A – MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ca dao ta có câu : “ Dạy con từ thủa còn thơ ”, câu ca dao ấy đúng với cả ngày
xưa và cả thời đại hiện nay. Chúng ta lớn lên bằng tiếng ru dịu ngọt của ông bà và cha
mẹ. Ngay từ lúc lọt lòng, những lời ru êm ái :
“ Con ơi muốn nên thân người
Lắng tai nghe lấy những lời mẹ cha ….v..v ”
Hoặc :
“ Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn ”
Đã tan thấm vào tâm hồn trẻ thơ và cùng trẻ lớn lên, gần như mọi đứa trẻ đều
lớn lên bằng những câu chuyện thần tiên, những vần thơ diệu kỳ mà ông bà cha mẹ đã
đọc hoặc kể cho nghe, trẻ lớn lên về thể xác và cùng mở rộng đôi cánh của tâm hồn,
tình cảm, trí tuệ….Tất cả những điều đó một phần rất lớn nhờ vào văn học. Văn học
quả là một phương tiện để bồi bổ vào tâm hồn trẻ thơ rất đa dạng, điều đó khó có thể
lấy gì thay thế được ….Ở tuổi mẫu giáo, văn chương có tác động rất mạnh đến sự
phát triển của trẻ. Những câu chuyện, bài thơ giúp trẻ dần khám phá về thế giới xung
quanh, phát triển ngôn ngữ, hình thành những tình cảm, nhân cách xã hội phù hợp.
Việc đọc thơ cho trẻ nghe, dạy trẻ đọc thơ diễn cảm …Không những mở rộng tầm
hiểu biết của trẻ mà còn giúp trẻ thể hiện những cảm xúc, những ấn tượng về thiên
nhiên, đồ vật, cuộc sống xung quanh bằng những lời lẽ dễ thương và ngộ nghĩnh. Qua
những vần điệu nhịp nhàng, đơn giản của các bài thơ mẫu giáo trẻ sẽ dần hiểu được
nội dung của tác phẩm, nắm được ngôn ngữ nói diễn cảm, cảm thụ được sự giàu có
của ngôn ngữ, lĩnh hội được sự phong phú của tiếng mẹ đẻ …Tất cả những điều này
làm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ, hơn thế nữa nó còn tác động
mạnh mẽ đến sự hoàn thiện nhân cách và phát triển thẩm mỹ của trẻ mẫu giáo.
Do vậy, văn học nói chung và thơ ca nói riêng rất cần thiết cho trẻ ở lứa tuổi mẫu
giáo, nhất là với trẻ lứa tuổi 4 – 5 tuổi. Việc tổ chức, hướng dẫn trẻ làm quen với thơ
ca trong trường mầm non hiện nay đã được quan tâm, song làm cách nào đấy để trẻ
1
Thời gian nghiên cứu và áp dụng thử từ ngày 20 tháng 9 năm 2015
6. Mô tả bản chất của sáng kiến:
- Về nội dung của sáng kiến:
Hướng dẫn trẻ đọc thơ diễn cảm, đòi hỏi cô giáo phải sáng tạo và có nhiều hình
thức, phương pháp, biến pháp khác nhau nhằm gây cho trẻ sự hứng thú, tích cực thì
hoạt động mới có kết quả, vì khi đọc thơ, đứa trẻ cần hòa mình vào nội dung bài thơ,
2
Trường mầm non 19/5 Tân lập
thể hiện được tính chất giai điệu của ca từ và thể hiện nó một cách phù hợp. Việc này
đòi hỏi trẻ phải có một quá trình học tập, hoạt động với thơ ca một cách tích cực và
thành thạo. Những kỹ năng này trẻ lĩnh hội trong các lần được người lớn đọc cho
nghe và hướng dẫn trẻ đọc diễn cảm bằng con đường luyện tập thường xuyên.Chính
vì để giúp trẻ có được cách đọc diễn cảm, giúp trẻ hiểu về bài thơ một cách tốt nhất
để phát triển ngôn ngữ nên tôi đã từng bước thực hiện các biện pháp tổ chức các hình
thức cho trẻ làm quen với thơ ca:
1. Biện pháp tổ chức hình thức dạy thơ trong hoạt động có chủ đích
Học có chủ đích là một hoạt động bắt buộc trong chương trình phải thực hiện,
nhưng nếu chỉ tổ chức đơn thuần như một tiết dạy bình thường với kiểu dạy trẻ thuộc
thơ một cách thụ động thì trẻ sẽ không hứng thú và kết quả của giờ hoạt động sẽ
không cao. Với tình hình thực tế hiện nay, chương trình đang tiến dần theo hướng
mới, để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với thơ ca trong giờ học có chủ đích,
trước tiên tôi lưu ý chọn các tác phẩm thơ phù hợp với chủ đề, phù hợp với lứa tuổi,
không nhất thiết phải gò bó vào chương trình có sẵn
VD: Chủ đề động vật
+ Trong chương trình: Ong và bướm ( Nhật Thủy ) – Gấu qua cầu (Ngọc Trâm )
– Rong và cá ( Phạm Hổ )…
+ Ngoài chương trình : Con rùa, Mèo con đi học,,,
Em lên bốn
Đã lớn rồi
Em không vòi
Không quấy nữa
Em không vòi
Không quấy nữa
Đó là những bài thơ, ca dao hoặc đồng dao với tư tưởng đẹp đẽ, tác động đến
trẻ một cách hiệu quả nhất, sâu lắng nhất nhờ thông qua hình tượng văn học.
