CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập -Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC THEO NHÓM CHO HỌC SINH LỚP 2

Quảng Ninh, tháng 5 năm 2018


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập -Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC THEO NHÓM CHO HỌC SINH LỚP 2

Họ và tên: Võ Thị Thúy Hồng
Chức vụ: TPCM tổ 2 - 3
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học số 2 An Ninh

Quảng Ninh, tháng 5 năm 2018


1. MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm:
Sự nghiệp giáo dục - đào tạo có vị trí quan trọng trong chiến lược con người,
chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước: “Nguồn tài nguyên và sự giàu
có của một quốc gia không phải nằm trong lòng đất mà chính là nằm trong bản
thân con người, trí tuệ con người”. Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá
thắng lợi phải đẩy mạnh phát triển giáo dục - đào tạo vì giáo dục đào tạo có vai



1.2 Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Đã có nhiều người sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng dạy
nhưng ở sáng kiến này có hai điểm mới sau:
- Hướng học sinh đến hoạt động tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức dưới sự tổ chức,

điều hành của nhóm trưởng và sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên.
- Bồi dưỡng và đào tạo đội ngũ nhóm trưởng.
2. NỘI DUNG:
2.1 Thực trạng trước khi viết sáng kiến:
2.1.1 Thực trạng của giáo viên:
Một số giáo viên tổ chức hoạt động theo nhóm còn mang tính hình thức mà
chưa chú trọng đến hiệu quả.
Khi tiến hành tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ, giáo viên chủ yếu hướng học
sinh nhằm vào mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ học tập cụ thể mà chưa chú trọng
giáo dục cho học sinh những kĩ năng xã hội quan trọng như kĩ năng hợp tác, kĩ
năng giao tiếp....
Giáo viên chưa chú trọng đến việc bồi dưỡng các đối tượng học sinh có năng
khiếu. Cụ thể là trong một nhóm có nhiều trình độ nên các em có năng khiếu làm
xong nhiệm vụ rồi ngồi chơi mà giáo viên chưa chú ý để giao thêm nhiệm vụ cho
các em.
*Nguyên nhân của những tồn tại trên đó là:
Theo một số giáo viên thì học hợp tác nhóm là xếp các em vào một nhóm để
cùng giải quyết một câu hỏi khó mà một em học sinh bình thường không thể giải
quyết được. Hơn nữa PPDH truyền thống đã ăn sâu vào mỗi giáo viên nên một số
giáo viên chưa thực sự chú tâm và hào hứng với cách thức tổ chức lớp học mới.
Nhiều giáo viên ngại sử dụng phương pháp này vì đòi hỏi phải chuẩn bị công
phu như phiếu học tập, đồ dùng học tập…; quản lí khó khi tổ chức thực hiện trên
lớp.

Một số học sinh còn có tâm lý ỷ lại, dựa dẫm vào các bạn cùng nhóm.
Giáo viên thỉnh thoảng thiếu bao quát tất cả các nhóm; lớp học có số học sinh
đông ( 29 em), trình độ nhận thức không đồng đều nên dẫn đến các em có thời
gian trống để nói chuyện riêng.
Từ thực tế trên, vấn đề đặt ra là phải làm sao để chính các em cảm thấy hứng
thú với việc học để từ đó, hướng các em đến sự đam mê học tập, có ý thức tự học
và đạt kết quả cao trong học tập. Tôi luôn trăn trở làm thế nào để tìm ra một số
giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy học theo nhóm cho học sinh lớp 2.
Tôi tự hứa với lòng mình phải cố gắng thật nhiều trong công tác giảng dạy và
phải đặc biệt quan tâm, gần gũi hơn với tất cả học sinh trong lớp.
2.2 Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học theo nhóm cho học sinh
lớp 2:
2.2.1 Nhận thức đúng tầm quan trọng của việc dạy học theo nhóm:
Sự thành công của việc giảng dạy phụ thuộc rất nhiều vào PPDH được giáo
viên lựa chọn. Cùng một nội dung nhưng tùy thuộc vào phương pháp sử dụng thì
sẽ có những kết quả khác nhau. Trong dạy học theo mô hình trường học mới
VNEN, PPDH theo nhóm phát huy được tính tích cực của người học, dạy học
hướng về người học. Chính vì vậy mà giáo viên và học sinh phải nhận thức đúng
đắn tầm quan trọng của việc học theo nhóm.


