Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
Đề tài: Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non
I. Phần mở đầu.
1.Lý do chọn đề tài :
Môi trường là tổng hợp các điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng đến các vật thể, sự kiện,
vấn đề bảo vệ và giáo dục bảo vệ môi trường hiện nay là một vấn đề cấp bách của xã hội và
mang tính toàn cần , mọi người , mọi tầng lớp trong xã hội đều được trang bị những kiến
thức cần thiết về bảo vệ môi trường và bắt đầu từ lứa tuổi mầm non.
Trong thời đại ngày nay khoa học, kỹ thuật kinh tế phát triển như vũ bão, sản phẩm công
nghiệp ra đời ở khắp mọi nơi, từ nông thôn thành phố, đời sống con người cũng từ đó được
dần nâng cao, nhưng đi kèm mặt tích cực đó thì một khối lượng không nhỏ rác thải công
nghiệp cũng ra đời và với việc xử lý rác chưa triệt để là nguyên nhân dẫn đến môi trường bị
ô nhiễm nghiêm trọng, môi trường đất đai, hiện tượng suy thoái rừng, môi trường nước
không khí , đều bị các chất độc hại khắp nơi gây nên sự ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống
của con người .
Trong những năm gần đây, công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường bước đầu đã
được thực hiện tại các cơ sỡ giáo dục mầm non, song các hoạt động giáo dục ý thức bảo vệ
môi trường cho trẻ mang tính chất chỉ là giải pháp tình thế, tích hợp lồng ghép vào các hoạt
động giáo dục khác, chưa có tính hệ thống và chưa đồng đều. Như vậy giáo dục ý thức bảo
vệ môi trường cho trẻ thì ta sẽ làm gì? Giáo dục trẻ như thế nào? Và mục đích đạt được sẽ là
cái gì?
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ là việc chúng ta cung cấp cho trẻ những kiến
thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra ở tẻ có
những thái độ, hành vi đúng đắn của trẻ đối với môi trường .
Trẻ ở lứa tuổi mầm non rất thích hoạt động và những gì mới mẽ rất hấp dẫn đối với trẻ, trẻ
rất thích được tiếp xúc tìm hiểu thiên nhiên, cuộc sống xung quanh trẻ, thông qua đó trẻ lĩnh
hội hình thành nề nếp, thói quen, thái độ ứng xử có giá trị tốt đẹp của trẻ, về môi trường giúp
trẻ có khái niệm ban đầu về môi trường song của bản thân mình nói riêng và con người xã
hội nói chung là rất cần thiết ,từ đó giáo dục trẻ có cách sống, đối xử tích cực với môi trường
nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ.
- Công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh
- Phương pháp kết hợp với các ban ngành đoàn thể
II. Nội dung
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
1. Cơ sở khoa học:
1.1. Cơ sở lý luận:
Như chúng ta đã biết môi trường là tổng hợp các điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng đến
các vật thể, môi trường là toàn bộ các hệ thống tự nhiên và hệ thống vật chất do con người
tạo ra xung quanh mình. trong đó con người sống, lao động đã khai thác những tài nguyên
thiên nhiên hoặc nhân tạo cho phép thoả mản những nhu cầu cá nhân của trẻ .
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là một quá trình giáo dục có mục đích nhằm giúp cho
mọi người, mọi nhà, mọi tầng lớp trong xã hội cộng đồng nhận thức và quan tâm đến vấn đề
của môi trường, giúp cho con người có những hiểu biết thái độ tích cực, có khả năng và
những hành vi tốt đối với việc bảo vệ môi trường .
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường nhằm giúp con người nhận thức đúng đắn về môi
trường và có ý thức trong việc khai thác, sữ dụng các nguồn tài nguyên và có ý thức trách
nhiệm thực hiện các nhiệm vụ giữ gìn bảo vệ môi trường. Giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường được xem là một trong những biện pháp bảo vệ môi trường có hiệu quả và là nền
tảng để cải thiện môi trường có hiệu quả và nhằm đảm bảo cho sự phát triển bền vững .