Sau khi lựa chọn các tác phẩm phù hợp thì một công việc tưởng như đơn giản
xong là rất quan trọng mà các cô giáo thường ít chú ý đến đó là nghiên cứu kỹ tác
phẩm để hiểu được chủ đề tư tưởng của tác phẩm, từ đó hiểu được giọng điệu bài thơ
khi trình bày và dạy trẻ đọc cho phù hợp với nội dung tư tưởng của tác phẩm, việc
chuẩn bị này phải thể hiện tính sáng tạo và thực chất đọc thơ cho trẻ nghe và dạy trẻ
đọc thơ là một hoạt động nghệ thuật. Người đọc phải “ nhìn thấy ” được điều mình sẽ
đọc, sẽ diễn tả. Từ đó biết khéo léo sử dụng toàn bộ khả năng giọng đọc của mình để
lôi cuốn trẻ vào tác phẩm một cách tự nhiên.
Để thực hiện được hoạt động nghệ thuật này tôi đã trải qua một quá trình tìm
hiểu kỹ cách đọc thơ diễn cảm, dạy trẻ đọc thơ trong các tạp chí giáo dục, các sách
hướng dẫn phương pháp dạy trẻ đọc thơ, lên mạng tìm hiểu về dạy trẻ đọc thơ, tham
dự các cuộc hội thảo, các cuộc dự giờ đồng nghiệp để học tập kinh nghiệm, thậm chí
kỹ xảo đọc thơ diễn cảm. Các thủ thuật đó bao gồm :
Bước 1 : Xác định và sử dụng đúng giọng điệu cơ bản , ngữ điệu , ngắt
giọng, nhịp độ, cường độ âm thanh ngôn ngữ khi đọc bài thơ .
VD : Giọng điệu vui tươi, hóm hỉnh được sử dụng khi trình bày bài thơ:
BÁC SỸ KHÁM
Mời mẹ ngồi im lặng
4
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Nuôi nấng đàn con
Vịt mẹ đi đầu
Có miếng nào ngon
Nhớ theo mẹ nhé
Mẹ nhường con cả
Bắt tôm bắt tép
Vịt mẹ vất vả
5
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Ở tận bờ sông
Vịt con vâng lời
Chớ đi chơi rong
Đến khi tối trời
Kẻo mà lạc mất
Cùng nhau về tổ
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Tỏa sáng hai mẹ con
Cháu ở dưới này thôi
Bóng con và bóng mẹ
Hai ông cháu cùng cười
Dắt nhau đi trên đường
Mẹ cười đi bên cạnh
Ông nhíu mắt nhìn em
Ông mặt trời óng ánh.
Em nhíu mắt nhìn ông
Với bài thơ này phải đọc bằng ngữ điệu vui, dí dỏm, nhấn mạnh khi đọc từ “óng
ánh ”, ngữ điệu thay đổi khi đọc hai đoạn của bài thơ. Đoạn trên là miêu tả , đoạn sau
mang tính đối thoại, ngữ điệu cao hơn.
Có thể kết hợp cử chỉ “ nhíu mắt, ngẩng mặt, mắt nhìn lên và nhìn xuống ” khi
đọc các câu thơ :
“ Ông nhíu mắt nhín em
Em nhíu mắt nhìn ông ’’
Và câu : “Ông ở trên trời nhé ”, “Cháu ở dưới này thôi ” với nét mặt
tươi cười.
như : Một số câu hỏi trẻ nên ra hoặc trong các hoạt động của trẻ có thể xảy ra tình
huống như nào …..và cô cần phải xử lý như thế nào ?
+ Chuẩn bị tâm thế cho trẻ trước khi vào hoạt động.
VD: Trước khi dạy trẻ một bài thơ nào đó, có thể tôi trò chuyện vào hôm trước hoặc ở
hoạt động trước đó là chúng ta sẽ học, sẽ đọc bài đó, có thể cho trẻ xem tranh, ảnh …
để gợi trí tò mò, mong đợi sẽ được học bài đó vào hôm sau, có thể đọc một câu thơ
hay nhất, gây tò mò nhất cho trẻ của bai thơ sẽ học…Nhằm tạo cho trẻ tâm thế phấn
khởi, thích thú khi vào hoạt động học có chủ đích.
Bước 3 : Tiến hành hoạt động.
Ở mỗi hoạt động học có chủ đích khi dạy thơ cho trẻ tôi đều đặt ra cho cô và trẻ
những nhiệm vụ khác nhau và tiến hành tổ chức hoạt động cho trẻ cũng khác nhau
nhằm không gây lặp lại, nhàm chán cho trẻ mà hiệu quả của buổi hoạt động cũng sẽ
cao, cụ thể như :
* VỚI BÀI THƠ TRẺ CHƯA BIẾT :
• Hoạt động 1 : Gây hứng thú, giới thiệu bài .
Hoạt động này cần chuẩn bị kỹ càng, cô làm sao đưa được sự chú ý của trẻ vào
bài thơ một cách hiệu quả nhất. Lúc này có thể cho trẻ hát một bài có nội dung phù
hợp với bài thơ rồi sau đó trò chuyện, lôi sự tập trung của trẻ vào bài thơ hoặc có thể
8
Trường mầm non 19/5 Tân lập
xem tranh, ảnh, vật thật, mô hình, đèn chiếu …có liên quan đến bài thơ rồi cho trẻ
quan sát, sờ mó và trò chuyện cùng cô, từ đó lôi cuốn trẻ vào bài thơ sau đó giới thiệu
bài thơ .
• Hoạt động 2 : Cô đọc thơ cho trẻ nghe + Giảng giải , trích dẫn
Khi đọc diễn cảm bài thơ cô phải chú ý đọc đúng nhịp điệu, ngữ điệu, ngắt nghỉ, cường
độ, cử chỉ…thể hiện đúng nội dung bài thơ như đã xác định ở bước 1, có thể kết hợp nhạc
đệm nếu có tranh ảnh, mô hình …minh họa giúp trẻ hiểu về bài thơ.
trẻ đọc vội vàng mà đọc rõ từng từ, chủ động phân bổ các điểm nhấn ( nhấn logic )
trong câu thơ giúp trẻ đọc đúng bài thơ đó, không nên chỉ cho trẻ nhấn vào các từ có
vần mà nên nhấn vào những từ chỉ nội dung chính của bài thơ, khi đó trẻ sẽ nắm được
ý nghĩa của bài thơ, nhấn mạnh trong tình cảm vần điệu, nhịp điệu, ghi nhớ được từng
từ ngữ, điều này góp phần làm cho lời nói của trẻ phong phú hơn lên.
• Hoạt động 4 : Trò chơi củng cố.
Trò chơi có thể là thi tô màu, nặn, vẽ …gì đó có nội dung giống nội dung bài thơ
Có thể thi ghép tranh về nội dung bài thơ
Có thể thi chọn tranh ( Đồ chơi ) của bài thơ và đọc những câu thơ ứng với nội
dung bức tranh trẻ đã chọn
Có thể hát, múa các bài hát có nội dung giống với nội dung bài thơ. Nói chung ở
hoạt động này tùy theo từng bài thơ mà tôi chọn cách chơi khác nhau, không lặp lại
trò chơi như bài trước, làm cách này sẽ gây rất nhiều hứng thú tích cực cho trẻ.
Kết thúc : Cho cả lớp đọc diễn cảm lại bài thơ 1 – 2 lần.
