ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG
TUỔI HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới,
chương trình giáo dục mầm non, trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các
hoạt động phù hợp sự phát triển của từng trẻ, lấy trẻ làm trung tâm, khuyến
khích trẻ hoạt động tích cực, hồn nhiên vui tươi. Đồng thời tạo điều kiện cho
giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt
động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ Học
mà chơi – chơi mà học” đáp ứng mục tiêu phát triển của trẻ một cách toàn diện
về mọi mặt.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng trong trương trình
giáo dục toàn diện trẻ. Hiện nay việc trẻ em của chúng ta nói trống không,
không đủ câu, trọn nghĩa chiếm một lượng không nhỏ và rất khó cho việc tiếp
cận với những câu chuyện bởi vì trẻ một phần nghèo nàn về vốn từ, một phần trẻ
không biết diễn đạt sao cho mạch lạc, thông qua các câu chuyện, các nhân vật,
sự vật hiện tượng gần gũi giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận và nhận biết thế giới vạn
vật xung quanh phát triển óc tư duy sáng tạo, trí tò mò kích thích sự khám phá từ
đó nảy sinh trong trẻ những nhận thức tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mĩ, yêu
quí ông, bà, cha, mẹ, thầy, cô.Yêu quí loài vật, yêu thiên nhiên cỏ cây, hoa, lá.
Làm cho tâm hồn trẻ ngày thêm hướng thiện.
Kể chuyện cho trẻ nghe còn giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn từ ngữ
phong phú đa dạng, giúp trẻ nói rõ, nói chuẩn tiếng việt, khả năng nói sõi, diễn
đạt ngôn ngữ được mạch lạc rõ ràng hơn.
Nhưng qua thực tế tôi thấy, đặc điểm tâm sinh lí nhận thức của trẻ ở độ
tuổi nhà trẻ còn rất nhiều hạn chế do các cơ quan và bộ máy phát âm của trẻ
chưa được hoàn thiện. Trẻ mới học nói, nói ngọng, nói chưa đúng, nói chưa đủ
câu nên khả năng diễn đạt ngôn ngữ, câu từ chưa được rõ ràng, mạch lạc. Trẻ
hiếu động không chịu ngồi yên, hay đùa nghịch, nói tự do không tập trung chú ý
II. NỘI DUNG:
1. Cơ sở lý luận:
Hoạt động kể chuyện là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với
trẻ nhà trẻ, góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề cho trẻ làm quen với văn
học. Trẻ được tiếp xúc cẩm nhận được sự vật, hiện tượng, những cái hay, cái đẹp
của thế giới xung quanh trẻ, trẻ khám phá những điều mới lạ mà trẻ chưa được
làm quen. Hoạt động kể chuyện là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm
bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, thẩm mĩ,
trí tuệ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của con người như
một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo.
=>Thật vậy, chỉ có thông qua hoạt động kể chuyện thì phát triển ngôn ngữ
và tư duy của trẻ mới được phát triển. Đó là cơ sở ban đầu đặt nền móng cho sự
hình thành và triển nhân cách của con người mới đáp ứng thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước.
2. Cơ sở thực tiễn.
Năm học 2016-2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 24-36 tháng tuổi,
2
lớp tôi có 30 cháu, trong đó 19 trẻ lần đầu tiên đến trường. Trong quá trình tổ
chức hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe, tôi gặp không ít thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi:
- Trẻ đi học chăm đạt tỉ lệ chuyên cần cao
- Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động
- Được sự quan tâm chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên
môn, cũng như sự bảo ban tận tâm của chị em đồng nghiệp.
- Được phụ huynh nhiệt tình giúp đỡ: Cho con đi học đều, ủng hộ nguyên
vật liệu phế phẩm để làm đồ dùng đồ chơi thêm phong phú.
- Về cơ sở vật chất: Phòng học thoáng mát đúng diện tích theo yêu cầu.
Đồ dùng, đồ chơi được trang bị tương đối đầy đủ.