Việc giáo dục trẻ mầm non là nền tảng của sự hình thành nhân cách. Có một nhà giáo dục
đã nói rằng “ Trẻ em như tờ giấy trắng, chúng ta vẽ cái gì lên thì sẽ được các đó”. Trẻ em ở
lứa tuổi mầm non là lứa tuổi đang hình thành và phát triển cơ thể non nớt của trẻ chịu sự tác
động mạnh mẽ và sự ảnh hưởng quyết định của môi trường, sống xung quanh trẻ cho sự tăng
trưởng và phát triển để trẻ có một sự phát triển toàn diện và thể hiện trí tuệ tình cảm và thẩm
mỹ, ở lứa tuổi này trẻ rất nhạy cảm, tình cảm phát triển mảnh liệt đặc biệt là tính đồng cảm,
dễ xúc cảm đối với con người và cảnh vật xung quanh.Do đó việc giáo dục hình thành những
tình cảm thái độ và kỹ năng của trẻ đối với cuộc sống, môi trương giáo dục và giáo dục ý
Ngày nay tài nguyên thiên nhiên ngày càng bị suy thoái, muốn bảo vệ môi trường mỗi
chúng ta cần có nhận thức đúng đắn và biết cách bảo vệ chúng. Khi những vấn đề trên chưa
trở thành bức xúc trong chúng ta tồn tại 1 số suy nghĩ chưa đúng đắn về vấn đề này.
Con người cho rằng tài nguyên của trái đất là vô tận có thể thả sứcc khai thác phục vụ lợi
ích của mình mà không quan tâm đến cạn kiết. Con người có khả năng chinh phục thiên
nghiên hoàn toàn, đặc biệt khi khoa học kỹ thuật phát triển mà việc ứng dụng khoa học kỹ
thuật vào đời sống sản xuất , con người chỉ nghĩ đến sự tiện lợi đến năng suất , chất lượng
sản phẩm mà ít nghĩ đến ảnh hưởng của nó tới môi trường sống như: Khói bụi nhà máy xã ra
gây ô nhiểm không khí, chất độc từ phân bón, thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp,
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
công nghiệ plàm ô nhiểm nguồn nước sạch, ô nhiểm không khí, tiêu diệt các sinh vật. Con
người tỏ thái độ lơ là thiếu quan tâm cho dù môi trường ô nhiểm coi đó là việc của xã hội,
của người khác. Nguy hại hơn suy nghỉ trên không của ít người mà của toàn thế giới. Vì vậy
cần có những hành vi ứng xử thật đúng đắn với môi trườngvà tài nguyên thiên nhiên là vấn
đề cấp bách nếu không những vấn đề trên sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống con người trong hiện
tại và tương lai. Cần cho học sinh biết môi trường nơi đang sống, Hạn chế thải chất độc hại
ra môi trường ảnh hưởng đến nguồn nước uống và sinh hoạt để trẻ biết bảo vệ nguồn tài
nguyên thiên nhiên , hiểu được một cách đầy đủ về sự tác động của con người với môi
trường.
2. Đánh giá thực trạng:
2.1. Những thuận lợi và khó khăn:
a.Thuận lợi:
- Trường chúng tôi luôn được sự quan tâm đặc biệt của các cấp, ngành lảnh đạo đặc biệt là
sự quan tâm chỉ đạo của phòng giáo dục .
- Trường luôn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình và quan tâm đặc biệt của các bậc phụ huynh,
tham gia đầy đủ trong các cuộc họp , buổi tuyên truyền do nhà trường tổ chức, đưa đón tận
nơi, thường xuyên trao đổi với nhà trường để có phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ tốt nhất
4
5
Nội dung
Số trẻ biết về môi trường
Số trẻ phân biệt được môi trường sạch, bẩn
Số trẻ có ý thức bảo vệ môi trường
Số trẻ biết các hoạt động bảo vệ môi trường
Số trẻ thực hiện các việc làm hàng ngày nhằm
Số lượng
22/30
20/30
17/30
15/30
12/30
Chất
lượng
(%)
73%
66%
56%
50%
40%
bảo vệ môi trường
3. Những biện pháp thực hiện giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non
đối với cuộc sống con người? Cây xanh cung cấp cho con người những gì?( ôxi để thở…)
Con đã làm gì để chăm sóc bảo vệ cây xanh?
Đối với phương pháp trực quan không chỉ áp dụng trên các hoạt động học mà còn vận
dụng ở mọi lúc , mọi nơi và đặc biệt tôi còn vận dụng những hiện tượng tự nhiên đang đồng
thời xẩy ra trước mắt trẻ để cho trẻ quan sát hoặc một việc làm có thể nói rằng nó thường
xuyên và liên tục với trẻ trong suốt quá trình trẻ đến trường đó là những tranh ảnh giáo dục
ý thức bảo vệ môi trường, tranh ảnh về vệ sinh cơ thể ăn uống hợp lý và những việc làm có
thói quen, hành vi tốt cho môi trường đều được tôi sắp xếp ở góc tuyên truyền trong lớp học
theo chủ đề. Phương pháp trực quan minh hoạ sẽ gúp cho trẻ có thêm những hiểu biết về
thực tế, cuộc sống xung quanh trẻ các sự vật hiện tượng thiên nhiên cũng như môi trường
nơi trẻ hoạt động.
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
Giáo dục, hình thành ở trẻ những hành vi, thái độ tiết kiệm khi sữ dụng năng lượng. Hằng
ngày trẻ chú ý, quan sát, bắt chước những việc làm của người lớn như: Khi ra khỏi nhà thì
phải tắt điện, tắt quạt, ti vi, máy tính khi không sữ dụng .
Giáo dục trẻ có thái độ không đồng tình với những hành vi chưa có ý thức tiết kiệm năng
lượng, từ đó trẻ phân biệt được những hành vi đúng, chưa đúng trong việc sữ dụng năng
lượng tiết kiệm .
Ví dụ : Khi cho trẻ quan sát tranh đàm thoại cùng trẻ :
Nhìn vào tranh con cho cô và các bạn biết con người đã sữ dụng năng lượng mặt trời để làm
gì? ( Làm khô quần áo, làm động cơ của ô tô chuyển động, tạo ra nhiệt, điện …)
3.3. Dạy trẻ qua phương pháp thực hành :
Đây là nhóm các biện pháp cho trẻ thực hành là cách tổ chức cho trẻ hoạt động nhằm tìm
tòi những kiến thức mới và vận dụng những điều đã được học vào thực tiển cuộc sống của
trẻ.
Trong nhóm phương pháp này tôi chú trọng nhiều nhất ở phương pháp dùng trò chơi và
tạo tình huống có vấn đề trong cuộc sống , đồng thơi tạo cơ hội cho trẻ thể hiện sự sáng tạo
Ví dụ : Để giáo dục trẻ sữ dụng năng lượng tiết kiệm tôi đưa ra các tình huống như : Khi ra
khỏi phòng thì con làm gì? Sau khi rửa tay xong vòi nước đang chảy thì con sẽ làm gì? Nếu
con không xem ti vi, không sữ dụng máy tính nữa thì con sẽ làm gì .
3. 4 Dạy trẻ qua phương pháp trò chuyện
Phương pháp trò chuyện tức là đối thoại giữa cô và trẻ có tác dụng gợi mở, dẫn dắt trẻ đi
đến kết luận, khái quát và trước hết biết vận dụng những hiểu biết hàng ngày vào việc giữ
gìn bảo vệ môi trường xung quanh.
Thông qua phương pháp này giáo viên có thể truyền đạt thông tin và thu nhận thông tin từ
trẻ, đồng thời kích thích trẻ suy nghĩ và chia sẽ suy nghĩ của mình với cô giáo và các bạn
trong lớp, trẻ có thể bộc lộ cảm xúc của mình với thiên nhiên, cây cối, con vật xung quanh
trước và cũng thông qua phương pháp này mà cô giáo biết được những mong muốn nguyện
vọng, sở thích của trẻ hiểu được tình cảm của trẻ đối với mọi người mọi vật xung quanh mà
trẻ thường xuyên được tiếp xúc .
Ví dụ :Cô giáo muốn giúp trẻ quan tâm đến con vật, cây cối, nhận ra những việc làm đúng,
việc làm chưa đúng kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm thông qua hoạt động làm quen
tác phẩm văn học cô có thể kể cho trẻ những câu chuyện như : Bé và cái vỏ bao ni lông, cậu
bé và cây, tâm sự của vỏ hộp…
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
Hoặc giúp trẻ hiểu thêm vai trò của con vật, cây cối…Trẻ biết yêu quý thiên nhiên cô có
thể kể cho trẻ nghe câu chuyện : Con hãy đợi rồi sẽ biết nổi đau của lá, giọt nước tí xíu…
Ví dụ : Trong giờ khám phá khoa học:Tìm hiểu một số đồ dùng trong gia đình tôi thường sữ
dụng phương pháp trò chuyện cùng trẻ về các loại đồ dùng …Bao gồm những đồ dùng gì ?
Dùng để làm gì? Nó được làm bằng gì? Chúng ta phải giữ gìn bảo vệ nó như thế nào ?
Qua đó giáo dục trẻ biết cách sữ dụng đồ dùng và cách bảo vệ ,sắp xếp .
Để đồ dùng được sữ dụng bền lâu thì phải làm gì ? Trong gia đình , muốn ngăn nắp thì
đồ dùng phải để như thế nào?
Các con muốn quần áo mình sạch sẽ thì phải làm gì ?
Ví dụ: Để giúp trẻ phân biệt môi trường nước sạch, nước bẩn cô cho trẻ làm thí nghiệm nhỏ :
Dùng hai bình lọc: Một bình đựng nước sạch, một bình đựng nước bẩn .
Và cho bình lọc trong một thời gian nhất định sau đó cho trẻ quan sát ở hai bình, ở bình
được nước bẩn thì chất cặn bã nhiều, còn bình đựng nước sạch không có chất cặn bã. Khi
cho trẻ thực hiện làm các thí nghiệm cô giáo nên hướng dẫn trẻ làm các thí nghiệm, thí
nghiệm đơn giản với nhận thức của trẻ.
Nếu trẻ được tự mình thử nghiệm, trải nghiệm bằng những thí nghiệm nhỏ sẽ giúp trẻ biết
được vai trò của năng lượng đối với đời sống hàng ngày.
Ví dụ : Cô lấy hai chậu nước đưa một chậu ra phơi ngoài nắng khoảng 5-10 phút, một
chậu để trong nhà sau đó cô cho trẻ sờ tay vào hai chậu nước và hỏi trẻ Chậu nước nào nóng
hơn ?
Tại sao chậu nước đó nóng hơn ?
Hoặc có thể cho trẻ cảm nhận cái nóng của mặt trời bằng cách cho trẻ đứng dưới trời
nắng khoảng 1 phút sau đó cho trẻ đứng vào bóng cây cô hỏi trẻ :
Con đứng ở đâu thấy nóng hơn? Tại sao ?
Qua đó giúp trẻ biết được vai trò của năng lượng mặt trời và biết bảo vệ sức khoẻ của
bản thân .
3.6. Phương pháp dùng tình cảm khích lệ :
Giáo viên dùng cử chỉ, điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp để khuyến khích và ủng hộ
trẻ hoạt động khám phá tìm hiều về môi trường xung quanh trẻ, đây là phương pháp đặc thù
của ngành học mầm non, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là thích được
khen cô giáo phải luôn đối xử nhẹ nhàng với trẻ khéo léo trong việc khuyến khích, động viên
giúp trẻ phát huy tính sáng tạo của trẻ, việc tuyên dương trẻ phải được tiến hành ngay sau
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
khi trẻ hoàn thành nhiệm vụ của mình, vì việc ghi nhớ của trẻ ở độ tuổi này chưa có tính bền
vững trẻ chóng nhớ, mau quên, nếu giáo viên không tận dụng hết cơ hội, khen trẻ đúng lúc
thì việc giáo dục trẻ kích thích sáng tạo năng động của trẻ bị hạn chế .
cho trẻ mầm non, Muốn giáo dục trẻ một cách toàn diện đòi hỏi phụ huynh phải giữ vai trò
vững chắc giữa gia đình và nhà trường.
* Xây dựng góc tuyên truyền.
Ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho mình về những nội dung sẽ trang bị ở góc
tuyên truyền với phụ huynh như: Công tác vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường xanh sạch sẽ
giúp trẻ khoẻ mạnh.
* Tuyên truyền qua giờ đón trả trẻ, qua các cuộc họp phụ huynh.
Tôi thường xuyên trò chuyện, trao đổi với phụ huynh về vấn đề môi trường, công tác giáo
dục, ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường và gia đình.
Cứ vào đầu năm học tôi đã tham mưu với nhà trường đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường vào các cuộc họp phụ huynh tuyển chọn tuyên truyền cho phụ huynh hiểu rõ về tầm
quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ không chỉ ở trường mầm non
mà còn ở gia đình, cộng đồng và xã hội.