Để minh họa cho toàn bộ phần này tôi có ví dụ
VD : Dạy trẻ bài thơ:
ĐÀN GÀ CON
Mười quả trứng tròn
Cái mỏ tí hon
Mẹ gà ấp ủ
Cái chân bé xíu
Mười chú gà con
Lông vàng mất diu
Hôm nay ra đủ
tả vẻ đẹp của gà con. Và 2 câu cuối cùng khép lại đằm thắm :
“ Ơi chú gà ơi
Ta yêu chú lắm ”
2 câu này không đọc với cường độ to và nhịp điệu mạnh
- Cô đọc 2 – 3 lần
* Đàm thoại + Trích dẫn ( giảng giải nội dung bài thơ )
+ Các con vừa đọc bài thơ gì ?
+ Trong bài thơ mẹ gà đã ấp bao nhiêu quả trứng
- Như thế nào được gọi là “ ấp ủ ”, cô giải thích kết hợp cho trẻ xem tranh hoặc
trình chiếu powpoil để giải thích từ “ ấp ủ ”
- Lòng trắng, lòng đỏ sau khi ấp đã thành gì ?
- Các chú gà con sau khi nở trông như thế nào ? Cho trẻ đọc câu thơ
“ Cái mỏ tí hon
Cái chân bé xíu
Lông vàng mát diu
Mắt đen sáng ngời ”
11
Trường mầm non 19/5 Tân lập
- Tình cảm mà các bạn nhỏ chúng mình dành cho các chú gà con như thế nào? Câu
thơ nào nói lên điều đó.
* Hoạt động 3 : Dạy trẻ đọc thơ
- Dạy trẻ đọc theo lời truyền khẩu ( Cô đọc trước từng câu ,trẻ đọc theo sau đó mới
ghép cả bài )
- Cháu nào đọc ngọng cô sửa sai cho cháu, cho cháu đó đọc lại theo cô câu là cháu bị
ngọng, nếu không đọc được cả câu cô dạy cháu đọc lại từ mà cháu đó bị ngọng.
- Cả lớp đọc 3 -4 lần
- Cô tổ chức cho trẻ đọc thơ diễn cảm theo tổ, nhóm cá nhân theo hình thức thi đua
+ Cùng đếm xem gà có mấy chân ? chân gà để gà làm gì ?
+ Mắt gà như thế nào ? Tại sao cần có mắt …?
Những câu hỏi như thế sẽ làm cho trẻ phải suy nghĩ nhiều hơn, biết tưởng tượng ra
xunh quanh trẻ. Tuy nhiên với những câu nào trẻ lúng túng thì tôi phải gợi ý giúp trẻ trả
lời.
* Hoạt động 3 : Dạy trẻ đọc thơ
Tổ chức cho trẻ đọc thơ theo tập thể 2 – 3 lần, cô chú ý lắng nghe xem nếu trẻ đọc
sai thì sửa sai cho trẻ.
- Phần này cô chú ý sửa cho trẻ cách dùng ngữ điệu, giọng điệu ngắt, nghỉ, sửa lỗi
phát âm…nhiều hơn vì đây là bài thơ mà trẻ đã thuộc nên cần chú ý tập đọc diễn cảm
cho bài thơ thật hay.
Tổ chức cho trẻ thi đua đọc thơ diễn cảm theo tổ , nhóm , cá nhân với nhiều hình
thức khác nhau
Hình thức này luôn làm tăng cho trẻ sự hứng thú, tích cực của trẻ trong hoạt động,
lúc này trẻ thích thể hiện mình và sự thi đua là động lực tốt để thúc đẩy trẻ cảm nhận bài
thơ ngày một tốt hơn
* Hoạt động 4: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi nhằm củng cố kiến thức
- Cũng trò chơi “ Ai nhanh nhất ”tương tự như ở phần trên,nhưng vì đây là bài thơ
trẻ đã biết tôi có thể cho chơi khó hơn một chút đòi hỏi các cháu phải tư duy hơn : Cho
trẻ trả lời các ô cửa bí mật ( Mỗi ô cửa có một hình ảnh) Tổ nào đọc được bài thơ nói về
hình ảnh đó sẽ được nhảy qua một chướng ngại vật, đội nào trả lời được đúng và nhanh
nhất, trải qua được các chướng ngại vật và về đích đầu tiên sẽ là đội thắng cuộc )
* VỚI HÌNH THỨC CHO TRẺ BIỂU DIỄN THƠ
13
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Hoạt động này tôi thường tổ chức khi đóng một chủ đề nào đó, khi tổ chức hoạt
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Ở mỗi chủ đề tôi tổ chức những hình thức biểu diễn và trò chơi khác nhau nhằm
không gây sự lặp lại và buồn chán ở trẻ. Xen kẽ giữa những hình thức biểu diễn thơ có
thể là hát, múa hoăc kể chuyện. Phần kết hợp này giúp cho buổi biểu diễn thêm sinh
động, tạo thêm nhiều hứng thú, tích cực cho trẻ
Cuối buổi biểu diễn bào giờ cũng là những lời khen ngợi, động viên, kết hợp đàm
thoại ngắn để củng cố và đóng chủ đề
VD : + Vừa rồi chúng mình đã biểu diễn những bài thơ nào ?
