vở
viên các em kịp thời, tạo điều kiện tốt cho học sinh học tập. Sự kiên trì bền
bỉ để thực hiện tốt các biện pháp nêu trên, việc rèn chữ đẹp, giữ vở sạch cho
học sinh 2 lớp 1 qua 2 năm học có chuyển biến rõ rệt được chứng minh bằng
kết quả sau:
4. Hiệu quả của Sáng kiến kinh nghiệm:
4.1. Về nhận thức.
Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học và nhất là học sinh lớp 1
hay bắt chước thầy (cô) giáo, coi việc làm, lời nói của thầy cô giáo là khuôn
mẫu, dễ tin và dễ nghe nhất làm theo thầy, cô giáo. Vì thế muốn làm tốt
phong trào “Rèn chữ đẹp - Giữ vở sạch” thì việc viết mẫu của thầy cô là vô
cùng quan trọng và có tính thuyết phục rất cao với các em. Giáo viên không
chỉ viết đúng mà còn viết đẹp mẫu chữ, đúng khoảng cách, các dấu thanh
đánh đúng vị trí. Do vậy bản thân tôi cũng phải rèn chữ của mình và chuẩn
bị hồ sơ, giáo án sạch đẹp có chất lượng cao.
Ban giám hiệu nhà trường đã có sự quan tâm đúng mức, sát sao,
thường xuyên và có đầu tư cho phong trào “ Rèn viết chữ đẹp - Giữ vở sạch”
của học sinh khối lớp 1 nói chung lớp 1B nói riêng. Yếu tố quan trọng nhất
góp phần quyết định đến chất lượng “ Rèn viết chữ đẹp - Giữ vở sạch” là
13
giáo viên giảng dạy, bản thân giáo viên hướng dẫn cho học sinh viết bài cẩn
thận, nắn nót, chữ viết đẹp, biết trình bày bài đẹp. Đây là một quá trình đòi
hỏi giáo viên phải có quyết tâm rèn luyện, lòng nhiệt tình, tâm huyết với
nghề nghiệp. Giáo viên biết vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp với
từng đối tượng học sinh.
4.2. Kết quả cụ thể:
4.2.1. Kết quả thống kê xếp loại rèn viết chữ đẹp - giữ vở sạch cho học
sinh lớp 1.
23.8
5
23.8
BẢNG 2: LỚP 1B - NĂM HỌC : 2011- 2012 . SỐ HỌC SINH DỰ KHẢO SÁT : 21
Xếp loại
A
Tổng số
10
15
15
B
Tổng số
Học kỳ I
9
Học kỳ II
6
Cả năm
6
BẢNG 3: TỔNG HỢP BẢNG 1 VÀ BẢNG 2.
Lớp
%
47.6
71.4
71.4
TS
%
1A
1B
2010-2011 7
2011-2012 15
Tăng
So sánh
6em
33.3
71.4
9
6
Giảm
42.9
28.6
5
0
Giảm
23.8
0
yêu.Mỗi thầy cô giáo phải là người tâm huyết với nghề, làm việc có trách
nhiệm và nhiệt tình. Từng bước nâng cao chất lượng chữ viết trong hồ sơ sổ
sách cũng như khi viết bảng, khi phê trên vở học sinh.
15
Biết kết hợp với các bậc phụ huynh, tạo điều kiện tốt nhất cho các em
học tập không ngừng vươn lên, kiên trì rèn chữ viết cho mình đó là chìa khoá
để các em tiếp thu các tri thức sau này.
Công tác “ Rèn chữ - giữ vở sạch ’’ phải được làm thường xuyên liên
tục và lâu dài trong suốt quá trình học tập của các em.
Coi trọng và đánh giá phong trào thi đua học tốt, công khai dân chủ,
công bằng, thường xuyên liên tục sẽ có sức mạnh thu hút tinh thần say mê
học tập. Đây là động lực thúc đẩy để nâng cao giáo dục toàn diện và tinh
thần vượt khó đối với học sinh .
Phối hợp chặt chẽ nhà trường và địa phương và các lực lượng giáo dục
khác để làm tốt phong trào “ Viết chữ đẹp - giữ vở sạch ”.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận chung:
Căn cứ vào cơ sở lý luận và thực trạng của học sinh sau khi thực hiện
một số biện pháp rèn kỹ năng "Viết chữ đẹp - Giữ vở sạch” cho học sinh tiểu
học đặc biệt ở lớp 1 trong đơn vị trường tôi nhìn chung đạt kết quả tốt. Để
16
nâng cao chất lượng "Viết chữ đẹp - Giữ vở sạch” cho học sinh lớp 1 tiểu
học là vấn đề hết sức khó, nhưng không phải khó mà bản thân ta không làm
...
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………
19
….........
…………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………
….……...
…………………………………………………………………………..
………...
………………………………………………………………………..
…………...
……………………………………………………………………..
………..........................................................................................
Chủ tịch Hội đồng
Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP THÀNH PHỐ
...
………………………………………………………………………………..
…..
……………………………………………………………………………...
…….….
………………………………………………………………………...
………..…….
…………………………………………………………………..………......
Trang 1
1. Lý do
Trang 1
1.1. Lý do khách quan.
Trang 1
1.2. Lý do chủ quan.
Trang 2
2. Nhiệm vụ:
Trang 3
2.1. Nhiệm vụ tổng quát
Trang 3
2.2. Nhiệm vụ cụ thể.
Trang 4
3. Đối tượng nghiên cứu
Trang 4
2. Thực trạng chữ viết của học sinh
Trang 7
3. Các biện pháp tiến hành
Trang 8
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 13
4.1. Về nhận thức
Trang 13
4.2. Kết quả cụ thể
Trang 14
Phần III: Kết luận
Trang 17
1- Kết luận
Trang 17
2- Kiến nghị