MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. Lời mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
2.2. Thực trạng.
2.3. Những giải pháp, biện pháp thực hiện
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận.
3.2. Đề xuất và kiến nghị

Trang
1
1
2
2
2
2
2
3
4
11
12
12
13




số đánh giá về khả năng vận động gồm: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo
léo.
Thông qua thực tế giảng dạy của cac trò chơi, tôi đã sử dụng nhiều phương
pháp trò chơi để đạt được hiệu quả cao hơn.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Sau khi xác định được các nhiệm vụ nghiên cứu cũng như được phép Ban
giám hiệu nhà trường, căn cứ vào thời gian và chương trình học tập của học sinh
lớp 5 trường Tiểu học Đông Vinh – Thành phố Thanh Hóa. Đề tài được chọn là các
em học sinh lớp 5 làm đối tượng thực nghiệm và đối chứng.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Thể dục là một trong 9 môn học bắt buộc trong nhà trường Tiểu học. Mục tiêu
môn Thể dục cấp tiểu học nhằm giúp học sinh: Có sự tăng tiến về sức khoẻ, thể lực,
đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo lứa tuổi, giới tính. Biết một số kiến thức, kỹ
năng để luyện tập giữ gìn sức khoẻ, nâng cao thể lực. Rèn luyện tác phong nhanh
nhẹn, kỷ luật, nếp sống lành mạnh, thói quen tự giác luyện tập Thể dục thể thao và
giữ gìn vệ sinh. Biết vận dụng ở mức độ nhất định những điều đã học vào nếp sống
sinh hoạt ở trường và ngoài nhà trường.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận
+ Chương trình thể dục lớp 5 bao gồm : Đội hình đội ngũ, bài thể dục phát triển
chung, bài tập rèn luyện tư thế và kỹ năng vận động cơ bản, trò chơi vận động, môn
thể thao tự chọn.
+ Trò chơi vận động trong chương trình thể dục lớp 5 bao gồm một số trò chơi
vận động dã học ở các lớp 1 đến 4 như : “ Kết bạn’’, “ chạy đổi chỗ vỗ tay nhau ’’,
“ lò cò tiếp sức ’’, “Bỏ khăn ”, “ Hoàng Anh – Hoàng Yến”, “ Mèo đuổi chuột ’’, “
Nhảy ô tiếp sức ”, “Nhảy đúng – Nhảy nhanh”, “Trao tín gậy”, “ Dẫn bóng ”,
“Thăng bằng ”, “ Thỏ nhảy”, “Đua ngựa ”.


ra phương pháp dạy học hợp lý.
3


- Ba là: Chuẩn bị chưa thực sự chu đáo sân bãi, phương tiện, thiết bị, đồ dùng
dạy học….trước khi tổ chức trò chơi.
- Bốn là: Chưa thực sự quan tâm đúng mức đến việc đảm bảo an toàn cho học
sinh khi tham gia chơi, chưa chú ý phân biệt nam, nữ, giới tính của học sinh, phân
loại sức khoẻ để có những phương pháp luyện tập phù hợp với đối tượng.
- Năm là: Không ít giáo viên còn lúng túng, chưa thực sự thành thạo khi tổ chức,
hướng dẫn học sinh tổ chức đội hình, hướng dẫn cách chơi, điều khiển trò chơi….
Từ thực trạng trên dẫn đến không ít trò chơi mang tính hình thức, đơn điệu, nhàm
chán, thiếu hấp dẫn, học sinh chưa nắm vững cách chơi, tham gia chơi còn lúng
túng, hay phạm quy, hiệu quả chất lượng giờ dạy thấp.
Để đạt được mục tiêu, yêu cầu, đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng môn thể dục
theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, và khắc phục được những thực trạng
trên, một vấn đề dặt ra cho các nhà giáo dạy môn Thể dục, là dạy phần “Trò chơi
vận động” trong chương trình thể dục lớp 5 như thế nào cho hiệu quả?
Tôi đã thống kê kết quả của học sinh lớp 5 như sau:
Xếp loại
Lớp
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành Ghi chú
sinh
SL
%
SL
%
SL
%
5