12/30
7/30
Tỷ lệ (%)
13,3 %
23,3%
40%
23,3%
- Trên cơ sở tìm ra những tồn tại, tôi đã rút ra một số biện pháp gây hứng
thú giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi học tốt hoạt động kể chuyện.
3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
* Biện pháp1: Xây dựng kế hoạch.
- Do nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ và biết được những nỗi mà trẻ hay
mắc phải khi nghe cô kê chuyện, tôi đã xây dựng kế hoạch cho trẻ theo từng chủ
đề xuyên suốt trong năm học.
3
+ Với chủ đề: “ Trường mầm non”
Ở giai đoạn này trẻ mới đến trường, tâm sinh lý chưa ổn định, tôi chọn
những đề tài đơn giản, gần gũi, quen thuộc kể cho trẻ nghe.
Ví dụ: Truyện: “ Bé làm được việc gì” rồi đàm thoại theo nội dung câu
chuyện cũng như hỏi trẻ ở nhà bé làm được những việc gì? để trẻ trò chuyện,
gần gũi giữa cô và trẻ.
+ Với chủ đề tiếp theo, tôi dùng mọi biện pháp để tăng dần mức độ phức
tạp và đa dạng của những câu chuyện.
Ví dụ: Với những câu hỏi phát triển tư duy: Ò ó o là con gì? Nhà con có
những con vật gì?
Với những câu hỏi về trình tự thời gian: Sáng ai đưa con đi học? Tối ai
Từ đó tôi mới hiểu được tâm lý của trẻ và dần dần sửa những lỗi trong
phát âm. Khi đó tôi mới lên kế hoạch để dạy trẻ, như giờ kể chuyện khi bước
vào giờ học cô cùng trò chuyện với trẻ về những gì có liên quan đến giờ học, để
trẻ bộc lộ tình cảm và khả năng phát triển ngôn ngữ.
Ví du: Đối với tiết kể chuyện: “Quả trứng”. Trước khi vào tiết học tôi
cùng trẻ hát bài “Một con vịt” để gây sự tập trung cho trẻ khi vào bài, khi trẻ đã
5
tập chung chú ý tôi trò chuyện cùng trẻ :
+ Cô cháu mình vừa hát bài gì ?
+Trong bài hát có nhắc đến con vật gì ?
+Con vịt kêu như thế nào ?
+Vịt được nuôi ở đâu?
+ Bạn nào giỏi kể tên những con vật trong gia đình nhà mình nào?
Ví dụ: Đối với tiết truyện: “ Cây táo”. Tôi lại dẫn dắt trước khi vào bài
cùng trẻ hát bài “ Quả” đi thăm vườn cây ăn quả cho trẻ quan sát để trẻ nhận biết
được các loại cây và dẫn dắt trẻ vào bài dễ dàng, thu hút trẻ hơn.
Như vậy trẻ sẽ nêu ra được ý kiến của mình, phát triển tư duy cho trẻ và
trẻ hứng thú học bài.
Khi cô kể chuyện cho trẻ nghe cô kết hợp cho trẻ xem tranh, ảnh để trẻ
tiếp xúc với hình ảnh trên bức tranh, khi cô kể chuyện cho trẻ nghe cô phải kể
diễn cảm nhấn mạnh vào những câu từ của nhân vật, làm điệu bộ, giọng kể của
từng nhân vật khác nhau để cuốn hút trẻ.
Tranh truyện: “Quả trứng”
Đối với trẻ học tốt, phát âm rõ, cô khuyến khích trẻ phải diễn cảm và thể
hiện được cử chỉ, điệu bộ .
Đối với trẻ nói ngọng, cô lưu ý sửa sai cho trẻ ngay, không những sửa
6
đã sáng tạo tự thiết kế làm ra một số đồ dùng, đồ chơi màu sắc đa dạng, phong
phú phù hợp với từng nội dung câu chuyện cần kể, để giới thiệu cho trẻ, giúp
cho trẻ có những cảm xúc và những ấn tượng tốt về đồ vật, sự vật đó. Ngay từ
ban đầu tôi đã tận dụng những đồ dùng, phế liệu qua đời sống sinh hoạt hàng
ngày nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn để làm đồ dùng, đồ chơi phục
vụ cho giờ dạy.