Phương pháp học tập theo nhóm có rất nhiều ích lợi nhưng sau đây là một
số ích lợi cơ bản:
Thứ nhất: Hoạt động nhóm giúp học sinh tích cực và tham gia học tập
nhiều hơn.
Thứ hai: Các kĩ năng giao tiếp về mặt xã hội và một số kĩ năng sống được
phát triển.
Thứ ba: Thông qua hoạt động nhóm, các em có thể tự diễn đạt bằng lời và
chia sẻ các ý tưởng của mình với những người khác trong việc phát triển các kĩ
năng ngôn ngữ, qua đó các em có thể giúp đỡ lẫn nhau.

nhiệm vụ, cá nhân suy nghĩ và tự hoàn
thành nhiệm vụ được giao. Sau đó
nhóm trưởng yêu cầu các thành viên
trong nhóm trình bày kết quả làm việc
của mình, các thành viên khác bổ sung


để hoàn thiện kiến thức. Như vậy dù
học theo nhóm nhưng học cá nhân vẫn
là chủ yếu, nhóm chỉ giúp cá nhân
hoàn thiện kiến thức. Giáo viên theo
dõi, kiểm tra việc hoàn thành nhiệm vụ
của nhóm để trợ giúp khi học sinh gặp
khó khăn.
Nhóm trưởng cố định

Nhóm trưởng có sự luân phiên

Giáo viên chốt kiến thức sau khi các Các thành viên trong nhóm tương tác
nhóm trình bày.
với nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Chỉ
tổ chức hoạt động theo lớp khi giáo
viên quan sát thấy các nhóm đều sai
những lỗi giống nhau hoặc đều lúng
túng trước nhiệm vụ nào đó.
Giáo viên thiết kế phiếu học tập cho Giáo viên chủ yếu thiết kế phiếu chỉ
những nội dung cần thảo luận.
dẫn học tập cho những bài có sự điều
chỉnh.
2.2.3 Giáo viên và học sinh làm tốt công tác chuẩn bị:

* Bài 28 C: BẠN THÍCH CÂY GÌ? (Tiết 3)
- Sách Hướng dẫn học Tiếng Việt lớp 2 - tập 2B, trang 12.
HĐ 6: ( HĐ thực hành)
Viết một đoạn văn về loại quả em thích theo gợi ý sau:
- Đó là quả gì?
- Màu sắc, hình dáng như thế nào?
- Quả có mùi vị gì?
Để học sinh có thể viết được một đoạn văn hay thì giáo viên hướng dẫn học sinh
chuẩn bị tranh, ảnh hoặc các quả thật. Từ việc quan sát và biết được đặc điểm của
mỗi loài quả các em có thể viết đoạn văn dễ hơn.
2.2.4 Chia nhóm và tổ chức quản lí hoạt động nhóm hiệu quả:
a. Chia nhóm:
Có nhiều cách chia nhóm. Tùy theo bài học hoặc tùy theo đặc điểm của lớp, ta
có thể chia nhóm theo các cách sau đây:
* Cho HS tự chọn nhóm:
Đây là hoạt động mà học sinh rất hứng thú. Các nhóm nhỏ (4 - 6 học sinh)
được hình thành dựa theo sở thích, thói quen của nhau. Học sinh tự hình thành
nhóm trên cơ sở nguyện vọng.
* Chia nhóm một cách ngẫu nhiên:
Đây là dạng tổ chức nhóm ngẫu nhiên, một hình thức chia nhóm công bằng
cho tất cả HS.
Cách làm như sau:
Người quản trò hô“ đoàn kết - đoàn kết”; Học sinh đáp “ kết mấy kết mấy” kết thành vòng tròn, từ đó ta chia nhóm tiếp.
Lớp tôi có 28 học sinh, tôi muốn chia lớp thành 7 nhóm thì ta hô
“ đoàn kết đoàn kết” “ kết mấy kết mấy” : “ kết 4 - kết 4” …
* Giáo viên là người chọn nhóm:


- Nhóm khả năng đa dạng: Giáo viên sẽ phân chia để trong nhóm có cả học
sinh khá lẫn học sinh yếu nhằm hỗ trợ lẫn nhau.

Họa Mi

Sóc Nâu

Gấu Trúc

Vịt Con

Nai Con

Thỏ Trắng
Trong mỗi nhóm tôi xây dựng phong trào “Đôi bạn cùng tiến”… Đôi bạn ấy phải
tâm đầu ý hợp, biết yêu thương, giúp đỡ nhau, tạo điều kiện phát huy vai trò tự quản
của học sinh và các em thấy được sự quan tâm của cô giáo với các em.


Tôi phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong nhóm. Cụ thể như
sau:
Nhóm trưởng: Quản lí, chỉ đạo, điều khiển các thành viên trong nhóm hoạt động.
Thư kí: Ghi chép kết quả công việc của nhóm sau khi được sự đồng tình của cả
nhóm.
Báo cáo viên trình bày trước lớp kết quả thảo luận của cả nhóm.
Các thành viên khác có nhiệm vụ tham gia tích cực, đóng góp ý kiến vào hoạt
động của nhóm.
* Các cách thức làm việc trong nhóm:
Chấp hành sự chỉ đạo của nhóm trưởng.
Làm việc cá nhân.
Báo cáo kết quả học tập trước nhóm.
Nhận xét kết quả, bài làm của bạn.
Chủ động tìm trợ giúp khi gặp khó khăn.

hướng phấn đấu trong quá trình học tập để trở thành nhóm trưởng.
Đối với từng môn học, từng thời điểm và năng lực của học sinh mà giáo
viên cần lựa chọn các thành viên làm nhóm trưởng cho phù hợp. Giáo viên nên
hạn chế việc để một học sinh đảm nhận vai trò nhóm trưởng xuyên suốt một năm
học, hoặc làm nhóm trưởng tất cả các môn học trong chương trình. Có thể một
học sinh học chưa học tốt môn Toán, nhưng em lại vẽ rất đẹp thì tôi để học sinh
đó làm nhóm trưởng HĐGD Mỹ thuật, từ đó có cơ sở khuyến khích các em phấn
đấu ngày càng nhiều hơn để hoàn thiện bản thân mình
* Tập huấn, bồi dưỡng kĩ năng điều hành, quản lí cho các nhóm trưởng.
Sau khi đã bầu được nhóm trưởng, tôi hướng dẫn để các nhóm trưởng như
em Trần Lê Như Nguyệt, Võ Thị Thu, Nguyễn Đức Quân …biết cách điều hành
nhóm, hiểu các bước của quá trình học tập, biết tổ chức để mọi thành viên trong
nhóm đều tích cực, tự giác thực hiện các hoạt động học. Các học sinh yếu cần
được quan tâm nhiều hơn để theo kịp nhóm; những học sinh học yếu, nhút nhát
chưa nên bầu làm nhóm trưởng.
VD: Trong tổ chức hoạt động nhóm, tôi hướng dẫn học sinh phải tuân thủ theo 5
bước hoạt động nhóm, đó là:
B1: Cá nhân đọc yêu cầu bài
B2: Nhóm trưởng kiểm tra các thành viên trong nhóm đã nắm được yêu cầu bài
chưa? (chỉ khi nào tất cả thành viên trong nhóm nắm được yêu cầu bài mới
chuyển sang bước tiếp theo);
B3: Hoạt động cá nhân; hoạt động nhóm
B4: Nhóm trưởng tổ chức cho nhóm kiểm tra, thống nhất kết quả.
B5: Báo cáo kết quả hoạt động với giáo viên.
Tôi đã bồi dưỡng năng lực điều hành cho các nhóm trưởng bằng các cách
sau:
- Cách 1: Vào đầu buổi hoặc giờ ra chơi, tôi thường mời các nhóm trưởng ngồi
lại tạo thành một vòng và hướng dẫn các em từng bước một.
VD: Bài 1. ÔN TẬP CÁC SỐ ĐẾN 100 ( HDH Toán tập 1A – trang 3 )
Sau khi học sinh ghi xong tên bài học, nhóm trưởng điều khiển các bạn đọc cá

tâm đến tiến độ học tập của các nhóm và tổ chức cho các nhóm tương tác lẫn
nhau.
Để việc tương tác giữa các nhóm đạt hiệu quả tôi đã làm như sau:
Nhóm nào có tiến độ học tập tốt, hoàn thành nhiệm vụ trước, tôi đến kiểm
tra kết quả.
Chỉ dẫn cho các thành viên của nhóm đó đến tương tác với các nhóm còn
lại. Mục đích xem các nhóm đó có vướng mắc gì không để hỗ trợ hoặc đối chiếu
kết quả của mình với nhóm bạn để giúp nhóm bạn sửa sai nếu có.
Đặt ra một số câu hỏi xoay quanh nội dung của hoạt động đang tương tác
để giao lưu, trao đổi.


Sau khi tương tác với nhóm bạn phải báo cáo lại với giáo viên.
* Cách hướng dẫn nhóm trình bày, đánh giá kết quả
Sau khi hết thời gian thảo luận, dưới sự hướng dẫn của giáo viên các nhóm
tiến hành trình bày, chia sẻ kết quả trước lớp. Chia sẻ trước lớp cũng là một hình
thức tự học sinh trao đổi lại nội dung học tập một lần nữa nhằm mục đích khái
quát lại kiến thức, củng cố khắc sâu. Thông qua hoạt động trình bày, chia sẻ toàn
lớp của học sinh mà tôi nhận định các em nắm kiến thức, kĩ năng ở mức độ nào
để chia sẻ tiếp.
Để việc chia sẻ trước lớp của học sinh đạt hiệu quả tôi thường hướng dẫn
học sinh chủ trì việc chia sẻ thực hiện như sau:
Yêu cầu một bạn nêu lại kết quả hoặc cách làm của hoạt động học tập.
Đặt các câu hỏi phỏng vấn bạn như: Vì sao bạn làm như vậy? Bạn đã làm
thế nào để tìm ra, tính ra…? Hoặc dựa vào đâu bạn khẳng định như vậy? Hoạt
động này bạn rút ra điều gì? Tiết học này giúp bạn hiểu thêm điều gì?
Yêu cầu các bạn trong lớp nhận xét, bổ sung.
Học sinh chủ trì đó chốt lại theo ý hiểu của bản thân và các bạn trong lớp.
Xin ý kiến, giáo viên nhận xét bổ sung.
Giáo viên cần khen ngợi những học sinh biết lắng nghe và đưa ra những

* Giáo viên tăng cường việc sử dụng, phối hợp các phương pháp dạy học, các kỹ
thuật dạy học để phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, gắn nội dung dạy
học với các tình huống thực tiễn. Trao đổi với đồng nghiệp, chuyên môn để tùy
theo từng môn, từng bài, từng lớp, tuỳ theo từng hoạt động để vận dụng phương
pháp dạy học nào, kỹ thuật dạy học nào cho phù hợp đặc biệt gắn bài học với
thực tế cuộc sống để học sinh nhớ lâu, không bị gò ép.
* Sử dụng tài liệu hướng dẫn học hợp lý khi giảng bài trên lớp, khắc phục dạy
học theo lối đọc, chép:
Khi thực hiện dạy học theo mô hình VNEN việc sử dụng tài liệu hướng dẫn học
làm phương tiện dạy học là hết sức cần thiết. Giáo viên chú trọng khai thác đầy
đủ nội dung tài liệu hướng dẫn học và cập nhật thêm kiến thức các nội dung tích
hợp như giáo dục môi trường, giáo dục môi trường biển đảo, giáo dục kỹ năng
sống...
Tôi thiết kế câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ học tập đa dạng, đòi hỏi phát triển tư duy
học sinh và tổ chức thực hiện cho phù hợp. Không nhất thiết phải thực hiện máy
móc theo những quy định, quy trình; chủ động về thời gian và tiến độ hoàn thành
bài học trong chương trình. Vận dụng linh hoạt các hình thức tổ chức phù hợp với
nội dung bài dạy và đối tượng học sinh, đánh giá hiệu quả đạt được sau mỗi tiết
dạy để có biện pháp cụ thể khắc phục những tồn tại ở tiết học sau.
VD: * Bài 24 C: VOI NHÀ (HDH Tiếng Việt - 2A - trang 83 )
Để tạo không khí lớp học vui vẻ, thoải mái trước khi vào học, Trưởng ban
văn nghệ tổ chức cho lớp hát và vận động theo lời bài hát “ Chú voi con ở bản
Đôn”. Sau khi hát xong bạn Trưởng ban văn nghệ hỏi: Bài hát “ Chú voi con ở
bản Đôn” vừa nhắc đến con vật nào? Các bạn trong lớp trả lời.
Giáo viên liên kết với bài học: Bài hát “ Chú voi con ở bản Đôn” của nhạc
sĩ Phạm Tuyên nhắc đến chú voi con thật ngộ nghĩnh, đáng yêu. Bài hát cũng
phần nào nói đến chủ điểm mà chúng ta sẽ học hôm nay: “ Voi nhà”.
* Bài 31 A: BÁC ĐỂ LẠI MUÔN VÀN TÌNH THƯƠNG YÊU ( Tiết 2)
(HDH Tiếng Việt lớp 2 - 2B - trang 48 )
HĐ 1: Tìm những từ ngữ ca ngợi Bác Hồ

* Tôi tổ chức đánh giá học sinh trong quá trình dạy học theo nguyên tắc
đánh giá đa chiều (Học sinh tự đánh giá, học sinh đánh giá lẫn nhau, kết hợp đánh
giá của giáo viên, cha mẹ học sinh...); đánh giá sự tiến bộ của học sinh .Tôi luôn
cố gắng đưa ra những đánh giá công tâm giúp học sinh tiến bộ, khuyến khích học
sinh năng khiếu, biết được sự phát triển, mức độ tiến bộ của mỗi học sinh so với


chính các em. Khi các nhóm thực hiện tốt tôi luôn động viên kịp thời bằng nhiều
hình thức khác nhau như khen bằng lời, vỗ tay động viên hay khuyến khích cộng
thêm điểm tốt ở bảng thi đua.
* Sử dụng hợp lý công nghệ thông tin trong các bài học, khai thác tối đa
thiết bị dạy học.
Ứng dụng công nghệ thông tin giúp cho tiết dạy thêm sôi động, thu hút sự tập
trung của học sinh. Giáo viên thật sự phải có kiến thức về ứng dụng công nghệ
thông tin, sử dụng thành thạo máy, nếu không sẽ phản tác dụng khi thực hiện.
2.2.9 Phối hợp với nhà trường, gia đình trong công tác giáo dục học
sinh:
* Phối hợp với nhà trường.
Kết thúc mỗi năm học ngoài việc đề nghị khen thưởng những học sinh có
thành tích xuất sắc trong quá trình học tập, tôi còn chú trọng việc khen thưởng
những học sinh có năng lực vượt trội như: Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, năng
lực điều hành nhóm tốt,...
Tăng cường tổ chức các buổi giao lưu, ngoại khóa như: kể chuyện, ngâm
thơ, múa,...nhằm giúp các em được trải nghiệm để mạnh dạn hơn, tự tin hơn.
Đồng thời tuyên dương, động viên kịp thời làm động lực để các em cố gắng hơn.
* Phối hợp với phụ huynh.
Vào đầu năm học, thông qua buổi họp phụ huynh tôi thường trò chuyện và
tìm hiểu về hoàn cảnh, tính cách của các em học sinh để có biện pháp giáo dục
hợp lý. Đề nghị phụ huynh thường xuyên trò chuyện, nhắc nhở việc học bài ở nhà
và chuẩn bị bài trước khi đến lớp của con em mình.

+ Có tiến bộ vượt bậc trong giao tiếp: 01 em.
Đây là một kết quả đáng khích lệ cho cả cô và trò, là động lực để bản thân
tôi cố gắng hơn trong công tác giảng dạy của mình.
3. KẾT LUẬN
3.1. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Dạy học theo nhóm không chỉ chú trọng đến việc học sinh nắm được kiến
thức của bài học mà phải quan tâm đến việc rèn kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sống...
cho học sinh. Ý thức được điều này, bản thân tôi luôn không ngừng học hỏi
phương pháp giảng dạy, cách thức tổ chức lớp học theo mô hình trường học mới
để đào tạo ra những “giáo viên nhỏ” trợ giúp mình trong công tác điều hành hoạt
động nhóm.
Từ việc áp dụng những kinh nghiệm về tổ chức hoạt động nhóm trong dạy
học theo mô hình trường học mới VNEN, tôi nhận thấy học sinh lớp tôi phát huy
được tính tích cực, chủ động; các em mạnh dạn tham gia ý kiến của mình. Các em
biết hợp tác, giúp đỡ nhau để tìm ra tri thức, nắm bài chắc hơn, hứng thú với học
tập hơn và phát triển những kĩ năng giao tiếp. Đồng thời kĩ năng tổ chức, điều
hành hoạt động nhóm của học sinh thành thạo hơn. Còn giáo viên có thời gian
quan tâm đến các học sinh có năng khiếu và học sinh chưa hoàn thành. Những
học sinh năng khiếu có điều kiện phát huy hơn năng lực của mình. Còn những em
vốn nhút nhát, tiếp thu bài chậm, ít trao đổi thì nay mạnh dạn hơn, tự tin hơn, sôi
nổi trong học tập và các hoạt động. Các em biết hợp tác, giúp đỡ, giao tiếp, học
hỏi lẫn nhau, tự tìm tòi, tự phát hiện và tự chiếm lĩnh kiến thức. Tiết học nhẹ


nhàng, tự nhiên, sinh động và hiệu quả. Lớp học trở nên thân thiện, gần gũi tạo
cho các em có được cảm giác mỗi ngày đến trường là một ngày vui.
Việc nâng cao chất lượng dạy học theo nhóm không phải ngày một ngày
hai là thành công nên đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, phải thực sự tâm
huyết trong mọi hoạt động “Tất cả vì học sinh thân yêu”. Đó chính là chìa khóa
thành công của mô hình trường học mới.

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………


……………………………………………………………………………………
………………