BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG MUA SẮM
TRONG CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CÔNG TY TNHH
ỐNG THÉP HÒA PHÁT

Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế

Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Thanh Hằng

Hà Nội, tháng 3 năm 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TRONG CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CÔNG TY
TNHH ỐNG THÉP HÒA PHÁT

Ngành: Kinh tế
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 8340101

Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Thanh Hằng

Người hướng dẫn: PGS, TS Trần Sĩ Lâm

mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát” là công
trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Trần Sĩ Lâm.
Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn là trung thực và hoàn toàn chưa từng
được công bố trên bất kì công trình nào khác.
Tác giả

Nguyễn Thị Thanh Hằng


iii

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG, HÌNH, BIỂU ĐỒ .............................................................. iv
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN .................................. vi
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TRONG
CHUỖI CUNG ỨNG ................................................................................................5
1.1

Tổng quan về chuỗi cung ứng.............................................................. 5

1.2.1

Khái niệm và phân loại chuỗi cung ứng .................................................5

1.2.2

Vai trò của chuỗi cung ứng trong hoạt động sản xuất kinh doanh .......10

1.2.3

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MUA SẮM TRONG CHUỖI
CUNG ỨNG CỦA CÔNG TY TNHH ỐNG THÉP HÒA PHÁT ......................33
2.1

Thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty ................ 33

2.1.1 Giới thiệu về Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát ....................................33
2.1.2 Tổng quan về nguồn lực của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát ............34
2.1.3 Các sản phẩm chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công
ty trong những năm gần đây ...............................................................................37
2.2

Tổng quan về chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa

Phát…………….. .............................................................................................. 43


iv

2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển .............................................................43
2.2.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng của Công ty .......................................................44
2.2.3 Các hoạt động trong chuỗi cung ứng của Công ty ....................................46
2.2.3 Kết quả đạt được của chuỗi cung ứng của Công ty...................................49
2.3 Thực trạng hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty ... 50
2.3.1 Giới thiệu chung về hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công
ty .........................................................................................................................50
2.3.2 Nội dung hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty ............53
2.3.3 Kết quả đạt được của hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công
ty .........................................................................................................................58
2.4 Đánh giá kết quả của hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công



iv
DANH MỤC BẢNG, HÌNH, BIỂU ĐỒ
1. Danh mục Bảng
Bảng 2.1 Tổng tài sản của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát từ năm 2014 đến năm
2016 ...........................................................................................................................36
Bảng 2.2 Doanh thu và lợi nhuận của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát từ năm
2014 đến năm 2016 ...................................................................................................40
Bảng 2.3 Số lượng nhà cung cấp của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát từ năm
2015 đến năm 2017 ...................................................................................................45
Bảng 2.4 Chi phí mua hàng hóa, dịch vụ đầu vào của Công ty TNHH Ống thép Hòa
Phát giai đoạn 2013-2016..........................................................................................53
Bảng 2.5 Lượng thép và đơn giá nhập khẩu của một số Công ty trong ngành thép
năm 2016, 2017 .........................................................................................................58
Bảng 2.6 Vòng quay tồn kho của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát giai đoạn
2013-2016 .................................................................................................................66
Bảng 3.1 Mục tiêu cải tổ ngành thép của Trung Quốc đến năm 2020 ......................75
Bảng 3.2 Ma trận SWOT giải pháp hoàn thiện hoạt động mua sắm trong chuỗi cung
ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát ............................................................90
2. Danh mục Biểu đồ
Biểu đồ 2.1 Mức độ hài lòng của các đại lý trong nước đối với sản phẩm của Công
ty năm 2017 ...............................................................................................................61
Biểu đồ 2.2 Mức độ hài lòng của các khách hàng nước ngoài đối với sản phẩm của
Công ty năm 2017 .....................................................................................................62
Biểu đồ 2.3 Tỷ lệ giao hàng đúng hạn mặt hàng kẽm của Công ty TNHH Ống thép
Hòa Phát năm 2017 ...................................................................................................65
Biểu đồ 2.4 Tỷ lệ giao hàng đúng hạn mặt hàng thép của Công ty TNHH Ống thép
Hòa Phát năm 2017 ...................................................................................................65
3. Danh mục Hình

ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát” để nghiên cứu. Luận văn đã đạt được
một số kết quả như sau:
- Đưa ra được hệ thống quá cơ sở lý luận có liên quan đến chuỗi cung ứng và
hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của
Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát trong những năm gần đây, từ đó chỉ ra những
mặt mạnh, mặt hạn chế đang còn tồn tại trong hoạt động mua sắm của Công ty.
- Phân tích xu hướng thị trường trong thời gian tới và chỉ ra những cơ hội và
thách thức mà Công ty sẽ phải đối mặt.
- Đề xuất 9 giải pháp và 2 kiến nghị góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả
hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát
trong thời gian tới.
Các kết quả trên đây sẽ được trình bày cụ thể hơn ở các chương tiếp theo.


1

LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển của xu hướng toàn cầu hóa, hiện nay hoạt động sản
xuất, kinh doanh không chỉ còn gói gọn trong phạm vi một doanh nghiệp, một quốc
gia hay môt châu lục mà là mở rộng ra toàn cầu. Một sản phẩm có thể là kết quả của
một chuỗi các doanh nghiệp trong một quốc gia hoặc từ nhiều quốc gia trên thế giới
cùng tham gia vào một chuỗi các hoạt đông gồm có hoạch định, mua sắm, sản xuất,
kinh doanh và phân phối để tạo ra sản phẩm và dịch vụ đáp ứng nhu cầu của người
tiêu dùng.
Sau hơn 30 năm thực hiện đường lối mở cửa và hội nhập cùng thị trường thế
giới, nhờ tiếp cận được những nguồn nguyên liệu giá rẻ từ thị trường trên thế giới,
Ngành thép của Việt Nam đã có những bước tăng trưởng đáng kể. Việt Nam hiện là
nước có số lượng dự án mới nhiều nhất trong khu vực. Theo quy hoạch ngành thép,

Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát trong những năm gần đây, từ đó chỉ ra những
mặt mạnh, mặt hạn chế đang còn tồn tại trong hoạt động mua sắm của Công ty.
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu
quả hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa
Phát trong thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát
mà trọng tâm trong đó là Hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công ty.
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
3.2.1 Về mặt nội dung
Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề cơ bản về hoạt động mua sắm trong
chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát bao gồm cấu trúc, các hoạt
động, nội dung, kết quả đạt được và vai trò đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh
của Công ty.
3.2.2 Về mặt thời gian
Luận văn tập trung nghiên cứu về hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng
của Công ty trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2017.
3.2.3 Về mặt không gian
Luận văn tập trung nghiên cứu về hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng tại
Công ty TNHH Ống thép Hòa Phát bao gồm tất cả các văn phòng, nhà máy tại ba
miền Việt Nam.


3

4. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được xây dựng dựa trên nền tảng một số phương pháp nghiên cứu
khoa học như phương pháp thu thập số liệu qua tổng hợp, thống kê; phương pháp
phân tích số liệu dựa vào so sánh, đối chiếu, quy nạp; kết hợp với việc minh họa


- Nguyễn Quang Vũ, Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗi cung
ứng của Công ty TNHH Uniqlo Việt Nam đến năm 2020, Luận văn Thạc Sĩ Kinh
tế, trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, 2015. Công trình đã chỉ ra
các lý thuyết chung về chuỗi cung ứng: định nghĩa, cấu trúc, các thành phần cơ
bản, những nội dung chính trong chuỗi cung ứng, các yếu tố ảnh hưởng đến quản
trị chuỗi cung ứng, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng… từ đó
tập trung nghiên cứu chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Uniqlo Việt Nam để tìm
ra những biện pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng của Công ty.
6. Tính mới và đóng góp của Luận văn
Điểm mới trong nghiên cứu này đó là tác giả đã đi sâu vào nghiên cứu hoạt
động mua sắm hàng hóa trong chuỗi cung ứng của một doanh nghiệp sản xuất, kinh
doanh điển hình tại Việt Nam.
- Về phương diện học thuật: Hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về
chuỗi cung ứng và hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng, các nhân tố ảnh
hưởng và thang đo mức độ hiệu quả của hoạt động mua sắm. Do vậy, kết quả của
nghiên cứu sẽ có những đóng góp nhất định vào việc hoàn thiện khung lý thuyết về
hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng.
- Về thực tiễn: Luận văn các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam
có cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về một phương thức tiếp cận và đo lường hiệu
quả của hoạt động mua sắm hàng hóa trong chuỗi cung ứng. Đồng thời nhận diện
các yếu tố cơ bản và vai trò tác động của chúng đến hoạt động mua sắm hàng hóa.
Đây sẽ là điều kiện để triển khai những nghiên cứu ứng dụng hoặc có những giải
pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả của hoạt động mua sắm của Công ty.
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài Lời mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính
của Luận văn được chia thành 3 chương như sau:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về Hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng
- Chương 2: Thực trạng Hoạt động mua sắm trong chuỗi cung ứng của Công
ty TNHH Ống thép Hòa Phát


“A supply chain is a network of facilities and distribution options that performs the functions of

procurement of materials, transformation of these materials into intermediate and finished products, and the
distribution of these finished products to customers” (Ganeshan and Harrison, 1995, tr.1).
2

The concept of “supply chain” is well established in the literature and is generally referred to as the

alignment of firms that bring products or services to market (Lambert, Stock and Elleam, 1998).
3

“A supply chain consists of all parties involved, directly or indirectly, in fulfilling a customer request.

The supply chain includes not only the manufacture and suppliers, but also transporters, warehouses,
retailers, and even customers themselves” (Chopra Sunil, Peter Meindl, 2001).


6

- Theo Hội đồng tổ chức chuỗi cung ứng (2010): chuỗi cung ứng bao gồm
mọi hoạt động có liên quan đến sản xuất và phân phối một sản phẩm hoặc dịch vụ
hoàn chỉnh, bắt đầu từ các nhà cung cấp đầu tiên đến khách hàng cuối cùng.
Như vậy, có thể thấy, về cơ bản chuỗi cung ứng là một chuỗi bao gồm các tổ
chức, con người, nguồn lực, thông tin và các hoạt động có liên quan từ khâu hoạch
định, thu mua mua nguyên liệu, sản xuất ra sản phẩm cho đến khi cung cấp cho
khách hàng cuối cùng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất, thương
mại, nhà cung cấp, mà còn bao gồm cả các Công ty vận tải, nhà kho, nhà bán lẻ và
khách hàng của họ. Nói cách khác, chuỗi cung ứng là một quá trình liên tục bắt đầu
từ nguyên liệu thô cho tới khi tạo thành sản phẩm, dịch vụ cuối cùng và được phân

phẩm mà khách hàng có nhu cầu từ đó lên kế hoạch sản xuất. Lợi ích của chuỗi cung
ứng đẩy đó là giúp doanh nghiệp đủ thời gian để chuẩn bị nguồn nguyên vật liệu và
sản xuất hàng hóa. Tuy nhiên, mặt trái của chuỗi cung ứng đẩy đó là trong trường hợp
doanh nghiệp dự báo không đúng nhu cầu tương lai của thị trường, hàng hóa có thể
không bán được dẫn đến lỗ vốn và tốn kém rất nhiều các chi phí khác như chi phí lưu
kho, lưu bãi, chi phí quản lý, chi phí tài chính…
- Chuỗi cung ứng kéo: Trong chuỗi cung ứng kéo, hoạt động tạo ra sản phẩm
là xuất phát từ nhu cầu thực tế đã có của khách hàng trên thị trường. Khách hàng
sẽ tìm kiếm các nhà sản xuất hoặc thương mại có thể đáp ứng nhu cầu của họ, các
nhà sản xuất và thương mại này có thể lại tìm những nhà thầu phụ, nhà cung cấp
khác có thể giúp họ đẩy nhanh quá trình tạo ra sản phẩm, dịch vụ. Khách hàng có
cơ hội chọn lựa những nhà cung cấp mà họ cảm nhận giá trị sản phẩm là tốt nhất.
Ví dụ: trong lĩnh vực điện tử công nghệ cao và hàng hóa là đặc chủng không phổ
thông, thông thường doanh nghiệp sẽ chờ đến khi nhận được đơn đặt hàng của
khách hàng để mới bắt đầu hoạt động sản xuất. Ưu điểm của chuỗi cung ứng kéo
là giúp doanh nghiệp giảm các chi phí trong việc quản lý hàng tồn kho và các chi
phí tài chính, chi phí quản lý có liên quan. Tuy nhiên mặt hạn chế của chuỗi cung
ứng này đó là doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với nguy cơ sẽ không có đủ hàng tồn
kho để đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong khi thời gian đặt mới nguồn nguyên
vật liệu là quá lâu.
- Chuỗi cung ứng kéo và chuỗi cung ứng đẩy đều có những ưu điểm và nhược
điểm riêng đối nghịch nhau. Thực tế trong những năm gần đây, để hạn chế những
nhược điểm cũng như tận dụng tối đa những ưu điểm của cả hai mô hình, nhiều
doanh nghiệp đã rất linh hoạt trong việc phối hợp cả hai mô hình trên tạo thành
chuỗi cung ứng kéo – đẩy.


8

b. Căn cứ vào đặc tính của sản phẩm


9

phẩm là ngắn, việc phân tích chi phí và giá trị là chìa khoá của mọi hoạt động của
doanh nghiệp.
- Chuỗi giá trị: là chuỗi mà sản phẩm đi qua tất cả các hoạt động của các chuỗi
theo thứ tự và tại mỗi hoạt động sản phẩm thu được một số giá trị nào đó. Trong
chuỗi giá trị, doanh nghiệp tìm kiếm sự cải tiến, đột phá thông qua đối tác, liên
minh cùng hợp tác làm việc với nhau hơn là đối đầu.
- Chuỗi điều phối: Thường thấy ở các tập đoàn đa quốc gia nơi có mức độ tập
quyền thấp, khó quản lý, hoạt động chức năng không hiệu quả, chi phí cao, không
tạo được các lợi thế cạnh tranh.
- Chuỗi theo yêu cầu khách hàng: Trong chuỗi cung ứng theo yêu cầu với
khách hàng, doanh nghiệp có mối liên kết rrats chặt chẽ với khách hàng. Các đơn
hàng mà khách hàng thường là những đơn hàng lớn, tập trung, yêu cầu doanh
nghiệp có hệ thống phục vụ khách hàng tốt và phải có khả năng đáp ứng linh hoạt
với các dạng khách hàng khác nhau. Trong chuỗi cung ứng theo yêu cầu khách
hàng, việc ứng dụng công nghệ thông tin đóng một vai trò quan trọng, các doanh
nghiệp thường sử dụng các phần mềm trong quản lý để đảm bảo kịp thời đáp ứng
yêu cầu của các khách hàng.
- Chuỗi tích hợp: Các doanh nghiệp tích hợp với nhau nhằm giảm chi phí và
khoảng cách, mỗi thành phần trong chuỗi cũng ứng tích hợp được tạo lập từ những
những nhóm khách hàng và nhà cung cấp. Chuỗi cung ứng tích hợp yêu cầu xác
định chi phí và tìm mọi cách để giảm thiểu chúng nhằm mục đích đáp ứng đước các
yêu cầu của khách hàng nhưng vẫn giúp doanh nghiệp thu về được lợi nhuận cao
nhất có thể.
- Chuỗi tốc độ: Chuỗi tốc độ tập trung vào việc phát triển sản phẩm, thị trường
được chọn lựa trước, thời gian được kiểm soát chặt chẽ và là thang đo xuyên suốt
mọi quá trình trong chuỗi cung ứng. Hoạt động sản xuất, kinh doanh trong chuỗi
cung ứng tốc độ là linh hoạt có thể tự làm hoặc kết hợp thuê ngoài. Mục đích của

Việc hiểu và quản lý chuỗi cung ứng một cách hiệu quả có thể giúp doanh
nghiệp tối ưu hóa được chi phí của mình. Doanh nghiệp có thể giảm chi phi bằng
nhiều cách như lựa chọn các nhà cung cấp, thay đổi nguồn nguyên vật liệu đầu vào,
tối ưu hoá quá trình luân chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá, dịch vụ hoặc cải tiến
hiệu quả hoạt động của tổ chức…. Doanh nghiệp không những có thể giảm chi phí


11

đầu vào mà còn có thể giảm cả chi phí đầu ra cùng lúc, điều này đóng vai trò rất lớn
trong việc giúp doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh của mình.
1.1.2.2 Tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp
Đối với một doanh nghiệp, việc cố gắng giảm chi phí để giảm giá thành sản
phẩm để cạnh tranh với các doanh nghiệp khác không phải lúc nào cũng khả thi vì
nó còn liên quan đến rất nhiều vấn đề như quy mô, năng lực tài chính… Ví dụ, nếu
quy mô sản xuất của doanh nghiệp là lớn, doanh nghiệp có nhu cầu mua hàng hóa
với số lượng nhiều và có khả năng chi trả cho lượng hàng hóa này thì có thể dễ
dàng tìm được nguồn hàng có giá cả hợp lý hơn so với doanh nghiệp bé do nhà
cung cấp có thể đưa ra mức chiết khấu cao.
Chuỗi cung ứng có thể giúp cho doanh nghiệp phát triển lợi thế cạnh tranh mà
không cần phải giảm giá sản phẩm. Chẳng hạn, quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả,
doanh nghiệp có thể phân phối các đơn đặt hàng nhanh hơn, trong cùng một điều
kiện, khách hàng sẽ chọn Công ty đáp ứng được nhu cầu của họ nhanh nhất, điều
này mang lại cho doanh nghiệp một lợi thế cạnh tranh trong ngành của mình.
1.1.2.3 Tăng khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng
Chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp lựa chọn được những nguồn thông tin cần
thiết trong mọi quá trình xuyên suốt của chuỗi cung ứng và tập trung hướng vào
khách hàng và yêu cầu của họ. Chính những nguồn thông tin này giúp doanh nghiệp
điều phối được hoạt động của mình nhằm mục đích then chốt là đưa sản phẩm đến
đúng nơi cần đến và vào đúng thời điểm thích hợp. Bên cạnh đó, chính vì chuỗi

cho doanh nghiệp đẩy nhanh việc giao hàng và thu tiền hàng giúp đẩy nhanh tốc độ
quay vòng vốn.
1.1.3.5 Tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh
Chuỗi cung ứng của một doanh nghiệp bất kì dù là doanh nghiệp sản xuất hay
doanh nghiệp cung ứng các dịch vụ luôn tồn tại ba bước chính bao gồm:
- Thứ nhất là các bước khởi đầu và chuẩn bị cho quá trình tạo ra sản phẩm,
dịch vụ, tập trung hướng tới những thông tin từ khách hàng và yêu cầu của họ
- Thứ hai là bản thân quá trình tạo ra sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp.
Quá tình này tập trung vào những phương tiện, thiết bị, nhân lực, nguyên vật liệu và
chính quá trình tạo ra sản phẩm, dịch vụ.
- Thứ ba là tập trung vào sản phẩm cuối cùng, phân phối và một lần nữa
hướng tới những thông tin từ phía khách hàng và yêu cầu của họ.
Chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp điều phối khả năng tạo ra hàng hóa, dịch
vụ có giới hạn và thực hiện việc lên kế hoạch cho quá trình này. Đây là những công


13

việc đòi hỏi tính dữ liệu chính xác về hoạt động tại doanh nghiệp, nhằm làm cho kế
hoạch đã đưa ra của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao nhất.
1.2.3 Cấu trúc chuỗi cung ứng
1.1.3.1 Cấu trúc chuỗi cung ứng dạng đơn giản
Xét ở hình thức đơn giản nhất, trong một chuỗi cung ứng điển hình bao gồm
doanh nghiệp, nhà cung cấp và khách hàng của doanh nghiệp đó. Đó là một chuỗi
những đối tượng tham gia cơ bản để tạo ra một chuỗi cung ứng:
- Nhà cung cấp: là các Công ty bán sản phẩm, dịch vụ là đầu vào cần thiết cho
quá trình sản xuất và/hoặc kinh doanh của doanh nghiệp. Nhà cung cấp bao gồm nhà
cung cấp nguyên vật liệu đầu vào trực tiếp của doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ
cung cấp các dịch vụ cần thiết cho hoạt động sản xuất và/hoặc kinh doanh.
- Doanh nghiệp: là đơn vị tiến hành sử dụng các sản phẩm, dịch vụ đầu vào để

14

di chuyển từ nhà cung cấp này sang khách hàng, thì một phần giá trị cho sản phẩm
được tạo thêm. Cứ như thế cho đến khi sản phẩm đáp ứng được yêu cầu của khách
hàng là người tiêu dùng cuối cùng.
1.1.3.2 Cấu trúc chuỗi cung ứng dạng phức tạp
Xét ở dạng phức tạp, chuỗi cung vẫn bao 3 đối tượng cơ bản là doanh nghiệp,
nhà cung cấp và khách hàng của doanh nghiệp đó. Ngoài ra, trong chuỗi cung ứng
phức tạp người ta còn có các nhà cung cấp phía ở phân lớp phía trước và khách
hàng ở phân lớp phía sau:
- Nhà cung cấp: Trong chuỗi cung ứng dạng phức tạp, nhà cung cấp không chỉ
đơn giản là các Công ty bán các sản phẩm, dịch vụ là đầu vào cần thiết cho quá
trình sản xuất và/hoặc kinh doanh của doanh nghiệp doanh nghiệp nữa. Trong thực
tế, bất kì doanh nghiệp nào cũng mua hàng hóa, dịch vụ đầu vào từ nhiều nhà cung
cấp khác nhau nhằm tối thiểu hóa chi phí đầu vào, bên cạnh đó bất cứ nhà cấp nào
của doanh nghiệp đều có thể có nhà cung cấp ở phía trước nó (nhà cung cấp ở phân
lớp phía trước). Nếu phân theo các cấp, nhà cung cấp cấp 1 là nhà cung cấp trực tiếp
cho doanh nghiệp thì các nhà cung cấp của nhà cung cấp 1 là nhà cung cấp cấp 2,
nhà cung cấp trước của nhà cung cấp cấp 2 là nhà cung cấp cấp 3… Do một nhà
cung cấp có thể có nhiều nhà cung cấp trước đó nên các nhà cung cấp trong chuỗi
cung ứng sẽ tạo thành một chuỗi có dạng hội tụ dần về phía doanh nghiệp
- Doanh nghiệp: Trong chuỗi cung ứng dạng phức tạp, doanh nghiệp - là đơn vị
tiến hành sử dụng các sản phẩm, dịch vụ đầu vào để đưa vào quá trình sản xuất
và/hoặc kinh doanh vẫn đứng ở vị trí trung tâm. Mối quan hệ giữa các doanh nghiệp
sản xuất và/hoặc kinh doanh với nhà cung cấp và khách hàng của nó là một chuỗi
cung ứng nhỏ trong chuỗi cung ứng phức tạp.
- Khách hàng: Trong chuỗi cung ứng dạng phức tạp, khách hàng ở đây ngoài
những khách hàng mua hàng hóa, dịch vụ trực tiếp từ doanh nghiệp còn bao gồm cả
các khách hàng khác. Khách hàng ở đây còn có thể là khách hàng ở phân lớp phía
sau (có thể là khách hàng cuối cùng tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp