ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỒNG THỊ ANH NGỌC

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG PTDTNT TỈNH YÊN BÁI
THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỒNG THỊ ANH NGỌC

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG PTDTNT TỈNH YÊN BÁI
THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã ngành: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC



Đồng Thị Anh Ngọc

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ ......................................................................... v
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài ................................................................................ 3
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu ....................................................... 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................ 3
5. Giả thuyết khoa học .................................................................................................. 3
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn................................................................................................ 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG TỔ
CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG
PTDTNT THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG MỚI ......................................................................................... 6
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 6

1.1.1. Những nghiên cứu về tổ chức HĐTN (HĐGDNGLL trước đây)...................... 6

1.4.1. Trường PTDTNT trong hệ thống giáo dục quốc dân ...................................... 23
1.4.2. Mục tiêu bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên trường
PTDTNT theo định hướng chương trình GD phổ thông mới .......................... 25
1.4.3. Nội dung bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên trường
PTDTNT theo định hướng chương trình GD phổ thông mới .......................... 25
1.4.4. Hình thức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên trường
PTDTNT theo định hướng chương trình GD phổ thông mới .......................... 26
1.4.5. Phương pháp bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên trường
PTDTNT theo định hướng chương trình GD phổ thông mới .......................... 27
1.5.

Quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên trường PTDTNT
theo định hướng chương trình GD phổ thông mới .......................................... 28

1.5.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên ................................................................... 29
1.5.2. Tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo
viên trường PTDTNT theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới... 30
1.5.3. Chỉ đạo triển khai hoạt động bồi dưỡng HĐTN cho giáo viên trường
PTDTNT theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới .................. 31
1.5.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên
trường PTDTNT theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ............ 32
1.6.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động
trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trường PTDTNT ............................ 33

1.6.1. Yếu tố chủ quan ............................................................................................... 33
1.6.2. Yếu tố khách quan ........................................................................................... 34
Kết luận chương 1 ....................................................................................................... 37


2.3.2. Thực trạng nội dung tổ chức HĐTN (Chương trình hiện hành) trong các
trường PTDTNT tỉnh Yên Bái ......................................................................... 46
2.3.3. Thực trạng hình thức tổ chức HĐTN tại các trường PTDTNT Yên Bái ......... 46
2.4.

Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV các trường
PTDTNT tỉnh Yên Bái ..................................................................................... 48

2.4.1. Thực trạng về các nội dung bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV các
trường PTDTNT tỉnh Yên Bái ......................................................................... 48
2.4.2. Thực trạng về các hình thức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV
các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái ................................................................... 49
2.4.3. Thực trạng về các phương pháp bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho
GV các trường PTDTNT ................................................................................. 51

v


2.4.

Thực trạng quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên các
trường PTDTNT .............................................................................................. 52

2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên
các trường PTDTNT ........................................................................................ 52
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo
viên các trường PTDTNT ................................................................................ 55
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo triển khai bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo
viên các trường PTDTNT ................................................................................ 56
2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức

chương trình giáo dục phổ thông mới .............................................................. 71

vi


3.2.1. Tăng cường nhận thức cho CBQL, GV các trường PTDTNT về vai trò, ý
nghĩa của HĐTN đối với việc giáo dục toàn diện nhân cách học sinh DTTTS ..... 71
3.2.2. Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên và xây dựng đội ngũ giáo viên
cốt cán .............................................................................................................. 73
3.2.3. Xây dựng nội dung bồi dưỡng phù hợp với đặc điểm của trường PTDTNT tỉnh
Yên Bái, phù hợp với định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ............. 75
3.2.4. Đa dạng hóa các hình thức, phương pháp bồi dưỡng kỹ năng tổ chức
HĐTN cho giáo viên trường PTDTNT theo hướng phát huy vai trò chủ thể
của người được bồi dưỡng ............................................................................... 78
3.2.5. Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng kỹ năng tổ chức
HĐTN cho giáo viên trường PTDTNT ............................................................ 81
3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp ...................................................................... 82
3.3.

Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đã đề xuất ... 84

Kết luận chương 3 ....................................................................................................... 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ........................................................................... 89
1. Kết luận ................................................................................................................... 89
2. Khuyến nghi ̣ ........................................................................................................... 90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................ 92
PHỤ LỤC

vii



Giáo viên

5

HĐGDNGLL

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

6

HĐTN

Hoạt động trải nghiệm

7

PTDTNT

Phổ thông dân tộc nội trú

8

THCS

Trung học cơ sở

9

THPT

Kết quả khảo sát nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò
của HĐTN trong trường PTDTNT ......................................................... 44
Thực trạng nội dung tổ chức HĐTN cho học sinh các trường
PTDTNT tỉnh Yên Bái ............................................................................ 46
Thực trạng hình thức tổ chức HĐTN tại các trường PTDTNT .............. 47
Thực trạng các nội dung bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV
các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .......................................................... 48
Thực trạng các hình thức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV
các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .......................................................... 50
Thực trạng các phương pháp bồi dưỡng bồi dưỡng KN tổ chức
HĐTN cho GV các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái ................................ 52
Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo
viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .................................................. 53
Thực trạng tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho giáo viên
các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .......................................................... 55
Thực trạng chỉ đạo triển khai bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho
giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .......................................... 57
Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức
HĐTN cho giáo viên trường PTDTNT ................................................... 59
Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng HĐTN cho
giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái .......................................... 62
Đánh giá của CBQL và tự đánh giá của GV các trường PTDTNT về
thực trạng kỹ năng tổ chức HĐTN của GV theo định hướng chương
trình giáo dục phổ thông mới .................................................................. 64
Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết của các biện pháp quản lý bồi
dưỡng công tác tổ chức HĐTN cho GV trường PTDTNT tỉnh Yên
Bái (đề xuất) ............................................................................................ 85

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết của các biện pháp quản lý

nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội. Đổi mới hệ thống giáo
dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các
phương thức giáo dục, đào tạo.
Việc thực hiện mục tiêu đổi mới đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ các yếu tố cơ
bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, kỹ năng của
người học. Từ việc đổi mới chương trình đến việc đa dạng hóa nội dung, tài liệu học
tập, đổi mới phương pháp dạy và học. Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi,
kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo… trong đó chương trình giáo dục phổ
thông mới được đặc biệt quan tâm với hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

1


Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và
tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt
động thực tiễn khác nhau của đời sống xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động,
qua đó phát triển kỹ năng thực hành, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng
sáng tạo của cá nhân mình. Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trong
từng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vực
giáo dục, kiến thức, kỹ năng khác nhau.
Bằng hoạt động trải nghiệm của bản thân, mỗi học sinh vừa là người tham gia,
vừa là người kiến thiết và tổ chức các hoạt động cho chính mình nên học sinh không
những biết cách tích cực hoá bản thân, khám phá bản thân, điều chỉnh bản thân mà
còn biết cách tổ chức hoạt động, tổ chức cuộc sống và biết làm việc có kế hoạch, có
trách nhiệm.
Những mục tiêu, hình thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực sự có ý nghĩa
không chỉ đối với sự phát triển của học sinh phổ thông mà còn đặc biệt quan trọng và
có ý nghĩa to lớn đối với học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú trong việc thực
hiện chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục giáo dục đặc thù như: tổ chức

3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các hoạt động trải
nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái theo định hướng chương
trình giáo dục phổ thông mới.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các
hoạt động trải nghiệm cho giáo viên trường PTDTNT theo định hướng chương trình
giáo dục phổ thông mới.
4.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt
động trải nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái theo định hướng
chương trình giáo dục phổ thông mới.
4.3. Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các hoạt động
trải nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái theo định hướng chương
trình giáo dục phổ thông mới.
Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
5. Giả thuyết khoa học
Kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục nói chung và kỹ năng tổ chức hoạt
động trải nghiệm nói riêng của giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái bước đầu
đã đáp ứng được yêu cầu của hoạt động giáo dục trong nhà trường. Tuy nhiên, so với
chương trình giáo dục phổ thông mới thì còn tồn tại một số hạn chế nhất định. Nếu đề

3


xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức HĐTN cho GV các trường
PTDTNT tỉnh Yên Bái phù hợp với đặc điểm của trường DTNT và HĐTN thì sẽ nâng
cao năng lực tổ chức HĐTN cho GV góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các
trường PTDTNT tỉnh Yên Bái.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn phạm vi nghiên cứu, khảo sát

7.2.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Xây dựng các mẫu phiếu thăm dò ý kiến đối với cán bộ quản lý, giáo viên
nhằm khảo sát nhận thức, nhu cầu, nguyện vọng của các khách thể điều tra về kỹ
năng tổ chức các hoạt động trải nghiệm.
7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Tiến hành nghiên cứu các báo cáo của các nhà trường, kế hoạch hoạt động, kế
hoạch tổ chức các hoạt động của nhà trường, kế hoạch bồi dưỡng giáo viên của Sở từ
đó tạo cơ sở cho việc đề xuất các nội dung bồi dưỡng nhằm nâng cao kỹ năng tổ chức
hoạt động trải nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái.
7.3. Nhóm các phương pháp bổ trợ
Sử dụng toán thống kê tổng hợp các ý kiến điều tra, lập các bảng biểu, phân
tích, đánh giá số liệu, sử dụng các công thức toán học tính phần trăm để xử lý số liệu
thu được từ các phương pháp nghiên cứu làm cho kết quả nghiên cứu đảm bảo độ tin
cậy chính xác cao.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận, phần Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và
Phụ lục, phần Nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động trải
nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT theo định hướng chương trình giáo dục
phổ thông mới.
Chương 2: Thực trạng việc quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động trải
nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái theo định hướng chương
trình giáo dục phổ thông mới.
Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động trải
nghiệm cho giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái theo định hướng chương
trình giáo dục phổ thông mới.

5



có nước do tổ chức xã hội kết hợp với nhà trường để tổ chức chương trình này giúp học
sinh vừa trải nghiệm thực tiễn vừa học tốt các môn học chính khóa.

6


* Những nghiên cứu trong nước
Tại Việt Nam, từ sau năm 1995, Bộ GD&ĐT chính thức đưa HĐGDNGLL
vào kế hoạch dạy học và giáo dục trong nhà trường phổ thông, có vị trí quan trọng
như một môn học. Vì vậy những nghiên cứu về HĐGDNGLL chủ yếu nhằm vào việc
xây dựng chương trình và biên soạn sách giáo khoa cho từng cấp học. Chương trình
chính thức HĐGDNGLL ở THCS được ban hành theo quyết định số 03/2002/QĐBGD&ĐT ngày 24/1/2002. Vấn đề tổ chức HĐGDNGLL cho HS các cấp từ TH đến
phổ thông trung học đã được quan tâm nghiên cứu. Điển hình là những nghiên cứu
của các tác giả Nguyễn Dục Quang, Đặng Vũ Hoạt, Hà Nhật Thăng [12,13] đã tập
trung làm sáng tỏ các vấn đề: vị trí, mục tiêu, nội dung, các hình thức tổ chức của
HĐGDNGLL, vai trò chủ thể của HS,các biện pháp quản lí, sự phối hợp giữa các lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để tổ chức HĐGDNGLL cho HS... Ngoài
ra các luận án của các tác giả: Trần Anh Dũng, Phạm Lăng, Lê Trung Trấn, Phạm
Hoàng Gia, Nguyễn Bá Tước… về HĐGDNGLL cũng đã đóng góp về mặt lý luận và
đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục của HĐGDNGLL
trong trường phổ thông. Các nghiên cứu liên quan đến phương pháp, cách thức tổ
chức, kỹ năng tổ chức của giáo viên, kỹ năng tự quản, tự tổ chức hoạt động của HS...
để HĐGDNGLL đạt hiệu quả cao hơn cũng được nhiều người nghiên cứu.
Xác định tầm quan trọng của hoạt động TN trong dạy học, Nghị quyết
Hội nghị trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo có
đề cập đến vấn đề tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh như là một phương
pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học. Hoạt động trải nghiệm bản chất là
những hoạt động giáo dục nhằm hình thành và phát triển cho học sinh phẩm chất tư
tưởng, ý chí tình cảm, giá trị và kĩ năng sống và những kỹ năng cần có của con người
trong xã hội hiện đại.

* Những nghiên cứu trên thế giới
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động BD giáo viên là vấn đề
cơ bản trong phát triển giáo dục. Việc tạo điều kiện thuận lợi để mọi người có cơ hội
học tập suốt đời, học tập thường xuyên để kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới
phương pháp hoạt động phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội là phương châm hành
động của các cấp QLGD. Có rất nhiều tác giả trên thế giới đã nghiên về bồi dưỡng và
quản lí bồi dưỡng nguồn nhân lực:
Tác giả Michael Armstrong cho rằng nghiên cứu quản lý đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ, công chức như một quá trình có kế hoạch, xác định nó là những tác động có
xem xét, cất nhắc cẩn thận nhằm đảm bảo chất lượng học tập cần thiết để nâng cao

8


khả năng làm việc thực tế của cán bộ, công chức. Quá trình đào tạo, bồi dưỡng có kế
hoạch gồm các bước: Xác định rõ nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng; xác định mục tiêu đào
tạo, bồi dưỡng; xây dựng kế hoạch các chương trình đào tạo, bồi dưỡng; xác định địa
điểm và người đảm nhận việc đào tạo, bồi dưỡng; xác định những yêu cầu của việc
học tập; triển khai thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; kiểm tra đánh giá thực hiện
kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng.
Các tác giả James Donnoelly, James Gibson và John Ivancevich cho rằng: Để
đào tạo, bồi dưỡng cần phải dựa trên các tiêu chí như nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của
cá nhân và tổ chức đã phù hợp chưa; những vấn đề cần giải quyết ở mục tiêu đào tạo,
bồi dưỡng đã được làm rõ chưa; phải kiểm tra, đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng
để xác định xem chương trình tiến triển như thế nào.
Tác giả Derek Torrington, Laura Hall (Mỹ) cho rằng mục tiêu cơ bản của
quản lý đào tạo, bồi dưỡng là đảm bảo đầy đủ nhu cầu về nguồn lực cơ quan, nhu cầu
về những kỹ năng cần thiết cả về số lượng và chất lượng để đảm bảo sự phát triển
liên tục của cơ quan.
Những nghiên cứu này có thể bổ sung, tác động ảnh hưởng lẫn nhau và tạo ra

Tác giả Nguyễn Văn Thiệu trong luận văn thạc sỹ về Quản lý bồi dưỡng kỹ
năng tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho giáo viên THCS huyện Kim Động,
tỉnh Hưng Yên đã đề cập đến các bước tiến hành công tác bồi dưỡng kỹ năng tổ chức
hoạt động cho giáo viên từ đó nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng, trang bị cho
giáo viên kiến thức, kỹ năng tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong
trường THCS. Tác giả Trần Thị Thu Hương trong luận văn thạc sỹ về “Quản lí bồi
dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho giáo viên tiểu học
thành phố Hạ Long, Quảng Ninh” đã nghiên cứu khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của đội
ngũ giáo viên, từ đó đề xuất các biện pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở thành phố
Hạ Long về phương pháp tổ chức hoạt động GDNGLL.
Quản lý hoạt động BD GV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục là một trong
những xu hướng của quản lý hiện đại. Theo xu hướng này, yêu cầu đáp ứng đổi mới,
chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa đội ngũ giáo viên là một đòi hỏi tất yếu trong quản lý
đội ngũ giáo viên cả ở bình diện vĩ mô và vi mô. Xuất phát từ nhận thức về vai trò
của giáo viên và tính chất chuyên nghiệp trong lao động nghề nghiệp của giáo viên
nên các nghiên cứu về vấn đề phát triển nghề nghiệp của giáo viên tương đối phong
phú. Các công trình kể trên có ý nghĩa tham khảo đối với tác giả, đồng thời khẳng
định đề tài nghiên cứu của tác giả không có sự trùng lặp so với các công trình nghiên
cứu đã công bố.

10


1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý
Quản lý (thuật ngữ tiếng Anh là Management) đặc trưng cho quá trình điều
khiển và dẫn hướng tất cả các bộ phận của một tổ chức, thường là tổ chức kinh tế,
thông qua việc thành lập và thay đổi các nguồn tài nguyên (nhân lực, tài chính, vật tư,
trí thực và giá trị vô hình).
Theo H.Koontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp

qua người khác); là quá trình tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý.
Từ những khái niệm trên, theo chúng tôi “Quản lý là sự tác động có tổ chức,
có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu
định trước”.
Trong quá trình quản lý, chủ thể tiến hành các hoạt động cơ bản như: xác định
mục tiêu, chủ trương, chính sách, kế hoạch; tổ chức thực hiện, điều chỉnh các hoạt
động để thực hiện các mục tiêu đề ra. Trong đó, mục tiêu quan trọng nhất là nhằm tạo
ra môi trường, điều kiện cho sự phát triển của đối tượng quản lý.
1.2.2. Bồi dưỡng
Theo quan niệm của UNESCO: Bồi dưỡng có ý nghĩa là nâng cao nghề
nghiệp, quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến
thức hoặc kỹ năng chuyên môn - nghiệp vụ cho bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao
động nghề nghiệp.
Theo Từ điển Tiếng Việt [27]: "Bồi dưỡng theo nghĩa rộng là quá trình giáo
dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và những phẩm chất riêng biệt của nhân
cách theo định hướng mục đích đã chọn. Thí dụ: bồi dưỡng cán bộ, bồi dưỡng chí khí
chiến đấu, bồi dưỡng các đức tính cần kiệm, liêm chính,…".
Bồi dưỡng theo nghĩa hẹp: Trang bị thêm các kiến thức, kỹ năng nhằm mục
đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể. Thí dụ :
bồi dưỡng kiến thức, bồi dưỡng lý luận, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm,…
Như vậy, mục đích của bồi dưỡng là nhằm nâng cao năng lực phẩm chất và
năng lực chuyên môn để người lao động có cơ hội củng cố, mở rộng và nâng cao hệ
thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn - nghiệp vụ đã có, từ đó nâng cao chất
lượng, hiệu quả công việc đang làm. Trong hoạt động bồi dưỡng thì yếu tố quyết định
đến chất lượng các hoạt động vẫn là vai trò chủ thể của người được bồi dưỡng thông
qua con đường tự học, tự đào tạo, tự bồi dưỡng nhằm phát huy nội lực cá nhân.
Từ những quan điểm trên, theo chúng tôi “Bồi dưỡng là quá trình trang bị
thêm kiến thức, kỹ năng nhằm nâng cao năng lực, phẩm chất của đối tượng được bồi
dưỡng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc”.


trải nghiệm sáng tạo” đã nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà
quản lý giáo dục và giáo viên. Rất nhiều nhà nghiên cứu giáo dục trong nước đã đưa
ra những quan điểm khác nhau về HĐTN.

13


Theo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể: “Hoạt động TN là loại hoạt
động giáo dục nhằm góp phần hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất
và năng lực chung, đặc biệt là năng lực thích ứng với cuộc sống; năng lực thiết kế và tổ
chức hoạt động; năng lực định hướng nghề nghiệp, qua đó học sinh có trách nhiệm với
bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên; phát huy tính tự lập,
tự tin, tự chủ; các năng lực sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tự quản lý bản thân”.
Hoạt động giáo dục trải nghiệm mang tính tích hợp nhiều lĩnh vực học tập và
giáo dục; đòi hỏi khả năng phối hợp liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường. HĐTN được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như trò chơi, hội
thi, cuộc thi, diễn đàn, giao lưu, tham quan học tập, sân khấu hóa (kịch, tiểu phẩm,
thơ, hát,...) thể dục thể thao, câu lạc bộ, nghiên cứu khoa học kĩ thuật,...Các hoạt động
này tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của
bản thân, huy động sự tham gia của học sinh vào tất cả các khâu của quá trình hoạt
động. Học sinh được trình bày và lựa chọn ý tưởng, tham gia chuẩn bị, thiết kế hoạt
động, trải nghiệm, bày tỏ quan điểm, tự đánh giá, tự khẳng định, đồng thời lựa chon
cho mình một hướng đi, một nghề nghiệp trong tương lai phù hợp với năng lực và
hứng thú của bản thân, yêu cầu của xã hội [20].
Các hoạt động trải nghiệm ở cấp THCS, THPT trong chương trình giáo dục
phổ thông mới gồm: Hoạt động thể chất (Hoạt động tìm hiểu/ khám phá bản thân;
Hoạt động rèn luyện nền nếp, thói quen; tính tuân thủ, trách nhiệm, ý chí vượt khó và
hoạt động phát triển các mối quan hệ trong gia đình, nhà trường và xã hội); Hoạt
động lao động (Hoạt động lao động ở nhà, Hoạt động lao động ở trường, Hoạt động
lao động ở địa phương); Hoạt động xã hội và phục vụ cộng đồng (Hoạt động giáo