BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐAM
RÔNG, TỈNH LÂM ĐỒNG THEO
TIẾP CẬN NGUỒN NHÂN LỰC
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đã trình bày ở Chương 1,
Chương 2 chúng tôi nghiên cứu đề xuất một số biện pháp
quản lý đội ngũ GV trường THPT huyện Đam Rông, tỉnh
Lâm Đồng theo tiếp cận nguồn nhân lực.
- Nguyên tắc xây dựng các biện pháp
-Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
Quản lý đội ngũ
giáo viên trường THPT là vấn đề mang tính phức hợp, đa
dạng. Vì thế, cần xem xét toàn diện các mối quan hệ, các tác
động qua lại giữa các yếu tố, thành phần bên trong - bên
ngoài, khách quan - chủ quan. Các biện pháp đưa ra phải có
tính hệ thống, logic, khoa học. Nó được xác định trên một trục
tiếp cận chung đó là lý thuyết quản lý nguồn nhân lực bao
gồm: phát triển nguồn nhân lực, sử dụng nguồn nhân lực và
tạo môi trường nguồn nhân lực.
-Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
Các biện pháp
quản lý đội ngũ GV trong đề tài phải phù hợp với tình hình
kinh tế - xã hội, các điều kiện về cơ sở vật chất, nguồn lực
con người, tâm lý, tập quán, môi trường GD địa phương; phù
hợp với thực tế của nhà trường hiện nay; không được trái với
chủ trương, đường lối của Đảng, các chính sách của Nhà
phải tạo nên sự đổi mới theo hướng nâng cao chất lượng công
tác quản lý phát triển đội ngũ GV của nhà trường. Đây là quá
trình giải quyết những mâu thuẫn nội tại trong việc phát triển
đội ngũ giáo viên trường THPT.
-Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
Nguyên tắc này
đòi hỏi các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường
THPT phải phù hợp với khả năng thực tế của nhà trường, tập
thể sư phạm, được thống nhất trong các cấp uỷ Đảng, chính
quyền, cơ quan, ban ngành, các đoàn thể và nhân dân, tạo ra
sức mạnh nội lực để mang lại chất lượng và hiệu quả cho
công tác quản lý đội ngũ giáo viên trường THPT.
-Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Các biện pháp
quản lý đội ngũ giáo viên trường THPT phải có cơ sở thực
tiễn rõ ràng, được xây dựng trên những luận cứ khoa học, có
khả năng áp dụng vào thực tiễn và đem lại hiệu quả cao nhất
theo mục tiêu đã định với những chi phí các nguồn lực tối
thiểu. Khi lựa chọn một biện pháp cụ thể, cần phải xác định
biện pháp nào đưa đến kết quả cao nhất, với sự chia nhỏ các
nguồn lực sẽ được chọn. Các yếu tố xã hội, môi trường, cơ
chế, chính sách của nhà nước đang chi phối,… được tính đến
nhằm bảo đảm hiệu quả tối ưu trong quá trình thực hiện các
biện pháp.
Để
đạt
trọng tâm của các cấp lãnh đạo, của toàn thể đội ngũ CB, GV
cũng như nhân viên nhà trường. Phải tuyên truyền GD thường
xuyên, liên tục với nhiều hình thức đa dạng, phong phú để họ
nhận thức được đội ngũ GV trường học là nhân tố quyết định
nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn của nhà trường;
làm cho mọi người thấy được thực trạng đội ngũ GV trường
THPT huyện Đam Rông trong giai đoạn hiện nay đang còn
nhiều bất cập, đặc biệt là giai đoạn thực hiện đổi mới căn bản
toàn diện GD&ĐT.
Với tư cách là
chủ thể quản lý - Hiệu trưởng trường THPT cần thực hiện các
hoạt động sau đây:
- Xác định tầm
nhìn, mục tiêu và chỉ đạo xây dựng nội dung, chương trình,
tài liệu cho hoạt động tuyên truyền, giáo dục để nâng cao
nhận thức cho CBQL, GV về tầm quan trọng của công tác
quản lý phát triển đội ngũ giáo viên.
- Thường xuyên
tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề, cenima về công tác
phát triển đội ngũ GV để tuyên truyền, GD cho mọi người
nhận thấy được trách nhiệm, vai trò quan trọng của người GV
trường THPT. Thông qua các diễn đàn để bàn thảo, tìm ra
những khó khăn, vướng mắc về công tác quản lý phát triển
đội ngũ GV trường THPT; từ đó đề xuất các biện pháp và kiến
nghị với các cấp lãnh đạo tháo gỡ vướng mắc, khắc phục khó
khăn.
- Đối với huyện:
Hiệu
trưởng
tham mưu với Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, UBND huyện
về vai trò, nhiệm vụ của công tác quản lý đội ngũ GV trường
học, đưa vào Nghị quyết, phương hướng, chương trình, kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện, để có chủ trương
đúng đắn trong việc quản lý đội ngũ GV THPT như: có chính
sách thu hút đội ngũ GV giỏi, có chính sách ưu đãi động viên
khuyến khích GV học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị,
chuyên môn, nghiệp vụ. Từ những nghị quyết, chủ trương đó,
hiệu trưởng sẽ cụ thể hoá thành chương trình, kế hoạch hành
động thông qua các biện pháp triển khai thực hiện trong từng
thời điểm thích hợp để quản lý đội ngũ GV trường THPT một
cách phù hợp.
- Đối với Sở
GD&ĐT, Sở Nội vụ:
Chủ thể quản lý
của đội ngũ GV trường THPT là hiệu trưởng vì vậy cần phải
quán triệt cho họ nhận thức được rằng: đội ngũ GV trường
THPT là nguồn nhân lực, là yếu tố quyết định chất lượng và
sự phát triển nhà trường THPT. Vì vậy, xác định quản lý đội
ngũ GV nói chung, đội ngũ GV trường THPT nói riêng là một
nội dung trọng yếu trong công tác quản lý nhân sự.
Sở
Cấp ủy chi bộ
nhà trường và HT trường THPT có trách nhiệm trong việc
phân tích, đánh giá, nhận định và lựa chọn, đề bạt GV có năng
lực, phẩm chất tốt (GV cốt cán) đảm nhiệm những nhiệm vụ
có yêu cầu cao hơn và quan trọng trong trường, đồng thời tạo
điều kiện thuận lợi nhất để đội ngũ này thực hiện tiên phong
trong việc ĐT, BD nâng cao chuyên môn nghiệp vụ bản thân,
nhằm tạo ra sức lan toả, hưởng ứng cho toàn thể đội ngũ GV
trong nhà trường. Mặt khác sử dụng đội ngũ này để ĐT cho
đội ngũ kế cận hay những GV còn non kinh nghiệm.
Bản thân GV
cần nhận thức được vị trí, vai trò và trách nhiệm của mình để
học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt, rèn luyện, phấn đấu để
hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, GV các
trường THPT cần tổ chức thành một tập thể đoàn kết, phối
hợp hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên một khối thống nhất cao để đáp
ứng yêu cầu phát triển nhiệm vụ GD THPT.
- Đối với đội
ngũ giáo viên, nhân viên trường THPT:
Toàn thể GV,
nhân viên của nhà trường cần phải nỗ lực phấn đấu trong công
tác, luôn có ý chí vươn lên, có tinh thần cầu thị, coi việc học
tập nâng cao trình độ như một nhu cầu thiết yếu, từ đó chủ
động sắp xếp công việc, tự giác học tập nâng cao trình độ về
mọi mặt; luôn ủng hộ và cùng với đội ngũ GV nhà trường xây
dựng nhà trường phát triển vững mạnh. Bên cạnh đó, sự phấn
- Nội dung của biện pháp
Quy hoạch đội
ngũ GV phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ công tác, vị trí
việc làm đảm bảo có tính kế thừa và sự biến động nguồn nhân
lực của đơn vị.
Quy hoạch đội
ngũ GV là quá trình xác định nhu cầu và vị trí việc làm (bao
gồm số lượng, cơ cấu, trình độ và năng lực, độ tuổi, giới tính,
…) cần có của đơn vị trong tương lai. Quá trình lập quy hoạch
đội ngũ GV trường THPT một mặt phải đáp ứng yêu cầu duy
trì sự ổn định và cân bằng đội ngũ GV (20% GV cốt cán), mặt
khác phải có kế hoạch chuẩn bị tốt đội ngũ GV kế cận để có
một đội ngũ GV đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đồng bộ
về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục
phát triển nhà trường trong tương lai.
Quy hoạch đội
ngũ GV trường THPT phải gắn với việc ĐT, BD cho GV. Nếu
chỉ có quy hoạch mà không chú ý đến việc ĐT, BD để GV tự
thân vận động thì họ khó định hướng phấn đấu và chậm
trưởng thành. Mặt khác, quy hoạch GV thực chất là để có kế
hoạch chủ động ĐT, BD giáo viên, giúp họ nhanh chóng
trưởng thành theo mục đích, yêu cầu của nhiệm vụ giảng dạy
và giáo dục. Vì vậy, công tác ĐT, BD giáo viên phải có mục
tiêu, kế hoạch rõ ràng và có chương trình ĐT thiết thực, nếu
không sẽ không bảo đảm đáp ứng yêu cầu của công tác quy
hoạch GV.
Khi thực hiện
quy hoạch cần lưu ý:
BD, dìu dắt, giúp đỡ họ.
- Cách thức tổ chức thực hiện
-
Với
+
Phòng
các
phòng ban của Sở GD&ĐT:
tổ
chức cán bộ
Nắm chắc đề án
vị trí việc làm, kế hoạch ĐT, BD và các nhu cầu nhân sự của
các trường để theo dõi quá trình thực hiện;
Chỉ đạo, kiểm
tra việc thực hiện kế hoạch của các nhà trường. Rà soát lại
việc thực hiện quy hoạch đội ngũ GV trường THPT giai đoạn
2018-2022, trên cơ sở đó có kế hoạch chỉ đạo các trường lập
dự trù tuyển dụng bổ sung quy hoạch đội ngũ GV của tổ chức
mình hàng năm trong giai đoạn 2018-2022 và thực hiện quy
hoạch GV cho giai đoạn tiếp theo 2022 – 2027;
Tổng hợp nguồn
quy hoạch, báo cáo kết quả thực hiện, tham mưu với Sở nội
Tổng hợp, báo
cáo kết quả về Phòng tổ chức cán bộ Sở GD& ĐT theo quy
định;
Tổ chức thực
hiện quy hoạch GV. Đây là căn cứ để trường THPT tiếp tục
xây dựng kế hoạch ĐT, BD tạo nguồn GV đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ trước mắt và lâu dài về công tác GV của đơn vị;
Kiểm tra, rà soát
quy hoạch để thực hiện điều chỉnh, tuyển dụng bổ sung GV
hàng năm đồng thời khích lệ GV học tập nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ và mạnh dạn dự thi nâng ngạch, nâng
chuẩn.
Quy trình thực
hiện công tác quy hoạch tại trường THPT gồm các bước:
Bước 1: Phân
tích đánh giá thực trạng tài nguyên GV, chú trọng các mặt có
tính hệ thống như: số lượng GV, trình độ đào tạo ( thạc sĩ, tiến
sĩ); chất lượng đội ngũ: kỹ năng, kinh nghiệm nghề nghiệp,
khả năng hoàn thành nhiệm vụ và các phẩm chất cá nhân như
mức độ nhiệt tình, sự tận tâm, sáng kiến trong công việc, cơ
cấu GV theo bộ môn; cơ cấu tổ chức: loại hình tổ chức, phân
công chức năng, quyền hạn giữa các bộ phận trong nhà trường
và các chính sách tuyển dụng, ĐT, BD, khen thưởng, kỷ luật.
Bước 2: Dự báo
nhu cầu nguồn GV, căn cứ vào các yếu tố như: các hoạt động
sẽ thực hiện của nhà trường; sự đổi mới về chương trình, nội
dung, phương pháp dạy học, thiết bị dạy học, công nghệ kỹ
thuật; sự thay đổi về cơ cấu tổ chức của nhà trường; nhu cầu
sử dụng đội ngũ GV hướng tới hợp lý về cơ cấu: đúng số
lượng và chất lượng, phù hợp năng lực, sở trường, đúng
người, đúng việc và nguyện vọng của mỗi cá nhân nhằm tiết
kiệm số lượng và nâng cao hiệu suất công việc.
- Nội dung của biện pháp
Trong
khuôn
khổ đề tài chúng tôi chỉ xét đến GV đứng lớp, GV đứng lớp là
người trực tiếp tổ chức các hoạt động tìm hiểu kiến thức và
giáo dục rèn luyện các kỹ năng cho học sinh thông qua môn
học. Thời gian tiếp xúc với học sinh nhiều và lặp đi lặp lại
nhiều lần nên mọi động thái, ý thức, sự ưu việt của GV sẽ ảnh
hưởng trực tiếp đến kết quả rèn luyện, học tập của học sinh.
Chất lượng giờ dạy trên lớp là yếu tố quan trọng quyết định
đến chất lượng dạy học trong nhà trường. Vì vậy, việc phân
công GV giảng dạy là công việc quan trọng của công tác quản
lí nhân sự. Những căn cứ để phân công bố trí, sử dụng GV
giảng dạy:
Đặc điểm tình
hình cụ thể của từng lớp học, những yêu cầu đặt ra đối với
từng loại lớp học.
Phẩm chất, năng
lực, trình độ chuyên môn của GV; kết quả giảng dạy của GV
ở năm học trước; sức khoẻ, nguyện vọng, hoàn cảnh của GV.
từng nhiệm vụ, trách nhiệm chính thuộc về công việc, mô tả
chính xác, nêu rõ và giải thích cho GV cần phải làm gì, thực
hiện các nhiệm vụ và trách nhiệm như thế nào, tại sao phải
thực hiện nhiệm vụ, trách nhiệm đó; (ii) Ghi rõ mối quan hệ
chủ yếu của người thực hiện công việc với những người khác
trong tổ, các GV chủ nhiệm, các tổ chức đoàn thể trong và
ngoài nhà trường. Các mối quan hệ này phải được phối hợp
nhịp nhàng, cân đối giữa các bộ phận, các lĩnh vực; (iii ) Ghi
rõ giới hạn hay phạm vi quyền hạn của GV khi thực hiện công
việc về mặt chuyên môn, thời gian, tài chính về chịu sự chỉ
đạo giám sát của cấp trên cũng như giám sát đồng nghiệp và
học sinh, các quyền hạn và trách nhiệm phải gắn chặt với
nhau, không chồng chéo, mâu thuẫn nhau; (iv) Liệt kê những
điều kiện về môi trường, trang thiết bị, phương tiện làm việc.
Điều kiện làm việc bình thường và đặc biệt như làm thêm giờ,
làm đêm, đi công tác xa, an toàn lao động và các điều kiện
liên quan khác; (v) Tiêu chuẩn cần đạt khi thực hiện công việc
về định mức khoa học, cụ thể, định mức khối lượng công việc
thực hiện trong ngày, tuần, học kỳ, năm học và các yêu cầu
kiểm tra, giám sát.
Các
yêu
cầu
công việc, liệt kê tất cả những yêu cầu chủ yếu đối với GV về
kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, các đặc trưng về tinh thần