Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Phần 1. Thực trạng đề tài
Mục tiêu của môn Tiếng Anh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh
những kiến thức kỹ năng cơ bản về Tiếng Anh, những phẩm chất trí tuệ cần thiết
để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động . Cả bốn kỹ năng nghe, nói,
đọc, viết đều được quan tâm và phối hợp trong các bài tập cũng như các hoạt
động trên lớp. Một trong 4 kỹ năng mà người học Tiếng Anh nói chung, học sinh
tiểu học nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học là
kỹ năng nghe. Qua kiểm tra kỹ năng nghe của học sinh khối lớp Bốn với tổng số
139 học sinh mà tôi nhận phân công trong năm học này, kết quả như sau:
Tổng số
học sinh

139

Hoàn thành tốt

Hoàn thành

Số

Tỷ lệ

Số

Tỷ lệ

lượng

(%)


nghe môn Tiếng Anh trong nhà trường đạt hiệu quả tốt hơn.
Phần 2. Nội dung cần giải quyết
Bản thân tôi thấy rõ vai trò và nhiệm vụ của một giáo viên dạy Tiếng Anh,
tôi đưa ra các nội dung cần giải quyết trong vấn đề luyện nghe Tiếng Anh cho
học sinh, như sau:
Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 1


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
1. Giáo viên cần thực hiện tốt tiến trình dạy nghe.
2. Áp dụng đa dạng hình thức tổ chức dạy kỹ năng nghe.
3. Một số hình thức thực tế rèn luyện kỹ năng nghe.
Phần 3. Biện pháp giải quyết
1. Giáo viên cần thực hiện tốt tiến trình dạy nghe
Tiến trình của một tiết dạy nghe phải trải qua 3 giai đoạn: Pre – Listening,
While – Listening và Post – Listening. Tiến trình dạy học này không những giúp
học sinh hiểu, nắm bài mà còn giúp các em có thể sử dụng kỹ năng nghe trong
giao tiếp thực tế. Song vấn đề tiên quyết là giáo viên cần phải xác định tốt, rõ
ràng mục đích nhiệm vụ trong những giai đoạn tiếp theo.
1.1. Pre – Listening: (Trước khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: True/False Prediction, Open
Prediction, Ordering, Pre – Questions.
Là giai đoạn giúp học sinh có định hướng, suy nghĩ về đề tài hay tình huống
trước khi học sinh nghe.
- Giáo viên nên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách
dẫn dắt, gợi mở, đưa câu hỏi về chủ đề bài nghe, yêu cầu học sinh quan
sát tranh, đọc từ và đoán xem các em chuẩn bị nghe chủ đề gì, ai sắp nói
với ai …

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 3


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Với bài tập ví dụ ở phần Pre-listening, tôi mở đĩa cho học sinh nghe 3 lần
(Nếu nội dung khó có thể cho các em nghe 4 lần). Lần đầu: Giúp học sinh làm
quen với bài nghe, hiểu bao quát nội dung bài nghe. Lần thứ hai: Nghe thông tin
chính xác để chọn đáp án đúng. Lần thứ ba: Nghe và kiểm tra lại đáp án đã làm.
Sau đó, tôi cho học sinh đổi chéo bài với bạn kế bên, tôi nghĩ với các em sẽ rất
thích hình thức này vì nhìn chung các em tiểu học rất muốn được làm “giáo
viên” và học sinh sẽ tập trung cao hơn khi sửa bài. Kế tiếp, tôi yêu cầu học sinh
trả bài cho bạn và gọi học sinh cho đáp án với sự giải thích. Cuối cùng, tôi chốt
lại đáp án đúng 1. b; 2.b, kiểm tra kết quả cụ thể của từng học sinh,tuyên dương
các bạn làm đúng và khuyến khích các bạn làm chưa đúng.
Hoặc, tôi sẽ tổ chức học sinh thảo luận nhóm 4, phát bảng phụ và yêu cầu các
nhóm viết đáp án vào bảng, sau đó gọi từng nhóm lên trình bày đáp án cùng với
sự giải thích cho đáp án của nhóm. Qua đó, học sinh có thể phát huy thêm kỹ
năng nghe, nói và thuyết trình bằng Tiếng Anh. Yêu cầu học sinh các nhóm nhận
xét và sửa bài cho bạn. Cuối cùng, tôi chốt lại đáp án đúng 1. b; 2.b, nhận xét
đáp án và phần thuyết trình của từng nhóm, tuyên dương các đúng làm đúng và
khuyến khích các nhóm làm chưa đúng.
1.3. Post – Listening (Sau khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: Roleplay, Recall, the story,
Write - it - up, Further Practice...
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe, ở giai đoạn này học sinh sử dụng
những kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While Listening" vào các tình huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Giáo viên cần phải
kết hợp các kỹ năng khác để phát triển mở rộng thêm bài nghe như recall, write it - up, discussion, playing game…