Ví dụ : Tôi đã dùng bìa cứng, vải dạ, vải vụn, kéo, keo nến…khéo léo cắt
tỉa, khâu tạo thành những nhân vật trong truyện để làm đồ dùng trực quan kể cho
trẻ nghe.
Khi kể chuyện “Quả trứng” cho trẻ nghe tôi dùng bìa cứng, giấy bóng
kính…cắt tỉa tạo thành những nhân vật như : Gà trống, Lợn con, quả trứng ....
giống y như những con vật trong chuyện kể, để làm rối bóng diễn cho trẻ xem .
8
Ảnh: Rối bóng truyện: “Quả trứng”
Với câu chuyện “Thỏ ngoan” tôi dùng vải vụn, bông, hột, hạt…khâu
những nhân vật rối như Thỏ, Cáo, bác Gấu để diễn rối tay cho trẻ xem, trẻ rất
thích thú chỉ và gọi tên nhân vật đó, trẻ tưởng như các nhân vật đó từ trong tranh
truyện bước ra thật gần gũi, ngộ nghĩnh và đáng yêu.
Ảnh: Rối tay truyện: “Thỏ ngoan”
Với những đồ dùng tự tạo trên tôi chú ý đến việc sử dụng đưa ra giới thiệu
cho trẻ bằng nhiều cách khác nhau để dẫn dắt gây hứng thú vào bài. Ngoài ra tôi
còn khéo léo cắt tỉa tạo thành những cái mũ xinh xắn có gắn những nhân vật mà
trẻ yêu thích, tận dụng vải vụn khâu thành những con thú nhồi bông ngộ nghĩnh
đẹp đẽ để làm phần thưởng khi trẻ hoạt động, vừa động viên khuyến khích trẻ,
vừa giúp trẻ tham gia vào các trò chơi.
Ví dụ : Cô làm những chiếc mũ thỏ để thưởng cho trẻ chơi vận động :
như xem tranh, mô hình, sa bàn....để tránh sự nhàm chán dẫn đến việc trẻ làm
việc riêng không tập trung chú ý.
Ví dụ: Trong câu chuyện “Chiếc ô của thỏ trắng” tôi dùng máy tính, ti vi
ghi âm tiếng mưa rơi, tiếng gió thổi ào ào…bật mở cho trẻ nghe để dẫn dắt vào
câu chuyện, trẻ xem trẻ rất thích thú và gọi tên những nhân vật đó. Trong khi tôi
kể chuyện, tôi thể hiện đúng ngữ giọng điệu của bài.
Khi trẻ được xem hình ảnh, những video có tiếng động tôi thấy trẻ rất
hứng thú, chăm chú theo dõi từng nhân vật, thấy trẻ rất hiểu bài và tích cực trả
lời các câu hỏi đàm thoại của cô đưa ra.
Cô động viên, tuyên dương khen thưởng trẻ kịp thời sẽ gây sự hứng thú,
vui tươi và tự tin. Qua tiết chuyện tôi có thể tích hợp dạy trẻ các môn học khác,
để tiết học thêm sinh động, hứng thú vào giờ học sau.
* Biện pháp 6: Gây hứng thú thông qua các trò chơi .
Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán mệt mỏi khi nghe cô kể chuyện tôi
luôn tổ chức đan xen những trò chơi vận động để nhằm thay đổi trạng thái giữa
động và tĩnh cho trẻ. Từ nội dung của các mẩu chuyện tôi chuyển sang trò chơi
một cách nhẹ nhàng để trẻ thông qua “Chơi mà học, học mà chơi”.
Ví dụ: Trong câu chuyện: “Quả trứng” cô cho trẻ chơi trò chơi “Chú vịt
con” vừa tránh được sự nhàm chán vừa để cho cô phụ mang những đồ dùng cần
thiết cho hoạt động tiếp theo..... và cho trẻ chơi trò chơi khác như nặn thức ăn
cho vịt hoặc dùng khối hộp để xây chuồng cho vịt con ở, tôi thấy trẻ rất thích thú
và hăng hái tích cực tham gia và hoạt động mà ý nghĩa giáo dục của câu chuyện
được khắc sâu hơn.