+ Những bài thơ này thuộc chủ đề gì ?
+ Chủ đề này còn có những bài thơ nào nữa ?...
2. Biện pháp tổ chức cho trẻ đọc thơ diễn cảm ở mọi lúc, mọi nơi
Việc cho trẻ đọc thơ diễn cảm ở mọi lúc, mọi nơi là rất cần thiết vì khi đó nó vừa
góp phần củng cố cách đọc thơ cho trẻ vừa tạo cho trẻ ghi nhơ tốt bài thơ đã học hoặc có
thể làm quen với bài thơ mới.
Vì vậy tôi tận dụng mọi thời điểm thích hợp trong các hoạt động của trẻ để đưa thơ
ca đến cho trẻ
VD : Khi cho trẻ thể dục sáng : Lúc xếp hàng để ổn định cũng có thể cho trẻ đọc
một bài thơ nào đó để tập trung chú ý vào bài tập.
Ngoài ra trong lúc dạo chơi ngoài trời, trong giờ chuẩn bị cơm trưa hay sau lúc ngủ dậy,
kể cả giờ hoạt động góc hay hoạt động chiều tôi đều có thể cho trẻ làm quen với thơ ca như :
Đọc cho trẻ nghe những bài thơ mới hay ôn lại những bài thơ cũ.
VD: Khi cho trẻ đi dạo vườn trường, thăm vườn cây, tôi có thể làm
con trâu lá đa bằng lá cây và đọc cho trẻ nghe bài thơ : “ Trâu lá đa ”
Cũng có khi tôi cho trẻ biểu diễn các bài thơ đã thuộc trong lúc chờ cơm trưa. Đối
với nhóm trẻ lúc chơi tự do, tôi có thể cho trẻ xem những bức tranh có liên quan đến nội
dung bài thơ, trẻ đã biết để gợi trẻ nhớ đến các bài thơ rồi khuyến khích trẻ đọc bài thơ
một cách diễn cảm
Khi cho trẻ chơi góc :
Lúc này nếu trẻ còn lúng túng khi chơi xây dựng, bài thơ sẽ giúp trẻ , nhắc nhở trẻ
và tạo cho trẻ có sự tự tin, hứng thú khi chơi và còn củng cố kiến thức về toán một cách
tự nhiên cho trẻ.
Khi trẻ ngủ, để tạo cho trẻ đi vào giấc ngủ đễ dàng và sâu hơn, ta thường ngâm thơ
cho trẻ nghe – đây cũng là hình thức ru ngủ rất hiệu quả
16
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Các bài thơ đưa đến cho trẻ cũng có khi được tôi sử dụng trong các hoạt động học
tập khác như : Toán, khám phá khoa học, khi chơi vận động …mà những bài thơ đó
không mất di ý nghĩa văn học của nó
VD : Như giờ Toán : Dạy trẻ nhận biết hình tròn , hình vuông ….Tôi kết hợp lồng những
bài thơ do tôi tự sáng tác vào : Hình tròn
“ Hình tròn như một viên bi
Nó nằm , nó đứng , nó đi cũng tròn
Tròn như ông mặt trời son
Đất tròn xoay mãi vẫn còn thấy ông
Âm điệu trong sáng, lối so sánh hồn nhiên, hóm hỉnh với những hình ảnh đẹp giúp cho
trẻ nhận biết hình tròn được dễ dàng hơn
Đây chính là hình thức ôn, giúp trẻ nhớ lại bài thơ một cách tự nhiên nhất, là những ví dụ
sinh động của việc cho trẻ làm quen với thơ ca mọi lúc mọi nơi.
3. Biện pháp trang trí lớp ,tạo môi trường cho trẻ làm quen với thơ
Lớp học được tôi trang trí theo từng chủ đề và ở góc văn học tôi treo những bức
tranh thơ hoặc con rối giúp trẻ biểu diễn thơ ….phù hợp chủ đề.
VD: Với chủ đề “ Thế giới động vật ” tôi trang trí hình ảnh các con vật ở góc và tôi
cho trẻ chơi “ Thử tài đọc thơ qua tranh ” tức là chọn tranh một con vật nào đó và đọc
thơ tương ứng
- Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Việc tổ chức các hình thức cho trẻ làm quen với văn học nói chung và thơ ca nói riêng
là một hoạt động hàng ngày nhằm góp phần trong việc giáo dục toàn diện cho trẻ mẫu
giáo. Tuy nhiên khi tổ chức các hoạt động này nhiều cô giáo còn quá đơn giản, chưa chú
trọng đến kết quả thực hiện các hoạt động vì thế chưa có các biện pháp tổ chức mang
tính hiệu quả để dạy trẻ đọc thơ diễn cảm và phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Đứng trước thực tế trên tôi đã có kế hoạch thực nghiệm đề tài : “ Một vài kinh
nghiệm tổ chức hình thức cho trẻ làm quen với thơ ca nhằm phát triển ngôn ngữ ”, sau
đó tôi trình đề tài này lên chuyên môn nhà trường và được thông qua, tiếp đó tôi thực
hiện tại lớp 4 tuổi C1 tại trường, được chuyên môn nhà trường đánh giá cao, có khả năng
ứng dụng tại nhà trường và đã cho kết quả tốt trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, đọc thơ diễm cảm
và biết thể hiện tình cảm qua các bài thơ, đồng thời trẻ cũng được phát triển ngôn ngữ rõ
rang, mạch lạc hơn.
7. Những thông tin cần được bảo mật (nếu có):
Không
8. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
a. Cô phải lầm tốt khâu chuẩn bị khi tổ chức các hoạt động dạy thơ cho trẻ như :
19
Trường mầm non 19/5 Tân lập
+ Nghiên cứu kỹ bài thơ, tìm hiểu chủ đề tư tưởng của bài thơ để từ đó xác định giọng
điệu, ngữ điệu, nhịp điệu, cường độ, cách ngắt giọng, tư thế, cử chỉ …Khi đọc thơ cho
trẻ nghe và dạy trẻ đọc thơ
+ Soạn bài và chuẩn bị các câu hỏi để tọa đàm, trò chuyện cùng trẻ
+ Chuẩn bị về đồ dùng, cơ sở vật chất đầy đủ, phù hợp với mỗi bài thơ
+ Chuẩn bị một số tình huống sư phạm sẽ xảy ra khi tổ chức hoạt động cho trẻ
+ Chuẩn bị tâm thế cho trẻ khi bước vào hoạt động và tâm thế mong đợi lần sau sẽ
thích đọc những bài thơ hay, kết thúc có hậu và biết áp dụng thơ ca vào tình cảm thực tế,
biết yêu những cái đẹp có trong bài thơ….
c. Trẻ có tiến bộ rõ rệt khi đọc thơ diễn cảm, phát âm của trẻ tiến bộ rõ rệt so với đầu
năm
Sau khi nghiên cứu cách đọc và dạy trẻ đọc thơ diễn cảm, tôi thấy rằng : Đại đa số
trẻ lớp tôi rất hứng thú khi đọc thơ, trẻ đã phần nào biết thể hiện giọng điệu, ngữ điệu,
ngắt, nghỉ hợp lý, biết kết hợp cử chỉ, thái độ phù hợp hơn với mỗi bài thơ, biết thể hiện
thái độ, tình cảm của mình qua bài thơ.
d. Mức độ thể hiện ngôn ngữ của trẻ .
Sau khi áp dụng các biện pháp thực nghiệm với những bài thơ ca được lựa chọn
một cách phù hợp, cách tổ chức, hướng dẫn lôi cuốn của cô,các bài thơ đã gây hứng thú
cho trẻ ở vần điệu rõ ràng, tính nhịp nhàng và tính nhạc khi đọc đã giúp trẻ nắm được ý
nghĩa của bài thơ, nhấn mạnh trong tình cảm vần điệu, nhịp điệu, ghi nhớ từng từ ngữ và
điều này đã góp phần làm cho lời nói của trẻ phong phú hơn lên.
Ví dụ: Khi đọc các bài thơ tôi nhấn mạnh nhịp điệu, nhạc điệu của bài thơ, nhấn
mạnh sự thể hiện có hình tượng, phát triển ở trẻ năng lực tự nhận xét được vẻ đẹp, sự
phong phú của ngôn ngữ mẹ đẻ. Sau đó cho trẻ thể hiện lại, chúng đã bắt đầu thể hiện
phần nào tính tự lập trong sử dụng ngữ điệu, ngắt nghỉ để truyền đạt thái độ tình cảm của
mình với tác phẩm, chúng đã biết hướng sự chú ý vào sự rõ ràng, mạch lạc khi phát âm
các từ, câu và biết áp dụng thói quen này trong lời nói đối thoại hàng ngày của trẻ.
* KẾT QUẢ
BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC TRẠNG
BẢNG 1
21
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Tổng số
6
17,1
12
34,3
17
48,6
Nhìn vào kết quả ta thấy:
+ Chỉ có 17,1% trẻ đạt ở mức độ tốt.
+ Có 34,3 % đạt loại khá
+ Có tới 48,6 % trẻ ở mức trung bình.
Từ đó tôi mạnh dạn áp dụng một số “ Một số các hình thức làm quen với thơ ca
cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi nhằm phát triển ngôn ngữ ”
Sau một năm nỗ lực thực hiện các biện pháp cho trẻ làm quen với thơ ca giáo cho trẻ
mẫu giáo 4-5 tuổi lớp C1 tôi đã có được kết quả như sau:
BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU KHI THỰC HIỆN BIỆN PHÁP
BẢNG 2
Tổng số
Nội dung đánh giá
Tốt
trẻ được
kiểm tra
có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển và làm phong phú lời nói của trẻ. Qua những bài
thơ có thể giúp bé biết tên và những thuộc tính cơ bản của những con vật, cây cối đồ vật
xung quanh bé, giúp cho bé những bài học tìm hiểu tự nhiên và xã hội sinh động. Bằng
những câu thơ ngộ ngĩnh như:
“Tớ là chiếc xe lu
Người tớ to lù lù
22
Trường mầm non 19/5 Tân lập
Con đường nào mới đắp
Tớ san bằng tăm tắp…”
(Chiếc xe lu – Trần Nguyên Đan)
Hoặc
“Nhanh cho con bú tí
Đói, đói rồi mẹ ơi”
(Bé đòi bú – Phạm Hồ)
Đã tạo thành một thế giới trẻ thơ tưởng tượng, có khi nhầm lẫn và thắc mắc, các
em cứ khúc khích cười một mình rồi đọc vang lên một cách thích thú. Bằng những vần
điệu, nhất là những từ láy rất gợi hình thức: “Lù lù”, “Tăm tắp”, và cả bằng lối nhân hóa
với cách tự xưng “tớ”…thân mật, gần gũi và có hồi đã làm tăng vốn từ cho trẻ một cách
tự nhiên, không gò bó…Mỗi bài thơ là một câu chuyện nhỏ xinh, một tiếng cười hóm
hỉnh, sảng khoái.
VD:
“Hay nói ầm ĩ
Là con vịt bầu
Hay gọi đây đâu
Là con chó vện…”
(Trần Đăng Khoa)
áp dụng sáng kiến
Giáo dục mầm non
............., ngày.....tháng......năm......
Tác giả sáng kiến
(Ký, ghi rõ họ tên)
Phạm Thị Huế
1. KẾT QUẢ CHẤM ĐIỂM, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CƠ SỞ.
Điểm:
....................
Xếp loại .................................
Chủ tịch Hội đồng
HIỆU TRƯỞNG
2. KẾT QUẢ CHẤM ĐIỂM, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN PHÒNG
GDĐT THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN.
Điểm:
....................
Xếp loại .................................
Người chấm
3. KẾT QUẢ CHẤM ĐIỂM, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN THÀNH PHỐ
THÁI NGUYÊN.
Điểm: