ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN ĐỨC HẬU
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO
HỌC SINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG THPT TỈNH PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2018
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN ĐỨC HẬU
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO
HỌC SINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG THPT TỈNH PHÚ THỌ
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã ngành: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. VŨ ĐÌNH CHUẨN
THÁI NGUYÊN - 2018
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã khích lệ tạo
điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Dù đã có nhiều cố gắng trong học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận
văn, song không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, kính mong các
Thầy giáo, Cô giáo, bạn bè đồng nghiệp và những ai quan tâm tới vấn đề
nghiên cứu, đóng góp ý kiến để bản luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng 4 năm 2018
Tác giả
Nguyễn Đức Hậu
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ....................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH ..................................................................................vi
MỞ
ĐẦU
............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 2
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài ................................................................ 2
1.3.3. Nội dung giáo dục thể chất theo tiếp cận năng lực cho học sinh ............
15
1.3.4. Hình thức giáo dục thể chất theo tiếp cận năng lực cho học sinh ...........
16
1.4. Một số vấn đề về quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh
ở
các trường trung học phổ thông theo theo tiếp cận năng lực ............................
18
1.4.1. Mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh ...................
18
1.4.2.Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh ..................................
19
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động giáo dục thể
chất
cho học sinh trường trung học phổ thông theo tiếp cận năng lực .....................
24
1.5.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tổ chức hoạt động
giáo
dục thể chất cho học sinh theo theo tếp cận năng lực ......................................
24
1.5.2. Năng lực của giáo viên ............................................................................ 26
1.5.3. Chương trình môn Thể dục......................................................................
26
1.5.4. Điều kiện cơ sở vật chất ..........................................................................
27
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .................................................................................. 28
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT
CHO HỌC SINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG HUYỆN LÂM THAO, TỈNH
PHÚ THỌ .........................................................................................................
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo tiếp cận năng
lực ở các trường THPT huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ................................. 41
2.3.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDTC theo
tếp cận năng lực ở các trường trung học phổ thông huyện Lâm Thao,
tỉnh
Phú Thọ.............................................................................................................. 49
2.3.5. Đánh giá chung về thực trạng.................................................................. 52
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .................................................................................. 56
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO
HỌC SINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG HUYỆN LÂM THAO - TỈNH
PHÚ THỌ .........................................................................................................
57
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ..............................................................
57
3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu ..........................................................
57
3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ..........................................................
57
3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi .............................................................
57
3.2. Một số biện pháp Quản lí hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh
theo tếp cận năng lực ở các trường trung học phổ thông huyện Lâm
Thao, tỉnh
Phú Thọ.............................................................................................................. 58
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên, cán bộ quản lý về tổ chức hoạt
động GDTC cho học sinh theo TCNL............................................................... 58
3.2.2. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên dạy môn thể dục về kỹ năng tổ chức các
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL
:
Cán bộ quản lý
CNH, HĐT
:
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CNTT
:
Công nghệ thông tin
CSVC
:
Cơ sở vật chất ĐGKQ
:
Giáo viên
GVCN
:
Giáo viên chủ nhiệm
GVTD
:
Giáo viên thể dục
HĐ
:
Hoạt động
HĐDH
:
Hoạt động dạy học HĐGD
:
Hoạt động giáo dục HĐGDTC
Kế hoạch giáo dục
KTĐG
:
Kiểm tra đánh giá
KTKN
:
Kiến thức kỹ năng
NCBH
:
Nghiên cứu bài học
NL
:
Năng lực
PHHS
:
sinh trung học phổ thông huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ............... 39
Bảng 2.6. Thực trạng về mức độ thực hiện các nội dung quản lý hoạt
động giáo dục thể chất thông qua dạy học môn thể dục ở
trường trung
học phổ thông huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ................................. 42
Bảng 2.7. Thực trạng mức độ thực hiện các nội dung quản lý hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp chú trong phát triển năng lực thể
chất cho
học sinh ở trường THPT huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ................ 44
Bảng 2.8. Thực trạng về mức độ thực hiện các nội dung quản lý hoạt động
ngoại khóa môn thể dục ở trường trung học phổ thông huyện Lâm
Thao, tỉnh Phú Thọ ............................................................................
47
Bảng 2.9. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDTC
theo tiếp cận năng lực ở các trường trung học phổ thông huyện
Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.................................................................... 49
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết của các biện pháp ....................
vi
74
Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp........................
75
vi
i
DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 2.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về khái
phạm đạo đức nghề nghiệp”. Nghị quyết trên cũng yêu cầu phải đổi mới mạnh
mẽ phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, coi trọng dạy cách học; phát
huy tính tích cực, chủ động sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người
học; khắc phục lối truyền đạt áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Chuyển từ
học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt
động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học.
Nhiều công trình khoa học cho thấy giáo dục thể chất góp phần tạo
dựng cơ sở cho sự phát triển cơ thể toàn diện, hoàn thiện hình thể, sức khỏe
và hình thành các kỹ năng vận động cho học sinh; Góp phần rèn luyện và hình
thành nhân cách cho học sinh - nguồn nhân lực tương lai của đất nước. Đây
chính là vấn đề khoa học mà hoạt động giáo dục thể chất trong các trường học
nói chung, trường THPT nói riêng phải hướng đến để học sinh phát triển toàn
diện. Tuy nhiên trong thực tế, chúng ta chưa làm được nhiệm vụ đó.
Xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn cần phải xây dựng nguồn nhân lực cho xã
hội cũng như từ những hạn chế, còn thiếu và yếu trong quản lý về hoạt động
giáo dục thể chất ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ, tác giả lựa chọn đề tài:
“Quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh theo tiếp cận năng lực ở
các trường THPT tỉnh Phú Thọ" làm đề tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sỹ
1
quản lý giáo dục của mình.
2
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo
tếp cận năng lực, luận văn đánh giá thực trạng và đề xuất một số biện pháp
quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh theo tiếp cận năng lực ở các
cho học sinh THPT tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận năng lực.
6.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho học sinh
THPT tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận năng lực.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa những vấn đề liên
quan từ các tài liệu lí luận, văn kiện, chính sách của Đảng, Nhà nước; Bộ
GD&ĐT, Sở GD&ĐT, công trình khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
để xây dựng cơ sở lí luận cho đề tài luận văn.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát:
Quan sát những hoạt động giáo dục thể chất của học sinh, giáo viên
trong nhà trường THPT tỉnh Phú Thọ để thu thập thông tn phục vụ quá trình
nghiên cứu đề tài.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:
Chúng tôi xây dựng bảng hỏi xin ý kiến của cán bộ quản lý cấp trường và
tổ chuyên môn, của giáo viên bộ môn thể dục, giáo viên chủ nhiệm lớp nhằm
thu thông thông tin về thực trạng hoạt động giáo dục thể chất và quản lý hoạt
động giáo dục thể chất trong nhà trường THPT.
- Phương pháp chuyên gia:
Xin ý kiến của chuyên gia, những người có trình độ cao, nhiều kinh
nghiệm về chuyên ngành, phương pháp sư phạm, năng lực quản lý để tìm
kiếm các kết luận thỏa đáng trong việc đánh giá thực trạng và trong việc đề
xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý.
4
7.3. Nhóm phương pháp xử lí kết quả nghiên cứu
Dùng phương pháp thống kê toán học để xử lí tổng hợp số liệu sử dụng
thống kê mô tả và thống kê suy luận để rút ra kết luận vừa có ý nghĩa định
quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư
cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương
trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội” [4].
Từ cuối thế kỷ XIV vấn đề dạy học và quản lý dạy học được nhiều nhà
giáo dục quan tâm, nổi bật nhất trong thời kỳ đó là: Cômenxki (1592-1670),
ông đã đưa ra quan điểm giáo dục phải thích ứng với tự nhiên, theo ông quá
trình dạy học để truyền thụ và tiếp nhận tri thức là phải dựa vào sự vật, hiện
tượng do học sinh tự quan sát, tự suy nghĩ mà hiểu biết, không nên dùng uy
quyền bắt buộc, gò ép người ta chấp nhận bất kỳ một điều gì và ông đã nêu
ra một số nguyên tắc dạy học có giá trị rất lớn đó là:
6
Nguyên tắc trực quan; Nguyên tắc phát huy tính tự giác tích cực của
học sinh; Nguyên tắc hệ thống và liên tục; Nguyên tắc củng cố kiến thức;
Nguyên tắc giảng dạy theo khả năng tiếp thu của học sinh (vừa sức); Dạy học
phải thiết thực; Dạy học theo nguyên tắc cá biệt...
Giáo dục là một chức năng của xã hội loài người được thực hiện một
cách tự giác, mà ở bất cứ thời đại nào, quốc gia nào cũng dành được nhiều sự
quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học. Từ hơn hai nghìn năm trước đây,
trên thế giới đã có nhiều nhà chính trị, nhà tư tưởng nghiên cứu về giáo dục,
đặc biệt là quản lý giáo dục và đưa ra nhiều những ý kiến, luận điểm khoa học
được áp dụng vào thực tế và có những thành công lớn về quản lý giáo dục.
Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường là những vấn đề được nhiều nhà
nghiên cứu trong và ngoài nước hết sức quan tâm. Việc chú trọng tới các biện
pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học trong nhà trường
luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Nhiều công trình nghiên cứu của các nhà
quản lý
nước ngoài đã đề cập đến vấn đề cốt lõi của quản lý và quản lý giáo dục
như:
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lí giáo dục, Quản lí nhà trường
1.2.1.1. Quản lý giáo dục
Theo tác giả Nguyễn Thị Tính quản lý giáo dục được tếp cận dưới hai góc
độ là góc độ vĩ mô và góc độ vi mô [19]:
Từ những khái niệm đó ở góc độ vĩ mô: chủ thể quản lý giáo dục là hệ
thống các cơ quan quản lý giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân, đối
tượng của quản lý là hệ thống giáo dục quốc dân và hệ thống quản lý, mục tiêu
của quản lý là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất
nước, vì vậy khái niệm quản lý có thể hiểu như sau: Quản lý giáo dục là những
tác động có hệ thống, có mục đích, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp
khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho
hệ thống giáo dục vận hành, phát triển, thực hiện mục tiêu của nền giáo dục.
Tác giả Hồ Văn Liên cho rằng QLGD là sự tác động có ý thức của chủ thể
quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo
dục đạt kết quả mong muốn một cách có hiệu quả nhất. Tùy theo việc xác định
đối tượng quản lý mà QLGD được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau [dẫn theo
3].
Tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm rằng: QLGD theo nghĩa tổng quan là
9