- “ Trò chơi vận động” trong chuơng trình thể dục bậc tiểu học nói chung và
lớp 5 nói riêng khác biệt so với trò chơi ở một số môn học khác. “Trò chơi” ở các
môn học này ngoài việc phục vụ cho yêu cầu của bộ môn còn có ý nghĩa chính là
giải trí, thay đổi không khí, không phải là yêu cầu bắt buộc, không được quy định
trong chương trình dạy học.
Được sự chỉ đạo, hướng dẫn của nhà trường, tổ chuyên môn cũng như được
thăm lớp, dự giờ của các đồng nghiệp trong các đợt sinh hoạt chuyên môn cụm,
một lần nữa tôi lại có dịp hiểu thêm, hiểu đúng, hiểu đầy đủ về “Trò chơi vận động”
trong chương trình thể dục bậc tiểu học nói chung và ở lớp 5 nói riêng, từ đó có
cách nhìn, cách dạy đúng hơn và chất lượng dạy học cũng có nhiều chuyển biến,
tiến bộ hơn.
Giải pháp 2: Chuẩn bị chu đáo sân bãi, phương tiện, trang thiết bị, đồ dùng
dạy học… trước khi dạy học phần “Trò chơi vận động”.
- Ngoài một số ít các trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I và một vài trường ở
những xã, thị trấn có nền kinh tế phát triển, cơ sở vật chất của nhà trường khá, có
đầy đủ sân chơi bãi tập, phương tiện, trang thiết bị… phục vụ cho dạy học, vui
chơi, giải trí cho học sinh nói chung và môn Thể dục nói riêng. Trường tiểu học
Đông Vinh cũng như đa số các trường tiểu học còn lại trong thành phố đều không
có nhà tập, nhà đa năng, sân, bãi tập không đảm bảo yêu cầu, phương tiện, trang
thiết bị, đồ dùng dạy học…. Còn thiếu quá nhiều gây rất nhiều khó khăn, ảnh
5


hưởng rất lớn đến chất lượng cũng như đảm bảo an toàn cho học sinh trong khi
luyện tập, vui chơi, chơi các trò chơi vận động.
- Trước thực trạng của cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị như vậy, để
dạy học đạt kết quả tốt, khâu đầu tiên vô cùng quan trọng và không thể thiếu được
khi dạy phần “ Trò chơi vận động” ở lớp 5 là giáo viên phải chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ,
đầy đủ trước khi tổ chức trò chơi. Chuẩn bị càng kỹ, càng tốt bao nhiêu thì hiệu quả
giờ dạy càng cao. Và ngược lại, nếu chuẩn bị chiếu lệ, qua loa, sơ sài thì hiệu quả

Ví dụ: Khi dạy trò chơi “chạy nhanh theo số” tuần 10, cần chuẩn bị: Kẻ hai vạch
chuẩn bị và vạch đích cách nhau 2 – 3 m, cách vạch đích 10 – 15 m cắm một lá cờ
nhỏ hoặc vẽ một vòng tròn có đường kính khoảng 0,4 – 0,5 m làm chuẩn, chia số
học sinh trong lớp thành hai đội chơi, nam, nữ riêng: Mỗi đội tập hợp thành 2 hàng
dọc, mỗi hàng là một đội thi đấu. Học sinh đứng sau vạch chuẩn bị, cách nhau 0,5 –
0,6 m, điểm số từ 1 đến hết.
Giáo viên chỉ định 2 học sinh làm nhiệm vụ xác định ai về trước, sau mỗi lần chạy.
Tóm lại khi dạy phần “ Trò chơi vận động” ở lớp 5 cần phải chuẩn bị đầy đủ, cẩn
thận, chu đáo về mọi mặt: Kế hoạch bài học, sân bãi, nhà tập, phương tiện, trang
thiết bị, đồ dùng dạy học…Thì sẽ góp phần vào sự thành công của giờ dạy, chất
lượng hiệu quả sẽ cao.
Giải pháp 3: Phân biệt trò chơi mới và trò chơi đã được chơi một số lần để
tìm ra phương pháp dạy hợp lý:
- Để dạy phần “Trò chơi vận động” đạt kết quả cao, ngay từ đầu năm học tôi
đã nghiên cứu kỹ nội dung chương trình, đã xác định được nội dung trò chơi vận
động ở lớp 5 gồm 27 trò chơi và đã phân biệt rõ trong 27 trò chơi có 19 trò chơi đã
được chơi một số lần và 8 trò chơi mới.
+ 19 trò chơi đã được học, được chơi ở các lớp 1,2,3,4 đó là:
Lớp 1: Chạy tiếp sức, Nhảy ô tiếp sức, Nhảy đúng nhảy nhanh.
Lớp 2: Kết bạn, Chạy đổi chỗ vỗ tay nhau, Bỏ khăn, Con cóc là cậu ông trời.
Lớp 3: Đua ngựa, Hoàng anh – Hoàng yến, Lò cò tiếp sức, Thỏ nhảy, Chuyển đồ
vật, Ai kéo khoẻ.
7


Lớp 4: Thăng bằng, Trao tín gậy, Dẫn bóng, Nhảy lướt sóng, Lăn bóng bằng tay.
+ 8 trò chơi mới đó là: Ai nhanh và khéo hơn, Chạy nhanh theo số, Chạy tiếp sức
theo vòng tròn, Bóng chuyền sáu, Trồng nụ trồng hoa, Qua cầu tiềp sức, Chuyển
nhanh – nhảy nhanh.
- Đối với những trò chơi đã được chơi một số lần, được học ở lớp 1,2,3,4.

riêng đó là học sinh nhớ ngay tên và cách chơi trò chơi đó.
Ví dụ 1: Cứ nhắc đến câu: chạy đổi chỗ vỗ tay nhau “một”, “hai”, “ba”là học sinh
nhớ ngay tên trò chơi đó: “ Chạy đổi chỗ – vỗ tay nhau” ( tuần 1, 27).
Ví dụ 2: Và cứ nhớ đến hình ảnh hai bạn đứng đối diện nhau trong vòng tròn vỗ
vào vai nhau ( nhưng bị đối phương cản lại ) là các em nhớ ngay trò chơi “ Ai
nhanh và khéo hơn” (Tuần 9, 10, 12, 13 ).
Giải pháp 5: Nhập vai vào trò chơi:
Nhập vai vào trò chơi là một việc nên làm. song không phải trò chơi nào
cũng nhập vai được. Trong chương trình thể dục 5, kể cả những trò chơi ôn tập từ
lớp 1 đến lớp 4 cũng như các trò chơi mới có một số trò chơi có chủ đề. Đối với
loại trò chơi này, khi giảng dạy ở trường tôi đã cùng các đồng nghiệp hướng dẫn
học sinh nhập vai vào các trò chơi bằng nhiều cách, vì vậy giờ học sinh động hơn,
hấp dẫn hơn, chất lượng dạy có hiệu quả hơn.
Ví dụ 1:
Khi dạy trò chơi “ Thỏ nhảy” (Tuần 15 ).
Tôi đã cho học sinh quan sát một số tranh, ảnh về con Thỏ. Sau đó hỏi học sinh về
con Thỏ, cách nhảy của con Thỏ, và cuối cùng cho một số học sinh, cả lớp bắt
trước bật nhảy bằng hai chân theo cách nhảy của Thỏ.
Ví dụ 2:
Khi dạy trò chơi “ Đua ngựa” bằng cách hướng dẫn phân tích, cuối cùng cho học
sinh nhập vai làm người phi ngựa, cưỡi ngựa.
Giải pháp 6: Điều khiển trò chơi:
- Như chúng ta đã biết điều khiển trò chơi là một trong bảy công việc khi tổ
chức trò chơi vận động. Điều khiển trò chơi là một nghệ thuật, là một trong những
9


khâu quan trọng nhất quyết định đến việc thành công hay thất bại của trò chơi .
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của nó, nên khi tổ chức trò chơi vận
động, ở Trường tiểu học Đông Vinh tôi cùng các đồng nghiệp đã thường xuyên,