* Biện pháp 8: Phương pháp lồng ghép, tích hợp kể chuyện cho trẻ
nghe vào các hoạt động khác
Trong dạy học không có môn học nào, không có phương pháp nào là duy
nhất mà để đạt được hiệu quả giáo dục cần phải phối hợp lồng ghép giữa các
lĩnh vực, các phương pháp mới có được hiệu quả tốt nhất với người học. Hiểu
được vấn đề ấy trong các giờ hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe tôi thường
xuyên lồng ghép vào các môn học khác như âm nhạc, toán, tạo hình hoặc trước
- Chia sẻ với phụ huynh phương pháp dạy trẻ phát triển ngôn ngữ để họ
dạy con em mình ở nhà .Tôi thường trao đổi với phụ huynh cùng giúp trẻ phát
triển ngôn ngữ khi trẻ ở nhà với các hình thức như sau:
+Ở nhà mình có những ai?
+Nhà mình nuôi những con vật gì?
+ Con mèo kêu như thế nào?
Hay cả những câu hỏi ngược như: Ò ó o là con gì? Cạp cạp cạp là con
gì?....
12
4. Hiệu quả sau khi áp dụng các phương pháp trên
Sau khi áp dụng các phương pháp trên vào các hoạt động kể chuyện, tôi
nhận thấy kết quả đạt được như sau:
* Đối với trẻ:
- Trẻ đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần từ 90 – 95%
- Trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào giờ học cũng như các hoạt động
khác.
- Ngôn ngữ của trẻ được phát triển rõ rệt: Trẻ nói mạch lạc hơn, nói đủ
câu, rõ tiếng.
- Bước đầu hình thành cho trẻ một số thói quen văn minh, giáo dục lễ giáo
cho trẻ thông qua các nhân vật trong truyện.
- Trẻ nhận biết được những đức tính tốt, xấu, cái hay, cái đẹp qua những
câu chuyện, những nhân vật trong truyện.
Kết quả:
ST
T
1
2
3
* Đối với phụ huynh:
- Sau một thời gian cho con đến lớp, vốn từ của trẻ được tăng lên khá
nhiều đã tạo được lòng tin của phụ huynh đối với giáo viên.
13
- Phụ huynh quan tâm đến con em mình nhiều hơn, phụ huynh tự nguyện
đóng góp tranh truyện, sách báo cũ, nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi
phục vụ cho các hoạt động kể chuyện của lớp.
- Phần lớn phụ huynh vui vẻ kể cho con mình nghe những câu chuyện
ngắn đơn giản trước khi đi ngủ và trả lời những câu hỏi trẻ thắc mắc về nội dung
truyện hoặc các nhân vật trong truyện.
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Qua quá trình áp dụng các biện pháp trên vào việc tổ chức cho trẻ nhà trẻ
làm quen với văn học. Đặc biệt là hoạt động “Gây hứng thú giúp trẻ 24-36 tháng
tuổi học tốt hoạt động kể chuyện” đạt kết quả cao cụ thể:
- Giáo viên phải nắm chắc phương pháp, đặc điểm của chuyên đề làm
quen với văn học.
- Nắm được đặc điểm tâm lý của trẻ.
- Đồ dùng, đồ chơi đẹp hấp dẫn, gần gũi với trẻ, phù hợp với đặc điểm
tâm lý nhận thức của trẻ.
- Câu hỏi phải mang tính gợi mở nhằm phát huy tư duy, sáng tạo, kích
thích trẻ tò mò, thích khám phá.
- Tạo mọi điều kiện cho trẻ được tiếp xúc quan sát ở mọi lúc mọi nơi.
- Thay đổi các hình thức tạo hứng thú, thu hút trẻ.
- Tác phong của cô phải nhanh nhẹn, linh hoạt, nhạy cảm trong các tình
huống sư phạm, lời nói có sức cuốn hút trẻ.
- Lồng ghép, tích hợp các môn học khác vào giờ học một cách nhẹ nhàng,