PHÒNG GD&ĐT MANG THÍT
CỤM 3 TV1 CNGD

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Bình Phước, ngày tháng 12 năm 2015

CHUYÊN ĐỀ
Biện pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh học tốt môn Tiếng việt 1
Công nghệ giáo dục
I. MỞ ĐẦU
Tiếng Việt là công cụ để học tất cả các môn học và hoạt động giáo dục khác.
Nếu không học được Tiếng Việt, khó có thể học tốt các môn học khác. Vì vậy Có thể
nói môn Tiếng Việt là chìa khóa cho tất cả các môn học.
Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt, góp phần rèn luyện các thao tác của tư
duy, cung cấp cho học sinh những kiến thức về Tiếng Việt và những hiểu biết về xã
hội, tự nhiên và con người, về văn hóa, văn học của Việt Nam và nước ngoài. Bồi
dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của
Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.”
Dạy và học Tiếng Việt ở trường tiểu học nhằm hình thành và phát triển ở học
sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong
các môi trường hoạt động của lứa tuổi.
Trong quá trình thực hiện chương trình Tiếng Việt 1 CGD (công nghệ giáo dục)
hiện nay chúng tôi nhận thấy một số vấn đề sau:
1. Thuận lợi
- Luôn được sự quan tâm và giúp đỡ của chính quyền địa phương và các cấp lãnh
đạo về việc thực hiện chường trình Tiếng Việt 1 CGD.
- Phần lớn cán bộ giáo viên nhận thức được tính ưu việc của chương trình, được
tham gia tập huấn và các buổi sinh hoạt chuyên đề do ngành, nhà trường tổ chức nhằm
trao đổi rút kinh nghiệm.

1. Chiếm lĩnh kiến thức.
Tùy mức độ kiến thức cần cung cấp cho học sinh ở mỗi bài, thông qua các thao tác
tư duy cơ bản như: Phân tích ngữ âm, ghi mô hình, vận dụng mô hình bắt buộc giáo
viên phải giúp cho học sinh biết về cấu trúc ngữ âm của Tiếng việt gồm: Tiếng, Âm và
chữ, Vần. Mỗi tiếng trong Tiếng Việt, đứng về mặt ngữ âm chính là một âm tiết và xác
định cấu trúc âm tiết tiếng Việt gồm 3 bộ phận độc lập: âm đầu, phần vần, thanh điệu.
Trong đó, phần vần gồm có âm đệm, âm chính, âm cuối:
Thanh điệu
Vần
Âm đầu
Âm đệm Âm chính Âm cuối
1.1. Đối với Tiếng
- Yêu cầu học sinh biết tiếng là một khối âm thanh toàn vẹn như một “khối liền”
được tách ra từ lời nói. Có tiếng giống nhau và tiếng khác nhau hoàn toàn, phân biệt
các tiếng khác nhau một phần bằng phát âm. Tiếng được phân tích thành các bộ phận
cấu thành: phần đầu, phần vần, thanh.
- Học sinh phải biết thao tác phân tích, thao tác ghi mô hình (tiếng có hai phần) và thao
tác vận dụng mô hình.
- Cần huấn luyện các em biết cách làm việc trí óc: biết nhận nhiệm vụ, biết thực hiện từng
thao tác. Do vậy thầy cần làm kĩ từng tiết, từng việc làm, từng thao tác.

1.2. Đối với Âm
Học sinh phải nắm được cách phân tích tiếng tới đơn vị ngữ âm nhỏ nhất, đó là âm
vị (âm). Qua phát âm, các em phân biệt được phụ âm, nguyên âm (nguyên âm đơn
(một âm tiết), nguyên âm đôi (hai âm tiết). Khi nắm được bản chất mỗi âm, các em
dùng kí hiệu để ghi lại.
1.3 Đối với Vần
- Giúp các em phát triển kiến thức về ngữ âm, phát triển năng lực phân tích và tổng
hợp ngữ âm bằng cách thay âm đầu, thay thanh, kết hợp các nguyên âm tròn môi và
không tròn môi... để tạo ra tiếng mới, vần mới.

/oan/ → /o/ - /an/ - /oan/
/an/ → /a/ -/n/ - /an/
/toàn/ → /toan/ - /huyền/ - /toàn/
Cách làm này buộc học sinh phải đọc trơn tiếng thanh ngang.
- Nếu học sinh không thể đọc trơn được, buộc phải đánh vần lùi một bước đánh vần
mấp máy môi: cá → /ca/ - /sắc/ - /cá/. Nếu không đọc trơn được ca thì lùi thêm bước
nữa /cờ/ - /a/ - ca. - Khi dạy giáo viên cần phải nắm chắc cách đánh vần, kết hợp phân
tích theo cơ chế hai bước (Tiếng thanh ngang và tiếng có thanh) và hướng dẫn kỹ cho
học sinh 2 cách đánh vần này để học sinh không nhầm lẫn sang cách đánh vần của
chương trình hiện hành.
+ Cách đánh vần tiếng có thanh ngang: ba (đọc trơn) -> /bờ/ - /a/ – /ba/
+ Cách đánh vần tiếng có thanh: bà (đọc trơn) -> /ba/ - /huyền/ - /bà/
- Nếu học sinh yếu không đánh vần được, hoặc đánh vần chậm (đặc biệt ở những
tiếng có thanh) giáo viên dạy chậm lại, cho học sinh phân tích cùng thầy bằng cách:
giáo viên che dấu thanh đi để học sinh đánh vần và phân tích tiếng có thanh ngang
trước, sau đó thêm thanh và đánh vần tiếng có thanh.
2.2 Đọc chữ trên bảng lớp
Thầy đọc mẫu, chọn các tiếng khó, thường nhầm lẫn cho các em đọc nhiều.
Phải thực hiện đủ các hình thức luyện đọc (cá nhân – đồng thanh – tổ, lớp – cá nhân).
2.3 Đọc sách “Tiếng Việt - CGD lớp 1”
Khi đọc bài đọc phải theo đúng quy trình (thầm, T đọc mẫu, đồng thanh, cá nhân,
thi đua theo nhóm, tổ) đúng thứ tự từ trái sang phải, từ trên xuống dưới (đọc phân tích
mô hình; đọc âm, tiếng, từ, câu; đọc các chữ cái cuối trang) . Đọc kết hợp nhiều hình
3


thức luyện đọc (cá nhân – đồng thanh – tổ, lớp – cá nhân), đọc ngậm miệng đọc, đọc
không thành tiếng...
- Học sinh phải biết đọc các mức độ (T – N – N – T).
- Giáo viên cần lưu ý thêm: Ở sách giáo khoa tập 1 và tập 2 trang chẵn 100%

ký hiệu; linh hoạt trong tổ chức các hoạt động học tập.
- Trong quá trình dạy kết hợp với phương pháp dạy học tích cực như nhóm đôi,
nhóm theo bàn để học nhìn và học theo bạn cách đánh vần, đọc...
- Giáo viên phai thực sự có trách nhiệm và tâm huyết với nghề, với học sinh.
- Học sinh học đến đâu phải nắm vững kiến thức đến đó, biết được các kỹ thuật
phân tích tiếng, kỹ thuật tự học và tự chiếm lĩnh đối tượng theo hướng dẫn của thầy.
- Tuyên truyền phụ huynh học sinh không cho các em học thêm trước khi vào lớp
một, đồng thời không dạy trước bài cho học sinh ở nhà để học sinh không nhầm lẫn
với cách phát âm, đánh vần theo chương trình hiện hành.
4


IV. ĐỀ XUẤT
- Phòng giáo dục tiếp tục duy trì giao lưu dự giờ môn Tiếng Việt 1 CGD giữa các
trường. Tư vấn, tổ chức thêm nhiều buổi hội thảo, chuyên đề để nâng cao kĩ năng
giảng dạy cho giáo viên,
- Nhà trường tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, hội thảo; Ban giám
hiệu thường xuyên dự giờ môn tiếng việc lớp 1 nắm bắt tình hình thực hiện để có sự
hỗ trợ kịp thời.
- Giáo viên tích cực thay đổi phương pháp dạy học phù hợp, thường xuyên củng cố
bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, năng lực chuyên môn nhất là đối với môn Tiếng Việt;
tích cực tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn do ngành tổ chức để tự hoàn thiện
mình.
Rất mong quý đồng nghiệp đóng góp ý kiến để chuyên đề hoàn chỉnh hơn.
THỰC HIỆN
CỤM 3 TV1-CGD

5