kém…Đồng thời cũng luôn chú ý đền giới tính nhất là các em nữ.
Tuỳ theo sức khoẻ, tuỳ theo từng trò chơi mà có thể hoặc cho các em nghỉ
hoặc cho các em tập riêng, hoặc cho các em tập ở mức độ thấp cho phù hợp với
giới tính, lứa tuổi, sức khoẻ của từng em trong lớp.
Ví dụ 1:
Khi chơi trò chơi. “ Chạy tiếp sức theo vòng tròn” (Tuần 17, 18 )
“ Qua cầu tiếp sức” ( Tuần 23, 24 )
Do có biểu hiện của bệnh tim, nên các em khuyết tật ở lớp 5 Tôi không yêu cầu tập,
chơi như các bạn mà cho các em tập riêng, nhẹ nhàng, chơi ít.
Ví dụ 2:
Khi chơi trò chơi “ Trồng nụ trồng hoa” ( Tuần 21, 22 ) em Phan Xuân Tài lớp 5,
bị cận nặng, không thể chạy, nhảy qua nụ, hoa( 1,2,3,4 …) như các bạn trong lớp
được, tôi cho các em tập riêng, yêu cầu chỉ nhảy qua một nụ hoa.
Giải pháp 8: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh khi tham gia trò chơi
vận động.
Để đảm bảo tuyệt đối an toàn khi chơi các trò chơi vận động, điều quan trọng
đáng được lưu tâm là giáo viên phải chuẩn bị thật tốt ngay từ khi lập kế hoạch bài
học, dự kiến, đề phòng các bất trắc có thể sảy ra. Chuẩn bị tốt sân bãi, trang thiết bị,
đồ dùng dạy học, đảm bảo vệ sinh, an toàn. Chú ý đến sức khoẻ, giới tính của học
sinh, đặc biệt là các em nữ…( Như đã có dịp trình bày ở các mục trên ).Đồng thời
tuỳ theo từng trò chơi, mà giáo viên phải theo dõi, nhắc nhở điều chỉnh, hướng dẫn
kỹ thuật và đưa ra những quy định để đảm bảo tuyệt đối an toàn cho học sinh,
những người tham gia vào trò chơi.
Ví dụ :
- Khi chơi trò chơi “ Hoàng Anh – Hoàng Yến” ( Tuần 4, 28).

11


Trong khi chạy, tôi đã quy định cho các em phải chạy thẳng hàng, không được chạy

SL
%
19

82,6

Xếp loại
Hoàn thành
SL
%
4

17,4

Chưa hoàn thành
SL
%
0

Ghi chú

0

3. Kết luận, kiến nghị:
3.1. Kết luận

12


- Vận dụng khi thực hiện 8 giải pháp khi dạy phần “ Trò chơi vận động”

7. Tổ chức trò chơi phải đặc biệt chú ý đến việc đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học
sinh. - Môn giáo dục thể chất trong các nhà trường hiện tại đã và đang được quan
tâm chú ý hơn về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ nhưng địa điểm còn
chưa có và chưa phù hợp nên còn rất hạn chế học sinh tập luyện chưa được thoải
mái hiệu quả chưa được cao.
2. Kiến nghị:
-Vì vậy muốn học sinh học tốt môn GDTC, tôi đề nghị với các cấp lãnh đạo
tạo điều kiện hơn nữa về địa điểm và phương tiện dạy học để học sinh tập luyện
đầy đủ hơn về tất cả các môn thể thao
- Phụ huynh: cần chủ động tuyên truyền quan tâm hơn nữa về bộ môn GDTC
trong nhà trường để nâng cao sức khỏe cho các em.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân, do trình độ, năng lực có
hạn, mong được sự đóng góp, trao đổi của các đồng nghiệp.

XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
.....................................................................................
........................
.....................................................................................
........................

Thanh Hoá, ngày 16 tháng 4 năm 2018.
Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh
nghiệm này là do tôi viết, không sao
chép nội dung của người khác.
Người viết

.....................................................................................
........................