Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Phần 1. Thực trạng đề tài
Mục tiêu của môn Tiếng Anh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh
những kiến thức kỹ năng cơ bản về Tiếng Anh, những phẩm chất trí tuệ cần thiết
để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động . Cả bốn kỹ năng nghe, nói,
đọc, viết đều được quan tâm và phối hợp trong các bài tập cũng như các hoạt
động trên lớp. Một trong 4 kỹ năng mà người học Tiếng Anh nói chung, học sinh
tiểu học nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học là
kỹ năng nghe. Qua kiểm tra kỹ năng nghe của học sinh khối lớp Bốn với tổng số
139 học sinh mà tôi nhận phân công trong năm học này, kết quả như sau:
Tổng số
học sinh

Hoàn thành tốt
Số
Tỷ lệ

Hoàn thành
Số
Tỷ lệ

Chưa hoàn thành
Số lượng
Tỷ lệ

lượng
(%)
lượng
(%)
(%)
139

1. Giáo viên cần thực hiện tốt tiến trình dạy nghe
Tiến trình của một tiết dạy nghe phải trải qua 3 giai đoạn: Pre – Listening,
While – Listening và Post – Listening. Tiến trình dạy học này không những giúp
học sinh hiểu, nắm bài mà còn giúp các em có thể sử dụng kỹ năng nghe trong
giao tiếp thực tế. Song vấn đề tiên quyết là giáo viên cần phải xác định tốt, rõ
ràng mục đích nhiệm vụ trong những giai đoạn tiếp theo.
1.1. Pre – Listening: (Trước khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: True/False Prediction, Open
Prediction, Ordering, Pre – Questions.
Là giai đoạn giúp học sinh có định hướng, suy nghĩ về đề tài hay tình huống
trước khi học sinh nghe.
- Giáo viên nên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách
dẫn dắt, gợi mở, đưa câu hỏi về chủ đề bài nghe, yêu cầu học sinh quan
sát tranh, đọc từ và đoán xem các em chuẩn bị nghe chủ đề gì, ai sắp nói
với ai …
- Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội
dung sắp nghe thông qua tranh hay tình huống bài nghe, nhưng vấn đề
quan trọng là tạo hứng thú cho các em trước khi nghe.
- Giáo viên giúp các em lường trước những khó khăn có thể gặp phải về
cách phát âm hay cấu trúc mới, các kiến thức nền…
- Cuối cùng giáo viên nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao
nhiêu lần và hướng dẫn yêu cầu nhiệm vụ khi nghe (chọn đúng, sai, trả lời
câu hỏi…)
Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 2


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Ví dụ: Tôi yêu cầu học sinh nghe và đánh dấu chọn vào bài tập dưới đây:

Hoặc, tôi sẽ tổ chức học sinh thảo luận nhóm 4, phát bảng phụ và yêu cầu các
nhóm viết đáp án vào bảng, sau đó gọi từng nhóm lên trình bày đáp án cùng với
sự giải thích cho đáp án của nhóm. Qua đó, học sinh có thể phát huy thêm kỹ
năng nghe, nói và thuyết trình bằng Tiếng Anh. Yêu cầu học sinh các nhóm nhận
xét và sửa bài cho bạn. Cuối cùng, tôi chốt lại đáp án đúng 1. b; 2.b, nhận xét
đáp án và phần thuyết trình của từng nhóm, tuyên dương các đúng làm đúng và
khuyến khích các nhóm làm chưa đúng.
1.3. Post – Listening (Sau khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: Roleplay, Recall, the story,
Write - it - up, Further Practice...
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe, ở giai đoạn này học sinh sử dụng
những kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While Listening" vào các tình huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Giáo viên cần phải
kết hợp các kỹ năng khác để phát triển mở rộng thêm bài nghe như recall, write it - up, discussion, playing game…
Ví dụ: Để giúp các em sử dụng những kiến thức hỏi và trả lời về thời gian bằng
Tiếng Anh trong giao tiếp thực tế tôi đã:
+ Thứ nhất, Tổ chức trò chơi “Passing the secret! (Chuyền bí mật)”.Tôi
chia học sinh thành từng nhóm nhỏ (6 em), yêu cầu các em xếp thành 1 hàng dọc
(với hình thức này sẽ làm các bé tò mò là xếp hàng để làm gì và thích tham gia
vào hoạt động hơn.). Sau đó học sinh ở vị trí số 1 của từng nhóm sẽ lên kế bên
giáo viên, giáo viên sẽ thì thầm một câu nói có liên quan đến thời gian (ví dụ: I

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 4


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
get up at 6 o’clock.) cho học sinh 1 nghe. Học sinh 1 sẽ về thì thầm cho học sinh
2 nghe và lần lượt đến học sinh 6. Học sinh 6 có nhiệm vụ là đọc lớn câu nói đã
được nghe. Tôi sẽ quan sát, nghe và ghi nhận nhóm có đáp án đúng. Kế tiếp là

ta cần hiểu rõ tâm lý trẻ trước khi áp dụng một phương pháp dạy mới. Học sinh
tiểu học trẻ còn ham chơi, đang ở tuổi ăn, tuổi ngủ, tưổi chơi. Dựa vào tâm lý
này của trẻ, hãy làm cho trẻ thấy việc học tiếng Anh như một trò chơi hay nói
cách khác lồng vui chơi trong việc dạy – học Tiếng Anh. Ngoài các thủ thuật
được biên soạn trong sách hướng dẫn, bản thân tôi còn sử dụng một số giải pháp
(thủ thuật) dưới đây trong quá trình giảng dạy của mình và tự nhận thấy chúng
thật sự có hiệu quả trong việc lôi cuốn sự chú ý, sự tập trung của học sinh.
2.1. Thẻ hoa
Chỉ với hình thức đơn giản là tôi vẽ một bông hoa lên bảng, và yêu cầu
học sinh hoạt động theo nhóm viết các từ theo chủ điểm ở tâm hoa. Phương pháp
này thu hút được sự chú ý của học sinh ngay từ khi tôi tiến hành vẽ hoa, trẻ nhìn
chăm chú lên bảng xem tôi vẽ hoa gì, chủ điểm gì. Thường thì tôi chia lớp thành
4 nhóm theo bốn dãy bàn trong lớp học. Sau lệnh gõ lần lượt học sinh trong
nhóm sẽ lên viết, mỗi một học sinh sẽ chỉ lên viết một từ. Cuối cùng tôi yêu cầu
các nhóm nhận xét bổ sung cho nhau và tôi thưởng cả nhóm theo số lượng từ
đúng mà các nhóm viết được. Đặc biệt là biểu dương nhóm có kết quả đúng
nhiều, học sinh cảm thấy rất hào hứng. Với thủ thuật này cùng một lúc giúp học
sinh nhớ lại những từ cùng nhóm, từ đó khắc sâu hơn.

Ví dụ: Chủ đề: Food (thức ăn)
ric
e
por
Foo
k
d
be
ef
Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân


sau. Tôi giúp học sinh phân tích tranh với câu hỏi: “What are they? (Họ là ai?);
How many? (có bao nhiêu?); single or plural (số ít hay số nhiều)”. Yêu cầu học
sinh chọn đáp án, sau đó tôi sửa bài và nhận xét cho học sinh.
1. The ..... can climb.
A. bear

B. bears

C. tigers

2.3. Ngôn ngữ cơ thể
Ngoài thủ thuật dung thẻ từ, vẽ tranh, tôi còn sử dụng ngôn ngữ cơ thể để
biểu đạt: tiếng con vật (chim, hổ, mèo...) hành động ( nhảy, hát...). Học sinh sẽ
đoán từ qua điệu bộ cử chỉ của tôi hay có thể bắt chước vừa đọc, vừa làm điệu
Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 7


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
bộ. Thủ thuật này lôi cuốn toàn bộ các em tham gia bởi trẻ có cơ hội được thể
hiện năng khiếu của mình. Qua đó giúp trẻ hình thành sự độc lập, sự tự tin và
khắc sâu từ hơn.
2.4. Vỗ tay theo nhịp
Đây là một hình thức gần giống như thủ thuật “repitation drill”, với thủ
thuật này trẻ cần tập trung cao độ, mắt nhìn và tai nghe để phản xạ nhanh lại
theo yêu cầu của giáo viên. Giáo viên dùng những thẻ của bộ sách giáo khoa,
giáo viên đưa thẻ (hình vẽ minh họa) và đọc từ tương ứng. Nếu từ giáo viên đọc
là từ của hình vẽ thì học sinh đọc theo và vỗ tay, nếu từ giáo viên đọc không
đúng với hình vẽ thì học sinh đọc to từ chúng tìm ra nhưng không vỗ tay. Như

xã hội.
3.2. Học Tiếng Anh thông qua các bài hát, phim hoạt hình, video các cuộc
nói chuyện của người bản xứ.
Tôi khuyến khích học sinh hãy nghe những bài hát tiếng Anh mà các em
thích, nhắc lại lời và hát theo nhạc. Hát đi hát lại nhiều lần để thuộc lời và hát
được tự nhiên hơn. Việc này sẽ giúp cải thiện trí nhớ của em khi nghe tiếng Anh
và phát triển những âm cơ bản mà em cần để phát âm chuẩn.
Tôi cung cấp tên một số bài hát thông dụng bằng tiếng Anh cho học sinh
để các bé tìm và nghe ở nhà. Bên cạnh đó các bé có thể nghe thêm trên ti vi và
tập hát theo. Từ việc làm đó sẽ giúp các bé cải thiện được kỹ năng nghe và nói.
Vào khoảng 5 phút cuối của tiết học, tôi sẽ cho các em giải trí bằng cách
nghe một bài hát ngắn, một đoạn phim ngắn hay một video các cuộc trò chuyện
thực tế của người bản xứ. Việc này sẽ giúp các em thư giãn sau tiết học, phát
triển kỹ năng nghe, nói và tăng cường tốc độ nghe.
3.3. Hãy tham gia vào việc học từ vựng
Việc học từ vựng rất quan trọng, vì nếu các em muốn nghe, nói chuyện một
cách lưu loát mà lại không có nhiều vốn từ vựng thì có nghĩa là cuộc nói chuyện
đó các em chưa thể chuyển hết ý mà mình muốn nói cho người nghe. Tôi chỉ các
em phương pháp học từ vựng theo kinh nghiệm cá nhân. Mỗi ngày các em có thể

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 9


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
học 10 từ vựng theo chủ đề, vậy trong một tháng các em đã có trong tay 300 từ,
một năm các em có 3.600 từ. Bên cạnh đó, các em có thể học từ vựng thông qua
việc đọc sách, đọc truyện và học các từ mới có in trên bao bì bánh, kẹo mà các
em thấy... Các em sẽ dùng từ vựng, kết hợp với cấu trúc câu vào thực tế để có

Tổng

số

học sinh
139

Giai

Đánh giá

đoạn
Giữa
học
kỳ I
Cuối
học
kỳ I
Giữ
a học
kỳ II

Kết quả sau thực nghiệm
Số lượng
Tỉ lệ

Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành


17.43 %

Bảng so sánh đối chiếu:

Đánh giá
Hoàn thành tốt

Khối Bốn
Tăng 19.27%

Hoàn thành
Chưa hoàn thành

Tăng 17.98%
Giảm 37.25%

Phần V. Kết luận
1. Tóm lược giải pháp
Sau khi áp dụng thành công đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng
nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học” tôi đã bước đầu đạt được những kết
quả đáng kể và kinh nghiệm quý báu của bản thân. Học Tiếng Anh là một quá
trình lâu dài và khó nhọc đối với học sinh tiểu học. Vì vậy, để thực hiện một tiết
dạy nghe có hiệu quả giáo viên cần lưu ý những vấn đề sau đây:

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 11


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.