bé phát huy kỹ năng nghe, nói, đọc và viết; mạnh dạn và tự tin hơn khi thuyết

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 5


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
trình trong lớp, trong các cuộc giao tiếp thực tế đồng thời nâng cao tinh thần tự
học Tiếng Anh ở nhà cho trẻ.
+ Cung cấp thêm tên tài liệu, trang mạng (Tienganh 123, youtube,
sachmem.vn, IOE..) có liên quan đến chủ đề đã học để các bé rèn luyện kỹ năng
nghe kết hợp các kỹ năng khác ở nhà.
2. Áp dụng đa dạng hình thức tổ chức dạy kỹ năng nghe.
Để học học tốt môn Tiếng Anh và quan trọng là để trẻ vận dụng được từ
đó phát triển khả năng giao tiếp Tiếng Anh tốt trong các cấp học sau này. Chúng
ta cần hiểu rõ tâm lý trẻ trước khi áp dụng một phương pháp dạy mới. Học sinh
tiểu học trẻ còn ham chơi, đang ở tuổi ăn, tuổi ngủ, tưổi chơi. Dựa vào tâm lý
này của trẻ, hãy làm cho trẻ thấy việc học tiếng Anh như một trò chơi hay nói
cách khác lồng vui chơi trong việc dạy – học Tiếng Anh. Ngoài các thủ thuật
được biên soạn trong sách hướng dẫn, bản thân tôi còn sử dụng một số giải pháp
(thủ thuật) dưới đây trong quá trình giảng dạy của mình và tự nhận thấy chúng
thật sự có hiệu quả trong việc lôi cuốn sự chú ý, sự tập trung của học sinh.
2.1. Thẻ hoa
Chỉ với hình thức đơn giản là tôi vẽ một bông hoa lên bảng, và yêu cầu
học sinh hoạt động theo nhóm viết các từ theo chủ điểm ở tâm hoa. Phương pháp
này thu hút được sự chú ý của học sinh ngay từ khi tôi tiến hành vẽ hoa, trẻ nhìn
chăm chú lên bảng xem tôi vẽ hoa gì, chủ điểm gì. Thường thì tôi chia lớp thành
4 nhóm theo bốn dãy bàn trong lớp học. Sau lệnh gõ lần lượt học sinh trong
nhóm sẽ lên viết, mỗi một học sinh sẽ chỉ lên viết một từ. Cuối cùng tôi yêu cầu

Fi
sh

Ngoài sử dụng các hình vẽ trên thẻ từ, ở chương trình Tiếng Anh lớp 4 có
những hình rất dễ vẽ như: con cá, cái cặp, cuốn sách...Những hình vẽ ngộ nghĩnh
này sẽ gây sự chú ý cao độ từ phía trẻ, trẻ con thường rất tò mò, trước hết chúng
xem cô giáo vẽ con gì, cái gì, đẹp hay xấu và để lại cho trẻ dấu ấn dễ nhớ, mà lại
khắc sâu. Nhìn vào hình vẽ trẻ sẽ đọc từ vựng tương ứng hoặc viết từ xuống
dưới hình hay đặt câu có chứa từ của hình vẽ minh họa. Với một hình vẽ nhưng
có thể giới thiệu cho học sinh nhiều tình huống sử dụng khác nhau.
Ví dụ: Với bức tranh vẽ một con cá tôi có thể yêu cầu học sinh hoàn thành bốn
câu sau:
1. I like.......( fish)
2. My favourite food is......( fish)

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 7


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
3. I have .............( a fish)
4. This.........is for you ( fish)
Hoặc cũng những hình vẽ này chúng ta có thể giúp học sinh phân biệt
được những cụm từ, dạng số ít và số nhiều cũng như nhớ từ nhanh.
Ví dụ: Với một bức tranh vẽ hai chú gấu tôi đưa ra một câu với ba lựa chọn như
sau. Tôi giúp học sinh phân tích tranh với câu hỏi: “What are they? (Họ là ai?);
How many? (có bao nhiêu?); single or plural (số ít hay số nhiều)”. Yêu cầu học
sinh chọn đáp án, sau đó tôi sửa bài và nhận xét cho học sinh.
1. The ..... can climb.

Trong thủ thuật này tôi tổ chức cho cả lớp cùng hoạt động cùng theo dõi
phần thực hành của bạn và của mình. Tôi đưa ra một mẫu câu, học sinh lần lượt
đặt các câu tương tự nhưng người sau không được lặp lại ý của người trước.
Người trước đề cập đến người sau, và người cuối cùng sẽ là người may mắn,
được cả lớp cho một tràng pháo tay. Do đó tất cả đều phải thật sự lắng nghe để
xem bạn nhắc đến ai và từ gì rồi qua đó người giáo viên đã giúp học sinh nhớ
ngữ pháp, nhớ từ cũng như là rèn sự tập trung. Đồng thời rèn được cho học sinh
2 kĩ năng nghe, nói cùng một lúc.
Ví dụ: Với mẫu câu: This ..... is for you, ......
Tom says: This hat is for you, Linh
Linh says: This fish is for you, Hoàng
Hoàng says:.....
3. Một số hình thức thực tế rèn luyện kỹ năng nghe
3.1. Tham gia vào các Câu lạc bộ tiếng Anh
Ở đâu học Tiếng Anh thì ở đó sẽ có các câu lạc bộ Tiếng Anh. Tôi động
viên và khuyến khích học sinh tham gia vào câu lạc bộ Tiếng Anh của trường. Ở
đó các em sẽ được tiếp xúc, nói chuyện bằng Tiếng Anh theo chủ điểm hàng
tháng với các bạn có cùng niềm đam mê học Tiếng Anh. Học sinh có thể ở rất
nhiều lứa tuổi cũng như trình độ khác nhau. Vì vậy, khi tham gia vào những câu
lạc bộ tiếng Anh học sinh sẽ có một cơ hội tuyệt vời để luyện nói và nghe Tiếng

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 9


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Anh, mở rộng quan hệ cũng như trau dồi thêm về kỹ năng giao tiếp và kiến thức
xã hội.
3.2. Học Tiếng Anh thông qua các bài hát, phim hoạt hình, video các cuộc

Tôi sẽ cung cấp thêm cho các em một tên sách luyện nghe như Starters,
Movers, Flyers, American English book…các em sẽ tìm mua và luyện nghe ở
nhà. Ngoài ra, với sự phát triển của công nghệ thông tin hiện nay, học sinh lớp 4
đã có thể sử dụng email thành thạo. Tôi sẽ gửi tài liệu qua thư điện tử cho những
học sinh có nhu cầu luyện nghe thêm. Việc này sẽ giúp các em tiết kiệm thời
gian và chi phí mua sách. Đồng thời nâng cao kỹ năng nghe tiếng Anh và kỹ
năng sử dụng thư điện tử cho các em. Tôi sẽ hỗ trợ giải đáp thắc mắc cho học
sinh trong giờ ra chơi hoặc trong thời gian rảnh.
Phần IV. Kết quả đạt được
Với việc vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã đạt được
một số kết quả khả quan. Trước hết, những kinh nghiệm này rất phù hợp với
chương trình sách giáo khoa mới. Học sinh có hứng thú học tập hơn, tích cực
chủ động sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong
việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng. Không khí học
tập trong lớp luôn sôi nổi, nhẹ nhàng. Học sinh có cơ hội để khẳng định mình,
không còn lúng túng, lo ngại khi bước vào giờ học. các tiết học trở nên sôi nổi,
học sinh chủ động lĩnh hội tri thức, tham gia thực hành nhiều hơn, tự tin hơn.
Dưới đây là bảng kết quả kiểm tra kỹ năng nghe từng giai đoạn: giữa học kì I,
cuối học kỳ I và giữa học kỳ II của khối lớp Bốn với tổng số 139 bài nghe, cụ
thể như sau:

Tổng

số

Giai

học sinh

đoạn


kỳ I

Chưa hoàn thành

68

48.93 %

Cuối

Hoàn thành tốt

24

17.27 %

học

Hoàn thành

56

40.29 %

kỳ I

Chưa hoàn thành

59


Khối Bốn

Hoàn thành tốt

Tăng 19.27%

Hoàn thành

Tăng 17.98%

Chưa hoàn thành

Giảm 37.25%

Phần V. Kết luận
1. Tóm lược giải pháp
Sau khi áp dụng thành công đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng
nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học” tôi đã bước đầu đạt được những kết
quả đáng kể và kinh nghiệm quý báu của bản thân. Học Tiếng Anh là một quá
trình lâu dài và khó nhọc đối với học sinh tiểu học. Vì vậy, để thực hiện một tiết
dạy nghe có hiệu quả giáo viên cần lưu ý những vấn đề sau đây:
- Ngữ cảnh cần phải được giới thiệu rõ ràng.

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 12


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.