3.9. Kết hợp với các ban ngành đoàn thể :
Tôi tận dụng các buổi sinh hoạt đoàn thể phối hợp với các ban ngành đoàn thể để tuyên
truyền sâu rộng cho mọi cấp mọi ngành nhằm làm cho mọi người ý thức đúng vai trò, vị trí
của giáo dục mầm non và việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non giúp trẻ
hiểu được vấn đề môi trường ở trường mầm non cũng như ở trong gia đình trẻ và ở trong xã
hội .Dần dần hình thành cho trẻ những hiểu biết về môi trường như: Môi trường sạch, môi
trường bẩn, môi trường bị ô nhiểm …và biết làm gì để giữ gìn, bảo vệ môi trường sống là cơ
sở cho sự phát triển toàn diện nhân cách sau này của trẻ
4. Phân tích tổng hợp rút ra kết luận khoa học:
Có được nhiều thành công trên ,trước hết là nhờ sự quan tâm chỉ đạo thực hiện tốt các
chuyên đề về giáo dục bảo vệ môi trường của phòng, sự quan tâm, giúp đỡ bồi dưỡng của
ban giám hiệu nhà trường chia sẽ kinh nghiệm của chị em đồng nghiệp và nổ lực phấn đấu
của bản thân .
Về công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non được thực hiện
tốt trước hết giáo viên phải là người nhiệt tình, tận tuỵ với trẻ hăng say với nghề nghiệp, yêu
nghề mến trẻ, công việc đặc biệt của cô giáo là tấm gương tốt cho trẻ noi theo .
lớp học, tham gia các hoạt động trồng và chăm sóc cây cối, con vật, trẻ có những phản ứng
thái độ tích cực trước những hành vi huỷ hoại môi trường .
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
Kết quả thể hiện ở bảng sau : Số cháu 30
Trước khi thực hiện
Số Chất
T
T
Nội dung khảo sát lượng
Sau khi thực hiện
Số Chất
lượng
Nội dung khảo sát
lượng
(%)
1
Số trẻ biết về môi
2
Số trẻ biết các hoạt động
15/3
động bảo vệ môi 0
trường
Số trẻ thực hiện
30/30
29/30
môi trường sạch, bẩn
sạch, bẩn
Số trẻ có ý thức 17/30
50%
12/3
lượng
%
28/30
%
ngày nhằm bảo vệ
làm hàng ngày nhằm bảo
III. Kết luận và kiến nghị đề xuất
1. Kết luận :
Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non có ý nghĩa to lớn góp phần
không nhỏ vào việc hình thành phát triển nhân cách con người với xã hội Việt Nam. Vì vậy
chúng ta phải khuyến khích kịp thời tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ tham gia quan sát, tìm tòi
khám phá tìm hiểu môi trường đáp ứng nhu cầu tò mò ham hiểu biết của trẻ, giúp trẻ có vốn
hiểu biết về môi trường rèn luyện kỹ năng, có ý thức bảo vệ môi trường, gần gủi thân thiện
với môi trường, giữ gìn môi trường xanh sạch đẹp và mong muốn tham gia cải thiện môi
trường theo chiều hướng tích cực .
Vấn đề giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non góp phần hình thành sớm
các cơ sở văn hoá hình thành ở trẻ ấn tượng cảm xúc, các biểu tượng phong phú, đa dạng
sống động và rực rỡ…Về thiên nhiên về cuộc sống, đặt nền móng cho sự hình thành các thói
quen , hành vi ứng xử có văn hoá với môi trường, yêu thiên nhiên phát triển thể lực, trí tuệ,
ngôn ngử tình cảm, xã hội và các mối quan hệ,sự sáng tạo và thái độ thân thiện với môi
trường sống.
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là một việc làm có ý nghĩa
giáo dục trẻ mầm non, hơn nữa nó không chỉ khép kín ở trường mầm non mà cần được thực
hiện rộng rải, thường xuyên, liên tục …và phải được hoà nhập với chương trình phát triển
văn hoá - xã hội của địa phương thông qua việc tuyên truyền kiến thức về môi trường ý thức
bảo vệ môi trường cho các tầng lớp trong xã hội .Các bậc cha mẹ cộng đồng thực hiện xã hội
hoá giáo dục …
Vì vậy phải được coi là một nhân tố, một động lực không thể thiếu trong việc giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường trong trường mầm non
2. Kiến nghị :
Nhận thức được những vấn đề về môi trường ở trường mầm non cũng như gia đình và
trong xã hội , nhìn lại thực trạng của địa phương chưa thoả mạn với được những tiềm năng